# የፌደራል የሥነምግባር እና የፀረ-ሙስና ኮሚሽን
የፌደራል የሥነምግባር እና የፀረ-ሙስና ኮሚሽን (ፌ.ሥ.ፀ.ሙ.ኮ.) በኢትዮጵያ ሲቪል ሰርቪስ ውስጥ የሥነምግባር መከታተያ ኮሚሽን ነው። የኮሚሽኑ ተጠሪነት በቀጥታ ለኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር ነው። የኮሚሽኑ ኮሚሽነር ክቡር አቶ ዓሊ ሱለይማን ሲሆኑ ም/ኮሚሽነሩ ደግሞ ክቡር አቶ ወዶ አጦ ናቸው። ኮሚሽኑ «ሥነምግባር» (እንግሊዝኛ፦ Ethics) የተባለ በዓመት አራት ጊዜ የሚታተም መፅሄት እና «መስታወት» (እንግሊዝኛ፦ Insight) የተባለ በዓመት ሁለት ጊዜ የሚወጣ ኒውስሌተር አለው።

## አመሠራረት
እ.ኤ.አ. በ1996 በብሔራዊ ደረጃ የተጀመረው የሲቪል ሰርቪስ ማሻሻያ ፕሮግራም የሥነምግባር ንዑስ ፕሮግራምን በውስጡ የያዘ ነበር። የስነምግባር ንዑስ ፕሮግራም አንድ ፕሮጀክት ኮሚሽኑን ማቋቋም ነበር። የፕሮጀክቱም ስም የስነምግባር መከታተያና ማዕከላዊ አካል ማቋቋሚያ ፕሮጀክት የሚል ነበር። በዚህም መሰረት የፌደራል የሥነምግባርና የፀረ-ሙስና ኮሚሽን ግንቦት 16 ቀን 1993 ዓ.ም. በአዋጅ ተቋቋመ።

## መዋቅር
ኮሚሽኑ ዘጠኝ ዳይሬክቶሬቶችና ሁለት አገልግሎቶች አሉት። በተጨማሪም የኮሚሽኑን ውስጣዊ አሠራርን የሚከታተል የሥነምግባር መከታተያ ጽ/ቤት አለ። ይህም ጽህፈት ቤት በአቶ ሃረጎት አብርሃ ይመራል። የፌደራል የሥነምግባር እና የፀረ-ሙስና ኮሚሽን እስከ መጋቢት ፴ ቀን ፳፻፬ ዓ.ም. ድረስ 315 ሠራተኞች ያሉት ሲሆን ከዚህ ውስጥ 101 ሴቶች ናቸው።
የፌደራል የሥነምግባር እና የፀረ-ሙስና ኮሚሽን ዋና መስሪያ ቤት አዲስ አበባ ይገኛል። በድሬዳዋ ከተማ የሚገኘው የኮሚሽኑ ቅርንጫፍ ጽ/ቤት የተመረቀው በመጋቢት ፲፩ ቀን ፳፻፪ ዓ.ም. ሲሆን በአሁኑ ወቅት 21 ሠራተኞች አሉት።

### ዳይሬክቶሬቶች
| ዳይሬክቶሬት                                | ዳይሬክተር              |
| -------------------------------------- | ------------------- |
| የሀብት ማሳወቂያ እና ምዝገባ ዳይሬክቶሬት             | አቶ ግርማ ወርቁ          |
| የሙስና ወንጀል ምርመራ እና ዐቃቤ ሕግ ዳይሬክቶሬት       | አቶ ገብሩ ገበየሁ         |
| የሙስና መከላከል ዳይሬክቶሬት                     | አቶ አክልሉ ሙሉጌታ        |
| የሥነ ምግባር ትምህርት እና ኮሚዩኒኬሽን ጉዳዮች ዳይሬክቶሬት | አቶ ብርሃኑ አሰፋ         |
| የሥነ ምግባር አውታሮች ማስተባበሪያ ዳይሬክቶሬት         | አቶ ብርሃኑ ክፈተው        |
| የሰው ሀብት ሥራ አመራር                        | አቶ መኮንን ዘገዬ         |
| ዕቅድ፣ ግዥ እና ፋይናንስ ዳይሬክቶሬት               | አቶ ሙላት ሸዋታጠቅ        |
| የጥናት እና የለውጥ ሥራ አመራር ዳይሬክቶሬት           | አቶ ተስፋዬ ሻሜቦ (ተጠባባቂ) |
| የኦዲት አገልግሎት ዳይሬክቶሬት                    | አቶ ፋኖሴ ሀሰን          |


### አገልግሎቶች
| አገልግሎት      | ኃላፊ                 |
| ----------- | ------------------- |
| የህግ አገልግሎት  | አቶ ብሌን ግርማይ (ተጠባባቂ) |
| ጠቅላላ አገልግሎት | ጥላዬ የትዋለ            |


## በጀት
ኮሚሽኑ ከመንግስት በ፳፻፪ ዓ.ም. 16.23 ሚሊዮን ብር፣ በ፳፻፫ ዓ.ም. 26 ሚሊዮን 93 ሺህ 930 ብር፣ በ፳፻፬ ዓ.ም. ደግሞ 34 ሚሊዮን 840 ሺህ ብር የተመደበለት ሲሆን ከሌሎች አለም አቀፍ ተቋማት በየዓመቱ የሚያገኘው ገንዘብም አለ።

## ማመዛገቢያ
1. ↑  የፌደራል የሥነምግባር እና የፀረ-ሙስና ኮሚሽን ተጠሪነት Archived ኦክቶበር 16, 2013 at the Wayback Machine (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)
2. 1 2 3  የፌደራል የሥነምግባር እና የፀረ-ሙስና ኮሚሽን አመሠራረት Archived ኦክቶበር 16, 2013 at the Wayback Machine (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)
3. 1 2  የሥነምግባር መከታተያ ክፍል Archived ኦክቶበር 16, 2013 at the Wayback Machine (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)
4. 1 2  የኮሚሽኑ በጀትና የሰው ኃይል Archived ኦክቶበር 16, 2013 at the Wayback Machine (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)
5. 1 2  ቅርንጫፍ ፅህፈት ቤት Archived ኦክቶበር 16, 2013 at the Wayback Machine (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)
6. 1 2  የሀብት ማሳወቂያ እና ምዝገባ  ዳይሬክቶሬት Archived ኦክቶበር 16, 2013 at the Wayback Machine (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)
7. 1 2  የሙስና ወንጀል ምርመራ እና ዐቃቤ ሕግ ዳይሬክቶሬት Archived ኦክቶበር 16, 2013 at the Wayback Machine (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)
8. 1 2  የሙስና መከላከል ዳይሬክቶሬት Archived ኦክቶበር 16, 2013 at the Wayback Machine (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)
9. 1 2  የሥነ ምግባር ትምህርት እና ኮሚዩኒኬሽን ጉዳዮች ዳይሬክቶሬት Archived ኦክቶበር 16, 2013 at the Wayback Machine (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)
10. 1 2  የሥነ ምግባር አውታሮች ማስተባበሪያ ዳይሬክቶሬት Archived ኦክቶበር 16, 2013 at the Wayback Machine (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)
11. 1 2  የሰው ሀብት ሥራ አመራር Archived ኦክቶበር 16, 2013 at the Wayback Machine (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)
12. 1 2  ዕቅድ፣ ግዥ እና ፋይናንስ ዳይሬክቶሬት Archived ኦክቶበር 16, 2013 at the Wayback Machine (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)
13. 1 2  የጥናት እና የለውጥ ሥራ አመራር ዳይሬክቶሬት Archived ኦክቶበር 16, 2013 at the Wayback Machine (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)
14. 1 2  የኦዲት አገልግሎት ዳይሬክቶሬት Archived ኦክቶበር 16, 2013 at the Wayback Machine (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)
15. 1 2  የህግ አገልግሎት Archived ኦክቶበር 16, 2013 at the Wayback Machine (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)
16. 1 2  ጠቅላላ አገልግሎት Archived ኦክቶበር 16, 2013 at the Wayback Machine (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)


## የውጭ መያያዣ
- ይፋ ድረ-ገጽ Archived ኦክቶበር 16, 2013 at the Wayback Machine


የፌደራል የሥነምግባር እና የፀረ-ሙስና ኮሚሽን
[[ስዕል:Feac logo.png|thumb|right|የኮሚሽኑ ምልክት]]
'''የፌደራል የሥነምግባር እና የፀረ-ሙስና ኮሚሽን''' (ፌ.ሥ.ፀ.ሙ.ኮ.) በ[[ኢትዮጵያ]] ሲቪል ሰርቪስ ውስጥ የሥነምግባር መከታተያ ኮሚሽን ነው። የኮሚሽኑ ተጠሪነት በቀጥታ ለ[[የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር|ኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር]] ነው።<ref>[http://www.feac.gov.et/index.php/am/about-us-am/accountability-am የፌደራል የሥነምግባር እና የፀረ-ሙስና ኮሚሽን ተጠሪነት] {{Wayback|url=http://www.feac.gov.et/index.php/am/about-us-am/accountability-am |date=20131016064955 }} (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)</ref> የኮሚሽኑ ኮሚሽነር ክቡር አቶ [[ዓሊ ሱለይማን]] ሲሆኑ ም/ኮሚሽነሩ ደግሞ ክቡር አቶ [[ወዶ አጦ]] ናቸው። ኮሚሽኑ «ሥነምግባር» ([[እንግሊዝኛ]]፦ Ethics) የተባለ በዓመት አራት ጊዜ የሚታተም መፅሄት እና «መስታወት» (እንግሊዝኛ፦ Insight) የተባለ በዓመት ሁለት ጊዜ የሚወጣ ኒውስሌተር አለው።

==አመሠራረት==
እ.ኤ.አ. በ1996 በብሔራዊ ደረጃ የተጀመረው [[የሲቪል ሰርቪስ ማሻሻያ ፕሮግራም]] የሥነምግባር ንዑስ ፕሮግራምን በውስጡ የያዘ ነበር።<ref name="አመሠራረት">[http://www.feac.gov.et/index.php/am/about-us-am/establishment-am የፌደራል የሥነምግባር እና የፀረ-ሙስና ኮሚሽን አመሠራረት] {{Wayback|url=http://www.feac.gov.et/index.php/am/about-us-am/establishment-am |date=20131016064706 }} (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)</ref> የስነምግባር ንዑስ ፕሮግራም አንድ ፕሮጀክት ኮሚሽኑን ማቋቋም ነበር።<ref name="አመሠራረት" /> የፕሮጀክቱም ስም የስነምግባር መከታተያና ማዕከላዊ አካል ማቋቋሚያ ፕሮጀክት የሚል ነበር። በዚህም መሰረት የፌደራል የሥነምግባርና የፀረ-ሙስና ኮሚሽን ግንቦት 16 ቀን 1993 ዓ.ም. በአዋጅ ተቋቋመ።<ref name="አመሠራረት" />

==መዋቅር==
ኮሚሽኑ ዘጠኝ ዳይሬክቶሬቶችና ሁለት አገልግሎቶች አሉት። በተጨማሪም የኮሚሽኑን ውስጣዊ አሠራርን የሚከታተል የሥነምግባር መከታተያ ጽ/ቤት አለ።<ref name="መከታተያ">[http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/2013-04-30-19-46-42 የሥነምግባር መከታተያ ክፍል] {{Wayback|url=http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/2013-04-30-19-46-42 |date=20131016065113 }} (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)</ref> ይህም ጽህፈት ቤት በአቶ ሃረጎት አብርሃ ይመራል።<ref name="መከታተያ" /> የፌደራል የሥነምግባር እና የፀረ-ሙስና ኮሚሽን እስከ መጋቢት ፴ ቀን ፳፻፬ ዓ.ም. ድረስ 315 ሠራተኞች ያሉት ሲሆን ከዚህ ውስጥ 101 ሴቶች ናቸው።<ref name="በጀት">[http://www.feac.gov.et/index.php/am/about-us-am/budget-and-man-power-am የኮሚሽኑ በጀትና የሰው ኃይል] {{Wayback|url=http://www.feac.gov.et/index.php/am/about-us-am/budget-and-man-power-am |date=20131016064658 }} (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)</ref>

የፌደራል የሥነምግባር እና የፀረ-ሙስና ኮሚሽን ዋና መስሪያ ቤት [[አዲስ አበባ]] ይገኛል።<ref name="ቅርንጫፍ">[http://www.feac.gov.et/index.php/am/about-us-am/branch-office-am ቅርንጫፍ ፅህፈት ቤት] {{Wayback|url=http://www.feac.gov.et/index.php/am/about-us-am/branch-office-am |date=20131016065003 }} (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)</ref> በድሬዳዋ ከተማ የሚገኘው የኮሚሽኑ ቅርንጫፍ ጽ/ቤት የተመረቀው በመጋቢት ፲፩ ቀን ፳፻፪ ዓ.ም. ሲሆን በአሁኑ ወቅት 21 ሠራተኞች አሉት።<ref name="ቅርንጫፍ" />

===ዳይሬክቶሬቶች===
{| class="wikitable" border="1"
|-
! ዳይሬክቶሬት
! ዳይሬክተር
|-
| የሀብት ማሳወቂያ እና ምዝገባ  ዳይሬክቶሬት<ref name="ሀብት ማሳወቂያ">[http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/asset-diclosure-and-registration-am የሀብት ማሳወቂያ እና ምዝገባ  ዳይሬክቶሬት] {{Wayback|url=http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/asset-diclosure-and-registration-am |date=20131016065121 }} (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)</ref>
| አቶ ግርማ ወርቁ<ref name="ሀብት ማሳወቂያ" />
|-
| የሙስና ወንጀል ምርመራ እና ዐቃቤ ሕግ ዳይሬክቶሬት<ref name="ወንጀል ምርመራ">[http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/corruption-investigation-and-prosecution-am የሙስና ወንጀል ምርመራ እና ዐቃቤ ሕግ ዳይሬክቶሬት] {{Wayback|url=http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/corruption-investigation-and-prosecution-am |date=20131016065137 }} (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)</ref>
| አቶ ገብሩ ገበየሁ<ref name="ወንጀል ምርመራ" />
|-
|የሙስና መከላከል ዳይሬክቶሬት<ref name="መከላከል">[http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/corruption-prevention-am የሙስና መከላከል ዳይሬክቶሬት] {{Wayback|url=http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/corruption-prevention-am |date=20131016065144 }} (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)</ref>
|አቶ አክልሉ ሙሉጌታ<ref name="መከላከል" />
|-
|የሥነ ምግባር ትምህርት እና ኮሚዩኒኬሽን ጉዳዮች ዳይሬክቶሬት<ref name="ትምህርት">[http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/ethics-education-and-communication-am የሥነ ምግባር ትምህርት እና ኮሚዩኒኬሽን ጉዳዮች ዳይሬክቶሬት] {{Wayback|url=http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/ethics-education-and-communication-am |date=20131016064855 }} (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)</ref>
|አቶ ብርሃኑ አሰፋ<ref name="ትምህርት" />
|-
|የሥነ ምግባር አውታሮች ማስተባበሪያ ዳይሬክቶሬት<ref name="አውታሮች">[http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/ethics-infrastructures-coordination-am የሥነ ምግባር አውታሮች ማስተባበሪያ ዳይሬክቶሬት] {{Wayback|url=http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/ethics-infrastructures-coordination-am |date=20131016064903 }} (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)</ref>
|አቶ ብርሃኑ ክፈተው<ref name="አውታሮች" />
|-
|የሰው ሀብት ሥራ አመራር<ref name="የሰው ሀብት">[http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/human-resource-management-am የሰው ሀብት ሥራ አመራር] {{Wayback|url=http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/human-resource-management-am |date=20131016065211 }} (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)</ref>
|አቶ መኮንን ዘገዬ<ref name="የሰው ሀብት" />
|-
|ዕቅድ፣ ግዥ እና ፋይናንስ ዳይሬክቶሬት<ref name="ዕቅድ">[http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/planning-procurement-and-finance-am ዕቅድ፣ ግዥ እና ፋይናንስ ዳይሬክቶሬት] {{Wayback|url=http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/planning-procurement-and-finance-am |date=20131016065241 }} (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)</ref>
|አቶ ሙላት ሸዋታጠቅ<ref name="ዕቅድ" />
|-
|የጥናት እና የለውጥ ሥራ አመራር ዳይሬክቶሬት<ref name="ጥናት">[http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/research-and-change-management-am የጥናት እና የለውጥ ሥራ አመራር ዳይሬክቶሬት] {{Wayback|url=http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/research-and-change-management-am |date=20131016065249 }} (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)</ref>
|አቶ ተስፋዬ ሻሜቦ (''ተጠባባቂ'')<ref name="ጥናት" />
|-
|የኦዲት አገልግሎት ዳይሬክቶሬት<ref name="ኦዲት">[http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/audit-service-am የኦዲት አገልግሎት ዳይሬክቶሬት] {{Wayback|url=http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/audit-service-am |date=20131016065129 }} (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)</ref>
|አቶ ፋኖሴ ሀሰን<ref name="ኦዲት" />
|}

===አገልግሎቶች===
{| class="wikitable" border="1"
|-
! አገልግሎት
! ኃላፊ
|-
|የህግ አገልግሎት<ref name="ህግ">[http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/legal-service-am የህግ አገልግሎት] {{Wayback|url=http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/legal-service-am |date=20131016064910 }} (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)</ref>
|አቶ ብሌን ግርማይ (''ተጠባባቂ'')<ref name="ህግ" />
|-
|ጠቅላላ አገልግሎት<ref name="ጠቅላላ">[http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/general-service-am ጠቅላላ አገልግሎት] {{Wayback|url=http://www.feac.gov.et/index.php/am/organizational-functions-am/general-service-am |date=20131016065157 }} (በነሐሴ ፳፬ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. የተወሰደ)</ref>
|ጥላዬ የትዋለ<ref name="ጠቅላላ" />
|}

==በጀት==
ኮሚሽኑ ከመንግስት በ፳፻፪ ዓ.ም. 16.23 ሚሊዮን ብር፣ በ፳፻፫ ዓ.ም. 26 ሚሊዮን 93 ሺህ 930 ብር፣ በ፳፻፬ ዓ.ም. ደግሞ 34 ሚሊዮን 840 ሺህ ብር የተመደበለት ሲሆን ከሌሎች አለም አቀፍ ተቋማት በየዓመቱ የሚያገኘው ገንዘብም አለ።<ref name="በጀት" />

==ማመዛገቢያ==
{{Reflist|40em}}

==የውጭ መያያዣ==
* [http://www.feac.gov.et/index.php/am/ ይፋ ድረ-ገጽ] {{Wayback|url=http://www.feac.gov.et/index.php/am/ |date=20131016042241 }}

[[መደብ:የኢትዮጵያ መንግሥት]]