# ሰብታ
ሰብታ በኦሪት ዘፍጥረት ምዕ. 10 መሠረት የኩሽ ሦስተኛ ልጅ ነበር። 
በአንዳንድ ሊቃውንት ዘንድ፣ ሰብታ በአረቢያ ዳርቻ (በቀይ ባህር ላይ) ይገኝ የነበረው ሳቦታ በተባለ ሥፍራ ሰፈረበት።  ይህ ሳቦታ የሃስረሞት ዋና ከተማ ነበረች። 
ዳሩ ግን በ1ኛው ክፍለ ዘመን የጻፈው አይሁዳዊ መምህር ፍላቭዩስ ዮሴፉስ እንዳለው፣ «የሰብታ ልጆች ግሪኮች አሁን አስታቦራውያን የሚሏቸው ናቸው።»  በጥንት «አስታቦራስ» ማለት አሁን በሱዳንና በኢትዮጵያ አትባራ ወንዝ የሚባል ስለ ሆነ፣ የሰብታ ኩሽ ልጆች በዚያ እንደ ሰፈሩ አመለከተ። በልማዳዊ መዝገብ የተወረሰው የኢትዮጵያ ነገሥታት ዝርዝር ደግሞ ሰብታ ለ30 አመታት በኩሽ መንግሥት ላይ ንጉሥ ሆነ ይላል፤ ይህም ከካም፣ ኩሽና ሃባሢ በኋላ ሲሆን አመቶቹ ሲቆጠር ምናልባት ከ2264 እስከ 2234 ዓክልበ. ይሆናል።  አባ ጎርጎርዮስ እንዳሉ የሰብታ ሌላ ስም «አቢሲ» ስለ ሆነ ሀበሻ የሚለው ስም ከዚህ ነው። በነገሥታት ዝርዝሩ ግን ሰብታ የሀባሢ ተከታይ ይባላል። በሌላ ታሪክ መጽሐፍ ዘንድ፣ ሰብታ ወደ አባይ መነሻ ምንጭ ተጉዞ «በዚያው ቦታ ፱ በሮች የነበሩት ታላቅ ግንብ አስገንብቶ ወንድ በሽር ብሎ ሠየመው (ያሬድ ግርማ 1999 ዓም)።» በማለት ይጨምራል። በዚያውም መጽሐፍ አቆጣጠር ዘንድ፣ ሰብታህ በቀጥታ ከአባቱ ከኩሽ ቀጥሎ ከ2545-2515 ዓክልበ. ነገሠ፤ ተከታዩም ኤለክትሮን የሰብታህ ልጅ ይለዋል። እንደገና በሌላ ታሪክ ዘንድ ሰብታህ በኩሽ የገዛ 2300 ዓክልበ. ግድም ሲሆን ይህ «ወንደ በሽር» ግንብ ዋና ከተማው ነበር
በአኒዩስ ቪተርቦ ባሳተመ በአንዱ አፈ ታሪክ ዘንድ፣ ይህ የኩሽ ልጅ ሰብታ (ወይም «ሳባትዮስ ሳጋ» ተብሎ) ከዚያ ዘመን በፊት በሳካዎች (እስኩቴስ) በአርሜኒያና ባክትሪያ ላይ የነገሠ ሲሆን፣ የመስጴጦምያ ንጉሥ ኒኑስ ከዚያ አባረረው። ከዚያም ዘመን በኋላ ከአፍሪካ ወደ ጣልያን ሂዶ በዚያው አገር ደቡብ ክፍል ነገሠ። ከዚህ በላይ ሳጉንቶ ከተማ በእስፓንያ እንደ መሠረተ የሚል ልማድ አለ።
ሌላ ሊቃውንት እንደሚያስቡት፣ በሞሮኮ ዳርቻ (በጂብራልታር ወሽመጥ ላይ) የሚገኘው ሴውታ የሰብታ ልጆች መኖራያ ይሆናል። ይህም የሴውታ ስያሜ በአረብኛ «ሰብታ» ስለ ሆነ ነው።  ሆኖም የአረብኛው ከተማው ስም «ሰብታ» የመጣ ከሮማይስጥ ስያሜው «ሰፕታ ፍራትሬስ» (ማለት «ሰባት ወንድሞች»፣ ባካባቢው ስላሉ ፯ ኮረብቶች) ሲሆን፣ ከኩሽ ልጅ ሰብታ ጋር ግንኙነት እንዳለው አይመስልም። 
| ቀዳሚው ስኩቴስ     | የሳካዎች (እስኩቴስ) ንጉሥ 2320-2271 ዓክልበ. ግድም     | ተከታይ የባርዛኔስ    |
| ቀዳሚው ሀባሢ      | የኩሽ ንጉሥ 2264-2234 ዓክልበ. ግድም               | ተከታይ ኤሌክትሮን    |
| ቀዳሚው ክራና ሄሌርና | የኩሬቴስ (ደቡብ ጣልያን) ኮሪቱስ 2250-2219 ዓክልበ. ግድም | ተከታይ ክራኑስ ራዜኑስ |

1. ↑  የኢትዮጵያ ፭ ሺህ ዓመት ታሪክ ፍሥሐ ያዜ ካሣ፣ 2003-2005 ዓም፣ ገ. 32
2. ↑  «ቤተ እስራኤላዊያን በኢትዮጵያ ታሪካቸው ባህላቸውና አኗኗራቸው» ከመምህር አስረስ ያየህ አ.አ 1989 ዓ.ም


ሰብታ
'''ሰብታ''' በ''[[ኦሪት ዘፍጥረት]]'' ምዕ. 10 መሠረት የ[[ኩሽ (የካም ልጅ)|ኩሽ]] ሦስተኛ ልጅ ነበር። 

በአንዳንድ ሊቃውንት ዘንድ፣ ሰብታ በ[[አረቢያ]] ዳርቻ (በ[[ቀይ ባህር]] ላይ) ይገኝ የነበረው [[ሳቦታ]] በተባለ ሥፍራ ሰፈረበት።  ይህ ሳቦታ የ[[ሃስረሞት]] ዋና ከተማ ነበረች። 

ዳሩ ግን በ[[1ኛው ክፍለ ዘመን]] የጻፈው አይሁዳዊ መምህር [[ፍላቭዩስ ዮሴፉስ]] እንዳለው፣ «የሰብታ ልጆች [[ግሪክ (ሕዝብ)|ግሪኮች]] አሁን አስታቦራውያን የሚሏቸው ናቸው።»  በጥንት «አስታቦራስ» ማለት አሁን በ[[ሱዳን]]ና በ[[ኢትዮጵያ]] [[አትባራ ወንዝ]] የሚባል ስለ ሆነ፣ የሰብታ ኩሽ ልጆች በዚያ እንደ ሰፈሩ አመለከተ። በልማዳዊ መዝገብ የተወረሰው [[የኢትዮጵያ ነገሥታት|የኢትዮጵያ ነገሥታት ዝርዝር]] ደግሞ ሰብታ ለ30 አመታት በ[[ኩሽ መንግሥት]] ላይ ንጉሥ ሆነ ይላል፤ ይህም ከ[[ካም]]፣ ኩሽና ሃባሢ በኋላ ሲሆን አመቶቹ ሲቆጠር ምናልባት ከ2264 እስከ 2234 ዓክልበ. ይሆናል።  [[አባ ጎርጎርዮስ]] እንዳሉ የሰብታ ሌላ ስም «አቢሲ» ስለ ሆነ [[ሀበሻ]] የሚለው ስም ከዚህ ነው። በነገሥታት ዝርዝሩ ግን ሰብታ የሀባሢ ተከታይ ይባላል። በሌላ ታሪክ መጽሐፍ ዘንድ፣ ሰብታ ወደ አባይ መነሻ ምንጭ ተጉዞ «በዚያው ቦታ ፱ በሮች የነበሩት ታላቅ ግንብ አስገንብቶ ''ወንድ በሽር'' ብሎ ሠየመው (ያሬድ ግርማ 1999 ዓም)።» በማለት ይጨምራል።<ref>[http://books.good-amharic-books.com/fiveshe-1.PDF  የኢትዮጵያ ፭ ሺህ ዓመት ታሪክ] ፍሥሐ ያዜ ካሣ፣ 2003-2005 ዓም፣ ገ. 32</ref> በዚያውም መጽሐፍ አቆጣጠር ዘንድ፣ ሰብታህ በቀጥታ ከአባቱ ከኩሽ ቀጥሎ ከ2545-2515 ዓክልበ. ነገሠ፤ ተከታዩም [[ኤለክትሮን]] የሰብታህ ልጅ ይለዋል። እንደገና በሌላ ታሪክ ዘንድ ሰብታህ በኩሽ የገዛ 2300 ዓክልበ. ግድም ሲሆን ይህ «ወንደ በሽር» ግንብ ዋና ከተማው ነበር<ref>«ቤተ እስራኤላዊያን በኢትዮጵያ ታሪካቸው ባህላቸውና አኗኗራቸው» ከመምህር አስረስ ያየህ አ.አ 1989 ዓ.ም</ref>

በ[[አኒዩስ ቪተርቦ]] ባሳተመ በአንዱ አፈ ታሪክ ዘንድ፣ ይህ የኩሽ ልጅ ሰብታ (ወይም «ሳባትዮስ ሳጋ» ተብሎ) ከዚያ ዘመን በፊት በ[[ሳካ]]ዎች ([[እስኩቴስ]]) በ[[አርሜኒያ]]ና [[ባክትሪያ]] ላይ የነገሠ ሲሆን፣ የ[[መስጴጦምያ]] ንጉሥ [[ኒኑስ]] ከዚያ አባረረው። ከዚያም ዘመን በኋላ ከአፍሪካ ወደ [[ጣልያን]] ሂዶ በዚያው አገር ደቡብ ክፍል ነገሠ። ከዚህ በላይ [[ሳጉንቶ]] ከተማ በ[[እስፓንያ]] እንደ መሠረተ የሚል ልማድ አለ።

ሌላ ሊቃውንት እንደሚያስቡት፣ በ[[ሞሮኮ]] ዳርቻ (በ[[ጂብራልታር ወሽመጥ]] ላይ) የሚገኘው [[ሴውታ]] የሰብታ ልጆች መኖራያ ይሆናል። ይህም የሴውታ ስያሜ በ[[አረብኛ]] «ሰብታ» ስለ ሆነ ነው።  ሆኖም የአረብኛው ከተማው ስም «ሰብታ» የመጣ ከ[[ሮማይስጥ]] ስያሜው «ሰፕታ ፍራትሬስ» (ማለት «ሰባት ወንድሞች»፣ ባካባቢው ስላሉ ፯ ኮረብቶች) ሲሆን፣ ከኩሽ ልጅ ሰብታ ጋር ግንኙነት እንዳለው አይመስልም። 

{{S-start}}
{{S-bef | before=[[ስኩቴስ]]}}
{{S-ttl | title=የ[[ሳካዎች]] ([[እስኩቴስ]]) ንጉሥ | years=2320-2271 ዓክልበ. ግድም}}
{{S-aft | after=የ[[ባርዛኔስ]]}}
|-
{{S-bef | before=[[የኢትዮጵያ ነገሥታት|ሀባሢ]]}}
{{S-ttl | title=የ[[ኩሽ መንግሥት|ኩሽ]] ንጉሥ | years=2264-2234 ዓክልበ. ግድም}}
{{S-aft | after= [[የኢትዮጵያ ነገሥታት|ኤሌክትሮን]]}}
|-
{{S-bef | before=ክራና ሄሌርና}}
{{S-ttl | title=የኩሬቴስ (ደቡብ [[ጣልያን]]) ኮሪቱስ | years=2250-2219 ዓክልበ. ግድም}}
{{S-aft | after= [[ክራኑስ ራዜኑስ]]}}
{{End}}

<references/>

[[መደብ:የኢትዮጵያ ነገሥታት]]
[[መደብ:የኖህ ልጆች]]