# ያኑስ
ያኑስ (ሮማይስጥ፦ Janus) በሮሜ አረመኔ ሃይማኖት ውስጥ ጣኦት ወይም አምላክ ነበረ። የወሩ ስም ጃንዩዌሪ የመጣ ከሱ ነው። 
በሮማውያን ትውፊቶች ዘንድ ያኑስ መጀመርያ በጣልያን (ላቲዩም) ይነግሥ ነበር፤ መንግሥቱንም ከሳቱርን ወይም ካሜሴ ጋር ይይዝ ነበር። ከዚህ በላይ የጄኖቫና ያኒኩሉም ከተሞች መስራች እንደ ነበር የሚል ልማድ አለ።
ማርቲን ዘኦፓቫ (1240 ዓ.ም. ገደማ)፣ የሚራቢሊያ ዑርቢስ ሮማይ ኋለኛ ቅጂዎች፣ እና የጆቫኒ ዲ ማሪንዮላ ክሮኒኮን ቦሄሞሩም (1347 ዓ.ም.) ሁላቸው ሲስማሙ፣ ወደ ጣልያን አገር ፈልሶ ሥነ ፈለክን ፈጥሮ ናምሩድንም ያስተማረው የኖህ አራተኛ ወንድ ልጅ ያኑስ ነበረ።
ጣልያናዊ መኖኩሴ አኒዩስ ዴ ቪቴርቦ ባሳተመው ዜና መዋዕል ዘንድ (1490 ዓ.ም. የታተመ)፣ ያኑስ የኖኅ ልጅ ሳይሆን የኖኅ እራሱ ሌላ ስም ነው። ኖኅ በአራራት ላይ ወይንን ስለ ተከለ፣ የስሙ «ያኑስ» ትርጉም በአራማይስጥ «ወይን» እንደሆነ ይላል። ከናምሩድ መንግሥት ቀጥሎ ያኑስ ከተሞችና ሠፈረኞች እየተከለ በዓለሙ ይዛወር ነበር። በመጨረሻ ያኑስ ካምን ከጣልያን አባርሮ መንግሥቱን ያዘ። በዚህ አቆጣጠር በጣልያን ሀገር የነገሠ ከ2292 እስከ 2211 ዓክልበ. ግድም ነበር። 
| ቀዳሚው ካም «ኤሴኑስ» | የራዜና (ጣልያን) ንጉሥ 2292-2211 ዓክልበ. ግድም (አፈታሪክ) | ተከታይ ክራኑስ ራዜኑስ |


ያኑስ
'''ያኑስ''' ([[ሮማይስጥ]]፦ ''Janus'') በ[[ሮሜ]] [[አረመኔ]] ሃይማኖት ውስጥ ጣኦት ወይም አምላክ ነበረ። የወሩ ስም [[ጃንዩዌሪ]] የመጣ ከሱ ነው። 

በሮማውያን ትውፊቶች ዘንድ ያኑስ መጀመርያ በ[[ጣልያን]] ([[ላቲዩም]]) ይነግሥ ነበር፤ መንግሥቱንም ከ[[ሳቱርን]] ወይም [[ካም|ካሜሴ]] ጋር ይይዝ ነበር። ከዚህ በላይ የ[[ጄኖቫ]]ና [[ጃኒኮሎ|ያኒኩሉም]] ከተሞች መስራች እንደ ነበር የሚል ልማድ አለ።

[[ማርቲን ዘኦፓቫ]] (1240 ዓ.ም. ገደማ)፣ የ''[[ሚራቢሊያ ዑርቢስ ሮማይ]]'' ኋለኛ ቅጂዎች፣ እና የ[[ጆቫኒ ዲ ማሪንዮላ]] ''ክሮኒኮን ቦሄሞሩም'' (1347 ዓ.ም.) ሁላቸው ሲስማሙ፣ ወደ ጣልያን አገር ፈልሶ [[ሥነ ፈለክ]]ን ፈጥሮ [[ናምሩድ]]ንም ያስተማረው የ[[ኖህ]] አራተኛ ወንድ ልጅ ያኑስ ነበረ።

ጣልያናዊ መኖኩሴ [[አኒዩስ ዴ ቪቴርቦ]] ባሳተመው ዜና መዋዕል ዘንድ ([[1490]] ዓ.ም. የታተመ)፣ ያኑስ የኖኅ ልጅ ሳይሆን የኖኅ እራሱ ሌላ ስም ነው። ኖኅ በ[[አራራት]] ላይ [[ወይን]]ን ስለ ተከለ፣ የስሙ «ያኑስ» ትርጉም በ[[አራማይስጥ]] «ወይን» እንደሆነ ይላል። ከናምሩድ መንግሥት ቀጥሎ ያኑስ ከተሞችና ሠፈረኞች እየተከለ በዓለሙ ይዛወር ነበር። በመጨረሻ ያኑስ ካምን ከጣልያን አባርሮ መንግሥቱን ያዘ። በዚህ አቆጣጠር በጣልያን ሀገር የነገሠ ከ2292 እስከ 2211 ዓክልበ. ግድም ነበር። 

{{S-start}}
{{S-bef | before=[[ካም]] «ኤሴኑስ»}}
{{S-ttl | title=የራዜና ([[ጣልያን]]) ንጉሥ | years= 2292-2211 ዓክልበ. ግድም (አፈታሪክ)}}
{{S-aft | after=[[ክራኑስ ራዜኑስ]]}}
{{End}}

{{መዋቅር-ታሪክ}}

== ዋቢ መጽሐፍት ==

<references/>

[[መደብ:የጣልያን አፈታሪካዊ ነገሥታት]]
[[መደብ:አፈ ታሪክ]]