# አይባ
አይባ  ከጎንደር ከተማ በስተምስራቅ በኩል 11ኪ.ሜ. ርቆ በወገራ የሚገኝ ቦታ ነው።  የአካባቢው ህዝብ በገብስ፣ ስንዴምርትና በግ፣ ፍየል እርባታ መስኮች የተሰማራ ነው። የዓፄልብነ ድንግል ሚስት  እቴጌ ሰብለ ወንጌል መኖሪያዋን በአይባ አድርጋ ሳለች ከ3ዓመት በኋላ በ1537 በምርኮ ወደ የመን ተሰዶ የነበረው ልጇን ሚናስን እዚሁ ቦታ እንደተረከበች የዜና መዋዕሏ ያትታል ።
በኋላ፣  የአጼ ሚናስ ልጅ የነበረው አጼ ሠርፀ ድንግል ለጤንነት ሲል ከጉዛራ ለቆ የአገሪቱን ዋና ከተማ በ1582 በዚሁ በአይባ መሰረተ።   በዚህ ቦታ ሠርጸ ድንግል ታዕካ (የቤተ መንግስት ግንብ) እና ቤተክርስቲያን አስርቶ ነበር።  እንዲሁም የካቲት 28፣ 1586 ላይ  ወይዘሮ  ብዝግና አሕቶነ ለተባለች ሴትዮ በዚሁ ቦታ ጉልት ሰርቶላት እንደነበር ታሪክ አጥኝው ዶናልድ ክረሚ መዝግቦት ይገኛል።
ከዚህ በኋላ አጼ ሱሰኒዮስም የክረምት ወራትን በአይባ ያሳልፍ ነበር፣  ሆኖም በ1611 ጠቅልሎ ከተማውን  ወደደንቀዝ  ቀየረ ። 
ደግሞ ይዩ፦
ጉዛራ
ደንቀዝ
ጎርጎራ

አይባ
{{  የቦታ መረጃ
  | ስም          = አይባ
  | ሌላ_ስም    = 
  | ካርታ_አገር       = ኢትዮጵያ
  | ክፍላገር         = ጎንደር
  |latd=12|latm=10|lats=29|latNS=N
  |longd=37|longm=43|longs=17|longEW=E
  | lat_deg       =12
  | lat_min       =10
  | north_south   = N
  | lon_deg       = 37
  | lon_min       = 43
  | east_west     = E
  | ከፍታ     = 
  | ሕዝብ_ጠቅላላ    = 3፣840
  |  ስዕል          = ይባባ.jpg 
  | ስዕል_መግለጫ       =  ይባባ
}} 

'''አይባ'''  ከ[[ጎንደር ከተማ]] በስተምስራቅ በኩል 11ኪ.ሜ. ርቆ በ[[ወገራ]] የሚገኝ ቦታ ነው።  የአካባቢው ህዝብ በ[[ገብስ]]፣ [[ስንዴ]]ምርትና [[በግ]]፣ [[ፍየል]] እርባታ መስኮች የተሰማራ ነው<ref>http://www.feg-consulting.com/feg-shared-folder/liu/amhara/woreda-profiles/Gonder%20Zuria.pdf</ref>። የዓፄ[[ልብነ ድንግል]] ሚስት  እቴጌ [[ሰብለ ወንጌል]] መኖሪያዋን በአይባ አድርጋ ሳለች ከ3ዓመት በኋላ በ1537 በምርኮ ወደ [[የመን (አገር)|የመን]] ተሰዶ የነበረው ልጇን [[ሚናስ]]ን እዚሁ ቦታ እንደተረከበች የዜና መዋዕሏ ያትታል <ref>Wolde Aregay, Merid: ''Encyclopaedia Aethiopica'' edited by Siegbert Uhlig Otto Harrassowitz Verlag, 2003</ref>።

በኋላ፣  የአጼ ሚናስ ልጅ የነበረው አጼ [[ሠርፀ ድንግል]] ለጤንነት ሲል ከ[[ጉዛራ]] ለቆ የአገሪቱን ዋና ከተማ በ1582 በዚሁ በአይባ መሰረተ<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.nai.uu.se/library/resources/dossiers/local_history_of_ethiopia/A/ORTAST05.pdf |accessdate=2011-05-31 |archivedate=2011-06-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110612190524/http://www.nai.uu.se/library/resources/dossiers/local_history_of_ethiopia/A/ORTAST05.pdf }}</ref>።   በዚህ ቦታ ሠርጸ ድንግል ታዕካ (የቤተ መንግስት ግንብ) እና ቤተክርስቲያን አስርቶ ነበር።  እንዲሁም የካቲት 28፣ 1586 ላይ  ወይዘሮ  ብዝግና አሕቶነ ለተባለች ሴትዮ በዚሁ ቦታ [[ጉልት]] ሰርቶላት እንደነበር ታሪክ አጥኝው ዶናልድ ክረሚ መዝግቦት ይገኛል<ref>Donald Crummey, "Land and society in the Christian Kingdom of Ethiopia: from the thirteenth" ,  University of Illinois,  2000 (page 62)</ref>።

ከዚህ በኋላ አጼ [[ሱሰኒዮስ]]ም የክረምት ወራትን በአይባ ያሳልፍ ነበር፣  ሆኖም በ1611 ጠቅልሎ ከተማውን  ወደ[[ደንቀዝ]]  ቀየረ <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.nai.uu.se/library/resources/dossiers/local_history_of_ethiopia/A/ORTAST05.pdf |accessdate=2011-05-31 |archivedate=2011-06-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110612190524/http://www.nai.uu.se/library/resources/dossiers/local_history_of_ethiopia/A/ORTAST05.pdf }}</ref>። 

'''ደግሞ ይዩ፦'''

[[ጉዛራ]]

[[ደንቀዝ]]

[[ጎርጎራ]]


==ማጣቀሻ ==
<references/>

{{መዋቅር}}

[[መደብ: ጎንደር]]
[[መደብ :ሰብለ ወንጌል]]
[[መደብ: ሠርፀ ድንግል]]