# ያክቢም ሰኻኤንሬ
== 

 ==
ሰኻኤንሬ ያክቢም (ወይም ያከብሙ፣ ያኮበዓም) ግብጽን በ፪ኛው ጨለማ ዘመን (14ኛው ሥርወ መንግሥት) መጀመርያ ከ1821 እስከ 1811 ዓክልበ. ግድም ድረስ የገዛ ፈርዖን ነበረ። 
የግብጽ ታሪክ ሊቅ ኪም ራይሆልት ከሥነ ቅርስ እንደሚያስረዳው፣ በንግሥት ሶበክነፈሩ ዘመን (በ1821 ዓክልበ. ግ.) የ14ኛው ሥርወ መንግሥት መጀመርያ ፈርዖን ያክቢም ሰኻኤንሬ በአባይ ወንዝ አፍ ዙሪያ ለእርሷ ተገዥ ሆኖ ነገሠ።  እነዚህ ከከነዓን የደረሱ ሴማዊ እረኞችና ነጋዴዎች ነበሩ። በጤቤስ ፈርዖኖች ፈቃድና ስምምነት ግዛታቸው በስሜን ግብጽ የንግድ ማዕከል ሆነ፤ ይህም በብሉይ ኪዳን ጌሤም የተባለው ሀገር ነው።  
አያሌ (ከ120 በላይ) የያክቢም ማህተሞች ወይም ጢንዚዞች በዚያ ወቅት በዙሪያው እንደ ገዛ ይገልጻሉ፤ እንዲሁም ከጤቤስ እና ከኩሽ መንግሥት ጋር ንግድ እንዳካሄደ መኅተሙ በነዚያ አገሮች በመገኘቱ ታውቋል። ሆኖም በአንዳንድ ሊቃውንት አስተሳሰብ ዘንድ ያክቢም ከ200 ዓመታት በኋላ በ16ኛው ሥርወ መንግሥት ውስጥ ነበር የነገሠ። 
የ13ኛው ሥርወ መንግሥት በጤቤስ ከሶበክነፈሩ በኋላ ተከተለ፤ የዚህም መጀመርያ ፈርዖን አሁን ሰኸምሬ ኹታዊ 1 ሶበክሆተፕ እንደ ነበር ይታመናል። ግብጽ እንደገና ተከፋፍሎ ይህ ዘመን የመካከለኛው መንግሥት መጨረሻ እና የ፪ኛው ጨለማ ዘመን መጀመርያ ይቆጠራል።
| i | i | k | b | mw |

 («ያከብሙ» በግብጽኛ አጻጻፍ)
| ቀዳሚው (ሶበክነፈሩ) | የአባይ ወንዝ አፍ (ጌሤም) ፈርዖን | ተከታይ ያዓሙ ኑብዎሰሬ |

1. ↑  Kim Ryholt, 1997, The Political Situation in Egypt During the Second Intermediate Period p. 112


ያክቢም ሰኻኤንሬ
{{የንጉሥ መረጃ
| ስም = ያክቢም ሰኻኤንሬ
| ርዕስ = [[ጥንታዊ ግብፅ|የግብጽ]] [[ፈርዖን]]
| ስዕል=Sekhaenra scarab Petrie.png
| የስዕል_መግለጫ = የሰኻኤንሬ ጢንዚዛ ዕንቁ
| ግዛት=1821-1811 ዓክልበ.
| ሥርወ-መንግሥት=[[14ኛው ሥርወ መንግሥት]]
| ቀዳሚ = ([[ሶበክነፈሩ]])
| ተከታይ = [[ያዓሙ ኑብዎሰሬ]]
| አባት = 
| ባለቤት =
}}

'''ሰኻኤንሬ ያክቢም''' (ወይም '''ያከብሙ፣ ያኮበዓም''') [[ግብጽ]]ን በ[[፪ኛው ጨለማ ዘመን]] ([[14ኛው ሥርወ መንግሥት]]) መጀመርያ ከ1821 እስከ 1811 ዓክልበ. ግድም ድረስ የገዛ [[ፈርዖን]] ነበረ። 

የግብጽ ታሪክ ሊቅ [[ኪም ራይሆልት]] ከ[[ሥነ ቅርስ]] እንደሚያስረዳው፣ በንግሥት [[ሶበክነፈሩ]] ዘመን (በ1821 ዓክልበ. ግ.) የ14ኛው ሥርወ መንግሥት መጀመርያ ፈርዖን ያክቢም ሰኻኤንሬ በ[[አባይ ወንዝ]] አፍ ዙሪያ ለእርሷ ተገዥ ሆኖ ነገሠ።  እነዚህ ከ[[ከነዓን (ጥንታዊ አገር)|ከነዓን]] የደረሱ ሴማዊ እረኞችና ነጋዴዎች ነበሩ። በ[[ጤቤስ]] ፈርዖኖች ፈቃድና ስምምነት ግዛታቸው በስሜን ግብጽ የ[[ንግድ]] ማዕከል ሆነ፤ ይህም በ[[ብሉይ ኪዳን]] [[ጌሤም]] የተባለው ሀገር ነው።  

አያሌ (ከ120 በላይ) የያክቢም ማህተሞች ወይም ጢንዚዞች በዚያ ወቅት በዙሪያው እንደ ገዛ ይገልጻሉ፤ እንዲሁም ከጤቤስ እና ከ[[ኩሽ መንግሥት]] ጋር ንግድ እንዳካሄደ መኅተሙ በነዚያ አገሮች በመገኘቱ ታውቋል።<ref>Kim Ryholt, 1997, ''The Political Situation in Egypt During the Second Intermediate Period'' p. 112</ref> ሆኖም በአንዳንድ ሊቃውንት አስተሳሰብ ዘንድ ያክቢም ከ200 ዓመታት በኋላ በ[[16ኛው ሥርወ መንግሥት]] ውስጥ ነበር የነገሠ። 

የ[[13ኛው ሥርወ መንግሥት]] በጤቤስ ከሶበክነፈሩ በኋላ ተከተለ፤ የዚህም መጀመርያ ፈርዖን አሁን [[ሰኸምሬ ኹታዊ 1 ሶበክሆተፕ]] እንደ ነበር ይታመናል። ግብጽ እንደገና ተከፋፍሎ ይህ ዘመን የመካከለኛው መንግሥት መጨረሻ እና የ[[፪ኛው ጨለማ ዘመን]] መጀመርያ ይቆጠራል።

<hiero>i-i-k-b-mw</hiero> («ያከብሙ» በ[[ግብጽኛ]] አጻጻፍ)

{{S-start}}
{{Succession box
|before= ([[ሶበክነፈሩ]])
|title=የ[[አባይ ወንዝ]] አፍ ([[ጌሤም]]) ፈርዖን 
|years=1821-1811 ዓክልበ. ግድም
|after= [[ያዓሙ ኑብዎሰሬ]]}}
{{end}}

<references/>

[[መደብ:የሁለተኛው ጨለማ ዘመን ፈርዖኖች]]