# ኅዳር ፲፱
ኅዳር ፲፱ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፸፱ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ  ፪፻፹፯ ቀናት በ ዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፪፻፹፮  ቀናት ይቀራሉ።

## ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች
፲፭፻፲፫ ዓ.ም. በፈርዲናንድ ማጄላን መሪነት የተቀናጁ ሦሥት የፖርቱጋል መርከቦች በደቡብ አሜሪካ ደቡባዊ ጫፍ የባሕር መስመር አልፈው ከአትላንቲክ ውቅያኖስ ወደ ሰላማዊ ውቅያኖስ በመሸጋገር የመጀመሪያዎቹ አውሮፓውያን ሆኑ።
፲፰፻፴፮ ዓ.ም. በሐዋይ ደሴቶች የነጻነት ዕለት ነው። የብሪታንያ እና የፈረንሳይ መንግሥታት የሐዋይን ደሴቶች ንጉዛት (ንጉሣዊ + ግዛት)ሉዐላዊነት አወቁ፣ አከበሩ። 
- ፲፰፻፵፭ ዓ/ም - የደጅ አዝማች ካሣ (በኋላ ዓፄ ቴዎድሮስ)ሠራዊትና የጎጃሙ የደጅ አዝማች ጎሹ ተከታዮች ጉራምባ ላይ ተዋግተው ድሉ የደጅ አዝማች ካሣ ሆነ። ደጅ አዝማች ጎሹም በነፍጥ ተመተው ሞቱ።

፲፱፻፭ ዓ.ም. አልባኒያ ከኦቶማን ግዛትነት ነጻነቷን አወጀች። 
፲፱፻፴፮ ዓ.ም. የአሜሪካው ፕሬዚደንት ፍራንክሊን ሩዝቬልት፣ የብሪታንያው ጠቅላይ ሚኒስቴር ዊንስተን ቸርቺል እና የሶቪዬት ሕብረት መሪ ጆሴፍ ስታሊን ኢራን ዋና ከተማ ቴህራን ላይ ተገናኝተው ከናዚ ጀርመን ጋር ለሚያካሂዱት ጦርነት የሕብረት ስልት አውጥተው፣ ተስማምተው ተለያዩ።  
፲፱፻፶፩ ዓ.ም.  ቅኝ ግዛቶች የነበሩት ቻድ፣ የኮንጎ ሪፑብሊክ እና ጋቦን በፈረንሳይ ቤተሰብ ስር እራሳቸውን ማስተዳደር ጀመሩ።
፲፱፻፶፫ ዓ.ም. ሞሪታንያ ከፈረንሳይ ቅኝ ግዛትነት ነጻነቷን ተቀዳጀች።
- ፲፱፻፷፯ ዓ/ም - ብርጋዴር ጄኔራል ተፈሪ ባንቲ የደርግ ሊቀ-መንበር ሆነው ተመረጡ።

፲፱፻፷፰ ዓ.ም. የፖርቱጋል ቅኝ ግዛት የነበረችው ምሥራቅ ጢሞር፣ ገዥዋ ስትተዋት የራሷን ነጻነት አወጀች። ከዘጠኝ ቀናት በኋላ ግን በኢንዶኔዚያ ሠራዊቶች ተወራ የኢንዶኔዚያ ሃያ ሰባተኛ አውራጃ ሆነች።
፲፱፻፹፫ ዓ.ም. በብሪታንያ “ኮንሰርቫቲቭ” የቀኝ ፖለቲካዊ ቡድን መሪ የነበረችው ማርጋሬት ታቸር ከመሪነቷ ካስወገዷት በኋላ የጠቅላይ ሚኒስቴርነቱን ስልጣን ለአገሪቷ ንግሥት ዳግማዊት ኤልሳቤጥ አስረከበች።  ከአሥራ አምሥት ደቂቃ በኋላ ንግሥቲቱ አዲሱን የ”ኮንሰርቫቲቭ” ቡድን መሪ ጆን ሜጀርን አቅርባ፣ አዲስ አስተዳደር በጠቅላይ ሚኒስቴርነት እንዲመራ ሾመችው።

ኅዳር ፲፱
'''[[ኅዳር 19|ኅዳር ፲፱]]''' ቀን በ[[ኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር]] የዓመቱ ፸፱ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ [[ሉቃስ]]  ፪፻፹፯ ቀናት በ ዘመነ [[ዮሐንስ]]፤ በ ዘመነ [[ማቴዎስ]]፤ እና በ ዘመነ [[ማርቆስ]] ደግሞ ፪፻፹፮  ቀናት ይቀራሉ።
  
==ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች==

[[1513|፲፭፻፲፫]] ዓ.ም. በ[[ፈርዲናንድ ማጄላን]] መሪነት የተቀናጁ ሦሥት የ[[ፖርቱጋል]] መርከቦች በ[[ደቡብ አሜሪካ]] ደቡባዊ ጫፍ የባሕር መስመር አልፈው ከ[[አትላንቲክ ውቅያኖስ]] ወደ [[ሰላማዊ ውቅያኖስ]] በመሸጋገር የመጀመሪያዎቹ [[አውሮፓ]]ውያን ሆኑ።

[[1836|፲፰፻፴፮]] ዓ.ም. በ[[ሐዋይ]] ደሴቶች የነጻነት ዕለት ነው። የ[[ዩናይትድ ኪንግደም|ብሪታንያ]] እና የ[[ፈረንሳይ]] መንግሥታት የሐዋይን ደሴቶች '''ንጉዛት (ንጉሣዊ + ግዛት)'''ሉዐላዊነት አወቁ፣ አከበሩ። 

*[[1845|፲፰፻፵፭]] ዓ/ም - የደጅ አዝማች ካሣ (በኋላ [[ዓፄ ቴዎድሮስ]])ሠራዊትና የጎጃሙ የደጅ አዝማች ጎሹ ተከታዮች ጉራምባ ላይ ተዋግተው ድሉ የደጅ አዝማች ካሣ ሆነ። ደጅ አዝማች ጎሹም በነፍጥ ተመተው ሞቱ።

[[1905|፲፱፻፭]] ዓ.ም. [[አልባኒያ]] ከ[[ኦቶማን]] ግዛትነት ነጻነቷን አወጀች። 

[[1936|፲፱፻፴፮]] ዓ.ም. የ[[አሜሪካ]]ው ፕሬዚደንት [[ፍራንክሊን ሩዝቬልት]]፣ የ[[ዩናይትድ ኪንግደም|ብሪታንያ]]ው ጠቅላይ ሚኒስቴር [[ዊንስተን ቸርቺል]] እና የ[[ሶቪዬት ሕብረት]] መሪ [[ጆሴፍ ስታሊን]] [[ኢራን]] ዋና ከተማ [[ቴህራን]] ላይ ተገናኝተው ከ[[ናዚ]] [[ጀርመን]] ጋር ለሚያካሂዱት ጦርነት የሕብረት ስልት አውጥተው፣ ተስማምተው ተለያዩ።  

[[1951|፲፱፻፶፩]] ዓ.ም.  ቅኝ ግዛቶች የነበሩት [[ቻድ]]፣ የ[[ኮንጎ ሪፑብሊክ]] እና [[ጋቦን]] በ[[ፈረንሳይ]] ቤተሰብ ስር እራሳቸውን ማስተዳደር ጀመሩ።

[[1953|፲፱፻፶፫]] ዓ.ም. [[ሞሪታንያ]] ከ[[ፈረንሳይ]] ቅኝ ግዛትነት ነጻነቷን ተቀዳጀች።

*[[1967|፲፱፻፷፯]] ዓ/ም - ብርጋዴር ጄኔራል [[ተፈሪ ባንቲ]] የ[[ደርግ]] ሊቀ-መንበር ሆነው ተመረጡ።

[[1968|፲፱፻፷፰]] ዓ.ም. የ[[ፖርቱጋል]] ቅኝ ግዛት የነበረችው [[ምሥራቅ ጢሞር]]፣ ገዥዋ ስትተዋት የራሷን ነጻነት አወጀች። ከዘጠኝ ቀናት በኋላ ግን በ[[ኢንዶኔዚያ]] ሠራዊቶች ተወራ የኢንዶኔዚያ ሃያ ሰባተኛ አውራጃ ሆነች።

[[1983|፲፱፻፹፫]] ዓ.ም. በ[[ዩናይትድ ኪንግደም|ብሪታንያ]] “ኮንሰርቫቲቭ” የቀኝ ፖለቲካዊ ቡድን መሪ የነበረችው ማርጋሬት ታቸር ከመሪነቷ ካስወገዷት በኋላ የጠቅላይ ሚኒስቴርነቱን ስልጣን ለአገሪቷ ንግሥት [[ዳግማዊት ኤልሳቤጥ]] አስረከበች።  ከአሥራ አምሥት ደቂቃ በኋላ ንግሥቲቱ አዲሱን የ”ኮንሰርቫቲቭ” ቡድን መሪ ጆን ሜጀርን አቅርባ፣ አዲስ አስተዳደር በጠቅላይ ሚኒስቴርነት እንዲመራ ሾመችው።

==ልደት==

==ዕለተ ሞት==


==ዋቢ ምንጮች==
*[[መርስዔ ኀዘን ወልደ ቂርቆስ]]፤ ዕለታዊ የታሪክ ድርጊት - የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የመጀመሪያው ፓትረያርክ (፲፱፻፶፩ ዓ/ም)

*{{en}} P.R.O., FCO 371/1829 - ANNUAL REVIEW FOR ETHIOPIA FOR 1974

*(እንግሊዝኛ) http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/november/28/newsid_2527000/2527953.stm

* (እንግሊዝኛ) http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/big/1128.html#article




[[መደብ:ዕለታት]]