# ተላላፊ በሽታ
ተላላፊ በሽታ ማለት በተለያየ መንገድ ከሰው ወደ ሰው የሚዛመት ህመም ማለት ነው። የሚዛመትበት መንገድ በቀጥታ ወይም ቀጥታ ባልሆነ ንኪኪ ሊሆን ይችላል።
ተላላፊ በሽታዎች ፣የሚከሰቱት እንደ ባክቴሪያዎች, ፈንገሶች እና ቫይረሶች ባሉ አነስተኛ ፍጥረታት ነው። ብዙ አይነት አነስተኛ ፍጥረታት በሰው ላይ ተጠግተው የሚኖሩ ሲሆን አብዛኞቹ ምንም ጉዳት ሳይስከትሉ ይኖራሉ። በአንጻሩ ደግሞ የተቀሩት ለተለያየ በሽታ ይዳርጋሉ።
በጣም ከሚታወቁት ተላላፊ በሽታዎች መካከል እንደ ጉንፋን፣ ኢንፍሉዌንዛ ፣ ኮቪድ-19 ፣ ኢቦላ ፣ ሄፓታይተስ ፣ ኤችአይቪ/ኤድስ ፣ ሂውማን ፓፒሎማቫይረስ ኢንፌክሽን ፣ ፖሊዮ እና ዚካ ቫይረስ ተጠቃሽ ናቸው። 

## በሕዝብ ጤና ላይ ያለው ተጽእኖ
አብዛኛው ወረርሽኞች በተላላፊ በሽታዎች አማካኝነት ይከሰታሉ። በመሆኑም ሰፊ ወረርሽኝ እንዳይከሰት እና ብዙሀን እንዳይጎዱ በተላላፊ በሽታዎች የተጠቁ ታማሚዎችን ለህሙማን በተዘጋጀ የህክምና ማቆያ ክፍሎ ከሌላው ህዝብ ተለይተው እንዲቆዩ ይደረጋል።ይህም የማህበረሱን ጤንነት ለመጠበቅ የሚደረግ የጥንቃቄ መንገድ ነው።  
1. ↑  "Contagious Disease | NIH" (በen). Archived from the original on 2025-02-13.  በ2024-11-08 የተወሰደ.
2. ↑  "Infectious diseases-Infectious diseases - Symptoms & causes" (በen).
3. ↑  "Infectious Diseases - NFID".
4. ↑  "How To Prepare For Emergencies" (በen). “A primer from the CDC on quarantine and its uses against contagious disease spread”


ተላላፊ በሽታ
'''ተላላፊ በሽታ''' ማለት በተለያየ መንገድ ከሰው ወደ ሰው የሚዛመት ህመም ማለት ነው። የሚዛመትበት መንገድ በቀጥታ ወይም ቀጥታ ባልሆነ ንኪኪ ሊሆን ይችላል።<ref>{{Cite web|title=Contagious Disease {{!}} NIH|url=https://clinicalinfo.hiv.gov/en/glossary/contagious-disease|language=en|accessdate=2024-11-08|archivedate=2025-02-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250213173129/https://clinicalinfo.hiv.gov/en/glossary/contagious-disease}}</ref>

ተላላፊ በሽታዎች ፣የሚከሰቱት እንደ [[ባክቴሪያ|ባክቴሪያዎች]], [[ፈንገስ|ፈንገሶች]] እና [[ቫይረስ|ቫይረሶች]] ባሉ አነስተኛ ፍጥረታት ነው። ብዙ አይነት አነስተኛ ፍጥረታት በሰው ላይ ተጠግተው የሚኖሩ ሲሆን አብዛኞቹ ምንም ጉዳት ሳይስከትሉ ይኖራሉ። በአንጻሩ ደግሞ የተቀሩት ለተለያየ በሽታ ይዳርጋሉ።<ref>{{Cite web|title=Infectious diseases-Infectious diseases - Symptoms & causes|url=https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/infectious-diseases/symptoms-causes/syc-20351173|language=en}}</ref>

በጣም ከሚታወቁት ተላላፊ በሽታዎች መካከል እንደ ጉንፋን፣ ኢንፍሉዌንዛ ፣ [[ኮቪድ 19|ኮቪድ-19]] ፣ [[ኢቦላ]] ፣ ሄፓታይተስ ፣ [[ኤድስ|ኤችአይቪ/ኤድስ]] ፣ ሂውማን ፓፒሎማቫይረስ ኢንፌክሽን ፣ ፖሊዮ እና ዚካ ቫይረስ ተጠቃሽ ናቸው። <ref>{{Cite web|title=Infectious Diseases - NFID|url=https://www.nfid.org/infectious-diseases/}}</ref>

== በሕዝብ ጤና ላይ ያለው ተጽእኖ ==
[[ስዕል:NIH_Clinical_Center_-_Special_Clinical_Studies_Unit.jpg|thumb| ይህ ክሊኒክ የበሽታ ስርጭትን ለመከላከል አሉታዊ ክፍል ግፊት ይጠቀማል።]]
አብዛኛው ወረርሽኞች በተላላፊ በሽታዎች አማካኝነት ይከሰታሉ። በመሆኑም ሰፊ ወረርሽኝ እንዳይከሰት እና ብዙሀን እንዳይጎዱ በተላላፊ በሽታዎች የተጠቁ ታማሚዎችን ለህሙማን በተዘጋጀ የህክምና ማቆያ ክፍሎ ከሌላው ህዝብ ተለይተው እንዲቆዩ ይደረጋል።ይህም የማህበረሱን ጤንነት ለመጠበቅ የሚደረግ የጥንቃቄ መንገድ ነው። <ref>{{Cite web|title=How To Prepare For Emergencies|quote=A primer from the CDC on quarantine and its uses against contagious disease spread|url=http://www.redcross.org/preparedness/cdc_english/IsoQuar.asp|language=en}}</ref> 
[[መደብ:ሳይንስ]]
[[መደብ:በሽታ]]
[[መደብ:ጤና]]