# ታኅሣሥ ፯
ታኅሣሥ ፯ ቀን
በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፺፯ኛው ቀን  ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ  ፪፻፷፱ ቀናት፣ በዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፪፻፷፰ ቀናት ይቀራሉ።

## ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች
- ፲፰፻፪ ዓ/ም የፈረንሲስ ንጉሠ ነገሥት ናፖሌዎን ቦናፓርት ከሚስቱ ከንግሥት ጆሴፊን ጋር ተፋታ።

- ፲፱፻፷፪ ዓ/ም የብሪታንያ የሕዝብ ተወካዮች ሸንጎ የነፍሰ ገዳዮችን የሞት ቅጣት በህግ ሰረዘ።

- ፲፱፻፶፫ ዓ/ም በወንድማማቾች መንግሥቱ ንዋይ እና ገርማሜ ንዋይ የተጸነሰሰው የታኅሣሥ ግርግር መፈንቅለ መንግሥት  ኃይል እየተዳከመ በአንጻሩ ደግሞ ተቃዋሚዎቻቸው እያደር እየጎለመሱ መሄዳቸውን የተገነዘቡት ሽብርተኞች በቁጥጥራቸው ላይ የነበሩትን ሃያ መሳፍንት፣ መኳንንት፣ ሚኒስትሮችንና መኮንኖችን ወደ አረንጓዴ ሳሎን ያዛውሩና አልጋወራሹንና አዲሱን ጠቅላይ ሚኒስትር ለብቻቸው እንዲጠበቁ ያደርጋሉ። ጄነራል ጽጌ ዲቡ ወዲያው ከተቃራኒ ወገን በተተኮሰ ጥይት ሲገደሉ፣ እነ ጄነራል መንግሥቱ የያዟቸውን እስረኞት ረሽነው ለማምለጥ ወሰኑ።


## ዕለተ ሞት
- ፲፱፻፶፫ ዓ/ም የታኅሣሥ ግርግር ብርጋዴር ጄኔራል ጽጌ ዲቡ ከተቃራኒ ወገን በተተኮሰ ጥይት ተገደሉ።

- ፲፱፻፶፫ ዓ/ም የታኅሣሥ ግርግር ማለቂያ ዕለት ሜጄር ጄኔራል ሙሉጌታ ቡሊ፤ ራስስዩም መንገሻ፤ ራስ  አበበ አረጋይ፤ አቶ መኮንን ሀብተወልድ፤ አባ ሐና ጅማ፤ በጠቅላላው አሥራ አምስት ሰዎች ተረሽነው ሞቱ።

- ፲፱፻፶፫ ዓ/ም የታኅሣሥ ግርግር ማለቂያ ዕለት የክብር ዘበኛ መኮንን የነበሩት ሻምበል ደረጀ ኃይለ ማርያም ሽብርተኞቹን በመቃወም የቤተ መንግሥቱን አጥር በታንክ ደምስሰው ሲገቡ ከሽብርተኞት ወገን በተተኮሰ ጥይት ተገደሉ። ሻምበል ደረጀ የስመ ጥሩው አርበኛ የኃይለ ማርያም ማሞ ልጅ እና የንጉሠ ነገሥቱ የልጅ ልጅ የልዕልት ሶፊያ ደስታ ባል ነበሩ።

- ፳፻፫ ዓ/ም  የኢትዮጵያና የቅዱስ ጊዮርጊስ ቡድኖች እግር ኳስ ተጫዋችና አሰልጣኝ የነበረው በኩሩና ኮከቡ መንግሥቱ ወርቁ፣  በ፸ ዓመቱ አረፈ። መንግሥቱ ወርቁ በስድስት የአፍሪካ ዋንጫዎች የፍጻሜ ግጥሚያዎች የተሳተፈ ሲሆን፣ በ፫ኛው የአፍሪካ ዋንጫ ኢትዮጵያ ግብፅን ፬ ለ ፪ አሸንፋ ዋንጫ እንድታገኝ  ሁለቱን ግቦች ያስቆጠረና በዚሁ በ፫ኛው የአፍሪካ ዋንጫ ፫ ግብ በማስቆጠሩም የኮከብ ግብ አግቢነት ክብር አግኝቷል፡፡


ታኅሣሥ ፯
[[ታኅሣሥ 7|ታኅሣሥ ፯]] ቀን
በ[[ኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር]] የዓመቱ ፺፯ኛው ቀን  ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ [[ሉቃስ]]  ፪፻፷፱ ቀናት፣ በዘመነ [[ዮሐንስ]]፤ በ ዘመነ [[ማቴዎስ]]፤ እና በ ዘመነ [[ማርቆስ]] ደግሞ ፪፻፷፰ ቀናት ይቀራሉ።

==ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች==

*[[1802|፲፰፻፪]] ዓ/ም የ[[ፈረንሳይ|ፈረንሲስ]] [[ንጉሠ ነገሥት]] [[ናፖሌዎን ቦናፓርት]] ከሚስቱ ከንግሥት ጆሴፊን ጋር ተፋታ።

*[[1962|፲፱፻፷፪]] ዓ/ም የ[[ብሪታንያ]] የሕዝብ ተወካዮች ሸንጎ የነፍሰ ገዳዮችን የሞት ቅጣት በህግ ሰረዘ።

*[[1953|፲፱፻፶፫]] ዓ/ም በወንድማማቾች [[መንግሥቱ ንዋይ]] እና [[ገርማሜ ንዋይ]] የተጸነሰሰው [[የታኅሣሥ ግርግር]] [[መፈንቅለ መንግሥት]]  ኃይል እየተዳከመ በአንጻሩ ደግሞ ተቃዋሚዎቻቸው እያደር እየጎለመሱ መሄዳቸውን የተገነዘቡት ሽብርተኞች በቁጥጥራቸው ላይ የነበሩትን ሃያ መሳፍንት፣ መኳንንት፣ ሚኒስትሮችንና መኮንኖችን ወደ አረንጓዴ ሳሎን ያዛውሩና አልጋወራሹንና አዲሱን ጠቅላይ ሚኒስትር ለብቻቸው እንዲጠበቁ ያደርጋሉ። ጄነራል ጽጌ ዲቡ ወዲያው ከተቃራኒ ወገን በተተኮሰ ጥይት ሲገደሉ፣ እነ ጄነራል መንግሥቱ የያዟቸውን እስረኞት ረሽነው ለማምለጥ ወሰኑ።

==ልደት==


==ዕለተ ሞት==

*[[1953|፲፱፻፶፫]] ዓ/ም [[የታኅሣሥ ግርግር]] [[ብርጋዴር ጄኔራል ጽጌ ዲቡ]] ከተቃራኒ ወገን በተተኮሰ ጥይት ተገደሉ።

*[[1953|፲፱፻፶፫]] ዓ/ም [[የታኅሣሥ ግርግር]] ማለቂያ ዕለት [[ሜጄር ጄኔራል ሙሉጌታ ቡሊ]]፤ ራስ[[ስዩም መንገሻ]]፤ ራስ [[ አበበ አረጋይ]]፤ አቶ [[መኮንን ሀብተወልድ]]፤ [[አባ ሐና ጅማ]]፤ በጠቅላላው አሥራ አምስት ሰዎች ተረሽነው ሞቱ።

*[[1953|፲፱፻፶፫]] ዓ/ም [[የታኅሣሥ ግርግር]] ማለቂያ ዕለት የ[[ክብር ዘበኛ]] መኮንን የነበሩት [[ሻምበል]] ደረጀ ኃይለ ማርያም ሽብርተኞቹን በመቃወም የቤተ መንግሥቱን አጥር በታንክ ደምስሰው ሲገቡ ከሽብርተኞት ወገን በተተኮሰ ጥይት ተገደሉ። ሻምበል ደረጀ የስመ ጥሩው አርበኛ የ[[ኃይለ ማርያም ማሞ]] ልጅ እና የንጉሠ ነገሥቱ የልጅ ልጅ የልዕልት ሶፊያ ደስታ ባል ነበሩ።

* [[2003|፳፻፫]] ዓ/ም  የ[[ኢትዮጵያ]]ና የ[[ቅዱስ ጊዮርጊስ (ቡድን)|ቅዱስ ጊዮርጊስ]] ቡድኖች እግር ኳስ ተጫዋችና አሰልጣኝ የነበረው በኩሩና ኮከቡ [[መንግሥቱ ወርቁ]]፣  በ፸ ዓመቱ አረፈ። መንግሥቱ ወርቁ በስድስት የአፍሪካ ዋንጫዎች የፍጻሜ ግጥሚያዎች የተሳተፈ ሲሆን፣ በ፫ኛው የአፍሪካ ዋንጫ ኢትዮጵያ ግብፅን ፬ ለ ፪ አሸንፋ ዋንጫ እንድታገኝ  ሁለቱን ግቦች ያስቆጠረና በዚሁ በ፫ኛው የአፍሪካ ዋንጫ ፫ ግብ በማስቆጠሩም የኮከብ ግብ አግቢነት ክብር አግኝቷል፡፡

==ዋቢ ምንጮች==

*(እንግሊዝኛ) http://en.wikipedia.org/wiki/December_16
*(እንግሊዝኛ) http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/december/16/newsid_3258000/3258437.stm

*(እንግሊዝኛ) http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/20091216.html

[[መደብ:ዕለታት]]
{{ወራት}}