# መጠነ ዙሪያ
መጠነ ዙሪያ አንድን ስፋት የሚያካልል ርዝመት ነው። ይህ እንደ ክብ ወይም አራት ማዕዘን ላሉ ባለ ሁለት ቅጥ ስፋቶች፤ መጠነ ዙሪያ ማለት የድንበራቸው ርዝመት ሲሆን፣ እንደ ኳስ ላሉ ባለ ሶስት ቅጥ አካላት ደግሞ፤ የውጭ ገፅ አንድ ዙር ርዝመት ይሆናል።

## ሒሳባዊ የመጠነ ዙሪያ ቀመሮች
| ቅርፅ               | ሒሳባዊ ቀመር                                                             | ተለዋዋጭ                                                                                          |
| ----------------- | -------------------------------------------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------- |
| ክብ                | {\displaystyle 2\pi r\,}                                             | {\displaystyle r} ሬዲየስ ሲሆን፣                                                                    |
| ሶስት ማዕዘን          | {\displaystyle a+b+c\,}                                              | {\displaystyle a}፣ {\displaystyle b} እና {\displaystyle c} የጎነ ሶስቱ የጎን ርዝመት ሲሆኑ፣                |
| አራት ማዕዘን(ካሬ)      | {\displaystyle 4l}                                                   | {\displaystyle l} የጎን ርዝመት ሲሆን፣                                                                |
| አራት ማዕዘን (ሬክታንግል) | {\displaystyle 2l+2w}                                                | {\displaystyle l} ርዝመት ሲሆን እና {\displaystyle w} ወርድ ሲሆን፣                                       |
| እኩል ብዙጎን          | {\displaystyle n\times a\,}                                          | {\displaystyle n} የጎኖች ብዛት ሲሆን እና {\displaystyle a} የአንዱ ጎን ርዝመት ሲሆን፣                          |
| መደበኛ ብዙጎን         | {\displaystyle 2nb\sin({\frac {\pi }{n}})}                           | {\displaystyle n} የጎኖች ብዛት ሲሆን እና {\displaystyle b} ከጎነ ብዙው መሃል ነጥብ እስከ አንዱ መታጠፊያ ያለው ርቀት ሲሆን፣ |
| አጠቃላይ ብዙጎን        | {\displaystyle a_{1}+a_{2}+a_{3}+\ldots +a_{n}=\sum _{i=1}^{n}a_{i}} | {\displaystyle a_{i}} የ{\displaystyle i}ኛው (1ኛ፣ 2ኛ፣ 3ኛ ... n-ኛ) ጎን ሲሆን።                        |


መጠነ ዙሪያ
[[ስዕል:PerimeterRectangle.svg|250px|right|thumb| '''መጠነ ዙሪያ''' የስፋቶቹ የድንበር ርዝመት ነው።]]
'''መጠነ ዙሪያ''' አንድን ስፋት የሚያካልል ርዝመት ነው። ይህ እንደ [[ክብ]] ወይም [[አራት ማዕዘን]] ላሉ ባለ ሁለት [[ቅጥ]] ስፋቶች፤ መጠነ ዙሪያ ማለት የድንበራቸው ርዝመት ሲሆን፣ እንደ [[ኳስ]] ላሉ ባለ ሶስት [[ቅጥ]] አካላት ደግሞ፤ የውጭ ገፅ አንድ ዙር ርዝመት ይሆናል።

== ሒሳባዊ የመጠነ ዙሪያ ቀመሮች ==

{| class="wikitable"
! ቅርፅ !! ሒሳባዊ ቀመር || ተለዋዋጭ
|-
| [[ክብ]] || <math>2 \pi r\,</math> ||<math>r</math> ሬዲየስ ሲሆን፣
|-
| [[ሶስት ማዕዘን]] || <math>a + b + c\,</math> || <math>a</math>፣ <math>b</math> እና <math>c</math> የጎነ ሶስቱ የጎን ርዝመት ሲሆኑ፣
|- 
| [[አራት ማዕዘን]]([[ካሬ]]) || <math>4l</math> || <math>l</math> የጎን ርዝመት ሲሆን፣
|- 
| [[አራት ማዕዘን]] ([[ሬክታንግል]]) || <math>2l+2w</math> || <math>l</math> ርዝመት ሲሆን እና <math>w</math> ወርድ ሲሆን፣
|-
| [[እኩል ብዙጎን]] || <math>n \times a\,</math> || <math>n</math> የጎኖች ብዛት ሲሆን እና <math>a</math> የአንዱ ጎን ርዝመት ሲሆን፣
|-
| [[መደበኛ ብዙጎን]] || <math>2nb \sin(\frac{\pi}{n})</math> || <math>n</math> የጎኖች ብዛት ሲሆን እና <math>b</math> ከጎነ ብዙው መሃል ነጥብ እስከ አንዱ መታጠፊያ ያለው ርቀት ሲሆን፣
|-
| አጠቃላይ ብዙጎን || <math>a_{1} + a_{2} + a_{3} + \ldots + a_{n} = \sum_{i=1}^{n}a_{i}</math> || <math>a_{i}</math> የ<math>i</math>ኛው (1ኛ፣ 2ኛ፣ 3ኛ ... n-ኛ) ጎን ሲሆን።
|}

{{መዋቅር-ሳይንስ}}

[[መደብ:ኮምፒዩተር]]
[[መደብ:ምህንድስና]]
[[መደብ:ጂዎሜትሪ]]