# Z
Z / z በላቲን አልፋቤት 26ኛ እና መጨረሻው ፊደል ነው። 
| U7 |

| U7 |

የ«Z» መነሻ ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት «ዛይን» እንደ ሆነ ይታስባል። በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የመኮትኮቻ ስዕል መሰለ። ለዚህ ተመሳሳይ የግብጽ ሀይሮግሊፍ ነበር። ቅርጹ ከዚያ በፊንቄ (ከነዓን) ሰዎች ተለማ፣ ከዚህም በግሪክ አልፋቤት "ዜታ" (Ζ ζ)  ደረሰ። 
በነዚህ አልፋቤቶች ሁሉ እንዲሁም በጥንታዊ ኢታሊክ አልፋቤት፣ ይህ ፊደል 𐌆 (Z ወኡም /ዝ/) ሰባተኛው ነበር። በሮማይስጥ ግን፣ በአንዳንድ መዝገቦች ዘንድ፣ የሮሜ ኬንሶርና አምባገነን አፒዩስ ክላውዲዩስ ካይኩስ በ320 ዓክልበ. «Z»ን ስላልወደደ ከላቲን ፊደል እንደ ጣለው ይባላል።
ሆኖም የ/ዝ/ ድምጽ በግሪክኛ ስለተገኘ፣ በጊዜ ላይ የግሪክ ወይም የሌሎችም ቋንቋዎች ቃላት በሮማይስጥ ለመጻፍ የ/ዝ/ ምልክት አስፈላጊነት እንደገና ታየ።  ስለዚህ ከ85 ዓም ግድም በኋላ የግሪኩ ቅርጽ Z እንደገና ለዚህ ድምጽ ወደ ሮማይስጥ ተበደረ። በቀድሞው ሰባተኛው ሥፍራ አዲሱ ፊደል G ተሳክቶ ስለ ሆነ፣ Z አሁን መጨረሻውን ቦታ ወሰደ።
በግዕዝ አቡጊዳ ደግሞ «ዘ» («ዘይ») የሚለው ፊደል ከቅድመ-ሴማዊው «ዛይን» ስለ መጣ፣ የላቲን 'Z' ዘመድ ሊባል ይችላል።

Z
{{ላቲንፊደል}}[[ስዕል:Latin alphabet Zz.svg|thumbnail|220px]]

'''Z''' / '''z''' በ[[ላቲን አልፋቤት]] 26ኛ እና መጨረሻው ፊደል ነው። 

{| class="wikitable"
|- style="background-color:#EEEEEE; text-align:center;"
! ግብፅኛ<br />''መር''
! ቅድመ ሴማዊ<br />''[[ዛይን]]''
! የፊንቄ ጽሕፈት <br />''ዛይን''
! የግሪክ ጽሕፈት <br />''[[ዜታ]]''
! ኤትሩስካዊ <br />Z
! ላቲን <br />Z
|- style="background-color:white; text-align:center;"
|<hiero>U7</hiero> 
|[[ስዕል:Proto-semiticZ-01.png]]
|[[ስዕል:PhoenicianZ-01.svg|35px]]
|[[ስዕል:Zeta uc lc.svg|65px|Greek nu]]
|[[ስዕል:EtruscanZ-01.svg|35px]]
|[[ስዕል:RomanZ-01.png|Roman N]]
|}

የ«Z» መነሻ ከ[[ቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት]] «[[ዛይን]]» እንደ ሆነ ይታስባል። በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የ[[መኮትኮቻ]] ስዕል መሰለ። ለዚህ ተመሳሳይ [[የግብጽ ሀይሮግሊፍ]] ነበር። ቅርጹ ከዚያ በ[[ፊንቄ]] ([[ከነዓን (ጥንታዊ አገር)|ከነዓን]]) ሰዎች ተለማ፣ ከዚህም በ[[ግሪክ አልፋቤት]] "[[ዜታ]]" (Ζ ζ)  ደረሰ። 

በነዚህ አልፋቤቶች ሁሉ እንዲሁም በ[[ጥንታዊ ኢታሊክ አልፋቤት]]፣ ይህ ፊደል '''𐌆''' (Z ወኡም /ዝ/) ሰባተኛው ነበር። በ[[ሮማይስጥ]] ግን፣ በአንዳንድ መዝገቦች ዘንድ፣ የሮሜ ኬንሶርና አምባገነን [[አፒዩስ ክላውዲዩስ ካይኩስ]] በ320 ዓክልበ. «Z»ን ስላልወደደ ከላቲን ፊደል እንደ ጣለው ይባላል።

ሆኖም የ/ዝ/ ድምጽ በ[[ግሪክኛ]] ስለተገኘ፣ በጊዜ ላይ የግሪክ ወይም የሌሎችም ቋንቋዎች ቃላት በሮማይስጥ ለመጻፍ የ/ዝ/ ምልክት አስፈላጊነት እንደገና ታየ።  ስለዚህ ከ[[85]] ዓም ግድም በኋላ የግሪኩ ቅርጽ '''Z''' እንደገና ለዚህ ድምጽ ወደ ሮማይስጥ ተበደረ። በቀድሞው ሰባተኛው ሥፍራ አዲሱ ፊደል [[G]] ተሳክቶ ስለ ሆነ፣ Z አሁን መጨረሻውን ቦታ ወሰደ።

በ[[ግዕዝ]] [[አቡጊዳ]] ደግሞ «ዘ» («[[ዘይ]]») የሚለው ፊደል ከቅድመ-ሴማዊው «ዛይን» ስለ መጣ፣ የላቲን 'Z' ዘመድ ሊባል ይችላል።
{{Commonscat}}

[[መደብ:የላቲን አልፋቤት]]