# H
H / h በላቲን አልፋቤት ስምንተኛው ፊደል ነው። በእንግሊዝኛ የፊደሉ ስም አጠራር /ኧይች/ ቢሆንም፣ የተናባቢው ድምጽ /ህ/ ያሰማል።
| N24 |

| N24 |

የ«H» መነሻ ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት «ሔት» እንደ ሆነ ይታስባል። በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የአጥር ስዕል መስለ። ለዚህም ተመሳሳይ የግብጽ ሀይሮግሊፍ ነበር። ቅርጹ ከዚያ በፊንቄ (ከነዓን) ሰዎች ተለማ። 
በፊንቄ ጽሕፈት የፊደሉ ሔት  ድምጽ እንደ ተናባቢ («ሕ») ሲሆን በግሪክ አልፋቤት እንዲሁም ሄታ ለ «ህ» ተጠቀመ። ከ450 ዓክልበ. ግድም በኋላ ግን ይህ ምልክት ትንሽ ተቀይሮ «ኤታ» (Η η) የአናባቢ ድምጽ «ኤ» ለማመልከት ይጠቅም ጀመር። ይህን ለውጥ መጀመርያ ያደረገው ባለቅኔው ሲሞኒዴስ ዘኬዮስ (564-476 ዓክልበ.) እንደ ነበር በግሪክ ጽሐፊዎች ተባለ። ሆኖም በጥንታዊ ጣልያን አልፋቤቶች እንደ ኤትሩስካዊ አልፋቤት እና ላቲን አልፋቤት፣ «H» ተናባቢውን «ህ» በመወክል ቆየ። 
በግዕዝ አቡጊዳ ደግሞ «ሐ» («ሐውት») የሚለው ፊደል ከቅድመ-ሴማዊው «ሔት» ስለ መጣ፣ የላቲን «H» ዘመድ ሊባል ይችላል።

H
{{ላቲንፊደል}}
[[ስዕል:Latin alphabet Hh.svg|thumbnail|220px]]

'''H''' / '''h''' በ[[ላቲን አልፋቤት]] ስምንተኛው ፊደል ነው። በ[[እንግሊዝኛ]] የፊደሉ ስም አጠራር /ኧይች/ ቢሆንም፣ የተናባቢው ድምጽ /ህ/ ያሰማል።

{| class="wikitable"
|- style="background-color:#EEEEEE; text-align:center;"
! ግብፅኛ<br />''ሰፐአት''
! ቅድመ ሴማዊ<br />''[[ሔት]]''
! የፊንቄ ጽሕፈት <br />''ሔት''
! የግሪክ ጽሕፈት <br />''[[ሄታ]]/[[ኤታ]]''
! ኤትሩስካዊ <br />H
! ላቲን <br />H
|- style="background-color:white; text-align:center;"
|<hiero>N24</hiero> 
|[[ስዕል:Proto-semiticH-01.png]]
|[[ስዕል:PhoenicianH-01.svg|55px]]
|[[ስዕል:Eta uc lc.svg|65px]]
|[[ስዕል:EtruscanH-01.svg|35px]]
|[[ስዕል:RomanH-01.png|35px]]
|}

የ«H» መነሻ ከ[[ቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት]] «[[ሔት]]» እንደ ሆነ ይታስባል። በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የአጥር ስዕል መስለ። ለዚህም ተመሳሳይ [[የግብጽ ሀይሮግሊፍ]] ነበር። ቅርጹ ከዚያ በ[[ፊንቄ]] ([[ከነዓን (ጥንታዊ አገር)|ከነዓን]]) ሰዎች ተለማ። 

በፊንቄ ጽሕፈት የፊደሉ ሔት  ድምጽ እንደ ተናባቢ («ሕ») ሲሆን በ[[ግሪክ አልፋቤት]] እንዲሁም [[ሄታ]] ለ «ህ» ተጠቀመ። ከ450 ዓክልበ. ግድም በኋላ ግን ይህ ምልክት ትንሽ ተቀይሮ «ኤታ» (Η η) የአናባቢ ድምጽ «ኤ» ለማመልከት ይጠቅም ጀመር። ይህን ለውጥ መጀመርያ ያደረገው ባለቅኔው [[ሲሞኒዴስ ዘኬዮስ]] (564-476 ዓክልበ.) እንደ ነበር በግሪክ ጽሐፊዎች ተባለ። ሆኖም በ[[ጥንታዊ ጣልያን አልፋቤቶች]] እንደ [[ኤትሩስካዊ አልፋቤት]] እና ላቲን አልፋቤት፣ «H» ተናባቢውን «ህ» በመወክል ቆየ። 

በ[[ግዕዝ]] [[አቡጊዳ]] ደግሞ «ሐ» («[[ሐውት]]») የሚለው ፊደል ከቅድመ-ሴማዊው «ሔት» ስለ መጣ፣ የላቲን «H» ዘመድ ሊባል ይችላል።
{{Commonscat}}

[[መደብ:የላቲን አልፋቤት]]