# ሴኔጋል
ሴኔጋል ወይም የሴኔጋል ሪፐብሊክ በምዕራብ አፍሪካ የሚገኝ ሀገር ነው። ሴኔጋል ከምዕራብ በሴኔጋል ወንዝ፣ ከሰሜን በሞሪታንያ፣ ክምሥራቅ በማሊ እና ክደቡብ በጊኒና ጊኒ-ቢሳው ይዋሰናል። የጋምቢያ ግዛት እንዳለ በሴኔጋል ውስጥ ነው  የሚገኘው። የሴኔጋል የቆዳ ስፋት 197,000 ካሬ ኪ.ሜ. የሚጠጋ ሲሆን የሕዝብ ብዛቱ ደግሞ ወደ 17 ሚሊዮን እንደሆነ ይገመታል። የሴኔጋል የአየር ሁኔታ የየምድር ወገብ ሲሆን ደረቅና ዝናባማ ወራት ተብሎ ወደ ሁለት ይከፈላል።
የሴኔጋል ርዕሰ ከተማ ዳካር በሀገሩ የምዕራብ ጫፍ በካፕ-ቨርት ልሳነ ምድር ላይ ይገኛል። ከባህር ጠረፍ ወደ ፭፻ ኪ.ሜ. ገደማ በአትላንቲክ ውቅያኖስ ውስጥ የኬፕ ቨርድ ደሴቶች ይገኛሉ። በ፲፯ኛው ና ፲፰ኛው ክፍለ ዘመናት በቅኝ ገዢ መንግሥታት የተሠሩ የንግድ ተቋማት ከባህር ዳር ይገኛሉ።

## ታሪክ
በአካባቢው ያሉ ግኝቶች ሴኔጋል ከጥንት ጀምሮ የሚኖርበት እንደነበረ ያሳያሉ። እስልምና የአካባቢው ዋና ሀይማኖት ሲሆን ወደ ሴኔጋል የተዋወቀውም በ11ኛው መቶ ክፍለ-ዘመን እንደሆነ ይታመናል። በ13ኛውና 14ኛው መቶ ክፍለ-ዘመን የማንዲንጎ ግዛት በአካባቢው ላይ ተጽኖ ያደርግ ነበር። በዚሁም ጊዜ ነው የጆሎፍ ግዛት የተመሠረተው። በ15ኛው ክፍለ-ዘመን ፖርቱጋል፣ ኔዘርላንድስ እና ኢንግላንድ በአካባቢው ለመነገድ ይወዳደሩ ነበር። በ1677 እ.ኤ.አ. ፈረንሣይ ጎሪ የሚባለውን ዋና የባሪያ ንግድ ደሴት ተቆጣጠረች። ከዛም በ1850ዎቹ እ.ኤ.አ. ፈረንሣይ ቁጥጥሩዋን ወደ መላው ሴኔጋል ማስፋፋት ጀመረች።
በጃኑዋሪ 1958 እ.ኤ.አ.፣ ሴኔጋልና የፈረንሣይ ሱዳን ተቀላቅለው የማሊ ፌዴሬሽንን መሠረቱ። ይህም ፌዴሬሽን በአፕሪል 4፣ 1960 እ.ኤ.አ. ከፈረንሣይ ጋር በተፈረመው የሥልጣን ዝውውር ስምምነት አማካኝ በጁን 20፣ 1960 እ.ኤ.አ. ነጻነቱን አውጀ። በውስጣዊ የፖለቲካ ውዝግቦች ምክኒያት ፌዴሬሽኑ ክሁለት ወር በኋላ ተከፈለ። ሴኔጋልም ነጻነቱን በድጋሚ አውጀ። ሊዎፖልድ ሴንግሆርም የመጀመሪያው ፕሬዘዳንት ሆኖ በኦገስት 1961 እ.ኤ.አ. ተመረጠ። 
ፕሬዝዳንት ሊዎፖልድ ሴንግሆር ሀገሩን መምራት ከጀመረ በኋላ ከጠቅላይ ሚኒስትሩ ማማዱ ዲያ ጋር ባለው አለመስማማት ምክኒያት በጠቅላይ ሚኒስትሩ የተመራ መፈንቅለ-መንግሥት በዲሴምበር 1962 እ.ኤ.አ. ተካሄደ። ይህ መፈንቅለ-መንግሥት ያለ ደም ፍስሻ የከሸፈ ሲሆን ማማዱ ዲያም ታሰረ። ከዛም ሴኔጋል የፕሬዝዳነንቱን ሥልጣን የሚያጠነክር አዲስ ሕገ-መንግሥት አሳለፈች። በ1980 እ.ኤ.አ. ፕሬዝዳንት ሴንግሆር በራሱ ፍቃድ ከሥልጣኑ የወረደ ሲሆን በ1981  እ.ኤ.ኣ. በራሱ በሊዎፖልድ ሴንግሆር የተመረጠው አብዱ ዲዮፍ ፕሬዝዳንት ሆነ።
በፌብሩዋሪ 1፣ 1982 እ.ኤ.አ.፣ ሴኔጋል ከጋምቢያ ጋር ተዋሕዳ የሴኔጋምቢያ ኮንፌዴሬሽንን መሠረተች። ከስምንት ዓመት በኋላ ግን በ1989 እ.ኤ.አ. ኮንፌዴሬሽኑ ፈረሰ። ከ1982 እ.ኤ.አ. ጀምሮ በደቡባዊ ሴኔጋል በካሳማንክ አካባቢ የሚገኙ አማጺዎች ከሴኔጋል መንግሥት ጋር በየጊዜው ተጋጭተዋል። ሴኔጋል ዓለም-አቀፍ ሰላም-አስከባሪ ሃይሎችን በመላክ ትታተወቃለች። 
አብዱ ዲዮፍ ከ1981 እስከ 2000 እ.ኤ.አ. ድረስ ፕሬዝዳንት ነበረ። በሥልጣን ጊዜው አብዱ የፖለቲካ ተሳትፎን አበረታትቷል፣ መንግሥቱ በኤኮኖሚው ላይ ያለውን ቁጥጥር አሳንሷል፣ እና ሴኔጋል ክውጭ በተለይም ከታዳጊ ሀገሮች ጋር ያላትን የዲፕሎማሲ ግንኙነቶችን አጠናክሯል። አብዱ ለአራት የሥራ-ጊዜዎች ፕሬዝዳንት ሆኖ አገልግሏል። በ2000 እ.ኤ.አ. በዓለም-አቀፍ ታዛቢዎች ነጻና ዲሞክራሲያዊ በተባለ ምርጫ የአብዱ ዲዮፍ ተቀናቃኝ አብዱላይ ዋዲ አሸንፎ ፕሬዝዳንት ሆኗል።

## ምጣኔ ሀብት
ወደ ውጭ አገር የሚላኩ ሸቀጦች በተለይ አሣ፣ ጥጥ፣ ጨርቅ፣ ባምባራ ለውዝ (Vignea subterranea)፣ ካልሲየም ፎስፌት ናቸው።

## ፖለቲካ
ሴኔጋል ፕሬዝዳንታዊ ሪፐብሊክ ናት። ከ2001 እ.ኤ.አ. ጀምሮ ፕሬዝዳንቷ በየአምስት ዓመት የሚመረጥ ሲሆን ከዛ በፊት ደግሞ በየሰባት ዓመት ነበር። ያሁኑ ፕሬዝዳንት አብዱላዬ ዋዴ ሲሆኑ በማርች 2007 እ.ኤ.አ. እንደገና ተመርጠዋል።
ሴኔጋል ከ፹ በላይ የፖለቲካ ፓርቲዎች አሏት። ፓርላማዋ ሁለት ምክር ቤቶች አሉት። አንዱ ፻፳ መቀመጫዎች ያሉት የብሔራዊ ስብሰባ (እንግሊዝኛ፦ National Assembly) ሲሆን ሌላኛው ደግሞ ፻ መቀመጫዎች ያሉት ሴኔት ነው። ሴኔጋል ራሱን የቻለ ህግ ተርጓሚ አካል አላት። ዳኛዎቹ የሚሾሙት በፕሬዝዳንቱ ነው። 
በአሁኑ ጊዜ ሴኔጋል የዴሞክራሲ ሂደት ስኬታማ ነው ከሚባሉት የቀድሞ ቅኝ ተገዢ ሀገራት መካከል የምትጠቀስ ናት። የአካባቢ አስተዳዳሪዎች በፕሬዝዳንቱ ነው የሚሾሙት። ማራባውት የሚባሉ የእስልምና ሃይማኖት መሪዎችም በሴኔጋል ጠንካራ የፖለቲካ ተፅእኖ አላቸው፡

## የአመራር ክፍሎች
ሴኔጋል ወደ 14 ክልሎች ትከፈላለች። የክልሎችና የክልሎች ዋና ከተማዎች ስም ተመሳሳይ ነው።
| - ሉጋ - ማታም - ሴንት-ሉዊ - ሴዲው - ቲየስ - ታምባካውንዳ - ካውላክ |  | - ካፍሪን - ኬዱጉ - ኮልዳ - ዚጉዊንቾር - ዲዩርቤል - ዳካር - ፋቲክ |  |


### ትላልቅ ከተማዎች
ከ፪ ሚሊዮን ነዋሪዎች ያሉበት የሴኔጋል ዋና ከተማ ዳካር የሀገሩ ትልቁ ከተማ ነው። ሁለተኛው ፭፻ ሺህ ሰዎች የሚኖሩበት ቱባ ከተማ ነው።
| ከተማ                         | የሕዝብ ብዛት (2005 እ.ኤ.አ.) |
| --------------------------- | ---------------------- |
| ዳካር (ዋና ዳካር, ጉዌዲያዋዬ እና ፒኪኔ) | 2,145,193              |
| ቱባ (ቱባ ሞስኪ)                 | 475,755                |
| ቲዬስ                         | 240,152                |
| ካኦላክ                        | 181,035                |
| ምቦር                         | 170,875                |
| ሴንት ሉዊ                      | 165,038                |
| ሩፊስክ                        | 154,975                |
| ዚጉዊንቾር                      | 153,456                |


## ሕዝብ
ሴኔጋል ከ12.5 ሚልዮን በላይ የሚሆን ሕዝብ አላት። ከዚህ ውስጥም ወደ ፵፪ ከመቶ በገጠር ነው የሚኖረው።
የአሜሪካ የስደተኖች ኮሚቴ ባቀረበው የ2008 እ.ኤ.አ. የዓለም ስደተኞች አጠቃላይ ቅኝት መሠረት ሴኔጋል በ2007 እ.ኤ.አ. ወደ 23,800 የሚገመቱ ስደተኞች ይኖሩባታል። ከዚህ አብዛኛዎቹ የመጡት ከሞሪታኒያ ነው። ስደተኞቹ በንድዮም፣ ዶዴል እና በሴኔጋል ወንዝ አቅራቢያ በሚገኙ ሠፈሮች ይኖራሉ።
የአገር ይፋዊ ብሔራዊ ቋንቋ ፈረንሳይኛ ሲሆን ከብዙ ኗሪ ቋንቋዎች 11ዱ በተለይም ዎሎፍኛ አገራዊ ዕውቅና አላቸው። ሌሎቹ ባላንታኛ፣ ማንዲንክኛ፣ ፑላርኛ (ፉላኒኛ)፣ ሰረርኛ፣ ሶኒንክኛ፣ ኖንኛ፣ ማንካኛኛ፣ ማንጃክኛ፣ ጆላኛ እና ሀሣኒያ አረብኛ ናቸው። ፖርቱጊዝኛም በትምህርት ቤት ይማራል፣ የካቦ ቨርዴ እና የጊኔ-ቢሳው ኅብረተሠቦችም ፖርቱጊዝኛ ክሬዮል ይናገራሉ። 
ከሴኔጋል ሕዝብ 94% የእስልምና አማኞች፣ 5% ክርስትና (ባብዛኛው ካቶሊክ)፣ 1% የኗሪ አርመኔነት ተከታዮች ናቸው። የመንግሥት ሃይማኖት የለውም። 
በሴኔጋል ልማዳዊ ባሕል ግሪዮት የተባሉ ሽማግሎች ታሪኮቻቸውን በአፍ ቃል ይደግማሉ። ሴኔጋል ለሙዚቃዊ ስልቶቹ ይታወቃል፤ በተለይ የሚወድደው ዘመናዊው ስልት ምባላክስ ተብሏል። በሴኔጋል አበሳሰል በተለይ አሣ፣ ዶሮ፣ በግ፣ አተር፣ ዕንቁላል፣ በሬ ይጠቀማሉ፤ እስላም አገር እንደ ሆነው መጠን ግን አሳማ አይበላም። ኩስኩስ፣ ሩዝ፣ ስኳር ድንች፣ ምስር፣ ጥቁር-ዐይን አተር ደግሞ በሴኔጋል አበሳሰል በሰፊ ይገኛሉ።  በእስፖርት በኩል፣ ከሁሉ የሚወደደው ባህላዊው የሴኔጋል ትግል ግጥሚያ ሲሆን፣ እግር ኳስና ቅርጫት ኳስ ደግሞ እጅግ ይወደዳሉ።

## ማመዛገቢያ
1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Agence Nationale de la Statistique et de la Démographie (2005 እ.ኤ.አ.). "Situation économique et sociale du Sénégal" (PDF) (በፈረንሳይኛ). Government of Senegal. Archived from the original on 2008-06-25.  በ2008-11-18 የተወሰደ.
2. 1 2 3  Forsberg, Jan. "Cities in Senegal" (በእንግሊዝኛ). Archived from the original on 2012-02-27.  በ2008-11-18 የተወሰደ.
3. ↑  "World Refugee Survey 2008" (in እንግሊዝኛ). U.S. Committee for Refugees and Immigrants. 2008-06-19. Archived from the original on 2010-05-28. https://web.archive.org/web/20100528032724/http://www.refugees.org/survey/ በ2011-01-23 የተቃኘ.


ሴኔጋል
{{የሀገር መረጃ|
ስም = ሴኔጋል|
ሙሉ_ስም = የሴኔጋል ሪፐብሊክ <br /> République du Sénégal|
ማኅተም_ሥዕል =Coat of arms of Senegal.svg|
ባንዲራ_ሥዕል = Flag_of_Senegal.svg|
መዝሙር = Pincez Tous vos Koras, Frappez les Balafons|
ካርታ_ሥዕል = Senegal in its region.svg|
ካርታ_መግለጫ_ፅሁፍ = ሴኔጋል በቀይ ቀለም|
ዋና_ከተማ = [[ዳካር]]|
ብሔራዊ_ቋንቋ = [[ፈረንሳይኛ]]|
የመንግስት_አይነት = ፕሬዝዳንታዊ-ረፐብሊክ|
የመሪዎች_ማዕረግ = <br>[[ፕሬዝዳንት]] <br /> [[ጠቅላይ ሚኒስትር]]|
የመሪዎች_ስም = [[ማኪ ሳል]]<br />[[ሞሐመድ ዲየን]]|
ታሪካዊ_ቀናት = [[መጋቢት ፳፮]] ቀን [[1952|፲፱፻፶፪]] ዓ.ም.<br /> (April 4, 1960 እ.ኤ.አ.)|
ታሪካዊ_ክስተቶች = ነፃነት ከ[[ፈረንሳይ]]|
የመሬት_ስፋት = 196,712|
የመሬት_ስፋት_ከዓለም = 86|
ውሀ_ከመቶ = 2.1|
የሕዝብ_ብዛት_ግምት_ዓመት = 2016 እ.ኤ.አ.|
የሕዝብ_ብዛት_ቆጠራ_ዓመት = 2016 እ.ኤ.አ.|
የሕዝብ_ብዛት_ግምት = 15,589,485|
የሕዝብ_ብዛት_ቆጠራ = 14,320,055|
የሕዝብ_ብዛት_ከዓለም = 72|
የገንዘብ_ስም = CFA ፍራንክ|
ሰዓት_ክልል = +0|
የስልክ_መግቢያ = 221|
ከፍተኛ_ደረጃ_ከባቢ = .sn|
የግርጌ_ማስታወሻ =}}
'''ሴኔጋል''' ወይም '''የሴኔጋል ሪፐብሊክ''' በ[[ምዕራብ አፍሪካ]] የሚገኝ ሀገር ነው። ሴኔጋል ከምዕራብ በ[[ሴኔጋል ወንዝ]]፣ ከሰሜን በ[[ሞሪታንያ]]፣ ክምሥራቅ በ[[ማሊ]] እና ክደቡብ በ[[ጊኒ]]ና [[ጊኒ-ቢሳው]] ይዋሰናል። የ[[ጋምቢያ]] ግዛት እንዳለ በሴኔጋል ውስጥ ነው  የሚገኘው። የሴኔጋል የቆዳ ስፋት 197,000 ካሬ ኪ.ሜ. የሚጠጋ ሲሆን የሕዝብ ብዛቱ ደግሞ ወደ 17 ሚሊዮን እንደሆነ ይገመታል። የሴኔጋል የአየር ሁኔታ የየምድር ወገብ ሲሆን ደረቅና ዝናባማ ወራት ተብሎ ወደ ሁለት ይከፈላል።

የሴኔጋል ርዕሰ ከተማ [[ዳካር]] በሀገሩ የምዕራብ ጫፍ በ[[ካፕ-ቨርት ልሳነ ምድር]] ላይ ይገኛል። ከባህር ጠረፍ ወደ ፭፻ ኪ.ሜ. ገደማ በ[[አትላንቲክ ውቅያኖስ]] ውስጥ የ[[ኬፕ ቨርድ ደሴቶች]] ይገኛሉ። በ፲፯ኛው ና ፲፰ኛው ክፍለ ዘመናት በቅኝ ገዢ መንግሥታት የተሠሩ የንግድ ተቋማት ከባህር ዳር ይገኛሉ።
== ታሪክ ==
በአካባቢው ያሉ ግኝቶች ሴኔጋል ከጥንት ጀምሮ የሚኖርበት እንደነበረ ያሳያሉ። [[እስልምና]] የአካባቢው ዋና ሀይማኖት ሲሆን ወደ ሴኔጋል የተዋወቀውም በ11ኛው መቶ ክፍለ-ዘመን እንደሆነ ይታመናል። በ13ኛውና 14ኛው መቶ ክፍለ-ዘመን የ[[ማንዲንጎ ግዛት]] በአካባቢው ላይ ተጽኖ ያደርግ ነበር። በዚሁም ጊዜ ነው የ[[ጆሎፍ ግዛት]] የተመሠረተው። በ15ኛው ክፍለ-ዘመን [[ፖርቱጋል]]፣ [[ኔዘርላንድስ]] እና [[ኢንግላንድ]] በአካባቢው ለመነገድ ይወዳደሩ ነበር። በ[[1677 እ.ኤ.አ.]] [[ፈረንሣይ]] [[ጎሪ]] የሚባለውን ዋና የባሪያ ንግድ ደሴት ተቆጣጠረች። ከዛም በ1850ዎቹ እ.ኤ.አ. ፈረንሣይ ቁጥጥሩዋን ወደ መላው ሴኔጋል ማስፋፋት ጀመረች።

በጃኑዋሪ 1958 እ.ኤ.አ.፣ ሴኔጋልና [[የፈረንሣይ ሱዳን]] ተቀላቅለው የ[[ማሊ ፌዴሬሽን]]ን መሠረቱ። ይህም ፌዴሬሽን በ[[አፕሪል]] 4፣ [[1960 እ.ኤ.አ.]] ከ[[ፈረንሣይ]] ጋር በተፈረመው የሥልጣን ዝውውር ስምምነት አማካኝ በ[[ጁን]] 20፣ [[1960 እ.ኤ.አ.]] ነጻነቱን አውጀ። በውስጣዊ የፖለቲካ ውዝግቦች ምክኒያት ፌዴሬሽኑ ክሁለት ወር በኋላ ተከፈለ። ሴኔጋልም ነጻነቱን በድጋሚ አውጀ። [[ሊዎፖልድ ሴንግሆር]]ም የመጀመሪያው ፕሬዘዳንት ሆኖ በኦገስት [[1961 እ.ኤ.አ.]] ተመረጠ። 

ፕሬዝዳንት ሊዎፖልድ ሴንግሆር ሀገሩን መምራት ከጀመረ በኋላ ከጠቅላይ ሚኒስትሩ [[ማማዱ ዲያ]] ጋር ባለው አለመስማማት ምክኒያት በጠቅላይ ሚኒስትሩ የተመራ መፈንቅለ-መንግሥት በዲሴምበር [[1955|1962 እ.ኤ.አ.]] ተካሄደ። ይህ መፈንቅለ-መንግሥት ያለ ደም ፍስሻ የከሸፈ ሲሆን ማማዱ ዲያም ታሰረ። ከዛም ሴኔጋል የፕሬዝዳነንቱን ሥልጣን የሚያጠነክር አዲስ ሕገ-መንግሥት አሳለፈች። በ[[1980 እ.ኤ.አ.]] ፕሬዝዳንት ሴንግሆር በራሱ ፍቃድ ከሥልጣኑ የወረደ ሲሆን በ1981  እ.ኤ.ኣ. በራሱ በሊዎፖልድ ሴንግሆር የተመረጠው [[አብዱ ዲዮፍ]] ፕሬዝዳንት ሆነ።

በ[[ፌብሩዋሪ]] 1፣ [[1982 እ.ኤ.አ.]]፣ ሴኔጋል ከ[[ጋምቢያ]] ጋር ተዋሕዳ የ[[ሴኔጋምቢያ ኮንፌዴሬሽን]]ን መሠረተች። ከስምንት ዓመት በኋላ ግን በ[[1989 እ.ኤ.አ.]] ኮንፌዴሬሽኑ ፈረሰ። ከ1982 እ.ኤ.አ. ጀምሮ በደቡባዊ ሴኔጋል በካሳማንክ አካባቢ የሚገኙ አማጺዎች ከሴኔጋል መንግሥት ጋር በየጊዜው ተጋጭተዋል። ሴኔጋል ዓለም-አቀፍ ሰላም-አስከባሪ ሃይሎችን በመላክ ትታተወቃለች። 

አብዱ ዲዮፍ ከ1981 እስከ 2000 እ.ኤ.አ. ድረስ ፕሬዝዳንት ነበረ። በሥልጣን ጊዜው አብዱ የፖለቲካ ተሳትፎን አበረታትቷል፣ መንግሥቱ በኤኮኖሚው ላይ ያለውን ቁጥጥር አሳንሷል፣ እና ሴኔጋል ክውጭ በተለይም ከታዳጊ ሀገሮች ጋር ያላትን የዲፕሎማሲ ግንኙነቶችን አጠናክሯል። አብዱ ለአራት የሥራ-ጊዜዎች ፕሬዝዳንት ሆኖ አገልግሏል። በ2000 እ.ኤ.አ. በዓለም-አቀፍ ታዛቢዎች ነጻና ዲሞክራሲያዊ በተባለ ምርጫ የአብዱ ዲዮፍ ተቀናቃኝ [[አብዱላይ ዋዲ]] አሸንፎ ፕሬዝዳንት ሆኗል።

==ምጣኔ ሀብት==

ወደ ውጭ አገር የሚላኩ ሸቀጦች በተለይ [[አሣ]]፣ [[ጥጥ]]፣ [[ጨርቅ]]፣ [[ባምባራ ለውዝ]] (Vignea subterranea)፣ [[ካልሲየም ፎስፌት]] ናቸው።

==ፖለቲካ==
ሴኔጋል [[ፕሬዝዳንታዊ ሪፐብሊክ]] ናት። ከ2001 እ.ኤ.አ. ጀምሮ ፕሬዝዳንቷ በየአምስት ዓመት የሚመረጥ ሲሆን ከዛ በፊት ደግሞ በየሰባት ዓመት ነበር። ያሁኑ ፕሬዝዳንት [[አብዱላዬ ዋዴ]] ሲሆኑ በማርች 2007 እ.ኤ.አ. እንደገና ተመርጠዋል።

ሴኔጋል ከ፹ በላይ የፖለቲካ ፓርቲዎች አሏት። ፓርላማዋ ሁለት ምክር ቤቶች አሉት። አንዱ ፻፳ መቀመጫዎች ያሉት የብሔራዊ ስብሰባ (እንግሊዝኛ፦ National Assembly) ሲሆን ሌላኛው ደግሞ ፻ መቀመጫዎች ያሉት ሴኔት ነው። ሴኔጋል ራሱን የቻለ [[ህግ ተርጓሚ]] አካል አላት። ዳኛዎቹ የሚሾሙት በፕሬዝዳንቱ ነው። 

በአሁኑ ጊዜ ሴኔጋል የዴሞክራሲ ሂደት ስኬታማ ነው ከሚባሉት የቀድሞ ቅኝ ተገዢ ሀገራት መካከል የምትጠቀስ ናት። የአካባቢ አስተዳዳሪዎች በፕሬዝዳንቱ ነው የሚሾሙት። [[ማራባውት]] የሚባሉ የእስልምና ሃይማኖት መሪዎችም በሴኔጋል ጠንካራ የፖለቲካ ተፅእኖ አላቸው፡

== የአመራር ክፍሎች ==
ሴኔጋል ወደ 14 ክልሎች ትከፈላለች። የክልሎችና የክልሎች ዋና ከተማዎች ስም ተመሳሳይ ነው።
{{columns
| col1 =
* [[ሉጋ ክልል|ሉጋ]]
* [[ማታም ክልል|ማታም]]
* [[ሴንት-ሉዊ ክልል|ሴንት-ሉዊ]]
* [[ሴዲው ክልል|ሴዲው]]
* [[ቲየስ ክልል|ቲየስ]]
* [[ታምባካውንዳ ክልል|ታምባካውንዳ]]
* [[ካውላክ ክልል|ካውላክ]]
| col2 =
* [[ካፍሪን ክልል|ካፍሪን]]
* [[ኬዱጉ ክልል|ኬዱጉ]]
* [[ኮልዳ ክልል|ኮልዳ]]
* [[ዚጉዊንቾር ክልል|ዚጉዊንቾር]]
* [[ዲዩርቤል ክልል|ዲዩርቤል]]
* [[ዳካር ክልል|ዳካር]]
* [[ፋቲክ ክልል|ፋቲክ]]
}}

===ትላልቅ ከተማዎች===
[[File:Sg-map.png|thumb|275px|የሴኔጋል ትላልቅ ከተማዎች]]
ከ፪ ሚሊዮን ነዋሪዎች ያሉበት የሴኔጋል ዋና ከተማ ዳካር የሀገሩ ትልቁ ከተማ ነው።<ref name="ANSD-population">{{cite web
| url = http://www.ansd.org/SES2005.pdf
| title = Situation économique et sociale du Sénégal
| author = Agence Nationale de la Statistique et de la Démographie
| publisher = Government of Senegal
| language = ፈረንሳይኛ
| format = PDF
| year = 2005 እ.ኤ.አ.
| accessdate = 2008-11-18
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20080625002308/http://www.ansd.org/SES2005.pdf
| archivedate = 2008-06-25
}}</ref> ሁለተኛው ፭፻ ሺህ ሰዎች የሚኖሩበት [[ቱባ፤ ሴኔጋል|ቱባ]] ከተማ ነው።<ref name="ANSD-population"/><ref name="CitiesinSenegal">{{cite web
| url = http://popofcities.com/senegalCITY.htm
| title = Cities in Senegal
| last = Forsberg
| language = እንግሊዝኛ
| first = Jan
| accessdate = 2008-11-18
| archivedate = 2012-02-27
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20120227175529/http://popofcities.com/senegalCITY.htm
}}</ref>


{|class="wikitable"
|-
!ከተማ!!የሕዝብ ብዛት (2005 እ.ኤ.አ.)
|-
| [[ዳካር]] (ዋና ዳካር, [[ጉዌዲያዋዬ]] እና [[ፒኪኔ]]<ref name="CitiesinSenegal"/>) ||2,145,193<ref name="ANSD-population"/>
|-
| [[ቱባ፤ ሴኔጋል|ቱባ]] (ቱባ ሞስኪ<ref name="CitiesinSenegal"/>) ||475,755<ref name="ANSD-population"/>
|-
| [[ቲዬስ]] ||240,152<ref name="ANSD-population"/>
|-
| [[ካኦላክ]] ||181,035<ref name="ANSD-population"/>
|-
| [[ምቦር]] ||170,875<ref name="ANSD-population"/>
|-
| [[ሴንት ሉዊ፤ ሴኔጋል|ሴንት ሉዊ]] ||165,038<ref name="ANSD-population"/>
|-
| [[ሩፊስክ]] ||154,975<ref name="ANSD-population"/>
|-
|| [[ዚጉዊንቾር]] ||153,456<ref name="ANSD-population"/>
|}
{{Clear}}

==ሕዝብ==
ሴኔጋል ከ12.5 ሚልዮን በላይ የሚሆን ሕዝብ አላት። ከዚህ ውስጥም ወደ ፵፪ ከመቶ በገጠር ነው የሚኖረው።

የአሜሪካ የስደተኖች ኮሚቴ ባቀረበው ''የ2008 እ.ኤ.አ. የዓለም ስደተኞች አጠቃላይ ቅኝት'' መሠረት ሴኔጋል በ2007 እ.ኤ.አ. ወደ 23,800 የሚገመቱ ስደተኞች ይኖሩባታል። ከዚህ አብዛኛዎቹ የመጡት ከ[[ሞሪታኒያ]] ነው። ስደተኞቹ በ[[ንድዮም]]፣ [[ዶዴል]] እና በ[[ሴኔጋል ወንዝ]] አቅራቢያ በሚገኙ ሠፈሮች ይኖራሉ።<ref name="World Refugee Survey 2008">{{cite news|title=World Refugee Survey 2008|publisher=U.S. Committee for Refugees and Immigrants|language=እንግሊዝኛ|date=2008-06-19|url=http://www.refugees.org/survey|accessdate=2011-01-23|archivedate=2010-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100528032724/http://www.refugees.org/survey/}}</ref>

የአገር ይፋዊ ብሔራዊ ቋንቋ [[ፈረንሳይኛ]] ሲሆን ከብዙ ኗሪ ቋንቋዎች 11ዱ በተለይም [[ዎሎፍኛ]] አገራዊ ዕውቅና አላቸው። ሌሎቹ [[ባላንታኛ]]፣ [[ማንዲንክኛ]]፣ [[ፑላርኛ]] ([[ፉላኒኛ]])፣ [[ሰረርኛ]]፣ [[ሶኒንክኛ]]፣ [[ኖንኛ]]፣ [[ማንካኛኛ]]፣ [[ማንጃክኛ]]፣ [[ጆላኛ]] እና [[ሀሣኒያ]] [[አረብኛ]] ናቸው። [[ፖርቱጊዝኛ]]ም በትምህርት ቤት ይማራል፣ የ[[ካቦ ቨርዴ]] እና የ[[ጊኔ-ቢሳው]] ኅብረተሠቦችም [[ፖርቱጊዝኛ ክሬዮል]] ይናገራሉ። 

ከሴኔጋል ሕዝብ 94% የ[[እስልምና]] አማኞች፣ 5% [[ክርስትና]] (ባብዛኛው [[ካቶሊክ]])፣ 1% የኗሪ አርመኔነት ተከታዮች ናቸው። [[የመንግሥት ሃይማኖት]] የለውም። 

በሴኔጋል ልማዳዊ ባሕል [[ግሪዮት]] የተባሉ ሽማግሎች ታሪኮቻቸውን በአፍ ቃል ይደግማሉ። ሴኔጋል ለሙዚቃዊ ስልቶቹ ይታወቃል፤ በተለይ የሚወድደው ዘመናዊው ስልት [[ምባላክስ]] ተብሏል። በሴኔጋል አበሳሰል በተለይ [[አሣ]]፣ [[ዶሮ]]፣ [[በግ]]፣ [[አተር]]፣ [[እንቁላል (ምግብ)|ዕንቁላል]]፣ [[በሬ]] ይጠቀማሉ፤ እስላም አገር እንደ ሆነው መጠን ግን [[አሳማ]] አይበላም። [[ኩስኩስ]]፣ [[ሩዝ]]፣ [[ስኳር ድንች]]፣ [[ምስር]]፣ [[ጥቁር-ዐይን አተር]] ደግሞ በሴኔጋል አበሳሰል በሰፊ ይገኛሉ።  በእስፖርት በኩል፣ ከሁሉ የሚወደደው ባህላዊው [[የሴኔጋል ትግል]] ግጥሚያ ሲሆን፣ [[እግር ኳስ]]ና [[ቅርጫት ኳስ]] ደግሞ እጅግ ይወደዳሉ።

==ማመዛገቢያ==
<references/>

{{commons|ሴኔጋል}}
{{በአፍሪካ ውስጥ የሚገኙ አገሮች}}

[[መደብ:ምዕራብ አፍሪቃ]]