# ደብረጽዮን ገ/ሚካኤል
ደብረጽዮን ገብረሚካኤል
ደብረጽዮን ገብረ ሚካኤል የኢትዮጵያ የፖለቲካ ሰው፣ የጦር መሪ እና የቀድሞ የመንግስት ባለስልጣን ናቸው። በህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ውስጥ ታዋቂ አባል ሲሆን በኢትዮጵያ መንግስት በተለይም በቴሌኮሙኒኬሽንና ፋይናንስ ዘርፍ በተለያዩ ቁልፍ ቦታዎች አገልግለዋል። ደብረጽዮን ለበርካታ አስርት አመታት በኢትዮጵያ ፖለቲካ ውስጥ ሲሳተፍ የኖረ እና በኢትዮጵያ ህዝቦች አብዮታዊ ዴሞክራሲያዊ ግንባር (ኢህአዴግ) ጥምረት ውስጥ ትልቅ ሰው ነበር። በ2020-2021 በትግራይ ግጭት ወቅትም ቁልፍ መሪ ሆነዋል።
የመጀመሪያ ህይወት እና ትምህርት
ደብረጽዮን ገብረ ሚካኤል በትግራይ ክልል በፖለቲካ ውዥንብር እና በማህበራዊ ለውጥ ወቅት ተወለደ። ስለ መጀመሪያ ህይወቱ በይፋ ብዙም ባይታወቅም በቴሌኮሙኒኬሽን እና ምህንድስና ከፍተኛ ትምህርቱን እንደተከታተለ ለመረዳት ተችሏል። የአካዳሚክ ታሪካቸው በኢትዮጵያ ቴክኖሎጂ እና ቴሌኮሙኒኬሽን ዘርፍ አመራሩን እንዲቀርጽ ረድቶታል።
እ.ኤ.አ. በ1980ዎቹ መጀመሪያ ላይ ደብረፅዮን የደርግን ስርዓት ለመጣል (1974-1991) እና ኢህአዴግ መራሹ መንግስት ሲቋቋም ወሳኝ ሚና በነበረው በህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ውስጥ በፖለቲካ እና በወታደራዊ ቡድን ውስጥ መሳተፍ ጀመረ።
የፖለቲካ ሥራ
የደብረጽዮን የፖለቲካ ህይወት በ1980ዎቹ ህወሓትን ሲቀላቀል የጀመረው እንቅስቃሴ በትግራይ ህዝብ መብትና በራስ አስተዳደር ላይ ያተኮረ ነበር። በ1991 የደርግ መንግስት ውድቀትን ተከትሎ ህወሓት የገዢው ፓርቲ ኢህአፓ አካል ሆነ። ደብረፅዮን የኢህአዴግ አካል ሆኖ በመንግስት ውስጥ የተለያዩ የኃላፊነት ቦታዎችን ሠርቷል። በኢትዮጵያ የቴሌኮሙዩኒኬሽን ልማት እና ዘመናዊነት ውስጥ ወሳኝ ሚና ተጫውተዋል።
እ.ኤ.አ. ከ2005 እስከ 2010 ኢትዮጵያ በቴሌኮሙኒኬሽን መሠረተ ልማቶች ከፍተኛ እድገት ባሳየችበት ወቅት የመገናኛና ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ሆነው አገልግለዋል። በእርሳቸው መሪነት ኢትዮጵያ በመንግስት ቁጥጥር ስር ያሉ ትልልቅ የቴሌኮሙኒኬሽን ፕሮጄክቶችን ስታቋቁም፣ ምንም እንኳን የስልጣን ዘመናቸው የመናገር እና የፕሬስ ነፃነትን የሚገድቡ ትችቶች ታይተውበታል።
በኋላም የኢትዮጵያ ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር እና የገንዘብ ሚኒስትር ሆነው አገልግለዋል። በኢትዮጵያ መንግሥት በተለይም በኢኮኖሚና በቴክኖሎጂ ፖሊሲ ውስጥ እንደ ማዕከላዊ ሰው ይቆጠር ነበር።
የትግራይ ግጭት
በ2020 መጨረሻ በጀመረው የትግራይ ግጭት ወቅት የደብረፅዮን ሚና በኢትዮጵያ ፖለቲካ ውስጥ ጎልቶ ታየ። እ.ኤ.አ. በህዳር 2020 በህወሓት እና በኢትዮጵያ መንግስት መካከል የተፈጠረው አለመግባባት ወደ ትጥቅ ግጭት በማሸጋገር በሰሜን ኢትዮጵያ በተለይም በትግራይ ሰብአዊ ቀውስ አስከትሏል። ደብረፅዮን የህወሓት መሪ እንደመሆኑ የቡድኑን ወታደራዊ እንቅስቃሴ እና ፖለቲካዊ ምላሽ በማስተባበር ቁልፍ ሚና ተጫውቷል።
ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ከኢትዮጵያ ብሄራዊ መከላከያ ሰራዊት ጋር ባደረገው ትግል ቁልፍ ሚና ከነበራቸው ሰዎች መካከል አንዱ ሲሆኑ፣ በግጭቱ ወቅት በክልሉ የሰብአዊ መብት ረገጣ እና የሰብአዊ መብት ጥሰት ሪፖርቶች በስፋት በመሰራጨታቸው የአለምን ትኩረት ማግኘት ችለዋል።
ደብረጽዮን በትግራይ መከላከያ ሰራዊት ውስጥ ወታደራዊ ስትራቴጂውን እና ኦፕሬሽንን በመምራት ቁልፍ ሰው ሆነ። የህወሀት ትግል የትግራይን የራስን እድል በራስ የመወሰን ነው ሲል የኢትዮጵያ መንግስት ግን ህወሓትን አሸባሪ ድርጅት አድርጎ በመቁጠር ለረጂም ጊዜ የዘለቀ አለመግባባት እና አለም አቀፍ ውግዘት አድርሷል።
የግል ሕይወት
በፖለቲካ ህይወቱ ውስጥ በአንፃራዊነት የግል መገለጫ ስለነበረው ስለ ደብረፅዮን የግል ህይወት ብዙም የሚታወቅ ነገር የለም። ቤተሰብ እንዳለው ይታመናል ነገርግን በአጠቃላይ የግል ህይወቱን ከህዝብ እይታ ውጭ አድርጓል።
ውዝግቦች እና ዓለም አቀፍ እውቅና
ደብረፂዮን በትግራይ ግጭት ውስጥ መሳተፉ እና በህወሓት ውስጥ ያለው የመሪነት ሚና አለም አቀፍ እውቅና እና ውግዘትን አምጥቷል። በክልሉ ራስን በራስ የማስተዳደርና የመብት ጥያቄ ላይ ከአንዳንድ የትግራይ ተወላጆች እና ዲያስፖራዎች ድጋፍ ቢያገኝም የኢትዮጵያ መንግስት እና አጋሮቹ አሜሪካ እና አውሮፓ ህብረትን ጨምሮ በህወሓት አመራር ላይ ደብረፂዮንን ጨምሮ ማዕቀብ ጥለዋል።
በጦርነቱ ያስከተለው ሰብአዊ ቀውስ የጅምላ መፈናቀልን፣ ረሃብንና የሰብአዊ መብት ረገጣን ጨምሮ በሁሉም አካላት ላይ ሰፊ ትችት አስከትሏል። ግጭቱ በኢትዮጵያ የብሔር ተኮር ፌደራሊዝም፣ የአስተዳደር እና የፍትህ ማስከበር ጉዳዮች ላይ ትኩረት ስቧል።
ቅርስ
የደብረጽዮን ውርስ አሁንም በሂደት ላይ ነው, ምክንያቱም በኢትዮጵያ እና በትግራይ ያለው ሁኔታ እየተሻሻለ ነው. በህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ውስጥ ማዕከላዊ ሰው ሆኖ በኢትዮጵያ የፖለቲካ ዲስኩር እየቀረጸ ይገኛል። በትግራይ ግጭት ውስጥ ያለው ሚና፣ እንዲሁም በቴሌኮሙኒኬሽን ውስጥ በኢትዮጵያ የዘመናዊነት ጥረቶች ውስጥ መሳተፉ በኢትዮጵያ ፖለቲካ ውስጥ ጉልህ ነገር ግን አከራካሪ ያደርገዋል።
በተጨማሪ ይመልከቱ፡
የትግራይ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ
tigray
eithiopia
1. ↑  የትግራይ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ


ደብረጽዮን ገ/ሚካኤል

'''ደብረጽዮን ገብረሚካኤል'''

ደብረጽዮን ገብረ ሚካኤል የኢትዮጵያ የፖለቲካ ሰው፣ የጦር መሪ እና የቀድሞ የመንግስት ባለስልጣን ናቸው። በህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ውስጥ ታዋቂ አባል ሲሆን በኢትዮጵያ መንግስት በተለይም በቴሌኮሙኒኬሽንና ፋይናንስ ዘርፍ በተለያዩ ቁልፍ ቦታዎች አገልግለዋል። ደብረጽዮን ለበርካታ አስርት አመታት በኢትዮጵያ ፖለቲካ ውስጥ ሲሳተፍ የኖረ እና በኢትዮጵያ ህዝቦች አብዮታዊ ዴሞክራሲያዊ ግንባር (ኢህአዴግ) ጥምረት ውስጥ ትልቅ ሰው ነበር። በ2020-2021 በትግራይ ግጭት ወቅትም ቁልፍ መሪ ሆነዋል።<ref>[[የትግራይ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ]]</ref>

'''የመጀመሪያ ህይወት እና ትምህርት'''

ደብረጽዮን ገብረ ሚካኤል በትግራይ ክልል በፖለቲካ ውዥንብር እና በማህበራዊ ለውጥ ወቅት ተወለደ። ስለ መጀመሪያ ህይወቱ በይፋ ብዙም ባይታወቅም በቴሌኮሙኒኬሽን እና ምህንድስና ከፍተኛ ትምህርቱን እንደተከታተለ ለመረዳት ተችሏል። የአካዳሚክ ታሪካቸው በኢትዮጵያ ቴክኖሎጂ እና ቴሌኮሙኒኬሽን ዘርፍ አመራሩን እንዲቀርጽ ረድቶታል።[https://en.wikipedia.org/wiki/Debretsion_Gebremichael]

እ.ኤ.አ. በ1980ዎቹ መጀመሪያ ላይ ደብረፅዮን የደርግን ስርዓት ለመጣል (1974-1991) እና ኢህአዴግ መራሹ መንግስት ሲቋቋም ወሳኝ ሚና በነበረው በህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ውስጥ በፖለቲካ እና በወታደራዊ ቡድን ውስጥ መሳተፍ ጀመረ።[https://en.wikipedia.org/wiki/Debretsion_Gebremichael]

'''የፖለቲካ ሥራ'''

የደብረጽዮን የፖለቲካ ህይወት በ1980ዎቹ ህወሓትን ሲቀላቀል የጀመረው እንቅስቃሴ በትግራይ ህዝብ መብትና በራስ አስተዳደር ላይ ያተኮረ ነበር። በ1991 የደርግ መንግስት ውድቀትን ተከትሎ ህወሓት የገዢው ፓርቲ ኢህአፓ አካል ሆነ። ደብረፅዮን የኢህአዴግ አካል ሆኖ በመንግስት ውስጥ የተለያዩ የኃላፊነት ቦታዎችን ሠርቷል። በኢትዮጵያ የቴሌኮሙዩኒኬሽን ልማት እና ዘመናዊነት ውስጥ ወሳኝ ሚና ተጫውተዋል።[https://www.hrw.org/tag/tigray-conflict]

እ.ኤ.አ. ከ2005 እስከ 2010 ኢትዮጵያ በቴሌኮሙኒኬሽን መሠረተ ልማቶች ከፍተኛ እድገት ባሳየችበት ወቅት የመገናኛና ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ሆነው አገልግለዋል። በእርሳቸው መሪነት ኢትዮጵያ በመንግስት ቁጥጥር ስር ያሉ ትልልቅ የቴሌኮሙኒኬሽን ፕሮጄክቶችን ስታቋቁም፣ ምንም እንኳን የስልጣን ዘመናቸው የመናገር እና የፕሬስ ነፃነትን የሚገድቡ ትችቶች ታይተውበታል።

በኋላም የኢትዮጵያ ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር እና የገንዘብ ሚኒስትር ሆነው አገልግለዋል። በኢትዮጵያ መንግሥት በተለይም በኢኮኖሚና በቴክኖሎጂ ፖሊሲ ውስጥ እንደ ማዕከላዊ ሰው ይቆጠር ነበር።

'''የትግራይ ግጭት'''

በ2020 መጨረሻ በጀመረው የትግራይ ግጭት ወቅት የደብረፅዮን ሚና በኢትዮጵያ ፖለቲካ ውስጥ ጎልቶ ታየ። እ.ኤ.አ. በህዳር 2020 በህወሓት እና በኢትዮጵያ መንግስት መካከል የተፈጠረው አለመግባባት ወደ ትጥቅ ግጭት በማሸጋገር በሰሜን ኢትዮጵያ በተለይም በትግራይ ሰብአዊ ቀውስ አስከትሏል። ደብረፅዮን የህወሓት መሪ እንደመሆኑ የቡድኑን ወታደራዊ እንቅስቃሴ እና ፖለቲካዊ ምላሽ በማስተባበር ቁልፍ ሚና ተጫውቷል።

ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ከኢትዮጵያ ብሄራዊ መከላከያ ሰራዊት ጋር ባደረገው ትግል ቁልፍ ሚና ከነበራቸው ሰዎች መካከል አንዱ ሲሆኑ፣ በግጭቱ ወቅት በክልሉ የሰብአዊ መብት ረገጣ እና የሰብአዊ መብት ጥሰት ሪፖርቶች በስፋት በመሰራጨታቸው የአለምን ትኩረት ማግኘት ችለዋል።

ደብረጽዮን በትግራይ መከላከያ ሰራዊት ውስጥ ወታደራዊ ስትራቴጂውን እና ኦፕሬሽንን በመምራት ቁልፍ ሰው ሆነ። የህወሀት ትግል የትግራይን የራስን እድል በራስ የመወሰን ነው ሲል የኢትዮጵያ መንግስት ግን ህወሓትን አሸባሪ ድርጅት አድርጎ በመቁጠር ለረጂም ጊዜ የዘለቀ አለመግባባት እና አለም አቀፍ ውግዘት አድርሷል።

'''የግል ሕይወት'''

በፖለቲካ ህይወቱ ውስጥ በአንፃራዊነት የግል መገለጫ ስለነበረው ስለ ደብረፅዮን የግል ህይወት ብዙም የሚታወቅ ነገር የለም። ቤተሰብ እንዳለው ይታመናል ነገርግን በአጠቃላይ የግል ህይወቱን ከህዝብ እይታ ውጭ አድርጓል።

'''ውዝግቦች እና ዓለም አቀፍ እውቅና'''

ደብረፂዮን በትግራይ ግጭት ውስጥ መሳተፉ እና በህወሓት ውስጥ ያለው የመሪነት ሚና አለም አቀፍ እውቅና እና ውግዘትን አምጥቷል። በክልሉ ራስን በራስ የማስተዳደርና የመብት ጥያቄ ላይ ከአንዳንድ የትግራይ ተወላጆች እና ዲያስፖራዎች ድጋፍ ቢያገኝም የኢትዮጵያ መንግስት እና አጋሮቹ አሜሪካ እና አውሮፓ ህብረትን ጨምሮ በህወሓት አመራር ላይ ደብረፂዮንን ጨምሮ ማዕቀብ ጥለዋል።

በጦርነቱ ያስከተለው ሰብአዊ ቀውስ የጅምላ መፈናቀልን፣ ረሃብንና የሰብአዊ መብት ረገጣን ጨምሮ በሁሉም አካላት ላይ ሰፊ ትችት አስከትሏል። ግጭቱ በኢትዮጵያ የብሔር ተኮር ፌደራሊዝም፣ የአስተዳደር እና የፍትህ ማስከበር ጉዳዮች ላይ ትኩረት ስቧል።

'''ቅርስ'''

የደብረጽዮን ውርስ አሁንም በሂደት ላይ ነው, ምክንያቱም በኢትዮጵያ እና በትግራይ ያለው ሁኔታ እየተሻሻለ ነው. በህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ውስጥ ማዕከላዊ ሰው ሆኖ በኢትዮጵያ የፖለቲካ ዲስኩር እየቀረጸ ይገኛል። በትግራይ ግጭት ውስጥ ያለው ሚና፣ እንዲሁም በቴሌኮሙኒኬሽን ውስጥ በኢትዮጵያ የዘመናዊነት ጥረቶች ውስጥ መሳተፉ በኢትዮጵያ ፖለቲካ ውስጥ ጉልህ ነገር ግን አከራካሪ ያደርገዋል።

በተጨማሪ ይመልከቱ፡

[[የትግራይ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ]]

[[TIGRAY POEPOLE’S DEMOCRATIC MOVMENT (T.P.D.M)|tigray]]

[[ኢትዮጵያ|eithiopia]]