# ባይ-ዩዕ
ባይ-ዩዕ (ቻይንኛ፦ 百越) ወይም «መቶ ዩዕ» በጥንት (ቢያንስ ከ1200 ዓክልበ.) በደቡብ ቻይና እና ስሜን ቬትናም የተገኙት ብሔሮች ነበሩ።

## ባሕል
ባሕላቸው ያንጊዜ ከቻይና ሰዎች ባሕል በጣም እንደ ተለየ ይታወቃል። ከሩዝ በቀር ብዙ እርሻ አላደረጉም፤ በማደንና በተለይ አሣን በማጥመድ ይኖሩ ነበር፤ እንዲሁም የውሃ ጎሽን ለማዳ አደረጉ። ጎጆቻቸውን በምርኩዞች ላይ ይሠሩ ነበር፣ ጸጉራቸውን ያቋርጡና በቆዳቸው ንቅሳት ያድርጉ ነበር፤ ቻይናዎች ግን ያንጊዜ የኮንግ-ፉጸ ተከታዮች ሆነው ጽጉራቸውን አላቋረጡም፣ ንቅሳት አላደረጉምና ስለዚህ የባይ-ዩዕ ሕዝቦችን እንደ አረመኔዎች ያህል ይቆጥሯቸው ነበር። የዩዕ መንግሥታት ግን ጥራት ያለውን መርከብ እና ሠይፍን በመሥራት አንጋፋዎች ሆኑ፤ አገራቸውም በሉል፣ ዕጣን፣ ዝሆን ጥርስ፣ አውራሪስ ቀንድ፣ ኤሊ ዘጎል፣ ዛጎል ድንጋይ፣ ብቅበቃ፣ ጣውስ ዕጅግ ሀብታም ነበረ።

### ቋንቋ
ለቋንቋቸው ትንሽ ናሙና ቢኖረን ከዘመናዊ ቋንቋዎች መካከል የትኛውን እንደ መሠለ ስላለው ጥያቄ አንዳንድ ክርክሮች አሉ።  እንደ ዘመናዊ ቬትናምኛ እንዳልመሠለ ግልጽ ነው። 

ባይ-ዩዕ
[[ስዕል:Han Expansion.png|500px|thumb|የቻይና ሃን ሥርወ መንግሥት ዘመቻዎች በባይ-ዩዕ እና በ[[ሥዮንግ-ኑ]] ላይ 200-100 ዓክልበ. ግድም ]]
'''ባይ-ዩዕ''' ([[ቻይንኛ]]፦ 百越) ወይም «መቶ ዩዕ» በጥንት (ቢያንስ ከ1200 ዓክልበ.) በደቡብ [[ቻይና]] እና ስሜን [[ቬትናም]] የተገኙት ብሔሮች ነበሩ።

==ባሕል==
[[ስዕል:Yue statue.jpg|300px|thumb|left|የዩዕ መንግሥት ሐውልት]]
ባሕላቸው ያንጊዜ ከቻይና ሰዎች ባሕል በጣም እንደ ተለየ ይታወቃል። ከ[[ሩዝ]] በቀር ብዙ እርሻ አላደረጉም፤ በማደንና በተለይ አሣን በማጥመድ ይኖሩ ነበር፤ እንዲሁም [[የውሃ ጎሽ]]ን ለማዳ አደረጉ። ጎጆቻቸውን በምርኩዞች ላይ ይሠሩ ነበር፣ ጸጉራቸውን ያቋርጡና በቆዳቸው ንቅሳት ያድርጉ ነበር፤ ቻይናዎች ግን ያንጊዜ የ[[ኮንግ-ፉጸ]] ተከታዮች ሆነው ጽጉራቸውን አላቋረጡም፣ ንቅሳት አላደረጉምና ስለዚህ የባይ-ዩዕ ሕዝቦችን እንደ አረመኔዎች ያህል ይቆጥሯቸው ነበር። የዩዕ መንግሥታት ግን ጥራት ያለውን [[መርከብ]] እና [[ሠይፍ]]ን በመሥራት አንጋፋዎች ሆኑ፤ አገራቸውም በ[[ሉል]]፣ [[ዕጣን]]፣ [[ዝሆን ጥርስ]]፣ [[አውራሪስ]] ቀንድ፣ [[ኤሊ]] ዘጎል፣ [[ዛጎል ድንጋይ]]፣ [[ብቅበቃ]]፣ [[ጣውስ]] ዕጅግ ሀብታም ነበረ።

===ቋንቋ===

ለቋንቋቸው ትንሽ ናሙና ቢኖረን ከዘመናዊ ቋንቋዎች መካከል የትኛውን እንደ መሠለ ስላለው ጥያቄ አንዳንድ ክርክሮች አሉ።  እንደ ዘመናዊ ቬትናምኛ እንዳልመሠለ ግልጽ ነው። 

===ደግሞ ይዩ===

*[[ሎክ ዱክ]]

{{መዋቅር}}

[[መደብ:የቻይና ታሪክ]]
[[መደብ:ቬትናም]]