# የቴቭኒን እርግጥ
የቴቭኒን እርግጥ   የተወሳሰበን የኤሌክትሪክ ዑእት ወደ ቀላል ተመጣጣኝ ዑደት የምንልወጥበት መንገድ ነው።  በእርግጡ መሰረት  ብዙ  ባትሪ ፣ የኤሌክትሪክ ጅረት ምንጮች እና ሁለት ጫፍ ያላቸው ተቃዋሚዎች (ሬዚዝተርስ)   ያለውን የኤሌክትሪክ ዑደት  በአንድ የቮልቴጅ አመንጭና  ከርሱ ጋር በተቀጠለ  አንድ ተቃዋሚ  ዑደት ሊተካ ይችላል ነው። ስለሆነም ውስብስብ የሚመስልን አንድ ዑደት ወደ ቀላል ዑደት በቴቭኒን እርጉጥ ማሻገር ይቻላል።
የቴቭኒን እርግጥ መጀመሪያ ይተደረሰበት በኸርማን ሄልሞዝ በ1845 ቢሆንም ከንደገና በ1875  በፈረንሳዩ ላየን ቴቭኒን ከንደገና ስለተደረሰበት በዚህ በሁለተኛው ሳይንቲስት ስም እስካሁን ይጠራል።

## የቴቭኒን እኩያ
ብዙ የተወሳሰበ አንድ ዑደት በተቃዋሚና ከርሱ ጋር በቀጠለ የቮልቴጅ ምንጭ  ቀላል ዑደት ሲተካ፣ ይህ አዲሱ ዑደት የቴቭኒን እኩያ ይባላል።  ማለት አንድ ቴሌቭዥን፣  ውስጡ ያለውን ውጥንቅጡ የወጣ ዑደት በአንዲት ተቃዋሚ እና ባትሪ እንደመተካት ማለት ነው (ለምሳሌ ነው እንጂ ይሄ በተግባር አይሰራም ምክንያቱም ቴሌቭዥን በውስጡ ዳዮድ እና መሰል ሊኒያር ያልሆኑ የኤሌክትሪክ አካላት አሉት፣ የቴቭኒን እርግጥ ደግሞ የሚሰራ ለሊኒያር የኤሌክትሪክ ዑደት ብቻ ነው)።

### የቴቭኒን እኩያ አቀማመር
1. የዑደቱ ጭነት ይወገዳል። ስለሆነም ዑደቱ በጭነቱ  ቦታ ክፍት ዑደት ይፈጥራል ( ማለት በA እና B ጫፎች ላይ የሚገኝ ማናቸውም ጭነት ይወገዳል)
2. በዚህ በጭነቱ ምትክ በተሰራ ክፍት ዑደት ላይ ያለው ወጭው ቮልቴጅ VAB  ይሰላል።  ይህ እንዲህ የቴቭኒን ቮልቴጅ VTh የሚሰኘው ነው።
3. ከዚያም  የጭነቱን ማያያዣ ጫፎች በቀጥታ በሽቦ በማያያዝ በዚህ ሽቦ ውስጥ የሚጓዘውን የኤሌክትሪክ ጅረት IAB መለካት (ማስላት)። የቴቭኒን ተቃዋሚ እንግዲህ የቴቭኒንን ቮልቴጅ ለቴቭኒን ጅረት በማካፈል ይሰላል።

3ኛውን ደረጃ በሌላ መንገድም ማግኘት ይቻላል። 
3ሀ. ሁሉንም የቮልቴጅ ምንጮች በቀጥታ ሽቦ መተካት።  የኤሌክትሪክ ጅረት ምንጮችን ደግሞ በክፍት ዑደት መተካት።
3ለ. በጫፍ A እና B መካከል ያለውን ተቃውሞ ማስላት። ይሄውም የቴቭኒን ተቃዋሚ RTh ይሰኛል።

#### ምሳሌ
|  |  |
|  |  |

ከላይ የተሰጠው ዑደት እኩያ በሂሳብ ቋንቋ እንዲህ ይተረጎማል
{\displaystyle V_{\mathrm {Th} }={R_{2}+R_{3} \over (R_{2}+R_{3})+R_{4}}\cdot V_{\mathrm {1} }}
{\displaystyle ={1\,\mathrm {k} \Omega +1\,\mathrm {k} \Omega  \over (1\,\mathrm {k} \Omega +1\,\mathrm {k} \Omega )+2\,\mathrm {k} \Omega }\cdot 15\,\mathrm {V} }
{\displaystyle ={1 \over 2}\cdot 15\,\mathrm {V} =7.5\,\mathrm {V} }
( R1  እዚህ ስሌት ላይ ፋይዳ የለውም። ለዚህ ምክንያቱ የዑደቱ በጫፍ A እና B መካከል የተፈጠረው ክፍት ዑደት ነው።  ማለት በሁለቱ ጫፎች መካከል የኤሌክትሪክ ጅረት መንቀሳቀስ ስለማይችል በ  R1  ውስጥ ምንም ጅረት የለም ስለሆነም ምንም ቮልቴጅ የለም (የኦም ህግ) )
እኩያ ተቃዋሚው ደግሞ በሂሳብ እንዲህ ይተረጎማል:
{\displaystyle R_{\mathrm {Th} }=R_{1}+\left[\left(R_{2}+R_{3}\right)\|R_{4}\right)]}
{\displaystyle =1\,\mathrm {k} \Omega +\left[\left(1\,\mathrm {k} \Omega +1\,\mathrm {k} \Omega \right)\|2\,\mathrm {k} \Omega \right)]}
{\displaystyle =1\,\mathrm {k} \Omega +\left({1 \over (1\,\mathrm {k} \Omega +1\,\mathrm {k} \Omega )}+{1 \over (2\,\mathrm {k} \Omega )}\right)^{-1}=2\,\mathrm {k} \Omega }

## የቴቭኒን እርግጥ የስራ ወሰን
- የቴቭኒን እርግጥ እሚሰራ ለሊኒያር ዑደት ብቻ ነው። ስለሆነም በተግባር ሲውል ጥንቃቄ ያሻዋል ምክንያቱም ብዙ ዑደቶች ሊኒያረ ከሚሆኑበት የማይሆኑበት ሁኔታ ይበዛልና።
- የቴቭኒን እኩያ ጅረት-ቮልቴጅ ጠባይ ከዑደቱ ጭነት አንጻር ብቻ ነው ስሜት የሚሰጠው።
- የቴቭኒን እኩያ  ኃይል ፍጆታ ከዋናው ዑደት ኃይል ፍጆታ ጋር ሁልጊዜ አንድ አይደለም።


## ተጨማሪ ንባብ(እንግሊዝኛ)
- የተመጣጣኝ ዑደት ጽንሰ ሃሳብ አመሰራረት (እንግሊዝኛ)  Archived ሴፕቴምበር 27, 2007 at the Wayback Machine
- ቴቭንን እርግጥ
- ECE 209: ዑደቶች እንደ  LTI ስርዓት Archived ማርች 19, 2009 at the Wayback Machine —


የቴቭኒን እርግጥ
[[Image:Thevenin equivalent.png|frame|right|   የተወሳሰበው የግራው የኤሌክትሪክ ዑደት በቴቭኒን እርጉጥ  መሰረት ተቃሎ በተመጣጣኙ የቀኝ ዑደት ይተካል ። ]]
{{ሊኒያር መረብ ትንታኔ}}
'''የቴቭኒን እርግጥ'''   የተወሳሰበን የኤሌክትሪክ ዑእት ወደ ቀላል ተመጣጣኝ ዑደት የምንልወጥበት መንገድ ነው።  በእርግጡ መሰረት  ብዙ  [[ባትሪ]] ፣ [[ኤሌክትሪክ ጅረት ምንጭ|የኤሌክትሪክ ጅረት ምንጮች]] እና ሁለት ጫፍ ያላቸው [[ተቃዋሚ|ተቃዋሚዎች]] (ሬዚዝተርስ)   ያለውን የ[[ኤሌክትሪክ ዑደት]]  በአንድ [[የቮልቴጅ አመንጭ]]ና  ከርሱ ጋር [[በተቀጠለ]]  አንድ [[ተቃዋሚ]]  ዑደት ሊተካ ይችላል ነው። ስለሆነም ውስብስብ የሚመስልን አንድ ዑደት ወደ ቀላል ዑደት በቴቭኒን እርጉጥ ማሻገር ይቻላል።

የቴቭኒን እርግጥ መጀመሪያ ይተደረሰበት በ[[ኸርማን ሄልሞዝ]] በ1845 ቢሆንም ከንደገና በ1875  በፈረንሳዩ [[ላየን ቴቭኒን]] ከንደገና ስለተደረሰበት በዚህ በሁለተኛው ሳይንቲስት ስም እስካሁን ይጠራል።

== የቴቭኒን እኩያ == 
ብዙ የተወሳሰበ አንድ ዑደት በ[[ተቃዋሚ]]ና ከርሱ ጋር በቀጠለ የቮልቴጅ ምንጭ  ቀላል ዑደት ሲተካ፣ ይህ አዲሱ ዑደት[[ የቴቭኒን እኩያ]] ይባላል።  ማለት አንድ ቴሌቭዥን፣  ውስጡ ያለውን ውጥንቅጡ የወጣ ዑደት በአንዲት [[ተቃዋሚ]] እና [[ባትሪ]] እንደመተካት ማለት ነው (ለምሳሌ ነው እንጂ ይሄ በተግባር አይሰራም ምክንያቱም ቴሌቭዥን በውስጡ [[ዳዮድ]] እና መሰል ሊኒያር ያልሆኑ የኤሌክትሪክ አካላት አሉት፣ የቴቭኒን እርግጥ ደግሞ የሚሰራ ለሊኒያር የኤሌክትሪክ ዑደት ብቻ ነው)።

=== የቴቭኒን እኩያ አቀማመር  ===
# የዑደቱ ጭነት ይወገዳል። ስለሆነም ዑደቱ በጭነቱ  ቦታ ክፍት ዑደት ይፈጥራል ( ማለት በA እና B ጫፎች ላይ የሚገኝ ማናቸውም ጭነት ይወገዳል)
# በዚህ በጭነቱ ምትክ በተሰራ ክፍት ዑደት ላይ ያለው ወጭው ቮልቴጅ ''V''<sub>AB</sub>  ይሰላል።  ይህ እንዲህ [[የቴቭኒን ቮልቴጅ]]  ''V''<sub>Th</sub> የሚሰኘው ነው።
# ከዚያም  የጭነቱን ማያያዣ ጫፎች በ[[ኮንታት ዑደት|ቀጥታ በሽቦ በማያያዝ]] በዚህ ሽቦ ውስጥ የሚጓዘውን የ[[ኤሌክትሪክ ጅረት]]  ''I''<sub>AB</sub> መለካት (ማስላት)። የ[[ቴቭኒን ተቃዋሚ]] እንግዲህ የቴቭኒንን ቮልቴጅ ለቴቭኒን ጅረት በማካፈል ይሰላል። 

3ኛውን ደረጃ በሌላ መንገድም ማግኘት ይቻላል። 
:3ሀ. ሁሉንም የቮልቴጅ ምንጮች በ[[ኮንታት ዑደት|ቀጥታ ሽቦ]] መተካት።  የኤሌክትሪክ ጅረት ምንጮችን ደግሞ በክፍት ዑደት መተካት።
:3ለ. በጫፍ A እና B መካከል ያለውን ተቃውሞ ማስላት። ይሄውም የቴቭኒን ተቃዋሚ ''R''<sub>Th</sub> ይሰኛል። 

====ምሳሌ====

{|
|[[Image:Thevenin and norton step 1.png|framed|left|Step 0: ውስብስብ ዑደት]] || [[Image:Thevenin step 2.png|framed|right|Step 1: እኩያ ወጭ ቮልቴጅ ሲሰላ]] 
|-
|[[Image:Thevenin and norton step 3.png|framed|left|Step 2: እኩያ ተቃውሞ ሲሰላ]]
||[[Image:Thevenin step 4.png|framed|right|Step 3:  ለተወሳሰበው የመጀመሪያ ዑደት አጠቃላዩ እኩያ ዑደት]]
|}

ከላይ የተሰጠው ዑደት እኩያ በሂሳብ ቋንቋ እንዲህ ይተረጎማል

:<math>
V_\mathrm{Th}
= {R_2 + R_3 \over (R_2 + R_3) + R_4} \cdot V_\mathrm{1}
</math>

::<math>
= {1\,\mathrm{k}\Omega + 1\,\mathrm{k}\Omega \over (1\,\mathrm{k}\Omega + 1\,\mathrm{k}\Omega) + 2\,\mathrm{k}\Omega} \cdot 15 \,\mathrm{V}
</math>

::<math>
= {1 \over 2} \cdot 15 \, \mathrm{V} = 7.5 \,\mathrm{V}
</math>
( ''R''<sub>1</sub>  እዚህ ስሌት ላይ ፋይዳ የለውም። ለዚህ ምክንያቱ የዑደቱ በጫፍ A እና B መካከል የተፈጠረው ክፍት ዑደት ነው።  ማለት በሁለቱ ጫፎች መካከል የኤሌክትሪክ ጅረት መንቀሳቀስ ስለማይችል በ  R<sub>1</sub>  ውስጥ ምንም ጅረት የለም ስለሆነም ምንም ቮልቴጅ የለም ([[የኦም ህግ]]) )

እኩያ ተቃዋሚው ደግሞ በሂሳብ እንዲህ ይተረጎማል:

: <math>
R_\mathrm{Th} = R_1 + \left [  \left ( R_2 + R_3 \right ) \| R_4 \right ) ]
</math>
:: <math>
= 1\,\mathrm{k}\Omega + \left [  \left ( 1\,\mathrm{k}\Omega + 1\,\mathrm{k}\Omega \right ) \| 2\,\mathrm{k}\Omega \right ) ]
</math>
:: <math>
= 1\,\mathrm{k}\Omega + \left({1 \over ( 1\,\mathrm{k}\Omega + 1\,\mathrm{k}\Omega )} + {1\over (2\,\mathrm{k}\Omega ) }\right)^{-1} = 2\,\mathrm{k}\Omega
</math>

== የቴቭኒን እርግጥ የስራ ወሰን ==
* የቴቭኒን እርግጥ እሚሰራ ለ[[ሊኒያር ዑደት]] ብቻ ነው። ስለሆነም በተግባር ሲውል ጥንቃቄ ያሻዋል ምክንያቱም ብዙ ዑደቶች ሊኒያረ ከሚሆኑበት የማይሆኑበት ሁኔታ ይበዛልና። 
* የቴቭኒን እኩያ ጅረት-ቮልቴጅ ጠባይ ከዑደቱ ጭነት አንጻር ብቻ ነው ስሜት የሚሰጠው።
* የቴቭኒን እኩያ  ኃይል ፍጆታ ከዋናው ዑደት ኃይል ፍጆታ ጋር ሁልጊዜ አንድ አይደለም። 


== ተጨማሪ ንባብ {{en}} == 
* [http://tcts.fpms.ac.be/cours/1005-01/equiv.pdf  የተመጣጣኝ ዑደት ጽንሰ ሃሳብ አመሰራረት (እንግሊዝኛ) ] {{Wayback|url=http://tcts.fpms.ac.be/cours/1005-01/equiv.pdf |date=20070927185110 }}
* [http://www.allaboutcircuits.com/vol_1/chpt_10/8.html  ቴቭንን እርግጥ]
* [http://www.tedpavlic.com/teaching/osu/ece209/support/circuits_sys_review.pdf ECE 209: ዑደቶች እንደ  LTI ስርዓት] {{Wayback|url=http://www.tedpavlic.com/teaching/osu/ece209/support/circuits_sys_review.pdf |date=20090319235156 }} &mdash; 

[[መደብ: ኤሌክትሪክ ዑደት]]