# የሱመራውያን ነገሥታት ዝርዝር
የሱመራውያን ነገሥታት ዝርዝር ከሥነ ቅርስ ቅጂዎች የታወቀ በሱመርኛ የተጻፈ የሱመር ነገሥታትና አለቆች መዝገብ ነው።
- የልዩ ልዩ ቅጂዎች መረጃ በ /  ይለያል
- (...)*  - ይህ በሁሉ ቅጂዎች አይገኝም።


### ከማየ አይኅ አስቀድሞ
በዝርዝሩ መጀመርያ ከማየ አይኅ አስቀድሞ የነገሡትን አፈ ታሪካዊ ነገሥታት ይዘረዝራሉ።  የዘመናቸው ልክ በ«ሣር» (3600) እና «ነር» (600) ቁጥር ይሠጣል።
| ንጉሥ                                                                         | መጠሪያ   | ዘመን እንደዝርዝሩ                | ዓክልበ. ግድም | ነጥቦች |
| --------------------------------------------------------------------------- | ------ | -------------------------- | --------- | ---- |
| «ንጉሥነቱ ከሰማይ ከወረደ በኋላ፣ ንጉሥነቱ በኤሪዱ ነበር። በኤሪዱ፣ አሉሊም ንጉሥ ሆነ፤ ለ28,800 ዓመታት ነገሠ።» |        |                            |           |      |
| አሉሊም                                                                        |        | ፰ ሣር (28,800 ዓመታት)         | አፈ ታሪክ    |      |
| አላልጛር                                                                       |        | ፲ ሣር (36,000 ዓመታት)         |           |      |
| «ከዚያ ኤሪዱ ወደቀና ንጉሥነቱ ወደ ባድ-ቲቢራ ተወሰደ።»                                        |        |                            |           |      |
| ኤን-መን-ሉ-አና                                                                  |        | ፲፪ ሣር (43,200 ዓመታት)        |           |      |
| ኤን-መን-ጋል-አና                                                                 |        | ፰ ሣር (28,800 ዓመታት)         |           |      |
| ዱሙዚድ፣ እረኛው                                                                  | «እረኛው» | ፲ ሣር (36,000 ዓመታት)         |           |      |
| «ከዚያ ባድ-ቲቢራ ወደቀና ንጉሥነቱ ወደ ላራግ ተወሰደ።»                                        |        |                            |           |      |
| ኤን-ሲፓድ-ዚድ-አና                                                                |        | ፰ ሣር (28,800 ዓመታት)         |           |      |
| «ከዚያ ላራግ ወደቀና ንጉሥነቱ ወደ ሲፓር ተወሰደ።»                                           |        |                            |           |      |
| ኤን-መን-ዱር-አና                                                                 |        | ፭ ሣር እና ፭ ነር (21,000 ዓመታት) |           |      |
| «ከዚያ ሲፓር ወደቀና ንጉሥነቱ ወደ ሹሩፓክ ተወሰደ።»                                          |        |                            |           |      |
| ኡባራ-ቱቱ                                                                      |        | ፭ ሣርና ፩ ነር (18,600 ዓመታት)   |           |      |
| «ከዚያ ማየ አይኅ ጎረፈ።»                                                           |        |                            |           |      |


### ፩ኛው የኪሽ ሥርወ መንግሥት
| ንጉሥ                                                     | መጠሪያ                                 | ዘመን እንደዝርዝሩ     | ዓክልበ. ግድም          | ነጥቦች                                                                                    |
| ------------------------------------------------------- | ------------------------------------ | --------------- | ------------------ | --------------------------------------------------------------------------------------- |
| «ማየ አይኅ ከጎረፈ በኋላ፣ ንጉሥነቱም ከሰማይ ከወረደ በኋላ፣ ንጉሥነቱ በኪሽ ነበረ።» |                                      |                 |                    |                                                                                         |
| ጙሹር                                                     |                                      | 1200 ዓመታት       | 2454 ዓክልበ. ግ.      |                                                                                         |
| ኩላሢና-በል                                                 |                                      | 960 / 900 ዓመታት  |                    | ይህ ስም በአካድኛ «ሁላቸው ባል» (ሆኑ) ይመስላል።                                                       |
| ናጚሽሊሽማ                                                  |                                      | 670 ዓመታት        |                    |                                                                                         |
| ኤንታራሃና                                                  |                                      | 420 ዓመታት        |                    |                                                                                         |
| ባቡም                                                     |                                      | 300 ዓመታት        |                    |                                                                                         |
| ፑአኑም                                                    |                                      | 840 / 240 ዓመታት  |                    |                                                                                         |
| ካሊቡም                                                    |                                      | 960 / 900 ዓመታት  |                    | «ውሻ» (ከልብ) በአካድኛ                                                                        |
| ካሉሙም                                                    |                                      | 840 / 900 ዓመታት  |                    |                                                                                         |
| ዙቃቂፕ                                                    |                                      | 900 / 600 ዓመታት  |                    | «ጊንጥ» በአካድኛ                                                                             |
| አታብ / አባ                                                |                                      | 600 ዓመታት        |                    | በሐማዚ የዘመተ ኡቱግ ወይም ኡሁብ ይዘገባል።                                                            |
| ማሽዳ                                                     | «የአታብ ልጅ»                            | 840 / 720 ዓመታት  |                    |                                                                                         |
| አርዊዩም                                                   | «የማሽዳ ልጅ»                            | 720 ዓመታት        |                    |                                                                                         |
| ኤታና                                                     | «እረኛው፣ ወደ ሰማይ ዓርጎ ውጭ አገሮቹን ሁሉ ያዋኸደው» | 1500 / 635 ዓመታት |                    | ኤታናና ልጁ ባሊኽ ከሌላ ትውፊት ይጠቀሳሉ።                                                             |
| ባሊኽ                                                     | «የኤታና ልጅ»                            | 400 / 410 ዓመታት  |                    |                                                                                         |
| ኤንመኑና                                                   |                                      | 660 / 621 ዓመታት  |                    |                                                                                         |
| መለም-ኪሽ                                                  | «የኤንመኑና ልጅ»"                         | 900 ዓመታት        |                    |                                                                                         |
| ባርሳል-ኑና                                                 | («የኤንመኑና ልጅ»)                        | 1200 ዓመታት       |                    |                                                                                         |
| ዛሙግ                                                     | «የባርሳልኑና ልጅ»                         | 140 ዓመታት        |                    |                                                                                         |
| ትዝቃር                                                    | «የዛሙግ ልጅ»                            | 305 ዓመታት        |                    |                                                                                         |
| እልኩ                                                     |                                      | 900 ዓመታት        |                    |                                                                                         |
| እልታሳዱም                                                  |                                      | 1200 ዓመታት       |                    |                                                                                         |
| ኤንመባራገሲ                                                 | «ኤላም ምድርን ያሸነፈው።»                    | 900 ዓመታት        | 2384-2383 ዓክልበ. ግ. | ከሥነ ቅርስ መጀመርያው የተረጋገጠ                                                                   |
| አጋ                                                      | «የኤንመባራገሲ ልጅ»                        | 625 ዓመታት        | 2383-2375 ዓክልበ. ግ. | በኡሩክ ንጉሥ ጊልጋመሽ ዘመን ተሸነፈ (የጊልጋመሽ ትውፊት ዘንድ Archived ኦክቶበር 9, 2016 at the Wayback Machine) |
| «ከዚያ ኪሽ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኤ-አና ተወሰደ።»                      |                                      |                 |                    |                                                                                         |


### ፩ኛው የኡሩክ ሥርወ መንግሥት
| ንጉሥ                               | መጠሪያ                                               | ዘመን እንደዝርዝሩ    | ዓክልበ. ግድም       | ነጥቦች                                                          |
| --------------------------------- | -------------------------------------------------- | -------------- | --------------- | ------------------------------------------------------------- |
| መስኪያጝካሸር የኤ-አና ንጉሥ                | «የኡቱ ልጅ»                                           | 324 / 325 ዓመታት | አፈታሪክ           |                                                               |
| «መስኪያጝካሸር ወደ ባሕር ገብቶ አልታየም።»      |                                                    |                |                 |                                                               |
| ኤንመርካር                            | «የመስኪያጝካሸር ልጅ፣ ኡሩክን የሠራው የኡሩክ ንጉሥ»                 | 420 / 900 ዓመታት | 2432-2406 ዓክልበ. |                                                               |
| ሉጋልባንዳ                            | « እረኛው»                                            | 1200 ዓመታት      | 2406-2400 ዓክልበ. |                                                               |
| ዱሙዚድ፣ አሣ አጥማጁ                     | «ከተማው ኩአራ የሆነው አሣ አትማጅ» («ኤንመባራገሲን በገዛ እጁ ማረከው።»)* | 100 / 110 ዓመታት | 2400-2382 ዓክልበ. |                                                               |
| ጊልጋመሽ                             | «አባቱ ከይሢ የሆነ፣ የኩላባ ጌታ»                             | 126 ዓመታት       | 2382-2350 ዓክልበ. |                                                               |
| ኡር-ኑንጋል                           | «የጊልጋመሽ ልጅ»                                        | 30 ዓመታት        | 2350-2345 ዓክልበ. | ከኡር-ኑንጋል ቀጥሎ ያሉት የኡሩክ ገዦች ቢሆኑ የኒፑር ላይኛ ንጉሥነት እንደነበራቸው አይመስልም። |
| ኡዱል-ካላማ                           | «የኡር-ኑንጋል ልጅ»                                      | 15 ዓመታት        |                 |                                                               |
| ላባዕሹም                             |                                                    | 9 ዓመታት         |                 |                                                               |
| ኤን-ኑን-ታራህ-አና                      |                                                    | 8 ዓመታት         |                 |                                                               |
| መሽ-ሔ                              | «ጠይብ»                                              | 36 ዓመታት        |                 |                                                               |
| መለም-አና / ቲል-ኩግ                    |                                                    | 6 / 900 ዓመታት   |                 |                                                               |
| ሉጋል-ኪቱን                           |                                                    | 36 / 420 ዓመታት  |                 |                                                               |
| «ከዚያ ኡኑግ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ዑር ተወሰደ።» |                                                    |                |                 |                                                               |


### ፩ኛው የኡር ሥርወ መንግሥትr
| ንጉሥ                               | መጠሪያ           | ዘመን እንደዝርዝሩ  | ዓክልበ. ግድም       | ነጥቦች                                                          |
| --------------------------------- | -------------- | ------------ | --------------- | ------------------------------------------------------------- |
| መስ-አኔ-ፓዳ                          |                | 80 ዓመታት      | 2345-2314 ዓክልበ. |                                                               |
| መስኪአጝ-ኑና                          | «የመስ-አኔ-ፓዳ ልጅ» | 36 / 30 ዓመታት | 2314-2310 ዓክልበ. | ከመስኪአጝ-ኑና ቀጥሎ ያሉት የኡር ገዦች ቢሆኑ የኒፑር ላይኛ ንጉሥነት እንደነበራቸው አይመስልም። |
| ኤሉሉ                               |                | 25 ዓመታት      |                 |                                                               |
| ባሉሉ                               |                | 36 ዓመታት      |                 |                                                               |
| «ከዚያ ኡር ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ አዋን ተወሰደ።» |                |              |                 |                                                               |


### የአዋን ሥርወ መንግሥት
| ንጉሥ                               | መጠሪያ | ዘመን እንደዝርዝሩ | ዓክልበ. ግድም       | ነጥቦች |
| --------------------------------- | ---- | ----------- | --------------- | ---- |
| ሦስት የአዋን ነገሥታት                    |      | 356 ዓመታት    | 2310-2274 ዓክልበ. |      |
| «ከዚያ አዋን ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኪሽ ተወሰደ።» |      |             |                 |      |


### ፪ኛው የኪሽ ሥርወ መንግሥት
| ንጉሥ                               | መጠሪያ       | ዘመን እንደዝርዝሩ    | ዓክልበ. ግድም      | ነጥቦች                                                       |
| --------------------------------- | ---------- | -------------- | -------------- | ---------------------------------------------------------- |
| ሱሱዳ                               | «የሱፍ ጠራጊ»  | 201 ዓመታት       |                |                                                            |
| ዳዳሲግ                              |            | 81 ዓመታት        |                |                                                            |
| ማማጋል                              | «መርከበኛው»   | 360 / 420 ዓመታት |                |                                                            |
| ካልቡም                              | «የማማጋል ልጅ» | 195 / 132 ዓመታት | 2274-2243 ዓክልበ | ከካልቡም በቀር ያሉት የኪሽ ገዢዎች ቢሆኑ የኒፑር ላይኛ ንጉሥነት እንደነበራቸው አይመስልም። |
| ቱጌ                                |            | 360 ዓመታት       |                |                                                            |
| መን-ኑና                             | «የቱጌ ልጅ»   | 180 ዓመታት       |                |                                                            |
| (ኤንቢ-እሽታር)?                       |            | 290 ዓመታት       | ?-2215 ዓክልበ.   | በዝርዝሩ ተደምስሶ ስሙ የታወቀው ከኤንሻኩሻና ጽላት ነው።                       |
| ሉጋልጙ                              |            | 360 / 420 ዓመታት |                |                                                            |
| «ከዚያ ኪሽ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ሐማዚ ተወሰደ።» |            |                |                |                                                            |


### የሐማዚ ሥርወ መንግሥት
| ንጉሥ                                | መጠሪያ | ዘመን እንደዝርዝሩ | ዓክልበ. ግድም       | ነጥቦች |
| ---------------------------------- | ---- | ----------- | --------------- | ---- |
| ሃዳኒሽ                               |      | 360 ዓመታት    | 2243-2215 ዓክልበ. |      |
| «ከዚያ ሐማዚ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኡሩክ ተወሰደ።» |      |             |                 |      |


### ፪ኛው የኡሩክ ሥርወ መንግሥት
| ንጉሥ                               | መጠሪያ | ዘመን እንደዝርዝሩ | ዓክልበ. ግድም       | ነጥቦች                                                     |
| --------------------------------- | ---- | ----------- | --------------- | -------------------------------------------------------- |
| ኤንሻኩሻና                            |      | 60 ዓመታት     | 2215-2195 ዓክልበ. | ከርሱ ቀጥሎ፣ የላጋሽ ንጉሥ ኤአናቱም ላዕላይነቱን ለ፩ ዓመት ያሕል እንደ ያዘ ይመስላል። |
| ሉጋል-ኪኒሼ-ዱዱ                        |      | 120 ዓመታት    | 2194-2187 ዓክልበ. |                                                          |
| አርጋንዴአ                            |      | 7 ዓመታት      |                 | የኡሩክ ገዥ ቢሆን የኒፑር ላይኛነት እንደ ያዘ አይመስልም።                    |
| «ከዚያ ኡኑግ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኡር ተወሰደ።» |      |             |                 |                                                          |


### ፪ኛው የኡር ሥርወ መንግሥት
| ንጉሥ                               | መጠሪያ     | ዘመን እንደዝርዝሩ   | ዓክልበ. ግድም       | ነጥቦች |
| --------------------------------- | -------- | ------------- | --------------- | ---- |
| ናኒ                                |          | 120 / 54 ዓመታት | 2187-2182 ዓክልበ. |      |
| መስኪአጝ-ናና                          | «የናኒ ልጅ» | 48 ዓመታት       | 2182-2152 ዓክልበ. |      |
| (?)                               |          | 2 ዓመታት        |                 |      |
| «ከዚያ ኡር ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ አዳብ ተወሰደ።» |          |               |                 |      |


### የአዳብ ሥርወ መንግሥት
| ንጉሥ                               | መጠሪያ | ዘመን እንደዝርዝሩ | ዓክልበ. ግድም       | ነጥቦች |
| --------------------------------- | ---- | ----------- | --------------- | ---- |
| ሉጋል-አኔ-ሙንዱ                        |      | 90 ዓመታት     | 2152-2107 ዓክልበ. |      |
| «ከዚያ አዳብ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ማሪ ተወሰደ።» |      |             |                 |      |


### የማሪ ሥርወ መንግሥት
| ንጉሥ                                | መጠሪያ      | ዘመን እንደዝርዝሩ  | ዓክልበ. ግድም       | ነጥቦች                                                    |
| ---------------------------------- | --------- | ------------ | --------------- | ------------------------------------------------------- |
| አንቡ                                |           | 30 / 90 ዓመታት |                 |                                                         |
| አንባ                                | «የአንቡ ልጅ» | 17 / 7 ዓመታት  |                 |                                                         |
| ባዚ                                 | «የቆዳ ሠሪ»  | 30 ዓመታት      |                 |                                                         |
| ዚዚ                                 | «የሱፍ ሰሪ.. | 20 ዓመታት      |                 |                                                         |
| ሊመር                                | «ካህኑ»     | 30 ዓመታት      |                 |                                                         |
| ሻሩሚተር                              |           | 9 / 7 ዓመታት   | 2107-2100 ዓክልበ. | ከርሱ በፊት ያሉት የማሪ ገዦች ቢሆኑ የኒፑር ላይኛ ንጉሥነት እንደነበራቸው አይመስልም። |
| «ከዚያ ማሪ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ አክሻክ ተወሰደ።» |           |              |                 |                                                         |


### የአክሻክ ሥርወ መንግሥት
| ንጉሥ                                | መጠሪያ        | ዘመን እንደዝርዝሩ | ዓክልበ. ግድም       | ነጥቦች                                                            |
| ---------------------------------- | ----------- | ----------- | --------------- | --------------------------------------------------------------- |
| ኡንዚ                                |             | 30 ዓመታት     |                 |                                                                 |
| ኡንዳሉሉ                              |             | 6 / 12 ዓመታት |                 |                                                                 |
| ኡሩር                                |             | 6 ዓመታት      |                 |                                                                 |
| ፑዙር-ኒራሕ                            |             | 20 ዓመታት     | 2100-2097 ዓክልበ. | ከፑዙር-ኒራሕ በቀር ያሉት የአክሻክ ገዢዎች ቢሆኑ የኒፑር ላይኛ ንጉሥነት እንደነበራቸው አይመስልም። |
| ኢሹ-ኢል                              |             | 24 ዓመታት     |                 |                                                                 |
| ሹ-ሲን                               | «የኢሹ-ኢል ልጅ» | 7 / 24 ዓመታት |                 |                                                                 |
| «ከዚያ አክሻክ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኪሽ ተወሰደ።» |             |             |                 |                                                                 |


### ፫ኛው የኪሽ ሥርወ መንግሥት
| ንግሥት                                           | መጠሪያ                          | ዘመን እንደዝርዝሩ | ዓክልበ. ግድም       | ነጥቦች                                                                              |
| ---------------------------------------------- | ----------------------------- | ----------- | --------------- | --------------------------------------------------------------------------------- |
| ኩግ-ባው                                          | «የኪሽ መሠረቶችን ያጸናችው ሴት ባለ-ቡናቤት» | 100 ዓመታት    | 2097-2091 ዓክልበ. | በአንዳንድ ቅጂ የእርሷ ዘመን ከማሪ ቀጥሎና ከአክሻክ በፊት ይታያል፤ ስለዚህ «፫ኛው» ከ«፬ኛው» የኪሽ ሥርወ መንግሥት ይለያል። |
| (አንዳንድ ቅጂ፦) «ከዚያ ኪሽ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ አክሻክ ተወሰደ።» |                               |             |                 |                                                                                   |


### ፬ኛው የኪሽ ሥርወ መንግሥት
| ንጉሥ                               | መጠሪያ         | ዘመን እንደዝርዝሩ      | ዓክልበ. ግድም       | ነጥቦች                                                         |
| --------------------------------- | ------------ | ---------------- | --------------- | ------------------------------------------------------------ |
| ፑዙር-ሲን                            | «የኩግባው ልጅ»   | 25 ዓመታት          |                 | ከሌላ ምንጭ አይታወቅም                                               |
| ኡር-ዛባባ                            | «የፑዙር-ሲን ልጅ» | 400 / 6 / 4 ዓመታት | 2091-2085 ዓክልበ. | ከኡር-ዛባባ በቀር ያሉት የኪሽ ገዢዎች ቢሆኑ የኒፑር ላይኛ ንጉሥነት እንደነበራቸው አይመስልም። |
| ዚሙዳር / ዚጙያከ                       |              | 30 ዓመታት          |                 |                                                              |
| ኡሲ-ዋታር                            | «የዚሙዳር ልጅ»   | 7 / 6 ዓመታት       |                 |                                                              |
| ኤሽታር-ሙቲ                           |              | 11 / 17 ዓመታት     |                 |                                                              |
| እሽመ-ሻማሽ                           |              | 11 ዓመታት          |                 |                                                              |
| (ሹ-ኢሊሹ)*                          |              | (15 ዓመታት)*       |                 |                                                              |
| ናኒያ / ዚሙዳር                        | «የዕንቁ ሠሪ»    | 7 / 3 ዓመታት       |                 |                                                              |
| «ከዚያ ኪሽ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኡሩክ ተወሰደ።» |              |                  |                 |                                                              |


### ፫ኛው የኡሩክ ሥርወ መንግሥት
| ንጉሥ                                | መጠሪያ | ዘመን እንደዝርዝሩ  | ዓክልበ. ግድም       | ነጥቦች             |
| ---------------------------------- | ---- | ------------ | --------------- | ---------------- |
| ሉጋል-ዛገሲ                            |      | 25 / 34 ዓመታት | 2085-2077 ዓክልበ. | በፊት የኡማ ንጉሥ ነበረ። |
| «ከዚያ ኡሩክ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ አካድ ተወሰደ።» |      |              |                 |                  |


### የአካድ ሥርወ መንግሥት
| ንጉሥ                                | መጠሪያ                                                         | ዘመን እንደዝርዝሩ       | ዓክልበ. ግድም       | ነጥቦች                                |
| ---------------------------------- | ------------------------------------------------------------ | ----------------- | --------------- | ----------------------------------- |
| ታላቁ ሳርጎን                           | «አባቱ የአጸድ ጠባቂ የሆነ፣ የኡር-ዛባባ ዋንጫ ተሸካሚ የሆነ፣ አካድን የሠራው የአካድ ንጉሥ» | 56 / 55 / 54 ዓመታት | 2077-2064 ዓክልበ. |                                     |
| ሪሙሽ                                | «የሳርጎን ልጅ»                                                   | 9 / 7 / 15 ዓመታት   | 2064-2056 ዓክልበ. |                                     |
| ማኒሽቱሹ                              | «የሪሙስ ትልቅ ወንድም፣ የሳርጎን ልጅ»                                    | 15 / 7 ዓመታት       | 2056-2049 ዓክልበ. |                                     |
| ናራም-ሲን                             | «የማኒሽቱሹ ልጅ»                                                  | 56 ዓመታት           | 2049-2030 ዓክልበ. |                                     |
| ሻርካሊሻሪ                             | «የናራም-ሲን ልጅ»                                                 | 25 / 24 ዓመታት      | 2030-2013 ዓክልበ. |                                     |
| «ከዚያስ ማን ንጉሥ ነበረ? ማን ንጉሥ አልነበረም!»  |                                                              |                   |                 |                                     |
| - ኢጊጊ - ኢሚ - ናኑም - ኢሉሉ             | «አራታቸውም ለ፫ ዓመታት ብቻ ነገሡ።»                                     |                   | 2013-2010 ዓክልበ. |                                     |
| ዱዱ                                 |                                                              | 21 ዓመታት           | 2010–2001 ዓክልበ. | ከአካድ አካባቢ ውጭ አልገዙም፤ ጉታውያን ሱመርን ወረሩ። |
| ሹዱሩል                               | «የዱዱ ልጅ»                                                     | 15 / 18 ዓመታት      | 2001-1986 ዓክልበ. |                                     |
| «ከዚያ አካድ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኡሩክ ተወሰደ።» |                                                              |                   |                 |                                     |


### ፬ኛው የኡሩክ ሥርወ መንግሥት
እነዚህ ነገሥታት ምናልባት በአካድ መንግሥት ዘመን ገዙ እንጂ የኒፑር ላዕላይነት እንደ ያዙ አይመስልም።
| ንጉሥ                                  | መጠሪያ              | ዘመን እንደዝርዝሩ          | ዓክልበ. ግድም | ነጥቦች |
| ------------------------------------ | ----------------- | -------------------- | --------- | ---- |
| ኡር-ኒንጊን                              |                   | 7 / 3 / 15 / 30 ዓመታት |           |      |
| ኡር-ጊጊር                               | «የኡእ-ኒንጊን ልጅ»     | 6 / 7 / 15 ዓመታት      |           |      |
| ኩዳ                                   |                   | 6 ዓመታት               |           |      |
| ፑዙር-ኢሊ                               |                   | 5 / 20 ዓመታት          |           |      |
| ኡር-ኡቱ / ሉጋል-መለም                      | ('«የኡር-ጊጊር ልጅ»')* | 25 / 7 ዓመታት          |           |      |
| «ኡኑግ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ጉቲዩም ሥራዊት ተወሰደ።» |                   |                      |           |      |


### የጉታውያን ገዥነት
የአካድ መንግሥት እየደከመ ጉታውያን መስጴጦምያን ወርረው ከ2010 እስከ 1985 ዓክልበ. ድረስ የሱመር አለቆች ነበሩ።
| ንጉሥ                                                                                      | መጠሪያ       | ዘመን እንደዝርዝሩ | ዓክልበ. ግድም     | ነጥቦች                   |
| ---------------------------------------------------------------------------------------- | ---------- | ----------- | ------------- | ---------------------- |
| '«በጉቲዩም ሥራዊት፣ በመጀመርያ ማንም ንጉሥ ዝነኛ አልነበረም፤ የራሳቸውን ነገሥታት ሆነው ለ፫ (አንድ ቅጂ፦ ለ፭) ዓመታት እንዲህ ገዙ።» |            |             |               |                        |
| ኢንኪሹሽ                                                                                    |            | 6 / 7 ዓመታት  |               |                        |
| ዛርላጋብ                                                                                    |            | 6 ዓመታት      | 2020 ዓክልበ. ግ. |                        |
| ሹልመ / ያርላጋሽ                                                                              |            | 6 ዓመታት      |               |                        |
| ኤሉሉመሽ / ሲሉሉመሽ / ሲሉሉ                                                                      |            | 6 / 7 ዓመታት  |               | ላይ የተጠቀሰው ኢሉሉ ሊሆን ይችላል |
| ኢኒማባከሽ / ዱጋ                                                                              |            | 5 / 6 ዓመታት  |               |                        |
| ኢገሻውሽ / ኢሉ-አን                                                                            |            | 6 / 3 ዓመታት  |               |                        |
| ያርላጋብ                                                                                    |            | 15 / 5 ዓመታት |               |                        |
| ኢባቴ                                                                                      |            | 3 ዓመታት      |               |                        |
| ያርላ / ያርላንጋብ                                                                             |            | 3 ዓመታት      |               |                        |
| ኩሩም                                                                                      |            | 1 / 3 ዓመት   |               |                        |
| አፒልኪን                                                                                    |            | 3 ዓመታት      |               |                        |
| ላ-ኤራቡም                                                                                   |            | 2 ዓመታት      |               | የዱላ ቅርስ                |
| ኢራሩም                                                                                     |            | 2 ዓመታት      |               |                        |
| ኢብራኑም                                                                                    |            | 1 ዓመት       |               |                        |
| ሃብሉም                                                                                     |            | 2 ዓመታት      |               |                        |
| ፑዙር-ሲን                                                                                   | «የሃብሉም ልጅ» | 7 ዓመታት      |               |                        |
| ያርላጋንዳ                                                                                   |            | 7 ዓመታት      |               | የመሠረት ቅርስ በኡማ          |
| (ሲ-ኡም?)                                                                                  |            | 7 ዓመታት      |               | የመሠረት ቅርስ በኡማ          |
| ቲሪጋን                                                                                     |            | 40 ቀን       |               | በኡሩክ ንጉሥ ኡቱ-ኸጛል ተባረረ።  |
| «ለ ፳፭ (ወይም ፻፳፬ በሌላ ቅጂ) አመታት ገዙ፤ ከዚያ የጉቲዩም ሥራዊት ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኡሩክ ተወሰደ።»                 |            |             |               |                        |


### ፭ኛው የኡሩክ ሥርወ መንግሥት
| ንጉሥ                               | መጠሪያ | ዘመን እንደዝርዝሩ       | ዓክልበ. ግድም       | ነጥቦች |
| --------------------------------- | ---- | ----------------- | --------------- | ---- |
| ኡቱ-ኸጛል                            |      | 427 / 26 / 7 ዓመታት | 1985-1984 ዓክልበ. |      |
| «ከዚያ ኡኑግ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኡር ተወሰደ።» |      |                   |                 |      |


### ፫ኛው የኡር ሥርወ መንግሥት
| ንጉሥ                                                                                        | መጠሪያ         | ዘመን እንደዝርዝሩ            | ዓክልበ. ግድም       | ነጥቦች        |
| ------------------------------------------------------------------------------------------ | ------------ | ---------------------- | --------------- | ----------- |
| ኡር-ናሙ                                                                                      |              | 18 ዓመታት                | 1984-1966 ዓክልበ. | የኡር-ናሙ ሕግጋት |
| ሹልጊ                                                                                        | «የኡር-ናሙ ልጅ»  | 46 / 48 / 58 ዓመታት      | 1966-1918 ዓክልበ. |             |
| አማር-ሲን                                                                                     | «የሹልጊ ልጅ»    | 9 / 25 ዓመታት            | 1918-1909 ዓክልበ. |             |
| ሹ-ሲን                                                                                       | «የአማር-ሲን ልጅ» | 9 / 7 / 16 / 20 ዓመታት   | 1909-1901 ዓክልበ. |             |
| ኢቢ-ሲን                                                                                      | «የሹ-ሲን ልጅ»   | 15 / 23 / 24 / 25 ዓመታት | 1901-1879 ዓክልበ. |             |
| «ከዚያ ኡር ተሸነፈ። የሱመር መሠረት እራሱ ተነቀለ። (ኪንዳቱና ኤላማውያን ዑርን ለ፩ ዓመት ያዙ ማለት ነው።) ንጉሥነቱ ወደ ኢሲን ተወሰደ።» |              |                        |                 |             |


### የኢሲን ሥርወ መንግሥት
| ንጉሥ        | መጠሪያ                                           | ዘመን እንደዝርዝሩ       | ዓክልበ. ግድም       | ነጥቦች                                                      |
| ---------- | ---------------------------------------------- | ----------------- | --------------- | --------------------------------------------------------- |
| እሽቢ-ኤራ     |                                                | 33 / 32 ዓመታት      | 1878-1872 ዓክልበ. | ኤላማውያንን ከሱመር አባረራቸው።                                      |
| ሹ-ኢሊሹ      | «የእሽቢ-ኤራ ልጅ»                                   | 20 / 10 / 15 ዓመታት | 1872-1862 ዓክልበ. |                                                           |
| ኢዲን-ዳጋን    | «የሹ-ኢሊሹ ልጅ»                                    | 21 / 25 ዓመታት      | 1862-1850 ዓክልበ. |                                                           |
| እሽመ-ዳጋን    | «የኢዲን-ዳጋን ልጅ»                                  | 20 / 18 ዓመታት      | 1850-1833 ዓክልበ. |                                                           |
| ሊፒት-እሽታር   | «ዬሽመ-ዳጋን ልጅ»                                   | 11 ዓመታት           | 1833-1823 ዓክልበ. | የሊፒት-እሽታር ሕግጋት                                            |
| ኡር-ኒኑርታ    | («የእሽኩር ልጅ፤ የሙላት እድሜ፣ መልካም ዘመንና ጣፋች ኑሮ ያገኝ።»)* | 28 ዓመታት           | 1823-1806 ዓክልበ. | ዙፋኑን ያዘ።                                                  |
| ቡር-ሲን      | «የኡር-ኒኑርታ ልጅ»                                  | 21 ዓመታት           | 1806-1785 ዓክልበ. |                                                           |
| ሊፒት-ኤንሊል   | «የቡር-ሲን ልጅ»                                    | 5 ዓመታት            | 1785-1780 ዓክልበ. |                                                           |
| ኤራ-ኢሚቲ     |                                                | 8 / 7 ዓመታት        | 1780-1772 ዓክልበ. | .                                                         |
| ኤንሊል-ባኒ    |                                                | 24 ዓመታት           | 1772-1749 ዓክልበ. | የኤራ-ኢሚቲ አጸድ ጠባቂ ሲሆን እንደ ምትኩ ተሾሞ ኤራ-ኢሚቲ በአረፈ ጊዜ ዘውዱን ጠበቀው። |
| ዛምቢያ       |                                                | 3 ዓመታት            | 1749-1747 ዓክልበ. |                                                           |
| ኢተር-ፒሻ     |                                                | 4 ዓመታት            | 1749-1744 ዓክልበ. |                                                           |
| ኡርዱኩጋ      |                                                | 4 ዓመታት            | 1744-1741 ዓክልበ. |                                                           |
| ሲን-ማጊር     |                                                | 11 ዓመታት           | 1741-1731 ዓክልበ. |                                                           |
| (ዳሚቅ-ኢሊሹ)* | («የሲን-ማጊር ልጅ»)*                                | (23 ዓመታት)*        | 1731-1709 ዓክልበ. |                                                           |

1. ↑  http://etcsl.orinst.ox.ac.uk/section2/tr211.htm


የሱመራውያን ነገሥታት ዝርዝር
'''የሱመራውያን ነገሥታት ዝርዝር''' ከሥነ ቅርስ ቅጂዎች የታወቀ በ[[ሱመርኛ]] የተጻፈ የ[[ሱመር]] ነገሥታትና አለቆች መዝገብ ነው።

* የልዩ ልዩ ቅጂዎች መረጃ በ /  ይለያል 
* (...)*  - ይህ በሁሉ ቅጂዎች አይገኝም።

===ከማየ አይኅ አስቀድሞ===

በዝርዝሩ መጀመርያ ከ[[ማየ አይኅ]] አስቀድሞ የነገሡትን አፈ ታሪካዊ ነገሥታት ይዘረዝራሉ።  የዘመናቸው ልክ በ«ሣር» (3600) እና «ነር» (600) ቁጥር ይሠጣል።

{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ !! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| colspan="5" |
:''«ንጉሥነቱ ከሰማይ ከወረደ በኋላ፣ ንጉሥነቱ በ[[ኤሪዱ]] ነበር። በኤሪዱ፣ አሉሊም ንጉሥ ሆነ፤ ለ28,800 ዓመታት ነገሠ።»''
|-
| [[አሉሊም]] || || ፰ [[ሣር (የጊዜ አኅድ)|''ሣር'']] (28,800 ዓመታት) || አፈ ታሪክ||
|-
| [[አላልጛር]] || || ፲ ''ሣር'' (36,000 ዓመታት) || ||
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ ኤሪዱ ወደቀና ንጉሥነቱ ወደ [[ባድ-ቲቢራ]] ተወሰደ።»''
|-
| [[ኤን-መን-ሉ-አና]] || || ፲፪ ''ሣር'' (43,200 ዓመታት) || ||
|-
| [[ኤን-መን-ጋል-አና]] || || ፰ ''ሣር'' (28,800 ዓመታት) || ||
|-
| [[ዱሙዚድ፣ እረኛው]]&nbsp; || ''«እረኛው»'' || ፲ ''ሣር'' (36,000 ዓመታት) || ||
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ ባድ-ቲቢራ ወደቀና ንጉሥነቱ ወደ [[ላርሳ|ላራግ]] ተወሰደ።»'' 
|-
| [[ኤን-ሲፓድ-ዚድ-አና]] || || ፰ ''ሣር'' (28,800 ዓመታት)  || ||
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ ላራግ  ወደቀና ንጉሥነቱ ወደ [[ሲፓር]] ተወሰደ።»'' 
|-
| [[ኤን-መን-ዱር-አና]] || || ፭ ''ሣር'' እና ፭ ''ነር'' (21,000 ዓመታት) || ||
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ ሲፓር ወደቀና ንጉሥነቱ ወደ [[ሹሩፓክ]] ተወሰደ።»'' 
|-
| [[ኡባራ-ቱቱ]] || || ፭ ''ሣር''ና ፩ ነር (18,600 ዓመታት) || ||
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ [[ማየ አይኅ]] ጎረፈ።»''<ref>http://etcsl.orinst.ox.ac.uk/section2/tr211.htm</ref>
|}

===፩ኛው የኪሽ ሥርወ መንግሥት===
{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ !! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| colspan="5" |
:''«ማየ አይኅ ከጎረፈ በኋላ፣ ንጉሥነቱም ከሰማይ ከወረደ በኋላ፣ ንጉሥነቱ በ[[ኪሽ]] ነበረ።»''
|-
| [[ጙሹር]] || || 1200 ዓመታት || 2454 ዓክልበ. ግ.|| 
|-
| ኩላሢና-በል|| || 960 / 900 ዓመታት || || ይህ ስም በ[[አካድኛ]] «ሁላቸው ባል» (ሆኑ) ይመስላል።
|-
| ናጚሽሊሽማ || || 670 ዓመታት || ||
|-
| ኤንታራሃና|| || 420 ዓመታት || ||
|-
| ባቡም || || 300 ዓመታት || ||
|-
| ፑአኑም || || 840 / 240 ዓመታት || ||
|-
| ካሊቡም || || 960 / 900 ዓመታት || || «[[ውሻ]]» (ከልብ) በአካድኛ
|-
| ካሉሙም || || 840 / 900 ዓመታት || ||
|-
| ዙቃቂፕ || || 900 / 600 ዓመታት || || «[[ጊንጥ]]» በአካድኛ
|-
| [[አታብ]] / አባ || || 600 ዓመታት || ||በ[[ሐማዚ]] የዘመተ ኡቱግ ወይም ኡሁብ ይዘገባል።
|-
| ማሽዳ || ''«የአታብ ልጅ»'' || 840 / 720 ዓመታት || ||
|-
| አርዊዩም || ''«የማሽዳ ልጅ»'' || 720 ዓመታት|| ||
|-
| [[ኤታና]] || ''«እረኛው፣ ወደ ሰማይ ዓርጎ ውጭ አገሮቹን ሁሉ ያዋኸደው»'' ||1500 / 635 ዓመታት|| ||ኤታናና ልጁ ባሊኽ ከሌላ ትውፊት ይጠቀሳሉ።
|-
| ባሊኽ || ''«የኤታና ልጅ»'' || 400 / 410 ዓመታት || ||
|-
| ኤንመኑና || || 660 / 621 ዓመታት || ||
|-
| መለም-ኪሽ || ''«የኤንመኑና ልጅ»"'' || 900 ዓመታት || ||
|-
| ባርሳል-ኑና|| (''«የኤንመኑና ልጅ»)'' || 1200 ዓመታት || ||
|-
| ዛሙግ || ''«የባርሳልኑና ልጅ»'' || 140 ዓመታት || ||
|-
| ትዝቃር || ''«የዛሙግ ልጅ»'' || 305 ዓመታት || ||
|-
| እልኩ || || 900 ዓመታት || ||
|-
| እልታሳዱም || || 1200 ዓመታት|| ||
|-
| [[ኤንመባራገሲ]] || ''«[[ኤላም]] ምድርን ያሸነፈው።»'' || 900 ዓመታት || 2384-2383 ዓክልበ. ግ. || ከሥነ ቅርስ መጀመርያው የተረጋገጠ
|-
| [[አጋ]] || ''«የኤንመባራገሲ ልጅ»'' || 625 ዓመታት || 2383-2375 ዓክልበ. ግ.|| በ[[ኡሩክ]] ንጉሥ [[ጊልጋመሽ]] ዘመን ተሸነፈ (''[[የጊልጋመሽ ትውፊት]]'' ዘንድ[http://etcsl.orinst.ox.ac.uk/cgi-bin/etcsl.cgi?text=t.1.8.1.1#] {{Wayback|url=http://etcsl.orinst.ox.ac.uk/cgi-bin/etcsl.cgi?text=t.1.8.1.1 |date=20161009114709 }}) 
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ ኪሽ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኤ-አና ተወሰደ።»''
|}

===፩ኛው የኡሩክ ሥርወ መንግሥት===
{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ !! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| [[መስኪያጝካሸር]] የኤ-አና ንጉሥ || ''«የኡቱ ልጅ»'' || 324 / 325 ዓመታት || አፈታሪክ ||
|-
| colspan="5" |
:''«መስኪያጝካሸር ወደ ባሕር ገብቶ አልታየም።»''
|-
| [[ኤንመርካር]] || ''«የመስኪያጝካሸር ልጅ፣ ኡሩክን የሠራው የኡሩክ ንጉሥ»'' || 420 / 900 ዓመታት ||2432-2406 ዓክልበ. ||
|-
| [[ሉጋልባንዳ]] || ''« እረኛው»'' || 1200 ዓመታት ||2406-2400 ዓክልበ.||
|-
| [[ዱሙዚድ፣ አሣ አጥማጁ]] || ''«ከተማው [[ኩአራ]] የሆነው አሣ አትማጅ»''<br />(''«ኤንመባራገሲን በገዛ እጁ ማረከው።»'')* || 100 / 110 ዓመታት|| 2400-2382 ዓክልበ.||
|-
| [[ጊልጋመሽ]] || ''«አባቱ ከይሢ የሆነ፣ የኩላባ ጌታ»'' || 126 ዓመታት || 2382-2350 ዓክልበ. || 
|-
| [[ኡር-ኑንጋል]] || ''«የጊልጋመሽ ልጅ»'' || 30 ዓመታት || 2350-2345 ዓክልበ.|| ከኡር-ኑንጋል ቀጥሎ ያሉት የኡሩክ ገዦች ቢሆኑ የ[[ኒፑር]] ላይኛ ንጉሥነት እንደነበራቸው አይመስልም።
|-
| ኡዱል-ካላማ || ''«የኡር-ኑንጋል ልጅ»'' || 15 ዓመታት|| ||
|-
| ላባዕሹም || || 9 ዓመታት|| ||
|-
| ኤን-ኑን-ታራህ-አና || || 8 ዓመታት|| ||
|-
| መሽ-ሔ ||''«ጠይብ»'' || 36 ዓመታት || ||
|-
| መለም-አና / ቲል-ኩግ|| || 6 / 900 ዓመታት || ||
|-
| ሉጋል-ኪቱን || || 36 / 420 ዓመታት || ||
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ ኡኑግ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ [[ዑር]] ተወሰደ።»''
|}

===፩ኛው የኡር ሥርወ መንግሥትr===
{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ !! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| [[መስ-አኔ-ፓዳ]] || || 80 ዓመታት || 2345-2314 ዓክልበ. ||
|-
| [[መስኪአጝ-ኑና]]|| ''«የመስ-አኔ-ፓዳ ልጅ»'' || 36 / 30 ዓመታት|| 2314-2310 ዓክልበ.|| ከመስኪአጝ-ኑና ቀጥሎ ያሉት የኡር ገዦች ቢሆኑ የ[[ኒፑር]] ላይኛ ንጉሥነት እንደነበራቸው አይመስልም።
|-
| ኤሉሉ || || 25 ዓመታት|| ||
|-
| ባሉሉ || || 36 ዓመታት || ||
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ ኡር ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ [[የአዋን ሥርወ መንግሥት|አዋን]] ተወሰደ።»''
|}

===የአዋን ሥርወ መንግሥት===
{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ !! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| ሦስት [[የአዋን ሥርወ መንግሥት|የአዋን ነገሥታት]] || || 356 ዓመታት|| 2310-2274 ዓክልበ. ||
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ አዋን ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኪሽ ተወሰደ።»''
|}

===፪ኛው የኪሽ ሥርወ መንግሥት===
{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ !! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| ሱሱዳ || ''«የሱፍ ጠራጊ»'' || 201 ዓመታት ||  ||
|-
| ዳዳሲግ || || 81 ዓመታት || ||
|-
| ማማጋል || ''«መርከበኛው»'' || 360 / 420 ዓመታት || ||
|-
| [[ካልቡም]]|| ''«የማማጋል ልጅ»'' || 195 / 132 ዓመታት || 2274-2243 ዓክልበ|| ከካልቡም በቀር ያሉት የኪሽ ገዢዎች ቢሆኑ የ[[ኒፑር]] ላይኛ ንጉሥነት እንደነበራቸው አይመስልም።
|-
| ቱጌ|| || 360 ዓመታት || ||
|-
| መን-ኑና || ''«የቱጌ ልጅ»'' || 180 ዓመታት|| ||
|-
| (ኤንቢ-እሽታር)?|| || 290 ዓመታት||?-2215 ዓክልበ.||በዝርዝሩ ተደምስሶ ስሙ የታወቀው ከ[[ኤንሻኩሻና]] ጽላት ነው።
|-
| ሉጋልጙ || || 360 / 420 ዓመታት || ||
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ ኪሽ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ [[ሐማዚ]] ተወሰደ።»''
|}

===የሐማዚ ሥርወ መንግሥት===
{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ !! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| [[ሃዳኒሽ]] || || 360 ዓመታት || 2243-2215 ዓክልበ.||
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ ሐማዚ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኡሩክ ተወሰደ።»''
|}

===፪ኛው የኡሩክ ሥርወ መንግሥት===
{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ !! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| [[ኤንሻኩሻና]] || || 60 ዓመታት|| 2215-2195 ዓክልበ.|| ከርሱ ቀጥሎ፣ የ[[ላጋሽ]] ንጉሥ [[ኤአናቱም]] ላዕላይነቱን ለ፩ ዓመት ያሕል እንደ ያዘ ይመስላል።
|-
| [[ሉጋል-ኪኒሼ-ዱዱ]] || || 120 ዓመታት|| 2194-2187 ዓክልበ.|| 
|-
| አርጋንዴአ || || 7 ዓመታት|| || የኡሩክ ገዥ ቢሆን የኒፑር ላይኛነት እንደ ያዘ አይመስልም።
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ ኡኑግ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኡር ተወሰደ።»''
|}

===፪ኛው የኡር ሥርወ መንግሥት===
{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ !! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| [[ናኒ]] || || 120 / 54 ዓመታት|| 2187-2182 ዓክልበ.||
|-
| [[መስኪአጝ-ናና]] || ''«የናኒ ልጅ»'' || 48 ዓመታት || 2182-2152 ዓክልበ.||
|-
| (?) || || 2 ዓመታት|| ||
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ ኡር ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ [[አዳብ]] ተወሰደ።»''
|}

===የአዳብ ሥርወ መንግሥት===
{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ !! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| [[ሉጋል-አኔ-ሙንዱ]] || || 90 ዓመታት|| 2152-2107 ዓክልበ.|| 
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ አዳብ  ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ [[ማሪ]] ተወሰደ።»''
|}

===የማሪ ሥርወ መንግሥት===
{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ !! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| [[አንቡ]] || || 30 / 90 ዓመታት || ||
|-
| አንባ || ''«የአንቡ ልጅ»'' || 17 / 7 ዓመታት || ||
|-
| ባዚ || ''«የቆዳ ሠሪ»'' || 30 ዓመታት || ||
|-
| ዚዚ || ''«የሱፍ ሰሪ..'' || 20 ዓመታት || ||
|-
| ሊመር || ''«ካህኑ»'' || 30 ዓመታት || ||
|-
| [[ሻሩሚተር]] || || 9 / 7 ዓመታት || 2107-2100 ዓክልበ. ||ከርሱ በፊት ያሉት የማሪ ገዦች ቢሆኑ የኒፑር ላይኛ ንጉሥነት እንደነበራቸው አይመስልም።
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ ማሪ  ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ [[አክሻክ]] ተወሰደ።»''
|}

===የአክሻክ ሥርወ መንግሥት===
{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ !! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| ኡንዚ || || 30 ዓመታት ||  ||
|-
| ኡንዳሉሉ || || 6 / 12 ዓመታት|| ||
|-
| ኡሩር || || 6 ዓመታት|| ||
|-
| [[ፑዙር-ኒራሕ]] || || 20 ዓመታት|| 2100-2097 ዓክልበ.|| ከፑዙር-ኒራሕ በቀር ያሉት የአክሻክ ገዢዎች ቢሆኑ የኒፑር ላይኛ ንጉሥነት እንደነበራቸው አይመስልም። 
|-
| ኢሹ-ኢል || || 24 ዓመታት || ||
|-
| ሹ-ሲን || ''«የኢሹ-ኢል ልጅ»'' || 7 / 24 ዓመታት || ||
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ አክሻክ  ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኪሽ ተወሰደ።»''
|}

===፫ኛው የኪሽ ሥርወ መንግሥት ===
{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንግሥት!! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| [[ኩግ-ባው]] || ''«የኪሽ መሠረቶችን ያጸናችው ሴት ባለ-ቡናቤት»'' || 100 ዓመታት|| 2097-2091 ዓክልበ. || በአንዳንድ ቅጂ የእርሷ ዘመን ከማሪ ቀጥሎና ከአክሻክ በፊት ይታያል፤ ስለዚህ «፫ኛው» ከ«፬ኛው» የኪሽ ሥርወ መንግሥት ይለያል። 
|-
| colspan="5" |
:(አንዳንድ ቅጂ፦) ''«ከዚያ ኪሽ  ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ አክሻክ ተወሰደ።»''
|}

===፬ኛው የኪሽ ሥርወ መንግሥት===
{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ!! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| ፑዙር-ሲን || ''«የኩግባው ልጅ»'' || 25 ዓመታት || || ከሌላ ምንጭ አይታወቅም
|-
| [[ኡር-ዛባባ]] || ''«የፑዙር-ሲን ልጅ»'' || 400 / 6 / 4 ዓመታት || 2091-2085 ዓክልበ. || ከኡር-ዛባባ በቀር ያሉት የኪሽ ገዢዎች ቢሆኑ የኒፑር ላይኛ ንጉሥነት እንደነበራቸው አይመስልም። 
|-
| ዚሙዳር / ዚጙያከ || || 30 ዓመታት || ||
|-
| ኡሲ-ዋታር || ''«የዚሙዳር ልጅ»'' || 7 / 6 ዓመታት || ||
|-
| ኤሽታር-ሙቲ || || 11 / 17 ዓመታት || ||
|-
| እሽመ-ሻማሽ || || 11 ዓመታት || ||
|-
| (ሹ-ኢሊሹ)* || || (15 ዓመታት)* || ||
|-
| ናኒያ / ዚሙዳር || ''«የዕንቁ ሠሪ»'' || 7 / 3 ዓመታት ||  ||
|-
| colspan="5" |
:«ከዚያ ኪሽ  ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኡሩክ ተወሰደ።»''
|}

===፫ኛው የኡሩክ ሥርወ መንግሥት===

{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ!! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| [[ሉጋል-ዛገሲ]] || || 25 / 34 ዓመታት|| 2085-2077 ዓክልበ. || በፊት የ[[ኡማ]] ንጉሥ ነበረ።
|-
| colspan="5" |
:«ከዚያ ኡሩክ  ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ [[አካድ]] ተወሰደ።»''
|}

===የአካድ ሥርወ መንግሥት===
{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ!! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| [[ታላቁ ሳርጎን]] || ''«አባቱ የአጸድ ጠባቂ የሆነ፣ የ[[ኡር-ዛባባ]] ዋንጫ ተሸካሚ የሆነ፣ አካድን የሠራው የአካድ ንጉሥ»'' || 56 / 55 / 54 ዓመታት || 2077-2064 ዓክልበ. || 
|-
| [[ሪሙሽ]] || ''«የሳርጎን ልጅ»'' || 9 / 7 / 15 ዓመታት || 2064-2056 ዓክልበ. ||
|-
| [[ማኒሽቱሹ]] || ''«የሪሙስ ትልቅ ወንድም፣ የሳርጎን ልጅ»'' || 15 / 7 ዓመታት || 2056-2049 ዓክልበ. ||
|-
| [[ናራም-ሲን (አካድ)|ናራም-ሲን]] || ''«የማኒሽቱሹ ልጅ»'' || 56 ዓመታት || 2049-2030 ዓክልበ. ||
|-
| [[ሻርካሊሻሪ]] || ''«የናራም-ሲን ልጅ»'' || 25 / 24 ዓመታት || 2030-2013 ዓክልበ. ||
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያስ ማን ንጉሥ ነበረ? ማን ንጉሥ አልነበረም!»''
|-
|
* ኢጊጊ
* ኢሚ
* ናኑም
* [[ኢሉሉ]]
|''«አራታቸውም ለ፫ ዓመታት ብቻ ነገሡ።»'' || || 2013-2010 ዓክልበ.||
|-
| [[ዱዱ]] || || 21 ዓመታት || 2010–2001 ዓክልበ. || ከአካድ አካባቢ ውጭ አልገዙም፤ [[ጉታውያን]] ሱመርን ወረሩ።
|-
| [[ሹዱሩል]] || ''«የዱዱ ልጅ»'' || 15 / 18 ዓመታት || 2001-1986 ዓክልበ. || 
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ አካድ  ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኡሩክ ተወሰደ።»''
|}

===፬ኛው የኡሩክ ሥርወ መንግሥት===

እነዚህ ነገሥታት ምናልባት በአካድ መንግሥት ዘመን ገዙ እንጂ የኒፑር ላዕላይነት እንደ ያዙ አይመስልም።

{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ!! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| ኡር-ኒንጊን || || 7 / 3 / 15 / 30 ዓመታት ||  ||
|-
| ኡር-ጊጊር || ''«የኡእ-ኒንጊን ልጅ»'' || 6 / 7 / 15 ዓመታት || ||
|-
| ኩዳ || || 6 ዓመታት || ||
|-
| ፑዙር-ኢሊ || || 5 / 20 ዓመታት || ||
|-
| ኡር-ኡቱ / ሉጋል-መለም || ('«የኡር-ጊጊር ልጅ»')* || 25 / 7 ዓመታት || ||
|-
| colspan="5" |
:''«ኡኑግ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ [[ጉቲዩም]] ሥራዊት ተወሰደ።»''
|}

===የጉታውያን ገዥነት===

የአካድ መንግሥት እየደከመ [[ጉታውያን]] መስጴጦምያን ወርረው ከ2010 እስከ 1985 ዓክልበ. ድረስ የሱመር አለቆች ነበሩ።

{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ!! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| colspan="5" |
:'«በጉቲዩም ሥራዊት፣ በመጀመርያ ማንም ንጉሥ ዝነኛ አልነበረም፤ የራሳቸውን ነገሥታት ሆነው ለ፫ (አንድ ቅጂ፦ ለ፭) ዓመታት እንዲህ ገዙ።»''
|-
| ኢንኪሹሽ || || 6 / 7 ዓመታት || ||
|-
| [[ሻርላግ|ዛርላጋብ]]|| || 6 ዓመታት || 2020 ዓክልበ. ግ.||
|-
| ሹልመ / ያርላጋሽ || || 6 ዓመታት|| ||
|-
| ኤሉሉመሽ / ሲሉሉመሽ / ሲሉሉ || || 6 / 7 ዓመታት || || ላይ የተጠቀሰው [[ኢሉሉ]] ሊሆን ይችላል
|-
| ኢኒማባከሽ / ዱጋ  || || 5 / 6 ዓመታት || ||
|-
| ኢገሻውሽ / ኢሉ-አን || || 6 / 3 ዓመታት || ||
|-
| [[ያርላጋብ]] || || 15 / 5 ዓመታት || ||
|-
| ኢባቴ || || 3 ዓመታት || ||
|-
| ያርላ / ያርላንጋብ || || 3 ዓመታት || ||
|-
| ኩሩም || || 1 / 3 ዓመት || ||
|-
| አፒልኪን || || 3 ዓመታት || ||
|-
| ላ-ኤራቡም || || 2 ዓመታት || || የዱላ ቅርስ
|-
| ኢራሩም || || 2 ዓመታት || ||
|-
| ኢብራኑም || || 1 ዓመት || ||
|-
| ሃብሉም || || 2 ዓመታት || ||
|-
| ፑዙር-ሲን || ''«የሃብሉም ልጅ»'' || 7 ዓመታት || ||
|-
| [[ያርላጋንዳ]] || || 7 ዓመታት || || የመሠረት ቅርስ በኡማ
|-
| (ሲ-ኡም?) || || 7 ዓመታት || ||የመሠረት ቅርስ በኡማ
|-
| [[ቲሪጋን]] || || 40 ቀን|| || በኡሩክ ንጉሥ [[ኡቱ-ኸጛል]] ተባረረ።
|-
| colspan="5" |
:''«ለ ፳፭ (ወይም ፻፳፬ በሌላ ቅጂ) አመታት ገዙ፤ ከዚያ የጉቲዩም ሥራዊት ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኡሩክ ተወሰደ።»''
|}

===፭ኛው የኡሩክ ሥርወ መንግሥት===

{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ!! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| [[ኡቱ-ኸጛል]] || || 427 / 26 / 7 ዓመታት || 1985-1984 ዓክልበ. || 
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ ኡኑግ ተሸነፈና ንጉሥነቱ ወደ ኡር ተወሰደ።»''
|}

===፫ኛው የኡር ሥርወ መንግሥት===
{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ!! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| [[ኡር-ናሙ]] || || 18 ዓመታት || 1984-1966 ዓክልበ. || ''[[የኡር-ናሙ ሕግጋት]]''
|-
| [[ሹልጊ]] || ''«የኡር-ናሙ ልጅ»'' || 46 / 48 / 58 ዓመታት || 1966-1918 ዓክልበ. || 
|-
| [[አማር-ሲን]] || ''«የሹልጊ ልጅ»'' || 9 / 25 ዓመታት || 1918-1909 ዓክልበ. ||
|-
| [[ሹ-ሲን]] || ''«የአማር-ሲን ልጅ»'' || 9 / 7 / 16 / 20 ዓመታት || 1909-1901 ዓክልበ.  ||
|-
| [[ኢቢ-ሲን]] || ''«የሹ-ሲን ልጅ»'' || 15 / 23 / 24 / 25 ዓመታት || 1901-1879 ዓክልበ. ||
|-
| colspan="5" |
:''«ከዚያ ኡር ተሸነፈ። የሱመር መሠረት እራሱ ተነቀለ።'' ([[ኪንዳቱ]]ና ኤላማውያን ዑርን ለ፩ ዓመት ያዙ ማለት ነው።) ''ንጉሥነቱ ወደ [[ኢሲን]] ተወሰደ።»''
|}

===የኢሲን ሥርወ መንግሥት===
{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" width="600px" rules="all" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#F6E6AE"
! ንጉሥ!! መጠሪያ !! ዘመን እንደዝርዝሩ !! ዓክልበ. ግድም !! ነጥቦች
|-
| [[እሽቢ-ኤራ]] || || 33 / 32 ዓመታት || 1878-1872 ዓክልበ.|| ኤላማውያንን ከሱመር አባረራቸው።
|-
| [[ሹ-ኢሊሹ]] || ''«የእሽቢ-ኤራ ልጅ»'' || 20 / 10 / 15 ዓመታት || 1872-1862 ዓክልበ.||
|-
| [[ኢዲን-ዳጋን]] || ''«የሹ-ኢሊሹ ልጅ»'' || 21 / 25 ዓመታት || 1862-1850 ዓክልበ. ||
|-
| [[እሽመ-ዳጋን (ኢሲን)|እሽመ-ዳጋን]] || ''«የኢዲን-ዳጋን ልጅ»'' || 20 / 18 ዓመታት|| 1850-1833 ዓክልበ. ||
|-
| [[ሊፒት-እሽታር]] || ''«ዬሽመ-ዳጋን ልጅ»'' || 11 ዓመታት|| 1833-1823 ዓክልበ. || ''የሊፒት-እሽታር ሕግጋት''
|-
| [[ኡር-ኒኑርታ]] || (''«የእሽኩር ልጅ፤ የሙላት እድሜ፣ መልካም ዘመንና ጣፋች ኑሮ ያገኝ።»)* || 28 ዓመታት || 1823-1806 ዓክልበ.|| ዙፋኑን ያዘ።
|-
| [[ቡር-ሲን]] || ''«የኡር-ኒኑርታ ልጅ»'' || 21 ዓመታት ||1806-1785 ዓክልበ. ||
|-
| [[ሊፒት-ኤንሊል]] || ''«የቡር-ሲን ልጅ»'' || 5 ዓመታት||1785-1780 ዓክልበ. ||
|-
| [[ኤራ-ኢሚቲ]] || || 8 / 7 ዓመታት || 1780-1772 ዓክልበ.|| .
|-
| [[ኤንሊል-ባኒ]] || || 24 ዓመታት || 1772-1749 ዓክልበ. || የኤራ-ኢሚቲ አጸድ ጠባቂ ሲሆን እንደ ምትኩ ተሾሞ ኤራ-ኢሚቲ በአረፈ ጊዜ ዘውዱን ጠበቀው።
|-
| [[ዛምቢያ (የኢሲን ንጉሥ)|ዛምቢያ]] || || 3 ዓመታት || 1749-1747 ዓክልበ.|| 
|-
| [[ኢተር-ፒሻ]] || || 4 ዓመታት || 1749-1744 ዓክልበ.||
|-
| [[ኡርዱኩጋ]] || || 4 ዓመታት || 1744-1741 ዓክልበ. ||
|-
| [[ሲን-ማጊር]] || || 11 ዓመታት|| 1741-1731 ዓክልበ.||
|-
| ([[ዳሚቅ-ኢሊሹ]])* || (''«የሲን-ማጊር ልጅ»'')* || (23 ዓመታት)* || 1731-1709 ዓክልበ. ||
|}

[[መደብ:የሱመር ነገሥታት|*]]
[[መደብ:የነገሥታት ዝርዝሮች]]
[[መደብ:ዜና መዋዕል]]