# የዝባድ በሬ
የዝባድ በሬ (ሮማይስጥ፦ Ovibos moschatus) በአርክቲክ ዙሪያ የሚገኝ የቶራ አስተኔ አባል ነው።

## የእንስሳው ሳይንሳዊ ጸባይ
የዝባድ በሬ ወንድ ብርቱ ጠረን የሚሰጡ እጢዎች አሉት። ይህ ሴቶችን ለማዳራት ነው። ወንዶችም ሴቶችም ሁለት ረጅም፣ ጥምዝ ቀንዶች በራሳቸው ላይ አሏቸው። ወንዶችም ከደመነፍስ የተነሣ እርስ በርስ ለሴቶችም ሆነ ለሣር ቡጢ ያደርጋሉ።

## አስተዳደግ
የዝባድ በሬ የሚበላው ሣር፣ በለሴት፣ ሳርንስት፣ የአርክቲክ አኻያ ቊጥቋጥ፣ ወዘተ. ነው። 
ዝባድ በሬን የሚበላው ነጣቂ በተለይ የአርክቲክ ተኲላ ነው። አልፎ አልፎ የዋልታ ድብ ወይም ቡናማ ድብ ድካሙን ይነጥቃል።  በሚበዙበት ጊዜ፣ የሰው ልጅ ደግሞ ለሥጋው ያድናቸዋል። 
በመንጋው ምናልባት 8-24 በሬዎች ይሆናሉ። ጥቃት ቢደርስባቸው፣ ለመከላከያ ፊታቸውን ወደ ውጭ አድርገው በክብ ነገር ቁመው የቀለበት ቅርጽ ይሠራሉ።  

## በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር  እና ብዛቱ
የተፈጥሮ መኖሪያቸው በስሜን ግሪንላንድና በስሜን ካናዳ ሲሆን፣ ከዚህ በላይ የሰው ልጆች ወደ አላስካ፣ ስካንዲናቪያና ሳይቤሪያ አስገብተዋቸዋል። አንዳንዴ ይህ የሚደረግ ለማደኑ እንዲበዙ ነው።  በመላው ዓለም በጠቅላላ አሁን ምናልባት 125 ሺህ ያህል ዝባድ በሬዎች ይኖራሉ።  

## የእንስሳው ጥቅም
«ቂቪዩት» የተባለ ከፍተኛ ጥራት ያለውን ሱፍ ይሰጣሉ። አልፎ አልፎ ብቻ የዝባድ በሬዎች ለሱፍ፣ ለወተትና ለሥጋ ለማዳ እንስሶች ተደርገዋል።

የዝባድ በሬ
{{Taxobox
| color = pink 
| name = የዝባድ በሬ
| status = 
| trend = 
| status_ref = 
| image = Ovibos moschatus qtl3.jpg
| image_width = 250px
| regnum = [[ጉንደ እንስሳ]] (Animalia)
| phylum = [[አምደስጌ]] (Chordata)
| classis = [[አጥቢ]] (Mammalia)
| ordo = [[ሙሉ ጣት ሸሆኔ]]
| familia = [[የቶራ አስተኔ]] Bovidae
| genus = '''የዝባድ በሬ''' Ovibos
| species =  O. moschatus
| binomial = 
| binomial_authority = 
|synonyms=
|range_map =Muskox distribution combined.png
|range_map_caption = የዝባድ በሬ በተፈጥሮ (ቀይ) እና<br> ሰዎች አስገብተው (ሰማያዊ) የሚገኝባቸው ቦታዎች
}}

'''የዝባድ በሬ''' ([[ሮማይስጥ]]፦ ''Ovibos moschatus'') በ[[አርክቲክ]] ዙሪያ የሚገኝ [[የቶራ አስተኔ]] አባል ነው።

==የእንስሳው ሳይንሳዊ ጸባይ ==
[[ስዕል:MuskOxen.jpg|400px|thumb|left|የዝባድ በሬ መንጋ መከላከያ ሠልፍ]]
የዝባድ በሬ ወንድ ብርቱ ጠረን የሚሰጡ እጢዎች አሉት። ይህ ሴቶችን ለማዳራት ነው። ወንዶችም ሴቶችም ሁለት ረጅም፣ ጥምዝ ቀንዶች በራሳቸው ላይ አሏቸው። ወንዶችም ከ[[ደመነፍስ]] የተነሣ እርስ በርስ ለሴቶችም ሆነ ለሣር ቡጢ ያደርጋሉ።

== አስተዳደግ ==

የዝባድ በሬ የሚበላው [[ሣር]]፣ [[በለሴት]]፣ [[ሳርንስት]]፣ [[የአርክቲክ አኻያ ቊጥቋጥ]]፣ ወዘተ. ነው። 

ዝባድ በሬን የሚበላው ነጣቂ በተለይ [[የአርክቲክ ተኲላ]] ነው። አልፎ አልፎ [[የዋልታ ድብ]] ወይም [[ቡናማ ድብ]] ድካሙን ይነጥቃል።  በሚበዙበት ጊዜ፣ [[የሰው ልጅ]] ደግሞ ለሥጋው ያድናቸዋል። 

በመንጋው ምናልባት 8-24 በሬዎች ይሆናሉ። ጥቃት ቢደርስባቸው፣ ለመከላከያ ፊታቸውን ወደ ውጭ አድርገው በክብ ነገር ቁመው የቀለበት ቅርጽ ይሠራሉ።  

== በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር  እና ብዛቱ==

የተፈጥሮ መኖሪያቸው በስሜን [[ግሪንላንድ]]ና በስሜን [[ካናዳ]] ሲሆን፣ ከዚህ በላይ የሰው ልጆች ወደ [[አላስካ]]፣ [[ስካንዲናቪያ]]ና [[ሳይቤሪያ]] አስገብተዋቸዋል። አንዳንዴ ይህ የሚደረግ ለማደኑ እንዲበዙ ነው።  በመላው ዓለም በጠቅላላ አሁን ምናልባት 125 ሺህ ያህል ዝባድ በሬዎች ይኖራሉ።  

== የእንስሳው ጥቅም ==

«[[ቂቪዩት]]» የተባለ ከፍተኛ ጥራት ያለውን [[ሱፍ]] ይሰጣሉ። አልፎ አልፎ ብቻ የዝባድ በሬዎች ለሱፍ፣ ለ[[ወተት]]ና ለሥጋ ለማዳ እንስሶች ተደርገዋል።

{{መዋቅር}}

[[መደብ:የቶራ አስተኔ]]