# X
X / x በላቲን አልፋቤት ሀያ አራተኛው ፊደል ነው። 
| R11 |

| R11 |

የ«X» መነሻ ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት እንደ ሆነ ቢታስብም እስካሁን አልተገኘም። ለዚህም ምናልባት ተመሳሳይ የግብጽ ሀይሮግሊፍ ነበር። አንዳንድ ሊቃውንት የ"ዓምድ" ("ጀድ") ስዕል እንደ ነበር ይገምታል። 
ቅርጹ ከዚያ በፊንቄ (ከነዓን) ሰዎች ተለማ፣ ለድምጹም /ስ/ አገለገለ።
በግሪክኛ ግን ከ«ሺን» የደረሰው «ሲግማ» ለ/ስ/ ስላገለገለ፣ ከሳሜክ የደረሰው ቅርጽ «Ξ» በምስራቃዊ ግሪክ አልፋቤት ለድምጹ /ክስ/ ይወከል ጀመር። ሌላ አዲስ ቅርጽ «Χ» በምሥራቅ ግሪክ አልፋቤት ለ/ኽ/ ወከለ፤ በምዕራባዊ ግሪክ አልፋቤት ግን ይህ ቅርጽ ለ/ክስ/ ተጠቀመ።  
በኤትሩስክኛ አልፋቤት እንዲሁም በላቲን አልፋቤት የ«X» ቅርጽ እንደ /ክስ/ ሆኖ ቆየ።  በእንግሊዝኛም ደግሞ አብዛኛው ጊዜ /ክስ/ ያመልክታል። በአንዳንድ ሌሎች ቋንቋዎች ግን ልዩ ልዩ ድምጾች ሊወክል ይችላል።
በግዕዝ አቡጊዳ ደግሞ «ሰ» («ሳት») የሚለው ፊደል ከሴማዊው «ሳሜክ» ስለ መጣ፣ የላቲን 'X' ዘመድ ሊባል ይችላል።

X
{{ላቲንፊደል}}
[[ስዕል:Latin alphabet Xx.svg|thumbnail|220px]]

'''X''' / '''x''' በ[[ላቲን አልፋቤት]] ሀያ አራተኛው ፊደል ነው። 

{| class="wikitable"
|- style="background-color:#EEEEEE; text-align:center;"
! ግብፅኛ<br />''ጀድ''
! ቅድመ ሴማዊ<br />(አልተገኘም)
! የፊንቄ ጽሕፈት <br />''[[ሳሜክ]]''
! የግሪክ ጽሕፈት <br />''[[ኺ]]''
! ኤትሩስካዊ <br />X
! ላቲን <br />X
|- style="background-color:white; text-align:center;"
|<hiero>R11</hiero> 
| '''-'''
|[[ስዕል:Phoenician samekh.svg|35px]]
|[[ስዕል:Chi uc lc.svg|65px|Greek chi]]
|[[ስዕል:EtruscanX-01.svg|35px]]
|[[ስዕል:RomanX-01.png|Roman X]]
|}

የ«X» መነሻ ከ[[ቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት]] እንደ ሆነ ቢታስብም እስካሁን አልተገኘም። ለዚህም ምናልባት ተመሳሳይ የግብጽ ሀይሮግሊፍ ነበር። አንዳንድ ሊቃውንት የ"ዓምድ" ("ጀድ") ስዕል እንደ ነበር ይገምታል። 

ቅርጹ ከዚያ በ[[ፊንቄ]] ([[ከነዓን (ጥንታዊ አገር)|ከነዓን]]) ሰዎች ተለማ፣ ለድምጹም /ስ/ አገለገለ።

በ[[ግሪክኛ]] ግን ከ«[[ሺን]]» የደረሰው «[[ሲግማ]]» ለ/ስ/ ስላገለገለ፣ ከሳሜክ የደረሰው ቅርጽ «Ξ» በ[[ምስራቃዊ ግሪክ አልፋቤት]] ለድምጹ /ክስ/ ይወከል ጀመር። ሌላ አዲስ ቅርጽ «Χ» በምሥራቅ ግሪክ አልፋቤት ለ/ኽ/ ወከለ፤ በ[[ምዕራባዊ ግሪክ አልፋቤት]] ግን ይህ ቅርጽ ለ/ክስ/ ተጠቀመ።  

በ[[ኤትሩስክኛ አልፋቤት]] እንዲሁም በላቲን አልፋቤት የ«X» ቅርጽ እንደ /ክስ/ ሆኖ ቆየ።  በ[[እንግሊዝኛ]]ም ደግሞ አብዛኛው ጊዜ /ክስ/ ያመልክታል። በአንዳንድ ሌሎች ቋንቋዎች ግን ልዩ ልዩ ድምጾች ሊወክል ይችላል።

በ[[ግዕዝ]] [[አቡጊዳ]] ደግሞ «ሰ» («[[ሳት]]») የሚለው ፊደል ከሴማዊው «ሳሜክ» ስለ መጣ፣ የላቲን 'X' ዘመድ ሊባል ይችላል።

{{Commonscat}}

[[መደብ:የላቲን አልፋቤት]]