# 1 ሰኑስረት
== 

 ==
ኸፐርካሬ 1 ሰኑስረት (ወይም ሰንዎስረት) ግብጽን በመካከለኛ መንግሥት (12ኛው ሥርወ መንግሥት) ከ1972 እስከ 1938 ዓክልበ. ግድም ድረስ የገዛ ፈርዖን ነበረ። የአባቱ 1 አመነምሃት ተከታይ ነበር።
በ፲ኛውና በ፲፰ኛው ዓመት በኩሽ መንግሥት ላይ እንደ ዘመተ ይታወቃል። ሆኖም ሰኑስረት በአባቱ በ፩ አመነምሃት ፳ኛው ዓመት (1982 ዓክልበ. ግድም) በጋርዮሽ ዘውዱን ስለ ተጫነው፤ መጀመርያው ዓመቱ ከዚያ ይቆጠራል። ስለዚህ በኩሽ ላይ የዘመቱ በ1972ና በ1964 ዓክልበ. ግድም ይሆናል። የግብጽ ደቡብ ጠረፍ ከኩሽ ጋራ ከ፩ኛው ሙላት እስከ ፪ኛው ሙላት አስፋፋው። በተጨማሪ ሎሌዎችን ወደ ሲና ልሳነ ምድር ለማዕድን እንደ ላከ ይታወቃል።
የሲኑሄ ታሪክ በተባለው ጽሑፍ ዘንድ፣ አባቱ አመነምሃት በዋና ከተማው በኢጭታዊ እየነገሠ፣ የጋርዮሽም ንጉሥ ኸፐርካሬ ሰኑስረት በ«ጤሄኑ» (ሊብያ) እየዘመተ፣ ያንጊዜ በድንገት አመነምሃት ዓረፈ። (ይህ ከሤራ የተነሣ መሆኑ ቢመስልም ግልጽ አይደለም)። ወዲያው ሰኑስረት በአስቸኳይ ወደ ኢጭታዊ ተመለሠ።  የሰኑስረት አለቃ ሲኑሄ ግን ወደ ግብጽ እንዳይመለስ ሁከት ፈርቶ እስከ «ረጨኑ» (ስሜን ከነዓን) ድረስ ይሸሻል። በዚያ ሲኑሄ የረጨኑ አለቃ አሙነንሺ ባለሟልና ጦር አለቃ ሆነ። ከብዙ ዓመታት በኋላ ሲኑሄ ሽማግሌ ሆኖ ወደ አገሩ ወደ ሰኑስረት ግቢ ሲመልስ፣ የ«ፈንቁ» (ፊንቄ) አለቃ መኑስ እና የ«ቀደም» (?) አለቃ መኪ የፈርዖን ወዳጆች እንደ ሆኑ ይገልጻል። ይህ ጽሑፍ እንደ ልብ ወለድ ቢቆጠረም፣ ታሪካዊ መሠረት መኖሩ የሚከራከር ነው። 
ሰኑስረት በግብጽ ብዙ ህንጻዎችና መቅደሶች አንዳሠራ ይታወቃል። አሁን በተለይ የሚታወቀው በካርናክ እንደገና ታድሶ የሚታየው «ነጭ መቅደስ» ነው። ከአማካሪዎቹ መጀመርያው ጠቅላይ ሚኒስትር እንተፊቀርና ከዚያ ሰኑስረት ይታወቃሉ፤ እንዲሁም ባጀሮንዱ ሶበክሆተፕና ባጀሮንዱ መንቱሆተፕ ይታወቃሉ። 
ማኔጦን (280 ዓክልበ. ግድም ጽፎ) ይህን ንጉሥ በግሪክኛ «ሰሶንኾሲስ»  ይለዋል። የ2 ሰኑስረት ስም ግን «ሰሶስትሪስ» ስለሚለው፣ ይህም ስም ከሌላ ምንጮች የገነነ ስለሆነ፣ አንዳንዴ ይህም ፩ ሱኑስረት በግሪክ «ሰሶስትሪስ» ይባላል። 
በሰኑስረት ዘመነ መንግሥት በ፵፫ኛው ዓመት (1940 ዓክልበ. ግድም) ልጁን 2 አመነምሃትን ከእርሱ ጋር በጋርዮሽ ወደ ዙፋኑ አስነሣው።  የቶሪኖ ቀኖና የሚባለው የፈርዖኖች ዝርዝር ፵፭ ዓመታት እንደ ገዛ ስለሚለን፣ ከዚህ ሁለት ዓመት በኋላ በ1938 ዓክልበ. ግድም ሰኑስረት ዓረፈና ፪ አመነምሃት ለብቻው ፈርዖን ሆነ ይመስላል።
- የ፩ ሰኑስረት ሐውልት በሄሊዮፖሊስ
- የ«ኸፐርካሬ» ስም በአቢዶስ ነገሥታት ዝርዝር
- የ፩ ሰኑስረት ምስል

| ቀዳሚው 1 አመነምሃት | የግብፅ ፈርዖን | ተከታይ 2 አመነምሃት |


## ዋቢ ምንጭ
1. ↑  Senusret I (እንግሊዝኛ)

- Senusret (I) Kheperkare Archived ማርች 28, 2014 at the Wayback Machine (እንግሊዝኛ)
- Sesostris I (Kheperkare) (እንግሊዝኛ)


1 ሰኑስረት
{{የንጉሥ መረጃ
| ስም = 1 ሰኑስረት 
| ርዕስ = [[ጥንታዊ ግብፅ|የግብጽ]] [[ፈርዖን]]
| ስዕል=SesostrisI-AltesMuseum-Berlin.png
| የስዕል_መግለጫ = የሰኑስረት ምስል
| ግዛት=1972&ndash;1938 ዓክልበ.?
| ሥርወ-መንግሥት=[[12ኛው ሥርወ መንግሥት]]
| ቀዳሚ = [[1 አመነምሃት]]
| ተከታይ = [[2 አመነምሃት]]
| አባት = 1 አመነምሃት
| ባለቤት = 3 ነፈሩ
}}

'''ኸፐርካሬ 1 ሰኑስረት''' (ወይም '''ሰንዎስረት''') [[ግብጽ]]ን በ[[መካከለኛ መንግሥት]] ([[12ኛው ሥርወ መንግሥት]]) ከ1972 እስከ 1938 ዓክልበ. ግድም ድረስ የገዛ [[ፈርዖን]] ነበረ። የአባቱ [[1 አመነምሃት]] ተከታይ ነበር።

በ፲ኛውና በ፲፰ኛው ዓመት በ[[ኩሽ መንግሥት]] ላይ እንደ ዘመተ ይታወቃል። ሆኖም ሰኑስረት በአባቱ በ፩ አመነምሃት ፳ኛው ዓመት (1982 ዓክልበ. ግድም) በጋርዮሽ ዘውዱን ስለ ተጫነው፤ መጀመርያው ዓመቱ ከዚያ ይቆጠራል። ስለዚህ በኩሽ ላይ የዘመቱ በ1972ና በ1964 ዓክልበ. ግድም ይሆናል። የግብጽ ደቡብ ጠረፍ ከኩሽ ጋራ ከ[[የአባይ ሙላቶች|፩ኛው ሙላት]] እስከ ፪ኛው ሙላት አስፋፋው።<ref>[http://www.touregypt.net/featurestories/senusret1.htm Senusret I] {{en}}</ref> በተጨማሪ ሎሌዎችን ወደ [[ሲና]] ልሳነ ምድር ለማዕድን እንደ ላከ ይታወቃል።

''[[የሲኑሄ ታሪክ]]'' በተባለው ጽሑፍ ዘንድ፣ አባቱ አመነምሃት በዋና ከተማው በ[[ኢጭታዊ]] እየነገሠ፣ የጋርዮሽም ንጉሥ ኸፐርካሬ ሰኑስረት በ«[[ጤሄኑ]]» ([[ሊብያ]]) እየዘመተ፣ ያንጊዜ በድንገት አመነምሃት ዓረፈ። (ይህ ከሤራ የተነሣ መሆኑ ቢመስልም ግልጽ አይደለም)። ወዲያው ሰኑስረት በአስቸኳይ ወደ ኢጭታዊ ተመለሠ።  የሰኑስረት አለቃ ሲኑሄ ግን ወደ ግብጽ እንዳይመለስ ሁከት ፈርቶ እስከ «[[ረጨኑ]]» (ስሜን [[ከነዓን (ጥንታዊ አገር)|ከነዓን]]) ድረስ ይሸሻል። በዚያ ሲኑሄ የረጨኑ አለቃ አሙነንሺ ባለሟልና ጦር አለቃ ሆነ። ከብዙ ዓመታት በኋላ ሲኑሄ ሽማግሌ ሆኖ ወደ አገሩ ወደ ሰኑስረት ግቢ ሲመልስ፣ የ«ፈንቁ» ([[ፊንቄ]]) አለቃ መኑስ እና የ«ቀደም» (?) አለቃ መኪ የፈርዖን ወዳጆች እንደ ሆኑ ይገልጻል። ይህ ጽሑፍ እንደ ልብ ወለድ ቢቆጠረም፣ ታሪካዊ መሠረት መኖሩ የሚከራከር ነው። 

ሰኑስረት በግብጽ ብዙ ህንጻዎችና መቅደሶች አንዳሠራ ይታወቃል። አሁን በተለይ የሚታወቀው በ[[ካርናክ]] እንደገና ታድሶ የሚታየው «[[ነጭ መቅደስ]]» ነው። ከአማካሪዎቹ መጀመርያው ጠቅላይ ሚኒስትር [[እንተፊቀር]]ና ከዚያ [[ሰኑስረት (አማካሪ)|ሰኑስረት]] ይታወቃሉ፤ እንዲሁም ባጀሮንዱ ሶበክሆተፕና ባጀሮንዱ [[መንቱሆተፕ (ባጀሮንድ)|መንቱሆተፕ]] ይታወቃሉ። 

[[ማኔጦን]] (280 ዓክልበ. ግድም ጽፎ) ይህን ንጉሥ በ[[ግሪክኛ]] «ሰሶንኾሲስ»  ይለዋል። የ[[2 ሰኑስረት]] ስም ግን «ሰሶስትሪስ» ስለሚለው፣ ይህም ስም ከሌላ ምንጮች የገነነ ስለሆነ፣ አንዳንዴ ይህም ፩ ሱኑስረት በግሪክ «'''ሰሶስትሪስ'''» ይባላል። 

በሰኑስረት ዘመነ መንግሥት በ፵፫ኛው ዓመት (1940 ዓክልበ. ግድም) ልጁን [[2 አመነምሃት]]ን ከእርሱ ጋር በጋርዮሽ ወደ ዙፋኑ አስነሣው።  ''[[የቶሪኖ ቀኖና]]'' የሚባለው የፈርዖኖች ዝርዝር ፵፭ ዓመታት እንደ ገዛ ስለሚለን፣ ከዚህ ሁለት ዓመት በኋላ በ1938 ዓክልበ. ግድም ሰኑስረት ዓረፈና ፪ አመነምሃት ለብቻው ፈርዖን ሆነ ይመስላል።

<gallery>
Image:Heliopolis200501.JPG|የ፩ ሰኑስረት ሐውልት በ[[ሄሊዮፖሊስ]]
File:Abydos KL 12-02 n60.jpg|የ«ኸፐርካሬ» ስም በ''[[አቢዶስ ነገሥታት ዝርዝር]]''
File:Ägyptisches Museum Leipzig 104.jpg|የ፩ ሰኑስረት ምስል
</gallery>

{{S-start}}
{{Succession box
|before= [[1 አመነምሃት]]
|title=የ[[ግብፅ]] ፈርዖን 
|years=1972-1938 ዓክልበ. ግድም
|after= [[2 አመነምሃት]]}}
{{end}}

== ዋቢ ምንጭ ==
{{Reflist}}
{{Commons category|Senusret I}}
*[http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/chronology/senusretI.html Senusret (I) Kheperkare] {{Wayback|url=http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/chronology/senusretI.html |date=20140328115649 }} {{en}}
*[http://members.tripod.com/~ib205/sesostris_1.html Sesostris I (Kheperkare)] {{en}}

[[መደብ:የመካከለኛ መንግሥት ፈርዖኖች]]