# ጥቅምት ፴
ጥቅምት ፴ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የሁለተኛው ወር መጨረሻ፤ የዓመቱ ፷ኛ  እና  የመፀው ወቅት ፴፭ተኛ ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ  ፫፻፮ ቀናት በ ዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፫፻፭ ቀናት ይቀራሉ።
ይሄ ዕለት በጀርመን አገር በ፲፰፻፵፩፤ ፲፱፻፲፩፤ ፲፱፻፲፮፤ ፲፱፻፴፩ እና ፲፱፻፹፩ ዓመተ ምሕረታት በተፈጸሙት ብሔራዊ ታሪኮች ምክንያት የአገሪቱ “የጦስ ቀን” (Schicksalstag (day of fate)) ይባላል።

## ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች
- ፲፱፻፲፩ ዓ.ም. - የጀርመን ቄሳር ዳግማዊ ዊልሄልም ከዙፋናቸው እንደሚወርዱ በይፋ አሰታወቁ።

- ፲፱፻፲፮ ዓ.ም. - የጀርመን ፖሊሶችና ወታደሮች በሙኒክ ከተማ የቢራ አዳራሽ በናዚዎች ቅስቀሳ የተጀመረውን ያልተሳካ መፈንቅለ መንግሥት ደመሰሱ።

- ፲፱፻፴፩ ዓ.ም. - በጀርመን እና በአውስትሪያ አገሮች ናዚዎች የይሁዳውያን መቅደሳትና መደብሮችን በዝብዘው በእሳት አጋዩ። ይሄም ታሪካዊ ምዕራፍ  “Kristallnacht” የመስተዋት መስበሪያ ምሽት በመባል ይታወቃል።

- ፲፱፻፵፮ ዓ.ም. - በደቡብ ምሥራቅ እስያ የምትገኘው የፈረንሳይ ቅኝ ግዛት ካምቦዲያ ነጻነቷን ተቀዳጀች።

- ፲፱፻፵፰ ዓ/ም - በአዲስ አበባ ከተማ የሚገኙ የሕንድ ተወላጆች በማኅትማ ጋንዲ ስም ያቋቋሙት የማዋለጃ ሆስፒታል በቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ተመርቆ ተከፈተ። [1]

- ፲፱፻፶፰ ዓ.ም. - በሰሜን ምሥራቅ አሜሪካ ግዛቶችና በካናዳ ለአሥራ ሦስት ሰዐት ተኩል ያህል ጊዜ የኤሌክትሪክ ኃይል ተቋርጦ ስምንት መቶ ሺህ ሰዎች በኒው ዮርክ ውስጠ መሬት ባቡር ላይ ተደንቅረው አመሹ። ችግሩ በግምት የሃያ አምስት ሚሊዮን ሕዝቦችን ኑሮ አዛብቷል።

- ፲፱፻፹፪ ዓ.ም. - በኮሙኒስታዊ የምሥራቅ ጀርመን ሪፑብሊክ የበርሊን ግንብ ፈረሰ። አገሪቷም ዙሪያ ድንበሮቿን በመክፈት ሕዝቦቿ ወደምዕራብ በነፃ እንዲጓዙ አመቻቸች።


## ዕለተ ሞት
- ፲፰፻፵፰ ዓ/ም - የሸዋ ንጉሥ ኃይለ መለኮት ሣህለ ሥላሴ በድንገተኛ ኅመም አርፈው በደብረ በግዕ ተቀበሩ።

- ፲፱፻፴ ዓ.ም. - የብሪታንያ ጠቅላይ ሚኒስቴር ራምሲ ማክዶናልድ

- ፲፱፻፴፫ ዓ.ም. - የብሪታንያ ጠቅላይ ሚኒስቴር ኔቭል ቻምበርሌይን

- ፲፱፻፵፮ ዓ.ም. - የመጀመሪያው የሳውዲ አሬቢያ ንጉሥ አብዱላዚዝ አል ሳውድ

- ፲፱፻፷፫ ዓ.ም. - በሁለተኛው የዓለም ጦርነት የአገራቸውን አርበኞች የመሩ እና ታዋቂው የፖለቲካ ሰው፣ የፈረንሳይ ፕሬዚደንት ሻርል ደጎል በተወለዱ በ ሰባ ዘጠኝ ዓመታቸው አረፉ።


ጥቅምት ፴
'''ጥቅምት ፴''' ቀን በ[[ኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር]] የሁለተኛው ወር መጨረሻ፤ የዓመቱ ፷ኛ  እና  የ[[መፀው]] ወቅት ፴፭ተኛ ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ [[ሉቃስ]]  ፫፻፮ ቀናት በ ዘመነ [[ዮሐንስ]]፤ በ ዘመነ [[ማቴዎስ]]፤ እና በ ዘመነ [[ማርቆስ]] ደግሞ ፫፻፭ ቀናት ይቀራሉ።

ይሄ ዕለት በ[[ጀርመን]] አገር በ[[1841|፲፰፻፵፩]]፤ [[1911|፲፱፻፲፩]]፤ [[1916|፲፱፻፲፮]]፤ [[1931|፲፱፻፴፩]] እና [[1981|፲፱፻፹፩]] ዓመተ ምሕረታት በተፈጸሙት ብሔራዊ ታሪኮች ምክንያት የአገሪቱ “የጦስ ቀን” (Schicksalstag (day of fate)) ይባላል።
  
==ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች==

*[[1911|፲፱፻፲፩]] ዓ.ም. - የ[[ጀርመን]] ቄሳር [[ዳግማዊ ዊልሄልም]] ከዙፋናቸው እንደሚወርዱ በይፋ አሰታወቁ።

*[[1916|፲፱፻፲፮]] ዓ.ም. - የ[[ጀርመን]] ፖሊሶችና ወታደሮች በ[[ሙኒክ]] ከተማ የቢራ አዳራሽ በናዚዎች ቅስቀሳ የተጀመረውን ያልተሳካ መፈንቅለ መንግሥት ደመሰሱ። 

*[[1931|፲፱፻፴፩]] ዓ.ም. - በ[[ጀርመን]] እና በ[[አውስትሪያ]] አገሮች ናዚዎች የ[[ይሁዳ]]ውያን መቅደሳትና መደብሮችን በዝብዘው በእሳት አጋዩ። ይሄም ታሪካዊ ምዕራፍ  “Kristallnacht” የመስተዋት መስበሪያ ምሽት በመባል ይታወቃል።

*[[1946|፲፱፻፵፮]] ዓ.ም. - በደቡብ ምሥራቅ [[እስያ]] የምትገኘው የ[[ፈረንሳይ]] ቅኝ ግዛት [[ካምቦዲያ]] ነጻነቷን ተቀዳጀች። 

*[[1948|፲፱፻፵፰]] ዓ/ም - በ[[አዲስ አበባ]] ከተማ የሚገኙ የ[[ሕንድ]] ተወላጆች በ[[ማህተማ ጋንዲ|ማኅትማ ጋንዲ]] ስም ያቋቋሙት የማዋለጃ ሆስፒታል በ[[ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ]] ተመርቆ ተከፈተ። <ref>[[መርስዔ ኀዘን ወልደ ቂርቆስ]]፤ "ፍሬ ከናፍር። ዘ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ንጉሠ ነገሥት ዘኢትዮጵያ።" ፫ኛ መጽሐፍ ([[1957|፲፱፻፶፯]] ዓ/ም) ገጽ ፩ሺ ፬፻፷፮፮</ref>

*[[1958|፲፱፻፶፰]] ዓ.ም. - በሰሜን ምሥራቅ [[አሜሪካ]] ግዛቶችና በ[[ካናዳ]] ለአሥራ ሦስት ሰዐት ተኩል ያህል ጊዜ የኤሌክትሪክ ኃይል ተቋርጦ ስምንት መቶ ሺህ ሰዎች በ[[ኒው ዮርክ]] ውስጠ መሬት ባቡር ላይ ተደንቅረው አመሹ። ችግሩ በግምት የሃያ አምስት ሚሊዮን ሕዝቦችን ኑሮ አዛብቷል።

*[[1982|፲፱፻፹፪]] ዓ.ም. - በኮሙኒስታዊ የ[[ምሥራቅ ጀርመን ሪፑብሊክ]] የ[[በርሊን ግንብ]] ፈረሰ። አገሪቷም ዙሪያ ድንበሮቿን በመክፈት ሕዝቦቿ ወደምዕራብ በነፃ እንዲጓዙ አመቻቸች።

==ልደት==


==ዕለተ ሞት==
*[[1848|፲፰፻፵፰]] ዓ/ም - የ[[ሸዋ]] ንጉሥ [[ኃይለ መለኮት ሣህለ ሥላሴ]] በድንገተኛ ኅመም አርፈው በደብረ በግዕ ተቀበሩ። 

*[[1930|፲፱፻፴]] ዓ.ም. - የ[[ዩናይትድ ኪንግደም|ብሪታንያ]] ጠቅላይ ሚኒስቴር [[ራምሲ ማክዶናልድ]]

*[[1933|፲፱፻፴፫]] ዓ.ም. - የ[[ዩናይትድ ኪንግደም|ብሪታንያ]] ጠቅላይ ሚኒስቴር [[ኔቭል ቻምበርሌይን]]

*[[1946|፲፱፻፵፮]] ዓ.ም. - የመጀመሪያው የ[[ሳውዲ አሬቢያ]] ንጉሥ [[አብዱላዚዝ አል ሳውድ]]

*[[1963|፲፱፻፷፫]] ዓ.ም. - በ[[ሁለተኛው የዓለም ጦርነት]] የአገራቸውን አርበኞች የመሩ እና ታዋቂው የፖለቲካ ሰው፣ የ[[ፈረንሳይ]] ፕሬዚደንት [[ሻርል ደጎል]] በተወለዱ በ ሰባ ዘጠኝ ዓመታቸው አረፉ።

==ዋቢ ምንጮች==
<references/>
* (እንግሊዝኛ) http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/big/1109.html
* (እንግሊዝኛ) http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/november/9/newsid_4275000/4275206.stm
*[[መርስዔ ኀዘን ወልደ ቂርቆስ]]፤ ዕለታዊ የታሪክ ድርጊት - የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የመጀመሪያው ፓትረያርክ (፲፱፻፶፩ ዓ/ም)

{{ወራት}}
[[መደብ:ዕለታት]]