# መፈንቅል
መፈንቅል የማይልመጠመጥ ጠንካራ እቃ ሲሆን ከደጋፊ ችካል ላይ በመቀመጥ ሸክምን ለማንሳት በሚደረገው ስራ ጉልበትን ለማባዛት ወይም ሸክሙ የሚሄደውን ርቀት ከፍል ለማድረግ የሚጠቅም ቀላል ማሽን ነው።  የጥንቱ የግሪክ ሂሳብ ተመራማሪ የነበረው አርክሜድስ፣ የመፈንቅልን ጉልበት የማብዛት ጠባይ በማዳነቅ እንዲህ ብሎ ነበር  የምቆምበት ቦታ ስጡኝ እንጂ፣ መሬትን በመፈንቅል አነሳታለሁ።  በጥንቱ ግብጽ አናጺወች ወደ 100 ቶን የሚጠጉ የድንጋይ ቅርጾችን በመፈንቅል ያነሱ እንደነበር ታሪክ ይዘግባል ።

## የመፈንቅል አይነቶች
- ዓይነት 1፡  መደገፊያው በጉልበቱና በሸክሙ መካከል የሆነ። ምሳሌ መቀስ፣ ከፍ-ዝቅ
- ዓይነት 2፡  ሸክሙ በመደገፊያውና በጉልበቱ መካከል የሆነ።  ምሳሌ እጅ ጋሪ
- ዓይነት 3፡  ጉልበቱ በሸክሙና በመደገፊያው መካከል የሆነ። ምሳሌ  ትዊዘር፣ የሰው ልጅ መንጋጭላ


## ተጨማሪ ንባቦች
- (እንግሊዝኛ) Lever Archived ጃንዩዌሪ 14, 2007 at the Wayback Machine at Diracdelta science and engineering encyclopedia
- (እንግሊዝኛ)A Simple Lever by Stephen Wolfram, Wolfram Demonstrations Project.
- (እንግሊዝኛ)Levers: Simple Machines at EnchantedLearning.com


መፈንቅል
[[ስዕል:Palanca-ejemplo.jpg|200px|right|thumb|መፈንቅል]]

'''መፈንቅል''' የማይልመጠመጥ ጠንካራ እቃ ሲሆን ከ''ደጋፊ'' ችካል ላይ በመቀመጥ ሸክምን ለማንሳት በሚደረገው ስራ ጉልበትን ለማባዛት ወይም ሸክሙ የሚሄደውን ርቀት ከፍል ለማድረግ የሚጠቅም [[ቀላል ማሽን]] ነው።  የጥንቱ የ[[ግሪክ (አገር)|ግሪክ]] ሂሳብ ተመራማሪ የነበረው [[አርክሜድስ]]፣ የመፈንቅልን ጉልበት የማብዛት ጠባይ በማዳነቅ እንዲህ ብሎ ነበር '' የምቆምበት ቦታ ስጡኝ እንጂ፣ መሬትን በመፈንቅል አነሳታለሁ''።  በጥንቱ ግብጽ [[አናጺ|አናጺወች]] ወደ 100 ቶን የሚጠጉ የድንጋይ ቅርጾችን በመፈንቅል ያነሱ እንደነበር ታሪክ ይዘግባል <ref>Budge|first=E.A. Wallis|title=Cleopatra's Needles and Other Egyptian Obelisks‎|publisher=Kessinger Publishing|year=2003|page=28|isbn=9780766135246</ref>።

==  የመፈንቅል አይነቶች ==
*ዓይነት 1፡  መደገፊያው በጉልበቱና በሸክሙ መካከል የሆነ። ምሳሌ [[መቀስ]]፣ [[ከፍ-ዝቅ]]
*ዓይነት 2፡  ሸክሙ በመደገፊያውና በጉልበቱ መካከል የሆነ።  ምሳሌ [[እጅ ጋሪ]]  
*ዓይነት 3፡  ጉልበቱ በሸክሙና በመደገፊያው መካከል የሆነ። ምሳሌ  [[ትዊዘር]]፣ [[የሰው ልጅ መንጋጭላ]] 

== ማጣቀሻ ==
<references/>

==ተጨማሪ ንባቦች ==
* {{en}} [http://www.diracdelta.co.uk/science/source/l/e/lever/source.html Lever] {{Wayback|url=http://www.diracdelta.co.uk/science/source/l/e/lever/source.html |date=20070114204336 }} at Diracdelta science and engineering encyclopedia
* {{en}}''[http://demonstrations.wolfram.com/ASimpleLever/ A Simple Lever]'' by [[Stephen Wolfram]], [[Wolfram Demonstrations Project]].
* {{en}}[http://www.enchantedlearning.com/physics/machines/Levers.shtml Levers: Simple Machines] at EnchantedLearning.com

[[መደብ:ማሽን]]
[[መደብ:ሥነ-ተፈጥሮ]]