# ኅዳር
ኅዳር የወር ስም ሆኖ በጥቅምት ወር እና በታኅሣሥ ወር መሀከል የሚገኝ ከአስራ ሦስቱ ኢትዮጵያ የወራት አቆጣጠር ውስጥ ሦስተኛው የወር ስም ነው። 
«ኅዳር» ከግዕዙ «ኅደረ» ከሚለው ግስ የተባዛ ነው። ይህም የሆነ፣ በዚህ ወር እረኞች ሰብላቸውን ለመጠብቅ ጎጆ በዱር ሠርተው ስለሚያድሩበት እንደ ሆነ ይባላል።
በቅብጢ አቆጣጠር የዚህ ወር ስም ሐጦር ነው። ይህም በጥንታዊ ግብጽ አረመኔ ሃይማኖት ከጣኦት ስም «ሑት-ሔሩ» መጣ። 
በጎርጎርዮስ አቆጣጠር የኖቬምበር መጨረሻና የዲሴምበር መጀመርያ ነው።



በኅዳር ወር ፲፱፻፲፩ ዓ/ም የቸነፈር (ግሪፕ) በሽታ በአዲስ አበባ እና በሌላውም የኢትዮጵያ ግዛት ላይ ተነስቶ በመዲናው ብቻ ከዓሥር ሺ በላይ ሰዎች ሞቱ።። ይሄ በሽታ በዚያ ወቅት በዓለም ላይ ተሰራጭቶ የነበረው  የ "እስፓኝ እንፍልዌንዛ በመባል የሚታወቀው  የጉንፋን 'ወረርሽኝ' ነው።

## በኅዳር ወር ነጻ የወጡ የአፍሪቃአገሮች
- ኅዳር ፩/1 ቀን ፲፱፻፷፰/1968 ዓ/ም የቀድሞዋ የፖርቱጋል ቅኝ ግዛት አንጎላ

- ኅዳር ፲፱/19 ቀን ፲፱፻፶፫/1953 ዓ/ም  የቀድሞዋ የፈረንሳይ ቅኝ ግዛት ሞሪታንያ

- ኅዳር ፴/30 ቀን ፲፱፻፶፬/1954 ዓ/ም የቀድሞዋ የብሪታንያቅኝ ግዛት ታንጋኒካ (በኋላ ታንዛንያ)

- ኅዳር ፴/30 ቀን ፲፱፻፶፮/1956 ዓ/ም የቀድሞዋ የብሪታንያቅኝ ግዛት 	ዛንዚባር (በኋላ ከታንጋኒካ ጋር በመዋሐድ ታንዛንያ ተባሉ።

1. ዘመነ ማቴዎስ
2. ዘመነ ማርቆስ
3. ዘመነ ሉቃስ
4. ዘመነ ዮሀንስ

1. ↑  "The Ethiopic Calendar". Archived from the original on 2014-03-31.  በ2009-08-24 የተወሰደ.
2. ↑  «ኅዳር እና ወጉ» በሔኖክ ያሬድ፣ 3 Dec. 2008 እ.ኤ.ኣ.
3. ↑  [[ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ፣ "ሕይወቴና የኢትዮጵያ እርምጃ"፣ ፩ኛ መጽሐፍ (፲፱፻፳፱ ዓ/ም) ገጽ ፴፱


ኅዳር
{{ወር}}

'''ኅዳር''' የወር ስም ሆኖ በ[[ጥቅምት]] ወር እና በ[[ታኅሣሥ]] ወር መሀከል የሚገኝ ከአስራ ሦስቱ [[ኢትዮጵያ የወራት አቆጣጠር]] ውስጥ ሦስተኛው የወር ስም ነው። 

«ኅዳር» ከግዕዙ «ኅደረ» ከሚለው ግስ የተባዛ ነው።<ref>{{Cite web |title=The Ethiopic Calendar |url=http://ethiopic.org/Calendars/ |accessdate=2009-08-24 |archivedate=2014-03-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140331152859/http://ethiopic.org/Calendars/ }}</ref> ይህም የሆነ፣ በዚህ ወር እረኞች ሰብላቸውን ለመጠብቅ ጎጆ በዱር ሠርተው ስለሚያድሩበት እንደ ሆነ ይባላል።<ref>[http://www.ethiopianreporter.com/content/view/3585/1/ሪፖርተር፣ «ኅዳር እና ወጉ» በሔኖክ ያሬድ፣ 3 Dec. 2008 እ.ኤ.ኣ.]</ref>

በ[[ቅብጢ አቆጣጠር]] የዚህ ወር ስም '''ሐጦር''' ነው። ይህም በ[[ጥንታዊ ግብጽ]] አረመኔ ሃይማኖት ከጣኦት ስም «ሑት-ሔሩ» መጣ። 

በ[[ጎርጎርዮስ አቆጣጠር]] የ[[ኖቬምበር]] መጨረሻና የ[[ዲሴምበር]] መጀመርያ ነው።


በኅዳር ወር [[1911|፲፱፻፲፩]] ዓ/ም የቸነፈር (ግሪፕ) በሽታ በ[[አዲስ አበባ]] እና በሌላውም የ[[ኢትዮጵያ]] ግዛት ላይ ተነስቶ በመዲናው ብቻ ከዓሥር ሺ በላይ ሰዎች ሞቱ።<ref>[[ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ፣ "ሕይወቴና የኢትዮጵያ እርምጃ"፣ ፩ኛ መጽሐፍ (፲፱፻፳፱ ዓ/ም) ገጽ ፴፱</ref>። ይሄ በሽታ በዚያ ወቅት በዓለም ላይ ተሰራጭቶ የነበረው  የ "[[እስፓኝ]] እንፍልዌንዛ በመባል የሚታወቀው  የጉንፋን 'ወረርሽኝ' ነው።


==በኅዳር ወር ነጻ የወጡ የ[[አፍሪቃ]] አገሮች==

*[[ኅዳር ፩]]/[[1]] ቀን [[1968|፲፱፻፷፰]]/[[1968]] ዓ/ም የቀድሞዋ የ[[ፖርቱጋል]] ቅኝ ግዛት [[አንጎላ]]	

*[[ኅዳር ፲፱]]/[[19]] ቀን [[1953|፲፱፻፶፫]]/[[1953]] ዓ/ም  የቀድሞዋ የ[[ፈረንሳይ]] ቅኝ ግዛት [[ሞሪታንያ]]

*[[ኅዳር ፴]]/[[30]] ቀን [[1954|፲፱፻፶፬]]/[[1954]] ዓ/ም የቀድሞዋ የ[[ብሪታንያ]]ቅኝ ግዛት ታንጋኒካ (በኋላ [[ታንዛንያ]])
		
*[[ኅዳር ፴]]/[[30]] ቀን [[1956|፲፱፻፶፮]]/[[1956]] ዓ/ም የቀድሞዋ የ[[ብሪታንያ]]ቅኝ ግዛት 	ዛንዚባር (በኋላ ከታንጋኒካ ጋር በመዋሐድ [[ታንዛንያ]] ተባሉ።	
	 
{{ወራት}}
{{ዘመናት}}

=ዋቢ=
<references/>

[[መደብ:ወራት]]