# ኮርንኛ
ይህ መጣጥፍ በብሪታንያ ስለሚገኘው ቋንቋ ነው። በእስያ ለሚገኘው ቋንቋ ለመረዳት፥ ኮሪይኛ ይመለከቱ።
ኮርንኛ (Kernowek) በእንግሊዝ የሚናገር ቋንቋ ነው። በኬልቲክ ቋንቋዎች ቤተሠብ ሆኖ የብረቶንኛና የዌልስኛ ቅርብ ዘመድ ነው። 
የሚናገረው በእንግሊዝ አገር ደቡብ-ምዕራብ ጫፍ ወይም ኮርንዋል ነው። ቀደም ሲል ይህ ቋንቋ ከ1800 ዓ.ም. በፊት ጠፍቶ ነበር። በ20ኛው ክፍለ ዘመን ግን ስለ ቋንቋው አዲስ ትኩረት ተገኝቶ አሁን እንደ መነጋገርያ ታድሷልና 3,500 የሚያሕሉ ሰዎች ይችሉታል።
በ569 ዓ.ም. ከዴዮርሃም ውግያ ቀጥሎ የደቡብ-ምሥራቅ ብሪታንያ ሕዝቦች በዌልስ ከኖሩት ዘመዶቻቸው በሴያህስ ጀርመናዊ ወገን ተለያዩ። እንግሊዞች መንግሥታቸውን ሲያስፋፉም ብሪታኖች ያሠለጠኑት ግዛት በየጊዜው ይቀነስ ነበር። የኮርንዋል መንግሥት መጨረሻ በ922 ዓ.ም. እንግሊዞች ድል ሲያደርጋቸው ሆነ። ሆኖም ቋንቋቸው ከዚህ በኋላ ይፈራ ጀመር። ዛሬ ሶስት የአጻጻፍ ዘዴዎች አሉት። 

## ምሳሌ
| አጠራር  | ኮርንኛ (ይፋዊ አጻጻፍ) | አማርኛ      |
| ----- | --------------- | --------- |
| ከርነወክ | Kernowek        | ኮርንኛ      |
| ግወነነን | gwenenen        | ንብ        |
| ካዶር   | cador           | ወንበር      |
| ከውስ   | keus            | አይብ       |
| ኢን-መስ | en-mes          | መውጫ       |
| ኮድሃ   | codha           | መውደቅ      |
| ጋቨር   | gaver           | ፍየል       |
| ቺ     | chi             | ቤት        |
| ግወውስ  | gweus           | ከንፈር      |
| አበር   | aber            | አፍ (የወንዝ) |
| ኒቨር   | niver           | ቁጠር       |
| ስኮል   | scol            | ትምህርት ቤት  |
| መጊ    | megy            | ማጨስ       |
| ስተረን  | steren          | ኮከብ       |
| ኸድሂው  | hedhyw          | ዛሬ        |
| ህዊባና  | whibana         | መፏጨት      |

| ኮርንኛ                                  | አጠራር                        | አማርኛ                |
| ------------------------------------- | --------------------------- | ------------------- |
| Mettin da                             | ምትን ዳ                       | መልካም ጥዋት            |
| Dedh da                               | ድዝ ዳ                        | መልካም ቀን             |
| Fatla genes?                          | ፋትላ ገነስ                     | እንዴት ነህ?            |
| En poynt da, meur ras                 | 'እን ፖኢንት ዳ, ሜር ራስ           | ደህና እግዜር ይመስገን      |
| Pe eur ew hi?                         | ፒ ኤር ይው ሂ?                  | ስንት ሰዓት ነው?         |
| Ple ma Resrudh, mar pleg?             | ፕሌ ማ ርዝሩዝ, ማር ፕለግ           | ርዝሩዝ የት አለ እባክህ?    |
| Ma Resrudh ogas dhe Gambron, heb mar! | ኢማ ርዝሩዝ ኦጋስ ዘ ጋምብሮን, ኸብ ማር! | ርዝሩዝ ለካምቦርን ቅርብ ነውኮ |


ኮርንኛ
:''ይህ መጣጥፍ በብሪታንያ ስለሚገኘው ቋንቋ ነው። በ[[እስያ]] ለሚገኘው ቋንቋ ለመረዳት፥ [[ኮሪይኛ]] ይመለከቱ።''

'''ኮርንኛ''' ('''Kernowek''') በ[[እንግላንድ|እንግሊዝ]] የሚናገር ቋንቋ ነው። በ[[ኬልቲክ ቋንቋዎች ቤተሠብ]] ሆኖ የ[[ብረቶንኛ]]ና የ[[ዌልስኛ]] ቅርብ ዘመድ ነው። 
[[ስዕል:Kornisch.png|thumbnail|320px|የኮርንኛ ጠረፍ እስከ 1800 ዓ.ም. ድረስ ሲያንስ]]
የሚናገረው በእንግሊዝ አገር ደቡብ-ምዕራብ ጫፍ ወይም [[ኮርንዋል]] ነው። ቀደም ሲል ይህ ቋንቋ ከ[[1800]] ዓ.ም. በፊት ጠፍቶ ነበር። በ[[20ኛው ክፍለ ዘመን]] ግን ስለ ቋንቋው አዲስ ትኩረት ተገኝቶ አሁን እንደ መነጋገርያ ታድሷልና 3,500 የሚያሕሉ ሰዎች ይችሉታል።

በ[[569]] ዓ.ም. ከ[[ዴዮርሃም ውግያ]] ቀጥሎ የደቡብ-ምሥራቅ [[ብሪታንያ]] ሕዝቦች በ[[ዌልስ]] ከኖሩት ዘመዶቻቸው በ[[ሴያህስ]] ጀርመናዊ ወገን ተለያዩ። እንግሊዞች መንግሥታቸውን ሲያስፋፉም ብሪታኖች ያሠለጠኑት ግዛት በየጊዜው ይቀነስ ነበር። የኮርንዋል መንግሥት መጨረሻ በ[[922]] ዓ.ም. እንግሊዞች ድል ሲያደርጋቸው ሆነ። ሆኖም ቋንቋቸው ከዚህ በኋላ ይፈራ ጀመር። ዛሬ ሶስት የአጻጻፍ ዘዴዎች አሉት። 

== ምሳሌ ==
{| border="1" cellspacing="0" padding="5"
!አጠራር || ኮርንኛ (ይፋዊ አጻጻፍ)       || አማርኛ    
|--
| ከርነወክ || Kernowek    || ኮርንኛ
|--
| ግወነነን  || gwenenen	|| ንብ
|--
| ካዶር || cador		|| ወንበር
|--
| ከውስ || keus          || አይብ
|--
| ኢን-መስ || en-mes        || መውጫ
|--
| ኮድሃ || codha        || መውደቅ
|--
| ጋቨር || gaver         || ፍየል
|--
| ቺ || chi		|| ቤት
|--
| ግወውስ || gweus         || ከንፈር
|--
| አበር || aber	|| አፍ (የወንዝ)
|--
| ኒቨር || niver         || ቁጠር
|--
| ስኮል || scol   	|| ትምህርት ቤት
|--
| መጊ || megy	        || ማጨስ
|--
| ስተረን || steren	|| ኮከብ
|--
| ኸድሂው || hedhyw	|| ዛሬ
|--
| ህዊባና || whibana	|| መፏጨት
|}

{|
!ኮርንኛ
!አጠራር
!አማርኛ
|--
|'''Mettin da''' || ምትን ዳ || መልካም ጥዋት
|--
|'''Dedh da''' || ድ<u>ዝ</u> ዳ || መልካም ቀን
|--
|'''Fatla genes?''' || ፋትላ ገነስ || እንዴት ነህ?
|--
|'''En poynt da, meur ras''' || 'እን ፖኢንት ዳ, ሜር ራስ|| ደህና እግዜር ይመስገን
|--
|'''Pe eur ew hi?''' || ፒ ኤር ይው ሂ? || ስንት ሰዓት ነው?
|--
|'''Ple ma Resrudh, mar pleg?''' || ፕሌ ማ ርዝሩ<u>ዝ</u>, ማር ፕለግ || ርዝሩዝ የት አለ እባክህ? 
|--
|'''Ma Resrudh ogas dhe Gambron, heb mar!''' || ኢማ ርዝሩ<u>ዝ</u> ኦጋስ <u>ዘ</u> ጋምብሮን, ኸብ ማር!  || ርዝሩዝ ለካምቦርን ቅርብ ነውኮ 
|--
|}

{{መዋቅር}}

{{InterWiki|code=kw}}

[[መደብ:ኬልቲክ ቋንቋዎች]]
[[መደብ:እንግሊዝ]]