# አይጥ
አይጥ በኢትዮጵያ ውስጥ እንዲሁም በመላ ዓለም የሚገኝ አጥቢ እንስሳ ወገን ነው። ረጃጅም የፊት ጥርሶች ካላቸው ዘራይጥ የሚባል የእንስሳት ክፍለመደብ አባል ናቸው። እነዚህ እንስሳት በተለያየ መጠን ሊገኙ ይችላሉ፤ ነገር ግን በዋነኛነት በፈጣን አካሄዳቸው፣ በረጅም ጅራታቸው እና በፀጉራም አካላታቸው ሊታወቁ ይችላሉ። Rattus በሚባል ወገን 64 ዝርያዎች ናቸው። በዋነኛነት ቡናማ አይጥ ወይም Rattus norvegicus እና ጥቁር አይጥ ወይም Rattus rattus ለሰው ልጆች ቀረቤታ አላቸው።
ከዚህም ወገን ውጭ ብዙ ሌሎች እንስሶች ደግሞ «አይጥ» በስማቸው አላቸው። በተለይም ትንሽ አይጥ (Mus) የሚባለው የዘራይጥ ወገን 30 ዝርያዎች ናቸው፣ እሱም በዘልማድ «አይጥ» ይባላል።
«አይጠ መጐጥ» ልዩ ልዩ ትርጉሞች አሉት። አንዳንዴ ማናቸውም ትልቅ አይጥ «አይጠ መጐጥ» ቢባልም፣ በትክክል ግን «መጐጥ» እንዳጋጣሚ አይጥ በጣም የመሠለ እንጂ ዘራይጥ ያልሆነ ሌላ ፍጡር ነው።     

አይጥ

{{Taxobox
| color = pink 
| name = አይጥ
| status = 
| trend = 
| status_ref = 
| image = Rattus norvegicus 1.jpg
| image_width = 250px
| regnum = [[ጉንደ እንስሳ]] (Animalia)
| phylum = [[አምደስጌ]] (Chordata)
| classis = [[አጥቢ]] (Mammalia)
| ordo = [[ዘራይጥ]] Rodentia
| familia = [[የአይጥ አስተኔ]] Muridae
| genus = '''አይጥ''' Rattus 
| species = 64 ዝርያዎች
| binomial = 
| binomial_authority = 
|synonyms=
}}
'''አይጥ''' በ[[ኢትዮጵያ]] ውስጥ እንዲሁም በመላ ዓለም የሚገኝ [[አጥቢ]] እንስሳ ወገን ነው። ረጃጅም የፊት [[ጥርሶች]] ካላቸው [[ዘራይጥ]] የሚባል የእንስሳት ክፍለመደብ አባል ናቸው። እነዚህ እንስሳት በተለያየ መጠን ሊገኙ ይችላሉ፤ ነገር ግን በዋነኛነት በፈጣን አካሄዳቸው፣ በረጅም [[ጅራት|ጅራታቸው]] እና በፀጉራም አካላታቸው ሊታወቁ ይችላሉ። Rattus በሚባል ወገን 64 ዝርያዎች ናቸው። በዋነኛነት ''[[ቡናማ አይጥ]]'' ወይም ''Rattus norvegicus'' እና ''[[ጥቁር አይጥ]]'' ወይም ''Rattus rattus'' ለሰው ልጆች ቀረቤታ አላቸው።

ከዚህም ወገን ውጭ ብዙ ሌሎች እንስሶች ደግሞ «አይጥ» በስማቸው አላቸው። በተለይም [[ትንሽ አይጥ]] (Mus) የሚባለው የዘራይጥ ወገን 30 ዝርያዎች ናቸው፣ እሱም በዘልማድ «አይጥ» ይባላል።

«[[አይጠ መጐጥ]]» ልዩ ልዩ ትርጉሞች አሉት። አንዳንዴ ማናቸውም ትልቅ አይጥ «አይጠ መጐጥ» ቢባልም፣ በትክክል ግን «መጐጥ» እንዳጋጣሚ አይጥ በጣም የመሠለ እንጂ ዘራይጥ ያልሆነ ሌላ ፍጡር ነው።     



{{መዋቅር-ሳይንስ}}

[[መደብ:የዱር አራዊት]]
[[መደብ:የኢትዮጵያ አጥቢ እንስሳት]]