# ትርጓሜ ዕለታት ወአውርኀ

## የዕለታት  ፍቺና  ሥርወ  ቃላቸው
| ግእዝ  | አማርኛ | ፍቺ                                                |
| ---- | ---- | ------------------------------------------------- |
| እሑድ  | እሑድ  | አሐደ- አንድ አደረገ፡፡                                   |
| ሰኞ   | ሰኞ   | አንደኛኛ- ሁለት ሆነ፡፡ ሁለተኛ ቀን፡፡                         |
| ማክሰኞ | ማክሰኞ | ሠለሰ- ሦስተ አደረገ፡፡                                   |
| ረቡዕ  | ሮብ   | ረብዕ- አራት አደረገ፡፡ አራተኛ ቀን፡፡                         |
| ሐሙስ  | አሙስ  | ኀመስ- አምስት አደረገ፡፡ አምስተኛ ቀን፡፡                       |
| ዐርብ  | ዐርብ  | ዐርበ- ገባ፣ መሸ፡፡ የሥራ ወይም የምግብ መካተቻ/ የሰንብት መግቢያ/ዋዜማ፡፡ |
| ቀዳሚት | ቅዳሜ  | ቀደመ- ቀደመ፡፡ የመጀመሪያው ሰንበት፡፡                         |


## የአውርኀ ፍቺና ሥርወ ቃላቸው
| ግእዝ   | አማርኛ  | ፍቺ                                                                               |
| ----- | ----- | -------------------------------------------------------------------------------- |
| መስከረም | መስከረም | ዘከረረ- አሰበ፡፡ መዘክረዓም፣ ዓመቱ ማስታወሻ፣ የዘመን መለወጫ፡፡                                       |
| ጥቅምት  | ጥቅምት  | ጠቀመ - ጠቀመ::                                                                      |
| ኅዳር   | ኅዳር   | ኀደረ- አደረ፡፡ የአዝመራ ወር ፣ ገበሬዎች ዱር የሚያድሩበት፡፡                                         |
| ታኅሣሥ  | ተሣሥ   | ኀሠሠ- ፈለገ፣ የፍለጋ፣ የፍላጎት ወር፣ አዝመራ የሚሰበሰብበት/ምርት የሚፈለግበት፡፡                            |
| ጥር    | ጥር    | ጠረየ- ሰበሰበ፡፡ ጥሪት/ሀብት የሚሰበሰብበት፣ የድካም ዋጋ የሚገኝበት፡፡                                   |
| የካቲት  | የካቲት  | ከተ-ከተተ፡፡ የአዝመራ መካተቻ፣ ወደ ጎተራ የሚከተትበት፡፡                                            |
| መጋቢት  | መጋቢት  | መገበ- በቁሙ፡፡ የምትመግበ ወር፣ የጸደይ ወር መግቢያ::                                             |
| ሚዐዚያ  | ሚያዝያ  | ምዐዝ-ሸተተ፡፡ የበልግ ቡቃያ የሚያብብበት፣የሚሸትበት፣ዘመነ ጸደይ ”መዐዛየ” እንደ ማለት ነው፡፡                    |
| ግንቦት  | ግንቦት  | ገነበ- ገነባ፡፡ ገቦክረምት፣ የክረምት ጥግ ማለት ነው፡፡                                             |
| ሠኔ    | ሰኔ    | ሠነየ- አማረ፡፡ ያማረ/መልካም ወር፣ የዘር ወቅት የክረምት መግቢያ፡፡ ቡቃያው የሚያምርበት ፣ በሰላው የሚሸትበት ማለት ነው፡፡ |
| ሐምሌ   | ሐምሌ   | ሐመለ-ለመለመ፡፡ የልምላሜ ወር፣ ጎመን የሚበላበት ፣ ልምላሜ የሚታይበት፡፡                                  |
| ነሐሴ   | ነሐሴ   | ነሐሰ-ሠራ፣ ገነባ፡፡ የሥራ ወር፣ ሥራ የሚደራረብበት ማለት ነው፡፡                                       |
| ጳጉሜ/ን | ቋጉሜ   | ተረፍ፣ ትርፍ(ቀሪ) ማለት ነው፡፡ ከጽርዕ/ግሪክ ተወረሰ ቃል ነው፡፡                                      |


ትርጓሜ ዕለታት ወአውርኀ
== የዕለታት  ፍቺና  ሥርወ  ቃላቸው ==
{| class="wikitable"
!'''ግእዝ'''
!   '''አማርኛ'''
!'''ፍቺ'''
|-
|እሑድ
|እሑድ
|አሐደ- አንድ አደረገ፡፡
|-
|ሰኞ 
|ሰኞ   
|አንደኛኛ- ሁለት ሆነ፡፡ ሁለተኛ ቀን፡፡
|-
|ማክሰኞ
|ማክሰኞ  
|ሠለሰ- ሦስተ አደረገ፡፡
|-
|ረቡዕ
|ሮብ
|ረብዕ- አራት አደረገ፡፡ አራተኛ ቀን፡፡
|-
|ሐሙስ   
|አሙስ   
|ኀመስ- አምስት አደረገ፡፡ አምስተኛ ቀን፡፡
|-
|ዐርብ
|ዐርብ
|ዐርበ- ገባ፣ መሸ፡፡ የሥራ ወይም የምግብ መካተቻ/ የሰንብት መግቢያ/ዋዜማ፡፡
|-
|ቀዳሚት
|ቅዳሜ 
|ቀደመ- ቀደመ፡፡ የመጀመሪያው ሰንበት፡፡
|}

== የአውርኀ ፍቺና ሥርወ ቃላቸው ==
{| class="wikitable"
!'''ግእዝ''' 
! '''አማርኛ''' 
!  '''ፍቺ'''
|-
|መስከረም
|መስከረም
|ዘከረረ- አሰበ፡፡ መዘክረዓም፣ ዓመቱ ማስታወሻ፣ የዘመን መለወጫ፡፡
|-
|ጥቅምት
|ጥቅምት 
|ጠቀመ - ጠቀመ::
|-
|ኅዳር
|ኅዳር 
|ኀደረ- አደረ፡፡ የአዝመራ ወር ፣ ገበሬዎች ዱር የሚያድሩበት፡፡
|-
|ታኅሣሥ 
|ተሣሥ  
|ኀሠሠ- ፈለገ፣ የፍለጋ፣ የፍላጎት ወር፣ አዝመራ የሚሰበሰብበት/ምርት  የሚፈለግበት፡፡
|-
|ጥር
|ጥር
|ጠረየ- ሰበሰበ፡፡ ጥሪት/ሀብት የሚሰበሰብበት፣ የድካም ዋጋ የሚገኝበት፡፡
|-
|የካቲት  
|የካቲት  
|ከተ-ከተተ፡፡ የአዝመራ መካተቻ፣ ወደ ጎተራ የሚከተትበት፡፡
|-
|መጋቢት
|መጋቢት
|መገበ- በቁሙ፡፡ የምትመግበ ወር፣ የጸደይ ወር መግቢያ::
|-
|ሚዐዚያ
|ሚያዝያ 
|ምዐዝ-ሸተተ፡፡ የበልግ ቡቃያ የሚያብብበት፣የሚሸትበት፣ዘመነ ጸደይ ”መዐዛየ” እንደ ማለት ነው፡፡
|-
|ግንቦት
|ግንቦት
|ገነበ- ገነባ፡፡ ገቦክረምት፣ የክረምት ጥግ ማለት ነው፡፡
|-
|ሠኔ
|ሰኔ  
|ሠነየ- አማረ፡፡ ያማረ/መልካም ወር፣ የዘር ወቅት የክረምት መግቢያ፡፡ ቡቃያው የሚያምርበት ፣ በሰላው የሚሸትበት ማለት ነው፡፡
|-
|ሐምሌ
|ሐምሌ
|ሐመለ-ለመለመ፡፡ የልምላሜ ወር፣ ጎመን የሚበላበት ፣ ልምላሜ የሚታይበት፡፡
|-
|ነሐሴ
|ነሐሴ
|ነሐሰ-ሠራ፣ ገነባ፡፡ የሥራ ወር፣ ሥራ የሚደራረብበት ማለት ነው፡፡
|-
|ጳጉሜ/ን
|ቋጉሜ 
|ተረፍ፣ ትርፍ(ቀሪ) ማለት ነው፡፡ ከጽርዕ/ግሪክ ተወረሰ ቃል ነው፡፡ 
|}  

[[መደብ: ዕለታት]]      [[መደብ:ወራት]]     [[መደብ:ሳምንት]]                              