# A
A / a በላቲን አልፋቤት መጀመርያው ፊደል ነው። 
በእንግሊዝኛ የፊደሉ ስም አጠራር /ኧይ/ ሲሆን፣ ይህ ታላቅ የአናባቢ መፈራረቅን ያንጸባርቃል። ባብዛኛው ቋንቋዎች ግን በተለመደው የአናባቢ «ኣ» ን ድምጽ ኃይል ይወክላል።
| ግብፅኛ ኢሕ                       | ቅድመ ሴማዊ አሌፍ | የፊንቄ ጽሕፈት አሌፍ    | የግሪክ ጽሕፈት አልፋ | ኤትሩስካዊ A   | ላቲን/ኪርሎስ A |
| ----------------------------- | ----------- | ---------------- | ------------- | ---------- | ---------- |
| Egyptian hieroglyphic ox head |             | Phoenician aleph | Greek alpha   | Etruscan A | Roman A    |

የ«A» መነሻ ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት «አሌፍ» እንደ ሆነ ይታስባል። በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የበሬ ራስ ስዕል መስለ። ለዚህም ተመሳሳይ የግብጽ ሀይሮግሊፍ ነበር። ቅርጹ ከዚያ በፊንቄ (ከነዓን) ሰዎች ተለማ። 
በፊንቄ ጽሕፈት የፊደሉ ድምጽ እንደ ተናባቢ («እ») ሲሆን፣ በግሪክ አልፋቤት ግን ይህ ምልክት የአናባቢ ድምጽ «ኣ» ለማመልከት ተጠቀመ። ከዚህም በግሪክ አልፋቤት "አልፋ" (Α α) ደረሰ። በግዕዝ አቡጊዳ ደግሞ «አ» («አልፍ») የሚለው ፊደል ከቅድመ-ሴማዊው «አሌፍ» ስለ መጣ፣ የላቲን 'A' ዘመድ ሊባል ይችላል። 

A
{{ላቲንፊደል}}
[[ስዕል:ModernRomanA-01.svg|thumbnail|220px]]

'''A''' / '''a''' በ[[ላቲን አልፋቤት]] መጀመርያው ፊደል ነው። 

በ[[እንግሊዝኛ]] የፊደሉ ስም አጠራር /ኧይ/ ሲሆን፣ ይህ [[ታላቅ የአናባቢ መፈራረቅ]]ን ያንጸባርቃል። ባብዛኛው ቋንቋዎች ግን በተለመደው የአናባቢ «ኣ» ን ድምጽ ኃይል ይወክላል።

{| class="wikitable"
|- style="background-color:#EEEEEE; text-align:center;"
! ግብፅኛ<br />''ኢሕ''
! ቅድመ ሴማዊ<br />''[[አሌፍ]]''
! የፊንቄ ጽሕፈት <br />''አሌፍ''
! የግሪክ ጽሕፈት <br />''[[አልፋ]]''
! ኤትሩስካዊ <br />A
! ላቲን/ኪርሎስ <br />A
|- style="background-color:white; text-align:center;"
|[[ስዕል:EgyptianA-01.svg|Egyptian hieroglyphic ox head]]
|[[ስዕል:Proto-semiticA-01.svg]]
|[[ስዕል:PhoenicianA-01.svg|Phoenician aleph]]
|[[ስዕል:Alpha uc lc.svg|65px|Greek alpha]]
|[[ስዕል:EtruscanA.svg|Etruscan A]]
|[[ስዕል:RomanA-01.svg|Roman A]]
|}

የ«A» መነሻ ከ[[ቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት]] «[[አሌፍ]]» እንደ ሆነ ይታስባል። በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የበሬ ራስ ስዕል መስለ። ለዚህም ተመሳሳይ [[የግብጽ ሀይሮግሊፍ]] ነበር። ቅርጹ ከዚያ በ[[ፊንቄ]] ([[ከነዓን (ጥንታዊ አገር)|ከነዓን]]) ሰዎች ተለማ። 

በፊንቄ ጽሕፈት የፊደሉ ድምጽ እንደ ተናባቢ («እ») ሲሆን፣ በግሪክ አልፋቤት ግን ይህ ምልክት የአናባቢ ድምጽ «ኣ» ለማመልከት ተጠቀመ። ከዚህም በ[[ግሪክ አልፋቤት]] "[[አልፋ]]" (Α α) ደረሰ። በ[[ግዕዝ]] [[አቡጊዳ]] ደግሞ «አ» («[[አልፍ]]») የሚለው ፊደል ከቅድመ-ሴማዊው «አሌፍ» ስለ መጣ፣ የላቲን 'A' ዘመድ ሊባል ይችላል። 

{{መዋቅር-ቋንቋ}}
{{Commonscat}}

[[መደብ:የላቲን አልፋቤት]]