# 1916
1916 ዓመተ ምኅረት
- መስከረም 1 ቀን፦ ደቡባዊ ሮዴዢያ (አሁን ዚምባብዌ) እራሱን የሚያስተዳድር የብሪታኒያ ግዛት ሆነ።
- መስከረም 2 ቀን፦ መንፈቅለ መንግሥት በእስፓንያ አገር፤ ሚጌል ፕሪሞ ዴ ሪቤራ ፈላጭ ቁራጭ፣ በይፋ ጠቅላይ ሚኒስትር ሆኑ።
- መስከረም 12 ቀን፦ ጉስታፍ ሪተር ቮን ካሕር የባየርን ክፍላገር ጀርመን ፈላጭ ቁራጭ አስተዳዳሪ ሆኑ።
- መስከረም 15 ቀን፦ የብሪታንያ ጥብቅና ግዛት በዮርዳኖስና ፓለስቲና፣ የፈረንሳይም ጥብቅና ግዛት በሶርያና ሊባኖስ ይፋዊ ሆኑ።
- መስከረም 17 ቀን፦ ኢትዮጵያ የዓለም መንግሥታት ማኅበር (ሊግ ኦፍ ኔሽን) አባል ኾነች።
- ጥቅምት 2 ቀን፦ ቱርክ አዲስ ርዕሰ ከተማዋን ከኢስታንቡል ወደ አንካራ አዛወረች።
- ጥቅምት 12 ቀን፦ ኰሙኒስቶች በሃምቡርግ ከተማ ጀርመን በሁከት አመጹ።
- ጥቅምት 18 ቀን፦ አዲስ የቱርክ ሪፐብሊክ በድሮ ኦቶማን ግዛት ምትክ በይፋ ተመሠረተ። ኬማል አታቱርክ ፕሬዚዳንት ናቸው።
- ጥቅምት 29 ቀን፦ በጀርመን ከተማ በሚዩኒክ የቢራ አዳራሽ ውስጥ የወደፊቱ መሪና የናዚ ቡድን ሊቀ መንበር አዶልፍ ሂትለር ውጤቱ ያልተሳካ የመፈንቅለ መንግሥት ሙከራውን አንቀሳቀሰ።
- ጥቅምት 30 ቀን፦  የጀርመን ፖሊሶችና ወታደሮች በሙኒክ ከተማ የቢራ አዳራሽ በናዚዎች ቅስቀሳ የተጀመረውን ያልተሳካ መፈንቅለ መንግሥት ደመሰሱ።
- ጥር 12 ቀን፦ ሌኒን አርፈው ጆሴፍ ስታሊን የሶቭየት ኅብረት አለቃ ሆኑ።
- ጥር 17 ቀን፦ የፔትሮግራድ ስም በሶቭየት ኅብረት ወደ ሌኒንግራድ ተቀየረ (አሁንም ሳንክት ፔቴርቡርግ ነው።)
- ጥር 18 ቀን፦ የሮሜ ውል በጣልያንና የሴርቦች፣ ክሮዋቶችና ስሎቬኖች መንግሥት መካከል ተፈረመ።
- የካቲት 7 ቀን፦ የዓለም አቀፍ የንግድ ሒሣብ መሣሪያዎች ድርጅት (IBM) ስም ተመሠረተ።
- መጋቢት 7 ቀን፦ በሮሜ ውል መሠረት የፍዩሜ ነፃ ግዛት ወደ ጣልያን፣ ሱሻክ የተባለው ሠፈር ግን ወደ ሴርቦች፣ ክሮዋቶችና ስሎቬኖች መንግሥት ተጨመሩ።
- መጋቢት 16 ቀን፦ የኢትዮጵያ መንግሥት አልጋ ወራሽ እና ባለሙሉ ሥልጣን እንደራሴ ራስ ተፈሪ መኮንን «ስለ ባሮች አስተዳደርና ነፃነት የቆመ ደንብ» በሚል ርእስ የተጻፈ ባለ አሥር ገጽ መመሪያ አሳተሙ።
- መጋቢት 22 ቀን፦ በኢትዮጵያ ባርያ እንዳይሸጥ፣ እንዳይገዛ የሚከለክል አዋጅ ተዋጀ።
- መጋቢት 23 ቀን፦ ሂትለር በጥቅምት መንፈቅለ መንግሥት ሞክሮ በፍርድ እወህኒ ቤት ታሠረ።
- ሚያዝያ 30 ቀን፦ ሊትዌኒያ በ1915 የያዛት ክላይፔዳ ግዛት በይፋ ለሊትዌኒያ ተጨመረች።
- ግንቦት 3 ቀን፦ ሁለቱ ጀርመናውያን ተሽከርካሪ አምራቾች፣ ጎትሊብ ዴይምለር እና ካርል ቤንዝ ኩባንያዎቻቸውን አዋሕደው አዲሱን የመርሴዲስ-ቤንዝ (Mercedes-Benz) ኩባንያ መሠረቱ።


## ልደቶች
- ሚያዝያ 20 ቀን፦ የዛምቢያ የመጀመሪያ ፕሬዚደንት የነበሩት ኬኔዝ ካውንዳ
- ነሐሴ 27 ቀን፦ የኬንያ ሁለተኛው ፕሬዚደንት ዳንኤል አራፕ ሞይ


## ዕረፍቶች
- ጥር 12 ቀን፦ ሌኒን
- ግንቦት 26 ቀን፦ የኦስትሪያ-ሀንጋሪ ጸሐፊ ፍራንዝ ካፍካ
- ነሐሴ 15 ቀን፦ አለቃ ታየ


## እንደ አውሮጳውያን አቆጣጠር:
- እስከ ታኅሣሥ 22 ቀን 1915 ድረስ = 1923 እ.ኤ.አ.
- ከታኅሣሥ 23 ቀን 1915 ጀምሮ = 1924 እ.ኤ.አ.


1916
{{Year nav|{{PAGENAME}}}}

'''1916 ዓመተ ምኅረት'''

*[[መስከረም 1]] ቀን፦ [[ደቡባዊ ሮዴዢያ]] (አሁን [[ዚምባብዌ]]) እራሱን የሚያስተዳድር የ[[ብሪታኒያ]] ግዛት ሆነ።
*[[መስከረም 2]] ቀን፦ መንፈቅለ መንግሥት በ[[እስፓንያ]] አገር፤ [[ሚጌል ፕሪሞ ዴ ሪቤራ]] ፈላጭ ቁራጭ፣ በይፋ ጠቅላይ ሚኒስትር ሆኑ።
*[[መስከረም 12]] ቀን፦ [[ጉስታፍ ሪተር ቮን ካሕር]] የ[[ባየርን]] ክፍላገር [[ጀርመን]] ፈላጭ ቁራጭ አስተዳዳሪ ሆኑ።
*[[መስከረም 15]] ቀን፦ የ[[ብሪታንያ]] ጥብቅና ግዛት በ[[ዮርዳኖስ]]ና [[ፓለስቲና]]፣ የ[[ፈረንሳይ]]ም ጥብቅና ግዛት በ[[ሶርያ]]ና [[ሊባኖስ]] ይፋዊ ሆኑ።
*[[መስከረም 17]] ቀን፦ [[ኢትዮጵያ]] [[የዓለም መንግሥታት ማኅበር]] (ሊግ ኦፍ ኔሽን) አባል ኾነች።
*[[ጥቅምት 2]] ቀን፦ [[ቱርክ]] አዲስ ርዕሰ ከተማዋን ከ[[ኢስታንቡል]] ወደ [[አንካራ]] አዛወረች።
*[[ጥቅምት 12]] ቀን፦ ኰሙኒስቶች በ[[ሃምቡርግ]] ከተማ ጀርመን በሁከት አመጹ።
*[[ጥቅምት 18]] ቀን፦ አዲስ የቱርክ ሪፐብሊክ በድሮ [[ኦቶማን ግዛት]] ምትክ በይፋ ተመሠረተ። [[ኬማል አታቱርክ]] ፕሬዚዳንት ናቸው።
*[[ጥቅምት 29]] ቀን፦ በጀርመን ከተማ በ[[ሚዩኒክ]] የቢራ አዳራሽ ውስጥ የወደፊቱ መሪና የ[[ናዚ]] ቡድን ሊቀ መንበር [[አዶልፍ ሂትለር]] ውጤቱ ያልተሳካ የመፈንቅለ መንግሥት ሙከራውን አንቀሳቀሰ።
*[[ጥቅምት 30]] ቀን፦  የጀርመን ፖሊሶችና ወታደሮች በሙኒክ ከተማ የቢራ አዳራሽ በናዚዎች ቅስቀሳ የተጀመረውን ያልተሳካ መፈንቅለ መንግሥት ደመሰሱ።
*[[ጥር 12]] ቀን፦ ሌኒን አርፈው [[ጆሴፍ ስታሊን]] የ[[ሶቭየት ኅብረት]] አለቃ ሆኑ።
*[[ጥር 17]] ቀን፦ የ[[ፔትሮግራድ]] ስም በሶቭየት ኅብረት ወደ ሌኒንግራድ ተቀየረ (አሁንም [[ሳንክት ፔቴርቡርግ]] ነው።)
*[[ጥር 18]] ቀን፦ [[የሮሜ ውል (1916 ዓም)|የሮሜ ውል]] በ[[ጣልያን]]ና [[የሴርቦች፣ ክሮዋቶችና ስሎቬኖች መንግሥት]] መካከል ተፈረመ።
*[[የካቲት 7]] ቀን፦ [[የዓለም አቀፍ የንግድ ሒሣብ መሣሪያዎች ድርጅት]] (IBM) ስም ተመሠረተ።
*[[መጋቢት 7]] ቀን፦ በሮሜ ውል መሠረት [[የፍዩሜ ነፃ ግዛት]] ወደ ጣልያን፣ [[ሱሻክ]] የተባለው ሠፈር ግን ወደ ሴርቦች፣ ክሮዋቶችና ስሎቬኖች መንግሥት ተጨመሩ።
*[[መጋቢት 16]] ቀን፦ የ[[ኢትዮጵያ]] መንግሥት [[አልጋ ወራሽ]] እና ባለሙሉ ሥልጣን እንደራሴ [[ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ|ራስ ተፈሪ መኮንን]] «ስለ ባሮች አስተዳደርና ነፃነት የቆመ ደንብ» በሚል ርእስ የተጻፈ ባለ አሥር ገጽ መመሪያ አሳተሙ።
*[[መጋቢት 22]] ቀን፦ በኢትዮጵያ [[ባርያ]] እንዳይሸጥ፣ እንዳይገዛ የሚከለክል አዋጅ ተዋጀ።
*[[መጋቢት 23]] ቀን፦ ሂትለር በጥቅምት መንፈቅለ መንግሥት ሞክሮ በፍርድ እወህኒ ቤት ታሠረ።
*[[ሚያዝያ 30]] ቀን፦ [[ሊትዌኒያ]] በ[[1915]] የያዛት [[ክላይፔዳ ግዛት]] በይፋ ለሊትዌኒያ ተጨመረች።
*[[ግንቦት 3]] ቀን፦ ሁለቱ ጀርመናውያን ተሽከርካሪ አምራቾች፣ ጎትሊብ ዴይምለር እና ካርል ቤንዝ ኩባንያዎቻቸውን አዋሕደው አዲሱን የመርሴዲስ-ቤንዝ (Mercedes-Benz) ኩባንያ መሠረቱ።

==ልደቶች==
*[[ሚያዝያ 20]] ቀን፦ የ[[ዛምቢያ]] የመጀመሪያ ፕሬዚደንት የነበሩት [[ኬኔዝ ካውንዳ]]
*[[ነሐሴ 27]] ቀን፦ የ[[ኬንያ]] ሁለተኛው ፕሬዚደንት [[ዳንኤል አራፕ ሞይ]]

==ዕረፍቶች==
*[[ጥር 12]] ቀን፦ [[ሌኒን]]
*[[ግንቦት 26]] ቀን፦ የ[[ኦስትሪያ-ሀንጋሪ]] ጸሐፊ [[ፍራንዝ ካፍካ]]
*[[ነሐሴ 15]] ቀን፦ [[አለቃ ታየ]]

==እንደ አውሮጳውያን አቆጣጠር:==
*እስከ [[ታኅሣሥ 22]] ቀን 1915 ድረስ = [[1923 እ.ኤ.አ.]]
*ከ[[ታኅሣሥ 23]] ቀን 1915 ጀምሮ = [[1924 እ.ኤ.አ.]]

{{መዋቅር}}

[[መደብ:አመታት]]