# ኢት ቋንቋ
የኢትዮጵያ ቋንቋዎች በኢትዮጵያ ውስጥ የሚነገሩ እና የሚጻፉ ቋንቋዎችን፣ እና የምልክት ቋንቋን ያጠቃልላል። በአገሩ ውስጥ ፺ የሚሆኑ ቋንቋዎች አሉ። በአሁኑ ወቅት በአብዛኛው ኢትዮጵያውያን የሚነገሩት ቋንቋዎች አማርኛ እና ኦሮምኛ ሲሆኑ፤ አማርኛ በተለያዩ የሀገሪቱ ክፍል ያሉ ነዋሪዎች የመማሪያ፤ የመገበያያ እንዲሁም የስራ ቋንቋ ሆኖ የቆየ በመሆኑ በአሁኑ ወቅት የስራ ቋንቋ ነው። በኢትዮጵያ ውስጥ የሚነገሩት ቋንቋዎች አፍሮ-ኤስያዊ እና ናይሎ ሳህራዊ በሚባሉ ሁለት ዋና የቋንቋ ክፍሎች ሊካተቱ ይችላሉ። በአፍሮ-ኤስያዊ የቋንቋ ቤተሰብ ውስጥም ኩሻዊ፣ ኦሞአዊ እና ሴማዊ የሚባሉ ንዑስ ክፍሎች አሉ።

### አፍሮ-ኤስያዊ
አፍሮ እስያዊ ቋንቋዎች
- ሴማዊ
  - ሰሜን
    - ትግርኛ (በኤርትራም ይነገራል)
    - ግዕዝ (በቤተ ክርስቲያን ብቻ ይነገራል)
    - ትግረ (በኤርትራም ይነገራል)

  - ደቡብ
    - Transverse
      - አማርኛ
      - አርጎብኛ
      - ሀደሪኛ ወይም ሐረሪኛ
      - የምሥራቅ ጉራጌ ቋንቋዎች
        - ስልጤኛ (Ulbareg, Inneqor)
        - ወላኔኛ
        - ዛይኛ


    - Outersouth
      - ጋፋትኛ (የጠፋ)
      - ሶዶኛ
      - ሙኸርኛ
      - ጎጎትኛ
      - የምዕራብ ጉራጌ ቋንቋዎች
        - እኖርኛ
        - መስመስኛ (የጠፋ)
        - መስቃንኛ
        - ቸሃኛ ወይም ቸሃ (ሰባትቤት ጉራጌ)
        - እዣኛ
        - ጉመርኛ
        - ጉራኛ
        - ግይጦኛ
        - ኧንደገንኛ
        - ኧነርኛ

- ኩሻዊ
  - አገውኛ
    - አውኛ (ኩንፋልኛ ዘዬ ወይም ቀበሌኛ ቋንቋን ጨምሮ)
    - ቅማንትኛ
    - ጫምታንግኛ

  - ምሥራቅ ኩሻዊ
    - አፋርኛ  (በኤርትራና ጅቡቲም ይነገራል)
    - አላባኛ
    - አርቦርኛ
    - ባይሶኛ
    - ቡሳኛ
    - ቡርጂኛ
    - ዳሳናችኛ (በኬንያም ይነገራል)
    - ድራሻኛ
    - ጋዋዳኛ
    - ጌድዎኛ
    - ሃድያኛ
    - ከምባትኛ
    - ኮንሶኛ ወይም
    - ሊቢዶኛ
    - ኦሮምኛ  (በኬንያም ይነገራል)
    - ሳሆኛ (በኤርትራም ይነገራል)
    - ሲዳሞኛ
    - ሶማልኛ  (በሶማሊያም ይነገራል)
    - ጻማይኛ

- ኦሞአዊ
  - አሪኛ
  - አንፊሎኛ
  - ባምባሲኛ
  - ባስኬቶኛ
  - ቤንችኛ
  - ቦሮኛ ወይም ወይም ሺናሻ
  - ጫራኛ
  - ድሜኛ
  - ዲዚኛ
  - ዳውሮኛ
  - ዶርዝኛ
  - ገንዝኛ
  - ጋሞኛ
  - ጋይልኛ
  - ጎፋኛ
  - ሃመርኛ
  - ሆዞኛ
  - ቃጫማ-ጋንጁልኛ
  - ከፋኛ
  - ቃሮኛ
  - ቁርቴኛ
  - ማሌኛ
  - መሎኛ
  - ናይኛ
  - ኦይዳኛ
  - ሰዜኛ
  - ሸኪቾኛ
  - ሸኮኛ
  - ወላይትኛ
  - የምሳኛ
  - ዛይሴ-ዘርጉላኛ


### ናይሎ ሳህራዊ (አባይ ሰሃራዊ)
ናይሎ ሳህራዊ
- አኙዋክኛ  (በሱዳንም ይነገራል)
- በርታኛ
- ጉምዝኛ
- ቃጭፖ ባልስኛ  (በሱዳንም ይነገራል)
- ቆሞኛ
- ቋማኛ
- ቀውግኛ
- ማጃንግኛ
- ምዕንኛ
- ሙርሌኛ  (በሱዳንም ይነገራል)
- ሙርሲኛ
- ኑርኛ  (በሱዳንም ይነገራል)
- ንያንጋቶምኛ
- ኦጶውኛ
- ሻቦኛ
- ሱሪኛ
- ኡዱክኛ  (በሱዳንም ይነገራል)

1. ↑  (እንግሊዝኛ) Ethnologue page on Ethiopian languages


ኢት ቋንቋ
'''የኢትዮጵያ ቋንቋዎች''' በ[[ኢትዮጵያ]] ውስጥ የሚነገሩ እና የሚጻፉ ቋንቋዎችን፣ እና [[የምልክት ቋንቋ]]ን ያጠቃልላል። በአገሩ ውስጥ ፺ የሚሆኑ ቋንቋዎች አሉ።<ref name="Ethnologue">{{en}} [http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=ET ''Ethnologue'' page on Ethiopian languages]</ref> በአሁኑ ወቅት በአብዛኛው ኢትዮጵያውያን የሚነገሩት ቋንቋዎች [[አማርኛ]] እና [[ኦሮምኛ]] ሲሆኑ፤ አማርኛ በተለያዩ የሀገሪቱ ክፍል ያሉ ነዋሪዎች የመማሪያ፤ የመገበያያ እንዲሁም የስራ ቋንቋ ሆኖ የቆየ በመሆኑ በአሁኑ ወቅት የስራ ቋንቋ ነው። በኢትዮጵያ ውስጥ የሚነገሩት ቋንቋዎች [[አፍሮ-ኤስያዊ ቋንቋዎች|አፍሮ-ኤስያዊ]] እና [[ናይሎ ሳህራዊ ቋንቋዎች|ናይሎ ሳህራዊ]] በሚባሉ ሁለት ዋና የቋንቋ ክፍሎች ሊካተቱ ይችላሉ። በአፍሮ-ኤስያዊ የቋንቋ ቤተሰብ ውስጥም [[ኩሻዊ]]፣ [[ኦሞአዊ]] እና [[ሴማዊ]] የሚባሉ ንዑስ ክፍሎች አሉ።

===አፍሮ-ኤስያዊ===
[[አፍሮ እስያዊ ቋንቋዎች]]
* [[ሴማዊ]]
** ሰሜን
*** [[ትግርኛ]] (በ[[ኤርትራ]]ም ይነገራል)
*** [[ግዕዝ]] (በቤተ ክርስቲያን ብቻ ይነገራል)
*** [[ትግረ]] (በ[[ኤርትራ]]ም ይነገራል)
** ደቡብ
*** Transverse
**** [[አማርኛ]]
**** [[አርጎብኛ]]
**** [[ሀደሪኛ]] ወይም ሐረሪኛ
**** [[የምሥራቅ ጉራጌ ቋንቋዎች]]
***** [[ስልጤኛ]] (Ulbareg, Inneqor)
***** [[ወላኔኛ]]
***** [[ዛይኛ]]
*** Outersouth
**** [[ጋፋትኛ]] (የጠፋ)
**** [[ሶዶኛ]]
**** [[ሙኸርኛ]]
**** [[ጎጎትኛ]]
**** [[የምዕራብ ጉራጌ ቋንቋዎች]]
***** [[እኖርኛ]]
***** [[መስመስኛ]] (የጠፋ)
***** [[መስቃንኛ]]
***** [[ቸሃኛ]] ወይም ቸሃ (ሰባትቤት ጉራጌ)
***** [[እዣኛ]]
***** [[ጉመርኛ]]
***** [[ጉራኛ]]
***** [[ግይጦኛ]]
***** [[ኧንደገንኛ]]
***** [[ኧነርኛ]]

* [[ኩሻዊ]]
** [[አገውኛ]]
*** [[አውኛ]] ([[ኩንፋልኛ]] ዘዬ ወይም ቀበሌኛ ቋንቋን ጨምሮ)
*** [[ቅማንትኛ]]
*** [[ጫምታንግኛ]]
** [[ምሥራቅ ኩሻዊ]]
*** [[አፋርኛ]]  (በ[[ኤርትራ]]ና [[ጅቡቲ]]ም ይነገራል)
*** [[አላባኛ]]
*** [[አርቦርኛ]]
*** [[ባይሶኛ]]
*** [[ቡሳኛ]]
*** [[ቡርጂኛ]]
*** [[ዳሳናችኛ]] (በ[[ኬንያ]]ም ይነገራል)
*** [[ድራሻኛ]]
*** [[ጋዋዳኛ]]
*** [[ጌድዎኛ]]
*** [[ሃድያኛ]]
*** [[ከምባትኛ]]
*** [[ኮንሶኛ]] ወይም 
*** [[ሊቢዶኛ]]
*** [[ኦሮምኛ]]  (በ[[ኬንያ]]ም ይነገራል)
*** [[ሳሆኛ]] (በ[[ኤርትራ]]ም ይነገራል)
*** [[ሲዳሞኛ]]
*** [[ሶማልኛ]]  (በ[[ሶማሊያ]]ም ይነገራል)
*** [[ጻማይኛ]]

* [[ኦሞአዊ]]
** [[አሪኛ]]  	
** [[አንፊሎኛ]]
** [[ባምባሲኛ]]
** [[ባስኬቶኛ]]
** [[ቤንችኛ]]
** [[ቦሮኛ]] ወይም ወይም ሺናሻ
** [[ጫራኛ]]
** [[ድሜኛ]]
** [[ዲዚኛ]]
** [[ዳውሮኛ]]
** [[ዶርዝኛ]]
** [[ገንዝኛ]]
** [[ጋሞኛ]]
** [[ጋይልኛ]]
** [[ጎፋኛ]]
** [[ሃመርኛ]]
** [[ሆዞኛ]]
** [[ቃጫማ-ጋንጁልኛ]]
** [[ከፋኛ]]
** [[ቃሮኛ]]
** [[ቁርቴኛ]]
** [[ማሌኛ]]
** [[መሎኛ]]
** [[ናይኛ]]
** [[ኦይዳኛ]]
** [[ሰዜኛ]]
** [[ሸኪቾኛ]]
** [[ሸኮኛ]]
** [[ወላይትኛ]]
** [[የምሳኛ]]
** [[ዛይሴ-ዘርጉላኛ]]

===ናይሎ ሳህራዊ (አባይ ሰሃራዊ)=== 
[[ናይሎ ሳህራዊ ቋንቋዎች|ናይሎ ሳህራዊ]]
* [[አኙዋክኛ]]  (በ[[ሱዳን]]ም ይነገራል)
* [[በርታኛ]]
* [[ጉምዝኛ]]
* [[ቃጭፖ ባልስኛ]]  (በ[[ሱዳን]]ም ይነገራል)
* [[ቆሞኛ]]
* [[ቋማኛ]]
* [[ቀውግኛ]]
* [[ማጃንግኛ]]
* [[ምዕንኛ]]
* [[ሙርሌኛ]]  (በ[[ሱዳን]]ም ይነገራል)
* [[ሙርሲኛ]]
* [[ኑርኛ]]  (በ[[ሱዳን]]ም ይነገራል)
* [[ንያንጋቶምኛ]]
* [[ኦጶውኛ]]
* [[ሻቦኛ]]
* [[ሱሪኛ]]
* [[ኡዱክኛ]]  (በ[[ሱዳን]]ም ይነገራል)

=1=