# ኢስታንቡል
ኢስታንቡል፣ ቀደም ሲል ቁስጥንጥንያ በመባል ትታወቅ የነበረች፣ በቱርክ ውስጥ ትልቁ ከተማ ነች፣ እንደ የ የአገሪቱ ኢኮኖሚያዊ ፣ ባህላዊ እና ታሪካዊ ማዕከል ። ከተማዋ በቦስፖረስ የባህር ዳርቻ ላይ ትገኛለች ፣ በአውሮፓ እና በእስያ ውስጥ የምትገኝ ፣ እና ከ 15 ሚሊዮን በላይ ህዝብ ያላት ፣ 19% የቱርክን ህዝብ ይይዛል። ኢስታንቡል በሕዝብ ብዛት የአውሮፓ ከተማ ናት፣ እና በዓለም 15ኛዋ ትልቁ ከተማ።
ከተማዋ በባይዛንቲየም (ባይዛንታይን) የተመሰረተችው በ7ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ከክርስቶስ ልደት በፊት በግሪክ ሰፋሪዎች በመጋራ ነበር። በ330 ዓ.ም የሮማው ንጉሠ ነገሥት ቆስጠንጢኖስ የንጉሠ ነገሥቱ ዋና ከተማ አድርጎ በመጀመሪያ አዲስ ሮም (ኖቫ ሮማ) ብሎ ሰየማት ከዚያም በራሱ ስም ቁስጥንጥንያ (ኮንስታንቲኖፖሊስ) ብሎ ሰየማት። ከተማዋ በትልቅነት እና ተፅእኖ አደገች, በመጨረሻም የሀር መንገድ ምልክት እና በታሪክ ውስጥ በጣም አስፈላጊ ከሆኑት ከተሞች አንዷ ሆናለች.
ከተማዋ ለ1600 ዓመታት ያህል የንጉሠ ነገሥት ዋና ከተማ ሆና አገልግላለች፡ በሮማን/ባይዛንታይን (330–1204)፣ በላቲን (1204–1261)፣ በባይዛንታይን መጨረሻ (1261–1453)፣ እና ኦቶማን (1453–1922) ኢምፓየሮች። ከተማዋ በሮም/ባይዛንታይን ዘመን ለክርስትና ሃይማኖት እድገት ቁልፍ ሚና ተጫውታለች፣ ከመቀየሩ በፊት አራቱን (ኬልቄዶን (ካዲኮይንን ጨምሮ) በእስያ በኩል) የመጀመሪያዎቹን ሰባት የቤተክርስቲያን ምክር ቤቶች (በአሁኑ ቱርክ ያሉ) በማስተናገድ ትልቅ ሚና ተጫውታለች። በ1453 የቁስጥንጥንያ ውድቀትን ተከትሎ ወደ እስላማዊ ምሽግ -በተለይ በ1517 የኦቶማን ኸሊፋነት መቀመጫ ከሆነች በኋላ።
እ.ኤ.አ. በ 1923 ከቱርክ የነፃነት ጦርነት በኋላ አንካራ ከተማዋን አዲስ የተመሰረተችው የቱርክ ሪፐብሊክ ዋና ከተማ ሆና ተተካች። እ.ኤ.አ. በ 1930 ፣ የከተማዋ ስም በይፋ ወደ ኢስታንቡል ተቀየረ ፣ የቱርክ አተረጓጎም ግሪክኛ ተናጋሪዎች ከአስራ አንደኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ ከተማዋን በትልቁ ለማመልከት ይጠቀሙበት ነበር።
ከ13.4 ሚሊዮን በላይ የውጭ ሀገር ጎብኝዎች ወደ ኢስታንቡል የመጡት እ.ኤ.አ. ኢስታንቡል የበርካታ የዩኔስኮ የዓለም ቅርስ ቦታዎች መገኛ ስትሆን የበርካታ የቱርክ ኩባንያዎች ዋና መሥሪያ ቤት ሲሆን ይህም የአገሪቱን ኢኮኖሚ ከሰላሳ በመቶ በላይ ይይዛል።

ኢስታንቡል
{{የቦታ መረጃ|ስም=ኢስታንቡል|አርማ=CoA Istanbul.svg|ስዕል=ኢስታንቡል.png}}

'''ኢስታንቡል'''፣ ቀደም ሲል '''ቁስጥንጥንያ''' በመባል ትታወቅ የነበረች፣ በ[[ቱርክ]] ውስጥ ትልቁ ከተማ ነች፣ እንደ የ የአገሪቱ ኢኮኖሚያዊ ፣ ባህላዊ እና ታሪካዊ ማዕከል ። ከተማዋ በ[[ቦስፖረስ]] የባህር ዳርቻ ላይ ትገኛለች ፣ በ[[አውሮፓ]] እና በ[[እስያ]] ውስጥ የምትገኝ ፣ እና ከ 15 ሚሊዮን በላይ ህዝብ ያላት ፣ 19% የቱርክን ህዝብ ይይዛል። ኢስታንቡል በሕዝብ ብዛት የአውሮፓ ከተማ ናት፣ እና በዓለም 15ኛዋ ትልቁ ከተማ።

ከተማዋ በ[[ባይዛንቲየም]] ([[ባይዛንታይን]]) የተመሰረተችው በ7ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ከክርስቶስ ልደት በፊት በ[[ግሪክ]] ሰፋሪዎች በ[[መጋራ]] ነበር። በ330 ዓ.ም የሮማው ንጉሠ ነገሥት [[ቆስጠንጢኖስ]] የንጉሠ ነገሥቱ ዋና ከተማ አድርጎ በመጀመሪያ አዲስ ሮም ('''ኖቫ ሮማ''') ብሎ ሰየማት ከዚያም በራሱ ስም [[ቁስጥንጥንያ]] ('''ኮንስታንቲኖፖሊስ''') ብሎ ሰየማት። ከተማዋ በትልቅነት እና ተፅእኖ አደገች, በመጨረሻም የሀር መንገድ ምልክት እና በታሪክ ውስጥ በጣም አስፈላጊ ከሆኑት ከተሞች አንዷ ሆናለች.

ከተማዋ ለ1600 ዓመታት ያህል የንጉሠ ነገሥት ዋና ከተማ ሆና አገልግላለች፡ በሮማን/ባይዛንታይን (330–1204)፣ በላቲን (1204–1261)፣ በባይዛንታይን መጨረሻ (1261–1453)፣ እና [[ኦቶማን]] (1453–1922) ኢምፓየሮች። ከተማዋ በሮም/ባይዛንታይን ዘመን ለ[[ክርስትና]] ሃይማኖት እድገት ቁልፍ ሚና ተጫውታለች፣ ከመቀየሩ በፊት አራቱን ([[ኬልቄዶን]] (ካዲኮይንን ጨምሮ) በእስያ በኩል) የመጀመሪያዎቹን ሰባት የቤተክርስቲያን ምክር ቤቶች (በአሁኑ ቱርክ ያሉ) በማስተናገድ ትልቅ ሚና ተጫውታለች። በ1453 የቁስጥንጥንያ ውድቀትን ተከትሎ ወደ እስላማዊ ምሽግ -በተለይ በ1517 የኦቶማን ኸሊፋነት መቀመጫ ከሆነች በኋላ።

እ.ኤ.አ. በ 1923 ከቱርክ የነፃነት ጦርነት በኋላ አንካራ ከተማዋን አዲስ የተመሰረተችው የቱርክ ሪፐብሊክ ዋና ከተማ ሆና ተተካች። እ.ኤ.አ. በ 1930 ፣ የከተማዋ ስም በይፋ ወደ ኢስታንቡል ተቀየረ ፣ የቱርክ አተረጓጎም ግሪክኛ ተናጋሪዎች ከአስራ አንደኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ ከተማዋን በትልቁ ለማመልከት ይጠቀሙበት ነበር።

ከ13.4 ሚሊዮን በላይ የውጭ ሀገር ጎብኝዎች ወደ ኢስታንቡል የመጡት እ.ኤ.አ. ኢስታንቡል የበርካታ የዩኔስኮ የዓለም ቅርስ ቦታዎች መገኛ ስትሆን የበርካታ የቱርክ ኩባንያዎች ዋና መሥሪያ ቤት ሲሆን ይህም የአገሪቱን ኢኮኖሚ ከሰላሳ በመቶ በላይ ይይዛል።
[[መደብ:ቱርክ]]
[[መደብ:የአውሮፓ ከተሞች]]