# አፍሪቃ
አፍሪቃ
| መረጃ       | ዝርዝር                                |
| --------- | ----------------------------------- |
| ስም        | አፍሪካ                                |
| የቦታ መጠን   | 30,221,532 ካሬ ኪ.ሜ.                  |
| የህዝብ ብዛት  | 1,553,709,840 as of August 15, 2025 |
| የሀገሮች ብዛት | 54                                  |
| ቋንቋዎች     | አማርኛ, እንግሊዝኛ, አረብኛ, ፈረንሳይኛ          |
| አካባቢ      | ደቡብ እና ሰሜን እንደሚገኘ                   |
| የአየር ሁኔታ  | ተለዋዋጭ (ትኩስ, ቀዝቃዛ, ምድረበዳ)            |
| ዋና ከተሞች   | አዲስ አበባ, ካይሮ, ናይሮቢ                  |

አፍሪቃ (አፍሪካ) ከዓለም ሁለተኛ ትልቅ አህጉር ነች። ከ1,869 ሚሊዮን በላይ ህዝብ በዚች አህጉር የሚኖር ሲሆን በጠቅላላ 56 ሀገሮች ይገኛሉ። ከእነዚህም ሀገሮች መሀል ናይጄሪያ በህዝብ ብዛት (127 ሚሊዮን) የመጀመሪያውን ደረጃ ስትይዝ፤ ግብፅና ኢትዮጵያ በ126 ሚሊዮን እና በ120 ሚሊዮን ህዝብ በሁለተኛና በሶስተኛ ደረጃ ይገኛሉ፡፡ በአሁኑ ወቅት የህዝብ ብዛት በከፍተኛ ሁኔታ መጨመር ከሌሎች የፖለቲካና ኢኮኖሚያዊ ሁኔታዎች ጋር በመደማመር ድህነትን በማባባስ ደረጃ ትልቅ ሚና ይጫወታል፡፡

## ጂዎግራፊና ሕዝብ
ከስድስቱ ዓለማት አንዱ አፍሪካ ነው። አፍሪካ ሰፊ ነው። የዓለምም አራተኛ ክፍል ይሆናል። ከኤውሮጳ የሚለየው በሜዴቲራኒያን ባሕር ነው። ከአሜሪካም በአትላንቲክ ውቅያኖስ ይለያል። ከኒው ዮርክም ቢሆን ወይም ከቦስቶን ከአሜሪካ የሚቀርበው ክፍል ሦስት ሺህ ማይል ይሆናል። ነገር ግን በጊብሮልታር (ጂብራልታር) 0ኩል የሆነ እንደ ሆነ ለኤውሮጳ በጣም ቅርብ ነው።
ከእስያ በኤርትራ ባሕር ይለያያል። የሆነ ሆኖ እስያ ባንድ ወገን ሱዝ ካናል በሚባለው በኩል ከአፍሪካ ጋር ተጋጥሞአል። ሙሴ ሌስፖስ መርከብ እንዲተላለፍ ብሎ አስቆፍሮ ያስከፈተው በዚህ በኩል ነው።
አፍሪካ ከሌላው ዓለም ይልቅ የታወቀው በጣም ትንሽ ነው። ኤውሮጳውያን ደኅና አድርገው አፍሪካን አልመረመሩትም። ከሕዝቡ የሚበልጡት ሻንቅሎች ናቸው። ከነዚህም ብዝዎቹ በነገድ የተለያዩ ናቸው። 
ዓየሩ ሙቀት ያለው ስለ ሆነ፣ ለመጠጊያቸው የሚፈልጉት ትንሽ ጎጆና ትንሽ ልብስ ነው። ስለዚህ ቤታቸው የተዋረደ ነው። ቅጠላቅጠሉን ጎጆ ሠርተው በትንሽ ቤት ይኖራሉ። መቸውንም ልብሳቸው አንዲት ቁራጭ ጨርቅ ናት፤ በወገባቸውም ይጠመጥሟታል።
ከሻንቅሎቹ በቀር ደግሞ ሌሎች አያሎች የአፍሪካ ዘሮች አሉ። ከግብፅ ጀምሮ እስከ ሐበሻ ድረስ ያሉት ባላገሮች የጥንት ግብፃውያንነታቸውን ሳይለቁ ከቱርኮችና ከዐረቦች ከሌሎችም የተቀላቀሉ ናቸው።
ሰሐራ የሚባለውን ልክ የሌለውን በረሃና በዙሪያው ያለውን አውራጃ ሁሉ ጨምረው ፈረሶቻቸውንና ግመሎቻቸውን ይዘው ለማሰማራት ወይም ለመዝረፍ ከአንዱ ወዳንዱ የሚዞሩ አረቦች ይዘውታል።
አፍሪካ በመላው ወደ ሥልጣኔ ያልደረሰ ነው ተብሎ ይታሰባል፤ ከሕዝቡ የሚበዙት እስላሞች ናቸው።
በመካከለኛው አፍሪካ አንበሳ፤ ዝሆን፣ አውራሪስ፣ የሜዳ አህያና ሌሎችም አራዊት ይገኙበታል። በደኑ ሁሉ ጦጣና ዝንጀሮ ይንጫጩበታል። በጫካው ውስጥ ዘንዶና ሰጎን ሞልተዋል። በሜዳው አጋዘንና ድኩላ፣ የሜዳ ፍየል ተሰማርተው ይታያሉ። በየወንዙና በየባሕሩ ጎማሬ ይታያል። አዞ በረጋ ውሃ ውስጥ ትኖራለች። አዕዋፍም በየስፍራው ሁሉ ይታያሉ።

አፍሪቃ
<div style="float: right; margin: 0 0 0em 0em; width: 15em; text-align: right; font-size: 0.86em; line-height: normal;"><!-- start of floated right section -->
<div style="border: 1px solid #ccd2d9; background: #f0f6fa; text-align: left; padding: 0.5em 1em; text-align: center;"><!-- start of slate grey box -->
<big>'''አፍሪቃ'''</big>
<div align=center>
[[ስዕል:Africa in the world (red) (W3).svg|frameless|right]]
</div>
{| style="background: transparent; text-align: left; table-layout: auto; border-collapse: collapse; padding: 0; font-size: 100%;" cellspacing="0" cellpadding="0"
! style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | ስፋት
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | 30,221,532 ካሬ ኪ.ሜ.
|-
! style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | ሕዝብ ብዛት
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | 522,011,000<ref>[http://esa.un.org/unpp/ "World Population Prospects: የ 2006 እ.ኤ.ኣ. ዕትም"] {{Wayback|url=http://esa.un.org/unpp/ |date=20110511162049 }} [[United Nations]] (Department of Economic and Social Affairs, ሕዝብ ክፍል)</ref> (1997 ዓ.ም., [[List of continents by population|2ኛ]])
|-
! style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | Density
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | 30.51 በካሬ ኪ.ሜ. 
|-
! style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | ሀገሮች
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | {{የተሸፈነ ዝርዝር |ርእስ=[[የአፍሪቃ አገሮች|56]] | [[ሊቢያ]] | [[ላይቤሪያ]] | [[ሌሶቶ]] | [[ማሊ]] | [[ማላዊ]] | [[ማዳጋስካር]] | [[ምዕራብ ሳሃራ]] | [[ሞሪሸስ]] | [[ሞሪታኒያ]] | [[ሞሮኮ]] | [[ሞዛምቢክ]] | [[ሩዋንዳ]] | 
[[ሬንዩን]] |
[[ሱዳን]] |  [[ሲሸልስ]] | [[ሳን ቶሜ እና ፕሪንሲፔ]] | [[ሴኔጋል]] | [[ሴየራ ሌዎን]] | [[ስዋዚላንድ]] | [[ሶማሊያ]] | [[ቡሩንዲ]] | [[ቡርኪና ፋሶ]] | [[ቤኒን]] | [[ቦትስዋና]] | [[ቱኒዚያ]] | [[ታንዛኒያ]] | [[ቶጎ]] | [[ቻድ]] | [[ኒጄር]] | [[ናሚቢያ]] | [[ናይጄሪያ]] | [[አልጄሪያ]] | [[አንጎላ]] | [[ኢትዮጵያ]]  | [[ኢኳቶሪያል ጊኔ]] | [[ኤርትራ]] | [[ካሜሩን]] | [[ኬንያ]] | [[ኬፕ ቨርድ]] | [[ኮሞሮስ]] | [[ኮት ዲቯር]] | [[ኮንጎ ሪፑብሊክ]] | [[ኮንጎ ዲሞክራቲክ ሪፑብሊክ]] | [[ዚምባብዌ]] | [[ዛምቢያ]] | [[የመካከለኛው አፍሪካ ሪፑብሊክ]] | [[ዩጋንዳ]] | [[ደቡብ አፍሪካ]] |  [[ደቡብ ሱዳን]] | [ጅቡቲ]] | [[ጊኔ]] | [[ጊኔ-ቢሳው]] | [[ጋምቢያ]] | [[ጋቦን]] | [[ጋና]] | [[ግብፅ]]}}
|-
! style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | በጥገኝነት
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | {{የተሸፈነ ዝርዝር |ርእስ=[[List of African dependencies|8]] | [[መሊላ]] | [[ማዮት]] | [[ማዴራ ደሴቶች]] | [[ሬዩንዮን]] | [[ቅዱስ ሄሌና]] | [[ሴውታ]] | [[ካናሪ ደሴቶች]]}} 
|-
! style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | መጠሪያ ስም
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | [[አፍሪቃዊ]]
|-
! style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | ቋንቋዎች
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | [[የአፍሪቃ ቋንቋዎች]] እና ሌሎች
|-
! style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;" | የ[[ሰዓት ክልል]]
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | [[UTC-1]] ([[ኬፕ ቨርድ]]) እስከ [[UTC+4]] ([[ሞሪሸስ]])
|}
</div></div>{{የአህጉር መረጃ|ስም=አፍሪካ|የቦታ_መጠን=30,221,532 ካሬ ኪ.ሜ.|የህዝብ_ብዛት=1,553,709,840 as of August 15, 2025|የሀገሮች_ብዛት=54|ቋንቋዎች=አማርኛ, እንግሊዝኛ, አረብኛ, ፈረንሳይኛ|አካባቢ=ደቡብ እና ሰሜን እንደሚገኘ|የአየር_ሁኔታ=ተለዋዋጭ (ትኩስ, ቀዝቃዛ, ምድረበዳ)|ዋና_ከተሞች=አዲስ አበባ, ካይሮ, ናይሮቢ}}



{{አፍሪካካርታ|float=right}}

'''አፍሪቃ''' ('''አፍሪካ''') ከዓለም ሁለተኛ ትልቅ አህጉር ነች። ከ1,869 ሚሊዮን በላይ [[ህዝብ]] በዚች አህጉር የሚኖር ሲሆን በጠቅላላ 56 ሀገሮች ይገኛሉ። ከእነዚህም ሀገሮች መሀል [[ናይጄሪያ]] በህዝብ ብዛት (127 ሚሊዮን) የመጀመሪያውን ደረጃ ስትይዝ፤ [[ግብፅ]]ና [[ኢትዮጵያ]] በ126 ሚሊዮን እና በ120 ሚሊዮን ህዝብ በሁለተኛና በሶስተኛ ደረጃ ይገኛሉ፡፡ በአሁኑ ወቅት የህዝብ ብዛት በከፍተኛ ሁኔታ መጨመር ከሌሎች የፖለቲካና ኢኮኖሚያዊ ሁኔታዎች ጋር በመደማመር ድህነትን በማባባስ ደረጃ ትልቅ ሚና ይጫወታል፡፡

== ጂዎግራፊና ሕዝብ ==
ከስድስቱ ዓለማት አንዱ አፍሪካ ነው። አፍሪካ ሰፊ ነው። የዓለምም አራተኛ ክፍል ይሆናል። ከ[[ኤውሮጳ]] የሚለየው በ[[ሜዴቲራኒያን ባሕር]] ነው። ከ[[አሜሪካ]]ም በ[[አትላንቲክ ውቅያኖስ]] ይለያል። ከ[[ኒው ዮርክ]]ም ቢሆን ወይም ከ[[ቦስቶን]] ከአሜሪካ የሚቀርበው ክፍል ሦስት ሺህ ማይል ይሆናል። ነገር ግን በ[[ጊብሮልታር]] (ጂብራልታር) 0ኩል የሆነ እንደ ሆነ ለኤውሮጳ በጣም ቅርብ ነው።

ከ[[እስያ]] በ[[ኤርትራ ባሕር]] ይለያያል። የሆነ ሆኖ እስያ ባንድ ወገን [[ሱዝ ካናል]] በሚባለው በኩል ከአፍሪካ ጋር ተጋጥሞአል። ሙሴ ሌስፖስ መርከብ እንዲተላለፍ ብሎ አስቆፍሮ ያስከፈተው በዚህ በኩል ነው።

አፍሪካ ከሌላው ዓለም ይልቅ የታወቀው በጣም ትንሽ ነው። ኤውሮጳውያን ደኅና አድርገው አፍሪካን አልመረመሩትም። ከሕዝቡ የሚበልጡት ሻንቅሎች ናቸው። ከነዚህም ብዝዎቹ በነገድ የተለያዩ ናቸው። 

ዓየሩ ሙቀት ያለው ስለ ሆነ፣ ለመጠጊያቸው የሚፈልጉት ትንሽ ጎጆና ትንሽ ልብስ ነው። ስለዚህ ቤታቸው የተዋረደ ነው። ቅጠላቅጠሉን ጎጆ ሠርተው በትንሽ ቤት ይኖራሉ። መቸውንም ልብሳቸው አንዲት ቁራጭ ጨርቅ ናት፤ በወገባቸውም ይጠመጥሟታል።

ከሻንቅሎቹ በቀር ደግሞ ሌሎች አያሎች የአፍሪካ ዘሮች አሉ። ከ[[ግብፅ]] ጀምሮ እስከ ሐበሻ ድረስ ያሉት ባላገሮች የጥንት ግብፃውያንነታቸውን ሳይለቁ ከቱርኮችና ከዐረቦች ከሌሎችም የተቀላቀሉ ናቸው።

[[ሰሐራ በረሃ|ሰሐራ]] የሚባለውን ልክ የሌለውን በረሃና በዙሪያው ያለውን አውራጃ ሁሉ ጨምረው ፈረሶቻቸውንና ግመሎቻቸውን ይዘው ለማሰማራት ወይም ለመዝረፍ ከአንዱ ወዳንዱ የሚዞሩ አረቦች ይዘውታል።

አፍሪካ በመላው ወደ ሥልጣኔ ያልደረሰ ነው ተብሎ ይታሰባል፤ ከሕዝቡ የሚበዙት እስላሞች ናቸው።

በመካከለኛው አፍሪካ [[አንበሳ]]፤ [[ዝሆን]]፣ [[አውራሪስ]]፣ [[የሜዳ አህያ]]ና ሌሎችም አራዊት ይገኙበታል። በደኑ ሁሉ [[ጦጣ]]ና [[ዝንጀሮ]] ይንጫጩበታል። በጫካው ውስጥ [[ዘንዶ]]ና [[ሰጎን]] ሞልተዋል። በሜዳው [[አጋዘን]]ና [[ድኩላ]]፣ [[የሜዳ ፍየል]] ተሰማርተው ይታያሉ። በየወንዙና በየባሕሩ [[ጎማሬ]] ይታያል። [[አዞ]] በረጋ ውሃ ውስጥ ትኖራለች። አዕዋፍም በየስፍራው ሁሉ ይታያሉ።

{{በአፍሪካ ውስጥ የሚገኙ አገሮች}}
{{አሁጉሮች}}

== ዋቢ ምንጮች ==
* ([[እንግሊዝኛ]]) http://www.unfpa.org/swp/2004/pdf/en_swp04.pdf
* (እንግሊዝኛ) http://www.unfpa.org/swp/2004/english/indicators/index.htm {{Wayback|url=http://www.unfpa.org/swp/2004/english/indicators/index.htm |date=20050810232018 }}
<references/>

[[መደብ:አፍሪቃ]]