# ዊቴሊዩስ
አውሉስ ዊቴሊዩስ ለአጭር ዘመን ለ፰ ወር ከሚያዝያ ወር 61 ዓም ጀምሮ የሮሜ መንግሥት ቄሣር ነበር። የአራቱ ቄሣሮች ዓመት ሦስተኛው ንጉሥ ነበረ።
ዊቴሊዩስ በ7 ዓም በጣልያን ተወለደ። በካፕሪ ደሴት ግቢ፣ ነጉሥ ቲቤርያስ እንደ ጎበዝ ልጅ ቆጠረው፣ እንዲሁም ለሰዶማውያን ነገሥታት ካሊጎላና ኔሮን ተወዳጅ ነበረ።
ኔሮን ዓርፎ ጋልባ ቄሣር እንደ ሆነ፣ ዊቴሊዩስ የጌርማኒያ አገረ ገዥ አድርጎ ሾመው። በጌርማኒያ ግን ሥራዊት በጋልባ ላይ አመጸና ዊቴሊዩስ ቄሳር ተብሎ አወጁት።
የጋሊያ (ፈረንሳይ)፣ ብሪታኒያና ራይቲያ (ስዊስ) ክፍላገራት ሥራዊት ደግሞ ዊቴሊዩስን ደገፉ።  ስራዊቶቹ በጣልያን ደርሰው ግን በጋልባ ፈንታ ኦጦ ቄሣር ሆኖ አገኙት። ኦጦ በቀላል ተሸነፈና ዊቴሊዩስ ቄሣር ሆነ። በይፋ «ቄሣር» በሚለው ማዕረግ ፈንታ አዲስ ማዕረግ «ጌርማኒኩስ» ተባለ። እንደ ቅድመኞቹ ጨካኝና መረን ፈላጭ ቁራጭ ነበር፣ ብዙ ሰዎች ለደስታው ገደለ። በተጨማሪ የታሪክ ጸሐፊዎች እንደሚሉ እጅግ ሆዳም ሰው ነበር፣ አራት ጊዜ በየቀኑ ታላቅ ግብዣ በቅንጦት ይበላ ነበር።  
ከጥቂት ወራት በኋላ በሐምሌ 61 ዓም፣ የምሥራቅ ክፍላገሮች ስራዊቶች አለቆቻቸውን ቤስጳስያን እንደ ቄሣር በአመጽ ሾሙት። ይህ የሞይስያ፣ ፓኖኒያ፣ ሶርያ እና ይሁዳ ክፍላገራት ሥራዊት ለቤስጳስያን የደገፉት ነው። በታህሳስ ወር 62 ዓም. የቤስጳስያን ወገን ሲያሸንፍ ዊቴሊዩስ ራሱን ለመደብቅ ሲሞክር፣ በቤስጳስያን ሥራዊት ተገኝቶ ተገደለ።  ቤስጳስያንም ያንጊዜ ቄሣር ሆኑ።

ዊቴሊዩስ
[[ስዕል:Pseudo-Vitellius Louvre MR684.jpg |270px|thumb|ዊቴሊዩስ የሮሜ ቄሣር]]

'''አውሉስ ዊቴሊዩስ''' ለአጭር ዘመን ለ፰ ወር ከ[[ሚያዝያ]] ወር [[61]] ዓም ጀምሮ [[የሮሜ መንግሥት]] ቄሣር ነበር። [[የአራቱ ቄሣሮች ዓመት]] ሦስተኛው ንጉሥ ነበረ።

ዊቴሊዩስ በ7 ዓም በ[[ጣልያን]] ተወለደ። በ[[ካፕሪ]] ደሴት ግቢ፣ ነጉሥ [[ቲቤርያስ]] እንደ ጎበዝ ልጅ ቆጠረው፣ እንዲሁም ለሰዶማውያን ነገሥታት [[ካሊጎላ]]ና [[ኔሮን]] ተወዳጅ ነበረ።

ኔሮን ዓርፎ [[ጋልባ]] ቄሣር እንደ ሆነ፣ ዊቴሊዩስ የ[[ጌርማኒያ]] አገረ ገዥ አድርጎ ሾመው። በጌርማኒያ ግን ሥራዊት በጋልባ ላይ አመጸና ዊቴሊዩስ ቄሳር ተብሎ አወጁት።

[[ስዕል:Vittelius monnaie ag1.JPG |200px|thumb|left|የዊቴሊዩስ መሀለቅ]]

የ[[ጋሊያ]] ([[ፈረንሳይ]])፣ [[ብሪታኒያ (የሮመ ክፍላገር)|ብሪታኒያ]]ና [[ራይቲያ]] ([[ስዊስ]]) ክፍላገራት ሥራዊት ደግሞ ዊቴሊዩስን ደገፉ።  ስራዊቶቹ በጣልያን ደርሰው ግን በጋልባ ፈንታ [[ኦጦ]] ቄሣር ሆኖ አገኙት። ኦጦ በቀላል ተሸነፈና ዊቴሊዩስ ቄሣር ሆነ። በይፋ «ቄሣር» በሚለው ማዕረግ ፈንታ አዲስ ማዕረግ «ጌርማኒኩስ» ተባለ። እንደ ቅድመኞቹ ጨካኝና መረን ፈላጭ ቁራጭ ነበር፣ ብዙ ሰዎች ለደስታው ገደለ። በተጨማሪ የታሪክ ጸሐፊዎች እንደሚሉ እጅግ ሆዳም ሰው ነበር፣ አራት ጊዜ በየቀኑ ታላቅ ግብዣ በቅንጦት ይበላ ነበር።  

ከጥቂት ወራት በኋላ በ[[ሐምሌ]] 61 ዓም፣ የምሥራቅ ክፍላገሮች ስራዊቶች አለቆቻቸውን [[ቤስጳስያን]] እንደ ቄሣር በአመጽ ሾሙት። ይህ የ[[ሞይስያ]]፣ [[ፓኖኒያ]]፣ [[ሶርያ (የሮሜ ክፍላገር)|ሶርያ]] እና [[ይሁዳ (የሮመ ክፍላገር)|ይሁዳ]] ክፍላገራት ሥራዊት ለቤስጳስያን የደገፉት ነው። በ[[ታህሳስ]] ወር [[62]] ዓም. የቤስጳስያን ወገን ሲያሸንፍ ዊቴሊዩስ ራሱን ለመደብቅ ሲሞክር፣ በቤስጳስያን ሥራዊት ተገኝቶ ተገደለ።  ቤስጳስያንም ያንጊዜ ቄሣር ሆኑ።

[[መደብ:የሮሜ ሰዎች]]