# ዘድንግል
== 

 ==
ዓፄ ዘድንግል ከ1603 እስከ 1604 እ.ኤ.አ. የኢትዮጵያ ንጉሰ ነገስት የነበሩ ሲሆን የዙፋን ስማቸውም «ዳግማዊ አፅናፍ ሰገድ» ሲሆን የአጼ ስርፀ ድንግል ወንድም የልሳነ ክርስቶስ ልጅ ናቸው። 
አጼ ስርጸ ድንግል ከመሞታቸው ቀደም ብሎ የወንድማቸውን ልጅ ተተኪ ንጉስ ለማድረግ አስበው ነበር፣ ይህንንም ያሰቡት የራሳቸው ልጆች በእድሜ ህጻናት ስለነበሩና በዚህ ምክንያት የርስ በርስ ጦርነት እንዳይነሳስ ነበር። ነገር ግን ንግስት ማርያም ሰና (የንጉሱ መጀመሪያ ሚስት)ና ራስ አትናቲወስ  ንጉሱ  ከ ፈላሻዋ ቅምጡ  ሐረግዋ  የወለደውን የ7 አመቱን  ያዕቆብ ንጉሰ ነገስት በ1597 እንዲሆን አደረጉ። ይህም ልጁ ህጻን ስለሆነ የሱ ሞግዚት በመሆን ስልጣኑን በተዘዋዋሪ ለመቆጣጠር ነበር።  በዚህን ጊዜ ጦርነት እንዳይነሳ ዘ-ድንግልን በጣና ሃይቅ በሚገኘው ደቅ ደሴት እንዲታሰር አደረጉ።
ይህ በዚህ እንዳለ ዘ-ድንግል ከእስራቱ አምልጦ በጎጃም ውስጥ ተሸሸገ። በ1603  የጉራጌው ራስዘ ስላሴ ዘ-ድንግልን ንጉሰ ነገስት አፅናፍ ሰገድ አድርጎ ሾመው።  አዲሱ ንጉስ ግን በዳንካዝ ቤተ መንግስቱ የጀስዩቱን መሪ ፔድሮ ፔዝ በማስመጣት የካቶሊክ እምነት ተከታይ ሆነ።  በዚህ ጊዜ ያነገሱት ራስ ዘ ስላሴ ዘድንግልን መቃወም ብቻ ሳይሆን ከስልጣኑም እንዲወርድ በጎጃም አመጽ ማነሳሳት ጀመሩ። ይን አመጽ ለማስቆም ጥቅምት 16፣ 1604 አጼ ዘድንግል ከ200 ጠብመንጃ ከታጠቁ ፖርቹጋሎች ጋር በመሆን በባርቾ ሜዳ ላይ ዘመተ። አማጺወቹ የንጉሰ ነገስቱን ጦር ከማሸነፋቸው በተጨማሪ፣ ንጉሱንም ገደሉት። ጄምስ ብሩስ እንደመዘገበው የንጉሱ ሰውነት እስከ 3 ቀን በሜዳው ላይ ካረፈ በኋላ ያካባቢው ገበሬወች ትንሽ መቃብር ሰርተው በዚያው ሜዳ እንደቀበሩት ያትትታል። ከ10 አመት በኋላም ወደጁ የነበረው የአጎቱ ልጅ ሱሰንዮስ ሬሳው ተቆፍሮ ወጥቶ በደጋ እስጢፋኖስ ቤተክርስቲያን፣ ደጋ ደሴት፣ ጣና ሃይቅ ከሌሎች ቀደምት ነገሥታት ጎን እንዲያርፍ አድርጓል።
ዘድንግል
{{የንጉሥ መረጃ
| ስም = ዓፄ ዘድንግል
| ርዕስ = [[ንጉሠ ነገሥት ዘኢትዮጵያ]]
| ስዕል = 
| የስዕል_መግለጫ = 
| ግዛት = ከ1603 እስከ 1604 እ.ኤ.አ.
| በዓለ_ንግሥ =
| ቀዳሚ = [[ዓፄ ያዕቆብ]]
| ተከታይ = ዓፄ ያዕቆብ
| ባለቤት =
| ልጆች = 
| ሙሉ_ስም = ዳግማዊ አፅናፍ ሰገድ (የዙፋን ስም)
| ሥርወ-መንግሥት = [[ሰሎሞናዊው ሥርወ-መንግሥት|ሰሎሞን]]
| አባት = [[ልሳነ ክርስቶስ]]
| እናት = 
| የተወለዱት = 
| የሞቱት = 
| የተቀበሩት = [[ደጋ እስጢፋኖስ]] ቤ/ክርስቲያን፣ [[ደጋ ደሴት]]
| ሀይማኖት = 
}}

ዓፄ '''ዘድንግል''' ከ[[1603]] እስከ [[1604]] እ.ኤ.አ. የ[[ኢትዮጵያ]] [[ንጉሰ ነገስት]] የነበሩ ሲሆን የዙፋን ስማቸውም «ዳግማዊ አፅናፍ ሰገድ» ሲሆን የአጼ [[ስርፀ ድንግል]] ወንድም የ[[ልሳነ ክርስቶስ]] ልጅ ናቸው። 

አጼ ስርጸ ድንግል ከመሞታቸው ቀደም ብሎ የወንድማቸውን ልጅ ተተኪ ንጉስ ለማድረግ አስበው ነበር፣ ይህንንም ያሰቡት የራሳቸው ልጆች በእድሜ ህጻናት ስለነበሩና በዚህ ምክንያት የርስ በርስ ጦርነት እንዳይነሳስ ነበር። ነገር ግን ንግስት [[ማርያም ሰና]] (የንጉሱ መጀመሪያ ሚስት)ና ራስ አትናቲወስ  ንጉሱ  ከ[[ቤተ እስራኤል | ፈላሻዋ]] ቅምጡ  ሐረግዋ  የወለደውን የ7 አመቱን [[ዓጼ ያዕቆብ| ያዕቆብ]] ንጉሰ ነገስት በ[[1597]] እንዲሆን አደረጉ። ይህም ልጁ ህጻን ስለሆነ የሱ ሞግዚት በመሆን ስልጣኑን በተዘዋዋሪ ለመቆጣጠር ነበር።  በዚህን ጊዜ ጦርነት እንዳይነሳ ዘ-ድንግልን በ[[ጣና ሃይቅ]] በሚገኘው [[ደቅ ደሴት]] እንዲታሰር አደረጉ።

ይህ በዚህ እንዳለ ዘ-ድንግል ከእስራቱ አምልጦ በ[[ጎጃም]] ውስጥ ተሸሸገ። በ1603  የ[[ጉራጌ]]ው ራስ[[ዘ ስላሴ]] ዘ-ድንግልን ንጉሰ ነገስት [[አፅናፍ ሰገድ]] አድርጎ ሾመው።  አዲሱ ንጉስ ግን በ[[ዳንካዝ]] ቤተ መንግስቱ የጀስዩቱን መሪ [[ፔድሮ ፔዝ]] በማስመጣት የ[[ካቶሊክ]] እምነት ተከታይ ሆነ።  በዚህ ጊዜ ያነገሱት ራስ [[ዘ ስላሴ]] ዘድንግልን መቃወም ብቻ ሳይሆን ከስልጣኑም እንዲወርድ በ[[ጎጃም]] አመጽ ማነሳሳት ጀመሩ። ይን አመጽ ለማስቆም [[ጥቅምት 16]]፣ 1604 አጼ ዘድንግል ከ200 ጠብመንጃ ከታጠቁ [[ፖርቹጋሎች]] ጋር በመሆን በ[[ባርቾ]] ሜዳ ላይ ዘመተ። አማጺወቹ የንጉሰ ነገስቱን ጦር ከማሸነፋቸው በተጨማሪ፣ ንጉሱንም ገደሉት። [[ጄምስ ብሩስ]] እንደመዘገበው የንጉሱ ሰውነት እስከ 3 ቀን በሜዳው ላይ ካረፈ በኋላ ያካባቢው ገበሬወች ትንሽ መቃብር ሰርተው በዚያው ሜዳ እንደቀበሩት ያትትታል። ከ10 አመት በኋላም ወደጁ የነበረው የአጎቱ ልጅ [[ሱሰንዮስ]] ሬሳው ተቆፍሮ ወጥቶ በ[[ደጋ እስጢፋኖስ]] ቤተክርስቲያን፣ [[ደጋ ደሴት]]፣ [[ጣና]] ሃይቅ ከሌሎች ቀደምት ነገሥታት ጎን እንዲያርፍ አድርጓል። <ref>James Bruce, ''Travels to Discover the Source of the Nile'' (1805 edition), vol. 3, pp. 270f</ref>

==ማጣቀሻወች==
<references/>

{{የኢትዮጵያ ነገሥታት}}

[[መደብ:የኢትዮጵያ ነገሥታት]]