# ዳኛዋቲ
ዳኛዋቲ (በርምኛ፦: ဓညဝတီ ፣ ፓሊኛ፦ /ዸኘቨቲ/) በጥንታዊ አራካን (አሁን ረክሃይን ክፍላገር ሚየንማ) እና በአፈ ታሪክ የነበረ የከተማ፣ የ፫ ሥርወ መንግሥታትና የሀገር ስም ነበረ።
ለነዚሁ ፫ ቅድመ ታሪካዊ ሥርወ መንግሥታት አንዳችም ቅርስ እስካሁን ባለመገኘቱ፣ ከትውፊትና አፈ ታሪክ ብቻ ይታወቃሉ። 
በአራካን ታሪክ፣ እስከ 1420 ዓም እስከ ምራውክ-ኡ መንግሥት ምንም እርግጠኛ አቆጣጠር ወይም መዝገብ የለም።
የእንግላንድ ጸሐፊ አርሰር ፈይር በ1825 ዓም በጻፈው የበርማ ታሪክ አቆጣጠር፣ የልማዳዊ ነገሥታት ዝርዝር ለነዚህ ፫ ዳኛዋቲ ሥርወ መንግሥታት ከ2674 ዓክልበ. ጀምሮ እስከሚከተለው እስከ ዌሻሊ መንግሥት እስከ 780 ዓም ድረስ ቆየ። በእርሱ አከፋፈል ዜና መዋዕሉ እንዲህ ያመልክታል፦ 
- መጀመርያው ዳኛዋቲ መንግሥት፣ 2674-833 ዓክልበ.። ከመሥራቹ ማራ ዩ (2674-2612 ዓክልበ. የገዛ ተብሎ) ይጀመራል።
- ሁለተኛው ዳኛዋቲ መንግሥት፣ 833 ዓክልበ.-138 ዓም
- ሦስተኛው ዳኛዋቲ መንግሥት፣ 138-780 ዓም።

በአራካን አፈ ታሪክ፣ በዚህ ፫ኛው መንግሥት መጀመርያ ጎታማ ቡዳ እራሱ አገሩን እንደ ጎበኘ ይባላል። በእንግሊዝ ጸሐፊው ፈይር ሐሣብ ግን ከጎታማ ዘመን በኋላ የቡዲስም እምነት ወደ አገሩ የገባበት ወቅት ይሆናል እንጂ በማለት በ፪ኛው ክፍለ ዘመን አደረገው።
ዘመናዊ የአራካን (ረክሐይን) ጥናት መምህሮች የአርሰር ፈይር አቆጣጠሮች በፍጹም እንደ ተሳቱ ጽፈዋል። በነርሱ አቆጣጠር፦
- መጀመርያው ዳኛዋቲ - 3325-1515 ዓክልበ.
- ሁለተኛው ዳኛዋቲ - 1515-588 ዓክልበ.
- ሦስተኛው ዳኛዋቲ 588 ዓክልበ - 320 ዓም.

በዚህ አስተሳሰብ ጎታማ ቡዳ በውነት በ፫ኛው ዳኛዋቲ መጀመርያ አገሩን ጎበኘ። ፫ኛ ዳኛዋቲ ከ588 ዓክልበ. እስከ ዌሻሊ መንግሥት እስከ 320 ዓም እንደ ቆየ አንዳንድ ማስረጃዎች አቅርበዋል።
በአፈታሪኩ መሠረት፣ የ፩ኛ ሥርወ መንግስት መስራች ማራ ዩ ከሕንድ አገር አርያኖች ዙሪያ ከቫራነሲ ከተማ መንግሥት ፈለሰ። ሆኖም አርያኖቹ ይህን ከተማ ቫራነሲን የሠፈሩት በዛሬው ታሪክ ሊቃውንት ግመት ከ1500 ዓክልበ. (ርግ ቬዳ) በፊት አይሆንም። ስለዚህ፣ ማራ ዩ ወይም በ2674 ዓክልበ. ወይም በ3325 ዓክልበ. ያደረገው ነገሥታት ዝርዝር መጋነን ሳይሆን አይቀርም። 
1. ↑  https://www.scribd.com/document/38283206/History-Book-Part-I-a የአራካን ታሪክ


ዳኛዋቲ
[[ስዕል:MyanmarRakhine.png|300px|thumb|ረክሃይን ግዛት በዘመናዊ ሚየንማ]]
'''ዳኛዋቲ''' ([[በርምኛ]]፦: ဓညဝတီ ፣ [[ፓሊኛ]]፦ /ዸኘቨቲ/) በጥንታዊ [[አራካን]] (አሁን [[ረክሃይን]] ክፍላገር [[ሚየንማ]]) እና በ[[አፈ ታሪክ]] የነበረ የከተማ፣ የ፫ ሥርወ መንግሥታትና የሀገር ስም ነበረ።

ለነዚሁ ፫ ቅድመ ታሪካዊ ሥርወ መንግሥታት አንዳችም ቅርስ እስካሁን ባለመገኘቱ፣ ከትውፊትና አፈ ታሪክ ብቻ ይታወቃሉ። 

በአራካን ታሪክ፣ እስከ 1420 ዓም እስከ [[ምራውክ-ኡ]] መንግሥት ምንም እርግጠኛ አቆጣጠር ወይም መዝገብ የለም።

የ[[እንግላንድ]] ጸሐፊ [[አርሰር ፈይር]] በ1825 ዓም በጻፈው ''[[የበርማ ታሪክ]]'' አቆጣጠር፣ የልማዳዊ ነገሥታት ዝርዝር ለነዚህ ፫ ዳኛዋቲ ሥርወ መንግሥታት ከ2674 ዓክልበ. ጀምሮ እስከሚከተለው እስከ [[ዌሻሊ]] መንግሥት እስከ 780 ዓም ድረስ ቆየ። በእርሱ አከፋፈል ዜና መዋዕሉ እንዲህ ያመልክታል፦ 

* መጀመርያው ዳኛዋቲ መንግሥት፣ 2674-833 ዓክልበ.። ከመሥራቹ [[ማራ ዩ]] (2674-2612 ዓክልበ. የገዛ ተብሎ) ይጀመራል።
* ሁለተኛው ዳኛዋቲ መንግሥት፣ 833 ዓክልበ.-138 ዓም
* ሦስተኛው ዳኛዋቲ መንግሥት፣ 138-780 ዓም። 

በአራካን አፈ ታሪክ፣ በዚህ ፫ኛው መንግሥት መጀመርያ [[ጎታማ ቡዳ]] እራሱ አገሩን እንደ ጎበኘ ይባላል። በእንግሊዝ ጸሐፊው ፈይር ሐሣብ ግን ከጎታማ ዘመን በኋላ የ[[ቡዲስም]] እምነት ወደ አገሩ የገባበት ወቅት ይሆናል እንጂ በማለት በ፪ኛው ክፍለ ዘመን አደረገው።

ዘመናዊ የአራካን (ረክሐይን) ጥናት መምህሮች የአርሰር ፈይር አቆጣጠሮች በፍጹም እንደ ተሳቱ ጽፈዋል። በነርሱ አቆጣጠር፦

*መጀመርያው ዳኛዋቲ - 3325-1515 ዓክልበ.
*ሁለተኛው ዳኛዋቲ - 1515-588 ዓክልበ.
*ሦስተኛው ዳኛዋቲ 588 ዓክልበ - 320 ዓም.

በዚህ አስተሳሰብ ጎታማ ቡዳ በውነት በ፫ኛው ዳኛዋቲ መጀመርያ አገሩን ጎበኘ። ፫ኛ ዳኛዋቲ ከ588 ዓክልበ. እስከ ዌሻሊ መንግሥት እስከ 320 ዓም እንደ ቆየ አንዳንድ ማስረጃዎች አቅርበዋል።<ref>https://www.scribd.com/document/38283206/History-Book-Part-I-a የአራካን ታሪክ</ref>

በአፈታሪኩ መሠረት፣ የ፩ኛ ሥርወ መንግስት መስራች ማራ ዩ ከ[[ሕንድ]] አገር [[አርያኖች]] ዙሪያ ከ[[ቫራነሲ]] ከተማ መንግሥት ፈለሰ። ሆኖም አርያኖቹ ይህን ከተማ ቫራነሲን የሠፈሩት በዛሬው ታሪክ ሊቃውንት ግመት ከ1500 ዓክልበ. ([[ርግ ቬዳ]]) በፊት አይሆንም። ስለዚህ፣ ማራ ዩ ወይም በ2674 ዓክልበ. ወይም በ3325 ዓክልበ. ያደረገው ነገሥታት ዝርዝር መጋነን ሳይሆን አይቀርም። 

<references/>

{{መዋቅር-ታሪክ}}

[[መደብ:ምየንማ]]
[[መደብ:አፈ ታሪክ]]
[[መደብ:የእስያ ታሪክ]]
[[መደብ:የቀድሞ ከተሞች]]
[[መደብ:ታሪካዊ አገሮች]]
[[መደብ:ቡዲስም]]