# እልከኝነት
በኤሌክትሪክ ዑደት ውስጥ የሚያልፍ የኤሌክትሪክ ጅረት  ምንጊዜም  የመግነጢስ መስክ ይፈጥራል። በሌላ አባባል የመግነጢስ ፍለክስ  Φ  በዑደቱ ውስጥ ይፈጥራል። በዚህ ብሚፈጠረው ፍለክስና በጅረቱ መካከል ያለው ሒሳባዊ ተዛምዶ እልከኝነት  ወይንም ኢንደክታንስ ይባላል። እልከኝነት በፊደል L  ብዙ ጊዜ ይወከላል። በሒሳብ ቋንቋ ሲጻፍ  እንዲህ ነው፦
{\displaystyle L={\frac {\Phi }{i}}.}
የእልከኝነት መለኪያ  ሄንሪ Henry (H) ይሰናል፡ 1 H = 1 Wb / A (ዌበር በአምፔር)

## አመንቺ ጅረትና እልከኝነት
በእልከኛ ዑደት ውስጥ የሚፈሰው የኤሌክትሪክ ጅረት እሚያመነታ ከሆነ  በእልከኛው ቁሱ ላይ ቮልቴጅ ይፈጠራል። ይህ ቮልቴጅ  ከመግነጢሳዊው ፍለክስ ለውጥ ጋር አብሮ ያድጋል ወይም ይከስማል። በሒሳብ ሲጻፍ፦
{\displaystyle V={d\Phi  \over dt}=L{di \over dt}}    ይህ እኩልዮሽ እንግዲህ ከኒውተን እኩልዮሽ  {\displaystyle f=m{dv \over dt}} ጋር ተመሳሳይ ባህርይ አለው። የእልከኝነት ድርሻ እንግዲህ እንደ ግዝፈት  ለውጥን መቃወም ነው ማለት ነው።
የእልከኛ ባህሪ እንደ  የኤሌክትሪክ እንቅፋት አይነት ቢሆንም  እንቅፋት ጅረትን ሲቃዎም፣ እልከኛ ግን የሚቃወመው የጅረት ለውጥን ነው። ስለሆነም በዑደቱ ውስጥ የሚያልፈው ጅረት እየጨመረ ሲሄድ እልከኛው  እያደገ እሚሄድ አቅም በማጠራቀም የጅረቱን እድገት ለመግታት ይሞክራል። ጅረቱ አንድ ቦታ ላይ ሲረጋ፣ እልከኛው አቅም ማጠራቀም ያቆማል። ጅረቱ መቀነስ ሲጀምር፣ ይህን ለመቃወም እልከኛው ያጠራቀመውን አቅም ለጅረት ማመንጫነት መጠቀም ይጀምራል።

እልከኝነት
[[Image: Själv-induktans.svg|thumb|right|260 px|ኢንዳክታንስ]]{{ሊኒያር መረብ ትንታኔ}}
በ[[ኤሌክትሪክ ዑደት]] ውስጥ የሚያልፍ የ[[ኤሌክትሪክ ጅረት]]  ምንጊዜም  የ[[መግነጢስ መስክ]] ይፈጥራል። በሌላ አባባል [[የመግነጢስ ፍለክስ]]  Φ  በዑደቱ ውስጥ ይፈጥራል። በዚህ ብሚፈጠረው ፍለክስና በጅረቱ መካከል ያለው ሒሳባዊ ተዛምዶ '''እልከኝነት'''  ወይንም ኢንደክታንስ ይባላል። እልከኝነት በፊደል L  ብዙ ጊዜ ይወከላል። በሒሳብ ቋንቋ ሲጻፍ  እንዲህ ነው፦
:<math>L= \frac{\Phi}{i}.</math>

የእልከኝነት መለኪያ  [[ሄንሪ]] Henry (H) ይሰናል፡ 1 H = 1 Wb / A (ዌበር በአምፔር)

== አመንቺ ጅረትና እልከኝነት ==
በእልከኛ ዑደት ውስጥ የሚፈሰው የኤሌክትሪክ ጅረት እሚያመነታ ከሆነ  በእልከኛው ቁሱ ላይ ቮልቴጅ ይፈጠራል። ይህ ቮልቴጅ  ከመግነጢሳዊው ፍለክስ ለውጥ ጋር አብሮ ያድጋል ወይም ይከስማል። በሒሳብ ሲጻፍ፦

:<math> V = {d \Phi \over dt} = L{di \over dt}</math>    ይህ እኩልዮሽ እንግዲህ ከኒውተን እኩልዮሽ <small><small> <math> f  = m{dv \over dt}</math></small></small> ጋር ተመሳሳይ ባህርይ አለው። የእልከኝነት ድርሻ እንግዲህ እንደ [[ግዝፈት]]  ለውጥን መቃወም ነው ማለት ነው።

የእልከኛ ባህሪ እንደ [[መጠነ እንቅፋት| የኤሌክትሪክ እንቅፋት]] አይነት ቢሆንም  እንቅፋት ጅረትን ሲቃዎም፣ እልከኛ ግን የሚቃወመው የጅረት ለውጥን ነው። ስለሆነም በዑደቱ ውስጥ የሚያልፈው ጅረት እየጨመረ ሲሄድ እልከኛው  እያደገ እሚሄድ [[አቅም]] በማጠራቀም የጅረቱን እድገት ለመግታት ይሞክራል። ጅረቱ አንድ ቦታ ላይ ሲረጋ፣ እልከኛው አቅም ማጠራቀም ያቆማል። ጅረቱ መቀነስ ሲጀምር፣ ይህን ለመቃወም እልከኛው ያጠራቀመውን አቅም ለጅረት ማመንጫነት መጠቀም ይጀምራል።

[[መደብ: ኤሌክትሪክ ዑደት]]