# ዝሆን
ዝሆን ከባዮሎጂ ዘመድ Elephantidae («የዝሆን አስተኔ») እንዲሁም ከክፍለመደብ Proboscidea («ባለ ኩምቢዎች») ብቸኛው ኗሪ አባሎች ናቸው። የዝሆን መደብ 3 የተላያዩ ኗሪ ዝርያዎችን ያቀፈ ነው። እነሱም የአፍሪካ የነጭ ሳር ዝሆን፣ የአፍሪካ የጫካ ዝሆን (እንከ ቅርብ የአፍሪካ ዝሆን ሲባል የነበረው) እና የኤዢያ ዝሆን (ወይ የህንድ ዝሆን የሚባለው) ናቸው። ከዝሆን ጭምር አንዳንድ በጥንት የጠፉት ነባር ዝርያዎች በተለይም Mammoth ማሞጥ ወይም ቀንደ መሬት በዝሆን አስተኔ ውስጥ ተመድበዋል።
ዝሆን ማማል (ወይም ጡት አጥቢ እንስሳ) ሲሆን፣ በምድር ከሚገኙ እንሥሣት በሙሉ ግዙፉ እንሳሳ ነው። ሴት ዝሆን ከእንስሶች በሙሉ የርግዘት ግዜት ረጅሙ ሲሆን 22 ወራት ይፈጃል። አንድ ዝሆን ሲውለድ 120 ኪ.ግ. መአከለኛ ክብደት አለው። ዝሆን እስካ 70 አመታት እድሜ ሊያስቆጥር ይችላል። እስካሁን የተመዘገበው ታላቁ ዝሆን 12 000 ኪ.ግ. ያስቆጠረ ሲሆን ርዝመቱ ደግሞ 4.2 ሜ በመድረስ ከመሀከለኛው የዝሆኖች ቁመት 1 ሜትር በላይ አስቆጥረዋል።
ዝሆኖች በሚኖሩበት ስፍራ በሰው ልጆች እንቅስቃሴ ምክኒያት እየተጎዱ መጥተው ቨ እ.አ.ኤ 1.3 ሚሊዪን ይቆጠሩ የነበሩ በ 1989 ወደ 600 000 ዝቅ በለው ተገኝተዋል። ዛሬ ከ 440 000 እስከ 660 000 ሆነው ይተመናሉ።
ባለፈው ክፍለ ዘመን በእስያ አንዳንድ ዝሆኖች በኩምቢያቸው ማለፊያ ስዕል ለመሳል በቂ አዕምሮና ሥነ ውበት እንዳላቸው አሳይተዋል። ይም በበርካታ ዩቱብ ቪዴዎች ሊታይ ይቻላል። የፈጠሩት ትርዒቶች ዝሆን፣ ዛፍ፣ አበባ፣ ሣር እና በላቲን ፊደል ፊርማቸው አለባቸው። 

ዝሆን
{{Taxobox
| color = pink
| name = ዝሆን
| image = African Bush Elephant Mikumi.jpg
| image_width = 300px
| image_caption = በአፍሪካ የሚገኘው የዝሆን ዝርያ በ[[ሚኩሚ ብሄራዊ ፓርክ]]፣ [[ታንዛኒያ]]
| regnum = [[ጉንደ እንስሳ]] (Animalia)
| phylum = [[አምደስጌ]] (Chordata)
| subphylum = [[ባለ አከርካሪ]] (Vertebrata)
| classis = [[አጥቢ]] (Mammalia)
| ordo = [[ባለ ኩምቢ]] (Proboscidea)
| superfamilia = [[Elephantoidea]]
| familia = '''Elephantidae'''
| familia_authority = [[John Edward Gray|Gray]], 1821
| subdivision_ranks = ንዑስ ዘመዶች (Subfamilia)
| subdivision = 
* See [http://en.wikipedia.org/wiki/Elephant#Hierarchy_Classification_of_the_Family_Elephantidae - '''Hierarchy Classification''']
}}

'''ዝሆን''' ከ[[ባዮሎጂ]] ዘመድ ''Elephantidae'' («[[የዝሆን አስተኔ]]») እንዲሁም ከ[[ክፍለመደብ]] ''Proboscidea'' («[[ባለ ኩምቢዎች]]») ብቸኛው ኗሪ አባሎች ናቸው። የዝሆን መደብ 3 የተላያዩ ኗሪ ዝርያዎችን ያቀፈ ነው። እነሱም የ[[አፍሪካ የነጭ ሳር ዝሆን]]፣ [[የአፍሪካ የጫካ ዝሆን]] (እንከ ቅርብ [[የአፍሪካ ዝሆን]] ሲባል የነበረው) እና [[የኤዢያ ዝሆን]] (ወይ የህንድ ዝሆን የሚባለው) ናቸው። ከዝሆን ጭምር አንዳንድ በጥንት የጠፉት ነባር ዝርያዎች በተለይም Mammoth ማሞጥ ወይም [[ቀንደ መሬት]] በዝሆን አስተኔ ውስጥ ተመድበዋል።

ዝሆን ማማል (ወይም [[ጡት አጥቢ እንስሳ]]) ሲሆን፣ በምድር ከሚገኙ እንሥሣት በሙሉ [[ታላቅ እንስሳት|ግዙፉ]] እንሳሳ ነው። ሴት ዝሆን ከእንስሶች በሙሉ የርግዘት ግዜት ረጅሙ ሲሆን 22 ወራት ይፈጃል። አንድ ዝሆን ሲውለድ 120 ኪ.ግ. መአከለኛ ክብደት አለው። ዝሆን እስካ 70 አመታት እድሜ ሊያስቆጥር ይችላል። እስካሁን የተመዘገበው ታላቁ ዝሆን 12 000 ኪ.ግ. ያስቆጠረ ሲሆን ርዝመቱ ደግሞ 4.2 ሜ በመድረስ ከመሀከለኛው የዝሆኖች ቁመት 1 ሜትር በላይ አስቆጥረዋል።

ዝሆኖች በሚኖሩበት ስፍራ በሰው ልጆች እንቅስቃሴ ምክኒያት እየተጎዱ መጥተው ቨ እ.አ.ኤ 1.3 ሚሊዪን ይቆጠሩ የነበሩ በ 1989 ወደ 600 000 ዝቅ በለው ተገኝተዋል። ዛሬ ከ 440 000 እስከ 660 000 ሆነው ይተመናሉ።

ባለፈው ክፍለ ዘመን በእስያ አንዳንድ ዝሆኖች በኩምቢያቸው ማለፊያ ስዕል ለመሳል በቂ አዕምሮና [[ሥነ ውበት]] እንዳላቸው አሳይተዋል። ይም በበርካታ [[ዩቱብ]] ቪዴዎች ሊታይ ይቻላል። የፈጠሩት ትርዒቶች ዝሆን፣ ዛፍ፣ አበባ፣ ሣር እና በ[[ላቲን ፊደል]] ፊርማቸው አለባቸው። 

{{መዋቅር}}

[[መደብ:የዱር አራዊት]]