text: # Hĭ-ciŭ
  Hĭ-ciŭ (非洲), ciòng miàng Ā-hĭ-lé-gă (阿非利加), sê sié-gái dâ̤ 2 duâi gì dâi-lṳ̆k, miêng-cék 30,221,532 km², sê dê-giù biēu miêng-cék gì 6.0%, ciòng-buô lṳ̆k-dê miêng-cék gì 20.4%. 2005 nièng tūng-gié, gê̤ṳng-cūng ô 8.9 é nè̤ng sĕng-uăk diŏh Hĭ-ciŭ, dâi-kái sê sié-gái ciòng-buô ìng-kēu gì 14%.
  Hĭ-ciŭ báe̤k-buô sê Dê-dṳ̆ng-hāi, dĕ̤ng-báe̤k buô sê Suez Ông-ò̤ gâe̤ng È̤ng-hāi, dĕ̤ng-nàng buô sê Éng-dô-iòng, să̤ buô sê Dâi-să̤-iòng.
  Hĭ-ciŭ ké̤ṳk nêng-ùi sê ìng-lôi huák-nguòng gì dê-huŏng.
  
  ## Mìng-chĭng gì lài-lĭk
  "Hĭ-ciŭ" găk Să̤-huŏng ngṳ̄-ngiòng diē-sié sê „Africa“: „Afri“ sê gū-cā sĕng-uăk diŏh Báe̤k Hĭ Carthago dê-kṳ̆ gì mìng-cŭk gì miàng; "-ca" sê Lá-dĭng-ngṳ̄ gì sṳ̀-muōi, é-sé̤ṳ sê "guók-gă hĕ̤k-ciā liāng-tū".
  
  ## Guók-gă
  - Burundi
  - Djibouti
  - Eritrea
  - Ethiopia
  - Kenya
  - Comoros
  - Rwanda
  - Seychelles
  - Somalia
  - Somaliland -- buô-hông sìng-nêng
  - Tanzania
  - Uganda
  - Cameroon
  - Congo Mìng-ciō Gê̤ṳng-huò-guók
  - Congo Gê̤ṳng-huò-guók
  - Chiáh-dô̤ Guinea
  - Gabon
  - São Tomé gâe̤ng Príncipe
  - Dṳ̆ng-hĭ Gê̤ṳng-huò-guók
  - Algeria
  - Ăi-gĭk
  - Nàng Sudan
  - Lṳ̄-bī-ā
  - Morocco
  - Sahrawi Ā-lá-báik Mìng-ciō Gê̤ṳng-huò-guók -- buô-hông sìng-nêng
  - Sudan
  - Tunisia
  - Angola
  - Botswana
  - Nàng-hĭ
  - Lesotho
  - Madagascar
  - Malawi
  - Mauritius
  - Mozambique
  - Namibia
  - Eswatini
  - Zambia
  - Zimbabwe
  - Benin
  - Burkina Faso
  - Cabo Verde
  - Côte d'Ivoire
  - Gambia
  - Ghana
  - Guinea
  - Guinea-Bissau
  - Liberia
  - Mali
  - Mauritania
  - Niger
  - Nigeria
  - Senegal
  - Sierra Leone
  - Chad
  - Togo
  
  
  ## Dê-kṳ̆
  - Canary Gùng-dō̤ -- sṳ̆k Să̤-băng-ngà
  - Ceuta -- sṳ̆k Să̤-băng-ngà
  - Melilla -- sṳ̆k Să̤-băng-ngà
  - Madeira -- sṳ̆k Buò-dò̤-ngà
  - Ĭng-guók Éng-dô-iòng Liāng-tū -- sṳ̆k Ĭng-guók
  - Mayotte -- sṳ̆k Huák-guók
  - Réunion -- sṳ̆k Huák-guók
  - Saint Helena, Ascension gâe̤ng Tristan da Cunha -- sṳ̆k Ĭng-guók
  
  
title: Hĭ-ciŭ
wikitext: [[File:Africa (orthographic projection).svg|thumb|300px|Hĭ-ciŭ diŏh sié-gái siông.|right]]
  '''Hĭ-ciŭ''' (非洲), ciòng miàng '''Ā-hĭ-lé-gă''' (阿非利加)<ref>{{cite book|title=Dictionary of the Foochow Dialect|edition=3|author=R. S. Maclay|author2=C. C. Baldwin|author3=S. H. Leger|year=1929|page=1}}</ref>, sê sié-gái dâ̤ 2 duâi gì [[dâi-lṳ̆k]], miêng-cék 30,221,532 km², sê [[dê-giù]] biēu miêng-cék gì 6.0%, ciòng-buô [[lṳ̆k-dê]] miêng-cék gì 20.4%. 2005 nièng tūng-gié, gê̤ṳng-cūng ô 8.9 é nè̤ng sĕng-uăk diŏh Hĭ-ciŭ, dâi-kái sê sié-gái ciòng-buô ìng-kēu gì 14%.
  
  Hĭ-ciŭ báe̤k-buô sê [[Dê-dṳ̆ng-hāi]], dĕ̤ng-báe̤k buô sê [[Suez Ông-ò̤]] gâe̤ng [[È̤ng-hāi]], dĕ̤ng-nàng buô sê [[Éng-dô-iòng]], să̤ buô sê [[Dâi-să̤-iòng]].
  
  Hĭ-ciŭ ké̤ṳk nêng-ùi sê [[ìng-lôi]] huák-nguòng gì dê-huŏng.
  
  == Mìng-chĭng gì lài-lĭk ==
  "Hĭ-ciŭ" găk [[Să̤-huŏng]] [[ngṳ̄-ngiòng]] diē-sié sê „'''Africa'''“: „'''Afri'''“ sê gū-cā sĕng-uăk diŏh Báe̤k Hĭ [[Carthago]] dê-kṳ̆ gì [[mìng-cŭk]] gì miàng; "'''-ca'''" sê [[Lá-dĭng-ngṳ̄]] gì sṳ̀-muōi, é-sé̤ṳ sê "guók-gă hĕ̤k-ciā liāng-tū".
  
  == Guók-gă ==
  * {{flagcountry|Burundi}}
  * {{flagcountry|Djibouti}}
  * {{flagcountry|Eritrea}}
  * {{flagcountry|Ethiopia}}
  * {{flagcountry|Kenya}}
  * {{flagcountry|Comoros}}
  * {{flagcountry|Rwanda}}
  * {{flagcountry|Seychelles}}
  * {{flagcountry|Somalia}}
  * {{flagcountry|Somaliland}} -- buô-hông sìng-nêng
  * {{flagcountry|Tanzania}}
  * {{flagcountry|Uganda}}
  * {{flagcountry|Cameroon}}
  * {{flagcountry|Democratic Republic of the Congo}}
  * {{flagcountry|Republic of the Congo}}
  * {{flagcountry|Equatorial Guinea}}
  * {{flagcountry|Gabon}}
  * {{flagcountry|São Tomé and Príncipe}}
  * {{flagcountry|Central African Republic}}
  * {{flagcountry|Algeria}}
  * {{flagcountry|Egypt}}
  * {{flagcountry|South Sudan}}
  * {{flagcountry|Libya}}
  * {{flagcountry|Morocco}}
  * {{flagcountry|Sahrawi Arab Democratic Republic}} -- buô-hông sìng-nêng
  * {{flagcountry|Sudan}}
  * {{flagcountry|Tunisia}}
  * {{flagcountry|Angola}}
  * {{flagcountry|Botswana}}
  * {{flagcountry|South Africa}}
  * {{flagcountry|Lesotho}}
  * {{flagcountry|Madagascar}}
  * {{flagcountry|Malawi}}
  * {{flagcountry|Mauritius}}
  * {{flagcountry|Mozambique}}
  * {{flagcountry|Namibia}}
  * {{flagcountry|Eswatini}}
  * {{flagcountry|Zambia}}
  * {{flagcountry|Zimbabwe}}
  * {{flagcountry|Benin}}
  * {{flagcountry|Burkina Faso}}
  * {{flagcountry|Cape Verde}}
  * {{flagcountry|Ivory Coast}}
  * {{flagcountry|Gambia}}
  * {{flagcountry|Ghana}}
  * {{flagcountry|Guinea}}
  * {{flagcountry|Guinea-Bissau}}
  * {{flagcountry|Liberia}}
  * {{flagcountry|Mali}}
  * {{flagcountry|Mauritania}}
  * {{flagcountry|Niger}}
  * {{flagcountry|Nigeria}}
  * {{flagcountry|Senegal}}
  * {{flagcountry|Sierra Leone}}
  * {{flagcountry|Chad}}
  * {{flagcountry|Togo}}
  
  == Dê-kṳ̆==
  * {{flagcountry|Canary Islands}} -- sṳ̆k Să̤-băng-ngà
  * {{flagcountry|Ceuta}} -- sṳ̆k Să̤-băng-ngà
  * {{flagcountry|Melilla}} -- sṳ̆k Să̤-băng-ngà
  * {{flagcountry|Madeira}} -- sṳ̆k Buò-dò̤-ngà
  * {{flagcountry|British Indian Ocean Territory}} -- sṳ̆k Ĭng-guók
  * {{flagcountry|Mayotte}} -- sṳ̆k Huák-guók
  * {{flagcountry|Réunion}} -- sṳ̆k Huák-guók
  * {{flagcountry|Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha}} -- sṳ̆k Ĭng-guók
  
  ==Chăng-kō̤==
  {{reflist}}
  {{Sié-gái}}
  {{authority control}}
  [[分類:Sié-gái]]