text: # Dài-uăng
  Dài-uăng ( 臺灣 Bŏng-cô/Séng-sék, hĕ̤k-chiā tĕ̤k Dài-uàng; Mìng-nàng-uâ: Tâi-oân) sê Tái-bìng-iòng gà̤-dēng gì 1 bĭh dō̤-sê̤ṳ, găk Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók Hók-gióng Sēng dĕ̤ng-buô, sê Dṳ̆ng-huà Mìng-guók ciō-iéu gì guāng-hăk kṳ̆-mĭk. „Dài-uăng“ buōng-lài găi-dŏng tĕ̤k có̤ „Dài-uàng“, Háng-cê siā có̤ „臺員“.
  Gô-dā̤ Să̤-huŏng iâ giéu Dài-uăng có̤ „Formasa“ (téng Buò-dò̤-ngà-ngṳ̄ „Ilha Formosa" lì gì, é-sé̤ṳ sê "mī-lâ̤ gì dō̤-sê̤ṳ“).
  
  ## Lĭk-sṳ̄
  Gū-cā-cā, cêu ô gōng Nàng-dō̤ ngṳ̄-hiê gì nguòng-sṳ̄ gṳ̆-mìng dêu lŏ̤h Dài-uăng. Ék-dĭk gáu 15 sié-gī, dŭ mò̤ sêu Háng-cŭk ùng-huá gì īng-hiōng.
  1624 - 1662 nièng, Dài-uăng ké̤ṳk Hò̤-làng tūng-dê. Hò̤-làng céng-hū diêu Hók-gióng ièng-hāi gṳ̆-mìng buăng gáu Dài-uăng kŭi-huák.
  1662 nièng 2 nguŏk 1 hô̤, Dâng Sìng-gŭng (鄭成功) gŭng-dôi páh iàng Hò̤-làng gŭng-dôi, ciéng-liāng Dài-uăng, gióng-lĭk Dŭng-nìng-guók.
  1863 nièng, Chĭng-dièu ciŏng-gŭng Siĕ Lòng (施琅) páh iàng Dŭng-nìng-guók, iù-sê, Dài-uăng siàng-ùi Chĭng-dièu gì liāng-tū.
  1895 nièng Gák-ngū Ciéng-cĕng (甲午戰爭), Dài-uăng gák ké̤ṳk Nĭk-buōng.
  1945 nièng Nĭk-buōng sék-bâi, Dṳ̆ng-guók Guók-mìng-dōng kăi-sṳ̄ lī-dê. 1949 nièng, Guók-mìng-dōng diŏh nô̤i-ciéng sék-bâi, cāu kó̤ Dài-uăng. Iù-sê, Dài-uăng cêu dâi-biēu Dṳ̆ng-huà Mìng-guók, ék-dĭk gáu gĭng-dáng.
  
  ## Ìng-kēu
  Gŏng-gé̤ṳ 2005 nièng gì gū-liông, Dài-uăng ô 2,290 uâng nè̤ng, ô 98% sê Háng-cŭk. Diŏh Háng-cŭk dài-dŏng ô 86% sê cā-gĭ gì Háng-cŭk iè-mìng, bău-guăng gōng Mìng-nàng-uâ gì Holo-nè̤ng gâe̤ng gōng Káh-uâ gì Káh-gă-nè̤ng, gì-tă gì Háng-cŭk dŭ sê 1949 nièng tié Guók-mìng-dōng cāu-huāng Dài-uăng gì dâi-lṳ̆k-nè̤ng.
  Gó ô 2% (dâi-mō̤ buóh 50 uâng nè̤ng) gì ìng-kēu sê Dài-uăng gì nguòng-cê̤ṳ-mìng (原住民), pī-ṳ̀ Bàng-puŏ-cŭk (平埔族).
  
  ## Ùng-huá
  Dài-uăng gì ùng-huá ciō-iéu sê téng Dṳ̆ng-guók dâi-lṳ̆k diòng lì gì, iâ sêu diŏh Nĭk-buōng gâe̤ng Mī-guók ùng-huá gì īng-hiōng. 1990 nièng-dâi kī, Dài-uăng kăi-diēng buōng-tū-huá ông-dông, cêng sâ̤ Dài-uăng buōng-iòng ùng-huá (Holo, Káh-gă gâe̤ng nguòng-cê̤ṳ-mìng) dŭ kiū bô-hĭng.
  
title: Dài-uăng
wikitext: {{twincdo|0|臺灣}}
  {{Ô-lī-kó̤}}
  [[File:LocationTaiwan.svg|thumbnail|200px|Dài-uăng dê-dù|right]]
  '''Dài-uăng''' ({{Siăng|Cdo Dài-uăng.ogg|臺灣}}, hĕ̤k-chiā tĕ̤k '''Dài-uàng'''; [[Mìng-nàng-uâ]]: ''Tâi-oân'') sê [[Tái-bìng-iòng]] gà̤-dēng gì 1 bĭh [[dō̤-sê̤ṳ]], găk [[Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók]] [[Hók-gióng Sēng]] dĕ̤ng-buô, sê [[Dṳ̆ng-huà Mìng-guók]] ciō-iéu gì guāng-hăk kṳ̆-mĭk. „'''''Dài-uăng'''''“ buōng-lài găi-dŏng tĕ̤k có̤ „'''''Dài-uàng'''''“, [[Háng-cê]] siā có̤ „臺員“.
  
  Gô-dā̤ [[Să̤-huŏng]] iâ giéu Dài-uăng có̤ „Formasa“ (téng [[Buò-dò̤-ngà-ngṳ̄]] „Ilha Formosa" lì gì, é-sé̤ṳ sê "mī-lâ̤ gì dō̤-sê̤ṳ“).
  
  == Lĭk-sṳ̄ ==
  [[File:1896 map of Taiwan.png|thumbnail|300px|1896 nièng gì Dài-uăng dê-dù, ô siŏh-piĕ dê-miàng sāi [[Băh-uâ-cê]].|right]]
  Gū-cā-cā, cêu ô gōng [[Nàng-dō̤ ngṳ̄-hiê]] gì nguòng-sṳ̄ gṳ̆-mìng dêu lŏ̤h Dài-uăng. Ék-dĭk gáu 15 sié-gī, dŭ mò̤ sêu [[Háng-cŭk]] [[ùng-huá]] gì īng-hiōng.
  
  1624 - 1662 nièng, Dài-uăng ké̤ṳk [[Hò̤-làng]] tūng-dê. Hò̤-làng céng-hū diêu [[Hók-gióng]] ièng-hāi gṳ̆-mìng buăng gáu Dài-uăng kŭi-huák.
  
  1662 nièng 2 nguŏk 1 hô̤, [[Dâng Sìng-gŭng]] (鄭成功) gŭng-dôi páh iàng Hò̤-làng gŭng-dôi, ciéng-liāng Dài-uăng, gióng-lĭk [[Dŭng-nìng-guók]].
  
  1863 nièng, [[Chĭng-dièu]] ciŏng-gŭng [[Siĕ Lòng]] (施琅) páh iàng Dŭng-nìng-guók, iù-sê, Dài-uăng siàng-ùi Chĭng-dièu gì liāng-tū.
  
  1895 nièng [[Gák-ngū Ciéng-cĕng]] (甲午戰爭), Dài-uăng gák ké̤ṳk [[Nĭk-buōng]].
  
  1945 nièng Nĭk-buōng sék-bâi, [[Dṳ̆ng-guók Guók-mìng-dōng]] kăi-sṳ̄ lī-dê. 1949 nièng, Guók-mìng-dōng diŏh nô̤i-ciéng sék-bâi, cāu kó̤ Dài-uăng. Iù-sê, Dài-uăng cêu dâi-biēu [[Dṳ̆ng-huà Mìng-guók]], ék-dĭk gáu gĭng-dáng.
  
  == Ìng-kēu ==
  Gŏng-gé̤ṳ 2005 nièng gì gū-liông, Dài-uăng ô 2,290 uâng nè̤ng, ô 98% sê [[Háng-cŭk]]. Diŏh Háng-cŭk dài-dŏng ô 86% sê cā-gĭ gì Háng-cŭk iè-mìng, bău-guăng gōng [[Mìng-nàng-uâ]] gì [[Holo-nè̤ng]] gâe̤ng gōng [[Káh-uâ]] gì [[Káh-gă-nè̤ng]], gì-tă gì Háng-cŭk dŭ sê 1949 nièng tié [[Guók-mìng-dōng]] cāu-huāng Dài-uăng gì [[Dṳ̆ng-guók dâi-lṳ̆k|dâi-lṳ̆k-nè̤ng]].
  
  Gó ô 2% (dâi-mō̤ buóh 50 uâng nè̤ng) gì ìng-kēu sê Dài-uăng gì nguòng-cê̤ṳ-mìng (原住民), pī-ṳ̀ Bàng-puŏ-cŭk (平埔族).
  
  == Ùng-huá ==
  Dài-uăng gì [[ùng-huá]] ciō-iéu sê téng [[Dṳ̆ng-guók dâi-lṳ̆k]] diòng lì gì, iâ sêu diŏh [[Nĭk-buōng]] gâe̤ng [[Mī-guók]] ùng-huá gì īng-hiōng. 1990 nièng-dâi kī, Dài-uăng kăi-diēng buōng-tū-huá ông-dông, cêng sâ̤ Dài-uăng buōng-iòng ùng-huá ([[Holo]], [[Káh-gă]] gâe̤ng nguòng-cê̤ṳ-mìng) dŭ kiū bô-hĭng.
  
  {{Commons|Taiwan|Dài-uăng}}
  {{Dṳ̆ng-huà Mìng-guók Hèng-céng-kṳ̆}}
  {{Authority control}}
  [[分類:Dṳ̆ng-huà Mìng-guók]]
  [[分類:Dài-uăng]]