text: # Sṳ̀ng-chéu (Hók-ciŭ chê-chéu)
  Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。
  Sṳ̀ng-chéu (榕𣗬) sê siŏh cṳ̄ng mò̤ huă gì chéu, hŭng-buó găh Hók-gióng, Dài-uàng, Guōng-dĕ̤ng, Mā-lài-să̤-ā, Liù-giù Gùng-dō̤, Ó̤-dâi-lê-ā dēng iĕk-dái, ā-iĕk-dái guók-gă gâe̤ng dê-kṳ̆. Sṳ̀ng-chéu tā̤-cék duâi, chéu-ngă̤ sâ̤, ô ké-gṳ̆ng; ĭng-ôi ké-gṳ̆ng cêng chiông nè̤ng gì chói-chiŭ, gó-chṳ̄ Hók-ciŭ-nè̤ng giéu ĭ „sṳ̀ng-chéu-chiŭ“. Sṳ̀ng-chéu siŏh nièng gáu muōi dŭ sê liŏh gì. Chéu-niŏh hìng-công chiông ák-lâung, liŏh-sáik, iâ ô nék-giāng uòng hĕ̤k-ciā chiēng-è̤ng; guōi-cī nâung, ièng, duâi-è̤ng sáik hĕ̤k-ciā ŭ-sáik. Sṳ̀ng-chéu sĕng-mêng-lĭk giòng, â̤ uăk siàng báh nièng dŭ mâ̤ sĕng.
  Sṳ̀ng-chéu găk Lièng-gŏng, Nìng-dáik, bô hô̤ lā̤ bī-sék-chéu (比式𣗬).
  
  ## Hók-ciŭ gì sṳ̀ng-chéu
  Sṳ̀ng-chéu sê Hók-ciŭ gì chê-chéu. Áng tūng-gié, Hók-ciŭ dŭ niāng ô 16 uâng dău sṳ̀ng-chéu, nâ siàng-diē cêu ô chă-bók-dŏ̤ 3 uâng dău. Gó-chṳ̄, Hók-ciŭ iâ ô biék-chĭng „Ṳ̀ng-siàng“ (榕城).
  
  ### Lĭk-sṳ̄
  Gé̤ṳ-suók, găh 2,000 nièng sèng, Hók-ciŭ gì nguòng-sṳ̄ Mìng-uŏk-cŭk cêu ī-gĭng kăi-sṳ̄ kĭng cùng dièu buái sṳ̀ng-chéu lāu.
  Sóng-dièu sì-hâiu, Hók-ciŭ có̤ kă̤-cūi. Tái-siū Diŏng Báik-ngṳ̆k (張伯玉) tŭi-hèng „biĕng hô sĭk ṳ̀ng“ (編戶植榕, muōi siŏh chió dŭ căi sṳ̀ng-chéu) gì céng-cháik, dái-liāng ciòng siàng gì Báh-sáng cà̤ căi sṳ̀ng-chéu, 3 nièng cêu căi ô siàng uâng dău. Dŏng-sì nè̤ng gōng Hók-ciŭ sê „Lṳ̆k-ĭng muāng siàng, sṳ̄ bók diŏng gái“ (綠蔭滿城, 暑不張蓋; gó̤-lòng siàng dŭ sê chéu, iĕk-tiĕng ng-sāi ciă sāng). Cāi-sióng Lī Gŏng (李綱) siā gáu: „Sùi ék-huŏng cĭ mī ĭng, lài uâng-lī cĭ chĭng-hŭng“ (垂一方之美蔭, 來萬里之清風).
  
  ### Hók-ciŭ sĕk-duâi gū-ṳ̀ng
  1. Sṳ̀ng-chéu Uòng (榕樹王): găh Hók-ciŭ-chê Guók-gă Sĕng-lìng Gŭng-huòng diē-sié. Huói-só chă-bók-dŏ̤ 930 nièng, chéu-dău ciŭ-dòng niék-gūi mī, ciéng dê 2 muō, chéu-muōi 1,300 bìng-huŏng-mī, sê Hók-ciŭ có̤i duâi, gó giéu „sṳ̀ng-chéu-uòng“.
  2. Ṳ̀ng-siàng dâ̤-ék gu-ṳ̀ng (榕城第一古榕): găh Hók-ciŭ Sēng-hū-lô (省府路) Sé̤ṳk-ŭi-lô (肅威路) Puòi-siĕng-gṳ̆ng (裴仙宮) diē-sié. Chéu-dău ciŭ-dòng 14.4 mī, gèng 22 mī, chéu-muōi dĭk-géng 28 mī.
  3. Sêu-ngàng-ṳ̀ng (壽岩榕): găh Hók-ciŭ Ṳ̀-săng. Chéu-dău ciŭ-dòng 9.1 mī, gèng 30 mī, chéu-muōi dĭk-géng 40 mī. Ciā sṳ̀ng-chéu bòng-biĕng gì ngàng-biáh gèng-dēng káik lāu siŏh ciáh cê-géng ô 2.22 mī gì „Sêu“ (壽) cê, gé̤ṳ diòng-sióh sê Chĭng-dièu Dô̤-guŏng nièng-găng (1836 nièng) sū káik gì.
  4. Ìng-cê-ṳ̀ng (人字榕): găh Hók-ciŭ Iòng-giò-lô (楊橋路) Gŏ̤-hŭng-giò (高峰橋) bòng-bĕng. Chéu-dău ciŭ-dòng 7.85 mī, gèng 20 mī, chéu-muōi dĭk-géng 25 mī. Ĭng diŏh siŏh dèu sṳ̀ng-chéu-chiŭ piĕu gáu dó̤i-ngiâng, siŏh chéu kià lâng ngiâng, cêng chiông siŏh ciáh „Ìng“ (人) cê.
  5. Dṳ̆ng-guók Ták-ṳ̀ng (中國塔榕): găh Hók-ciŭ Mā-muōi Lò̤-sìng-ták (羅星塔) bòng-biĕng. Chéu-dău ciŭ-dòng 4.14 mī, gèng 7 mī, chéu-muōi dĭk-géng 19 mī.
  6. Huà-lìng-sê gū-ṳ̀ng (華林寺古榕): găh Hók-ciŭ Huà-lìng-lô (華林路) Sēng-céng-hū muòng-kāu. Chéu-dău ciŭ-dòng 5.96 mī, gèng 22 mī, chéu-muōi dĭk-géng 26 mī. Gé̤ṳ-suók sê Báe̤k-sóng nièng-găng sū sĭk.
  7. Gáh-tiĕng-hâ ṳ̀ng (甲天下榕): găh Hók-ciŭ Chŏng-săng Hiŏng-cék-sê (香積寺) bòng-biĕng, mèng hióng Mìng-gĕ̤ng. Chéu-dău ciŭ-dòng 9.35 mī, gèng 20 mī, chéu-muōi dĭk-géng 38 mī.
  8. Tái-săng-ṳ̀ng (泰山榕): găh Hók-ciŭ Céng-ăng siàng-muòng gì Tái-săng-miêu (泰山廟) bòng-biĕng, ô 2 dău. Báe̤k-sié gì siŏh dău chéu-dău ciŭ-dòng 4.5 mī, gèng 14 mī, chéu-muōi dĭk-géng 17 mī; nàng-sié gì siŏh dău chéu-dău ciŭ-dòng 3.6 mī, gèng 16 mī, chéu-muōi dĭk-géng 19 mī.
  9. Uông-lṳ̀ng-dài gū-ṳ̀ng (望龍臺古榕): găh Hók-ciŭ Mìng-gĕ̤ng Gŭng-huòng diē-sié. Chéu-dău ciŭ-dòng 6 mī, gèng 13 mī, chéu-muōi dĭk-géng 30 mī.
  10. Ô 2 dău bêng-liĕk dâ̤ sĕk miàng:
  
  - Sĕ̤ng-pău-hăk-bô̤-ṳ̀ng (雙抛合抱榕): găh Hók-ciŭ Iòng-giò Lô Sĕ̤ng-pău-giò (雙抛橋). Chéu-dău ciŭ-dòng 4.65 mī, gèng 20 mī, chéu-muōi dĭk-géng 28 mī. Gé̤ṳ diòng-sióh, gū-cā sèng-hâiu ô siŏh hăk nàng nṳ̄ iù giò lā̤ dàu-cūi cê̤ṳ-sák, cĭ-hâiu lâng ngiâng săng chók 2 dău sṳ̀ng-chéu, bī-chṳ̄ siŏng bô̤.
  - Lṳ̀ng-chiòng-ṳ̀ng (龍墻榕): găh Hók-ciŭ Báik-ék-chék Báe̤k-lô (八一七北路) Ăng-tái-ò̤ (安泰河) biĕng Ciŏ-ciē-huōng (朱紫坊). Chéu-dău ciŭ-dòng 6.12 mī, gèng 20 mī, chéu-muōi dĭk-géng 20 mī.
title: Sṳ̀ng-chéu (Hók-ciŭ chê-chéu)
wikitext: {{twinLAT|榕𣗬}}
  {{taxobox
  |color = lightgreen
  |name = Sṳ̀ng-chéu 
  |image = BanyanFuzhou.jpg
  |image_caption = Sṳ̀ng-chéu
  |regnum = [[Plant]]ae
  |unranked_divisio = [[Angiosperms]]
  |unranked_classis = [[Eudicots]]
  |unranked_ordo = [[Rosids]]
  |ordo = [[Rosales]]
  |familia = [[Moraceae]]
  |genus = ''[[Ficus]]''
  |subgenus = '''''Urostigma'''''
  |subdivision_ranks = 
  |subdivision = 
  |}}
  '''Sṳ̀ng-chéu''' (榕𣗬) sê siŏh cṳ̄ng mò̤ [[huă]] gì [[chéu]], hŭng-buó găh [[Hók-gióng]], [[Dài-uàng]], [[Guōng-dĕ̤ng]], [[Mā-lài-să̤-ā]], [[Liù-giù Gùng-dō̤]], [[Ó̤-ciŭ|Ó̤-dâi-lê-ā]] dēng [[iĕk-dái]], [[ā-iĕk-dái]] [[guók-gă]] gâe̤ng dê-kṳ̆. Sṳ̀ng-chéu tā̤-cék duâi, chéu-ngă̤ sâ̤, ô ké-gṳ̆ng; ĭng-ôi ké-gṳ̆ng cêng chiông nè̤ng gì [[chói-chiŭ]], gó-chṳ̄ [[Hók-ciŭ]]-nè̤ng giéu ĭ „sṳ̀ng-chéu-chiŭ“. Sṳ̀ng-chéu siŏh nièng gáu muōi dŭ sê liŏh gì. [[Niŏh|Chéu-niŏh]] hìng-công chiông [[ák-lâung]], liŏh-sáik, iâ ô nék-giāng uòng hĕ̤k-ciā chiēng-è̤ng; guōi-cī nâung, ièng, duâi-è̤ng sáik hĕ̤k-ciā ŭ-sáik. Sṳ̀ng-chéu sĕng-mêng-lĭk giòng, â̤ uăk siàng báh nièng dŭ mâ̤ sĕng.
  
  Sṳ̀ng-chéu găk [[Lièng-gŏng]], [[Nìng-dáik]], bô hô̤ lā̤ '''bī-sék-chéu''' (比式𣗬<ref>{{cite book|title=定海村志|page=112|chapter=第二章 自然地理|quote=粗叶榕 F.V. 大叶比式|author=连江县定海村《定海志》编委会编|url=https://s2.ax1x.com/2019/10/20/KuHFOO.jpg|year=2008}}</ref>).
  
  == Hók-ciŭ gì sṳ̀ng-chéu ==
  Sṳ̀ng-chéu sê Hók-ciŭ gì chê-chéu. Áng tūng-gié, Hók-ciŭ dŭ niāng ô 16 uâng dău sṳ̀ng-chéu, nâ siàng-diē cêu ô chă-bók-dŏ̤ 3 uâng dău. Gó-chṳ̄, Hók-ciŭ iâ ô biék-chĭng „'''Ṳ̀ng-siàng'''“ (榕城).
  
  === Lĭk-sṳ̄ ===
  Gé̤ṳ-suók, găh 2,000 nièng sèng, Hók-ciŭ gì nguòng-sṳ̄ [[Mìng-uŏk-cŭk]] cêu ī-gĭng kăi-sṳ̄ kĭng cùng dièu buái sṳ̀ng-chéu lāu.
  
  [[Sóng-dièu]] sì-hâiu, Hók-ciŭ có̤ [[kă̤-cūi]]. Tái-siū [[Diŏng Báik-ngṳ̆k]] (張伯玉) tŭi-hèng „biĕng hô sĭk ṳ̀ng“ (編戶植榕, ''muōi siŏh chió dŭ căi sṳ̀ng-chéu'') gì céng-cháik, dái-liāng ciòng siàng gì Báh-sáng cà̤ căi sṳ̀ng-chéu, 3 nièng cêu căi ô siàng uâng dău. Dŏng-sì nè̤ng gōng Hók-ciŭ sê „Lṳ̆k-ĭng muāng siàng, sṳ̄ bók diŏng gái“ (綠蔭滿城, 暑不張蓋; ''gó̤-lòng siàng dŭ sê chéu, iĕk-tiĕng ng-sāi ciă sāng''). Cāi-sióng [[Lī Gŏng]] (李綱) siā gáu: „Sùi ék-huŏng cĭ mī ĭng, lài uâng-lī cĭ chĭng-hŭng“ (垂一方之美蔭, 來萬里之清風).
  
  === Hók-ciŭ sĕk-duâi gū-ṳ̀ng ===
  # '''Sṳ̀ng-chéu Uòng''' (榕樹王): găh [[Hók-ciŭ-chê Guók-gă Sĕng-lìng Gŭng-huòng]] diē-sié. Huói-só chă-bók-dŏ̤ 930 nièng, chéu-dău ciŭ-dòng niék-gūi mī, ciéng dê 2 muō, chéu-muōi 1,300 bìng-huŏng-mī, sê Hók-ciŭ có̤i duâi, gó giéu „sṳ̀ng-chéu-uòng“.
  # '''Ṳ̀ng-siàng dâ̤-ék gu-ṳ̀ng''' (榕城第一古榕): găh Hók-ciŭ [[Sēng-hū-lô]] (省府路) [[Sé̤ṳk-ŭi-lô]] (肅威路) [[Puòi-siĕng-gṳ̆ng]] (裴仙宮) diē-sié. Chéu-dău ciŭ-dòng 14.4 mī, gèng 22 mī, chéu-muōi dĭk-géng 28 mī.
  # '''Sêu-ngàng-ṳ̀ng''' (壽岩榕): găh Hók-ciŭ [[Ṳ̀-săng]]. Chéu-dău ciŭ-dòng 9.1 mī, gèng 30 mī, chéu-muōi dĭk-géng 40 mī. Ciā sṳ̀ng-chéu bòng-biĕng gì ngàng-biáh gèng-dēng káik lāu siŏh ciáh cê-géng ô 2.22 mī gì „Sêu“ (壽) cê, gé̤ṳ diòng-sióh sê [[Chĭng-dièu]] [[Dô̤-guŏng]] nièng-găng (1836 nièng) sū káik gì.
  # '''Ìng-cê-ṳ̀ng''' (人字榕): găh Hók-ciŭ [[Iòng-giò-lô]] (楊橋路) [[Gŏ̤-hŭng-giò]] (高峰橋) bòng-bĕng. Chéu-dău ciŭ-dòng 7.85 mī, gèng 20 mī, chéu-muōi dĭk-géng 25 mī. Ĭng diŏh siŏh dèu sṳ̀ng-chéu-chiŭ piĕu gáu dó̤i-ngiâng, siŏh chéu kià lâng ngiâng, cêng chiông siŏh ciáh „Ìng“ (人) cê.
  # '''Dṳ̆ng-guók Ták-ṳ̀ng''' (中國塔榕): găh Hók-ciŭ [[Mā-muōi]] [[Lò̤-sìng-ták]] (羅星塔) bòng-biĕng. Chéu-dău ciŭ-dòng 4.14 mī, gèng 7 mī, chéu-muōi dĭk-géng 19 mī.
  # '''Huà-lìng-sê gū-ṳ̀ng''' (華林寺古榕): găh Hók-ciŭ [[Huà-lìng-lô]] (華林路) [[Hók-gióng Sēng-céng-hū|Sēng-céng-hū]] muòng-kāu. Chéu-dău ciŭ-dòng 5.96 mī, gèng 22 mī, chéu-muōi dĭk-géng 26 mī. Gé̤ṳ-suók sê [[Sóng-dièu|Báe̤k-sóng]] nièng-găng sū sĭk.
  # '''Gáh-tiĕng-hâ ṳ̀ng''' (甲天下榕): găh Hók-ciŭ [[Chŏng-săng]] [[Hiŏng-cék-sê]] (香積寺) bòng-biĕng, mèng hióng [[Mìng-gĕ̤ng]]. Chéu-dău ciŭ-dòng 9.35 mī, gèng 20 mī, chéu-muōi dĭk-géng 38 mī.
  # '''Tái-săng-ṳ̀ng''' (泰山榕): găh Hók-ciŭ [[Céng-ăng]] siàng-muòng gì [[Tái-săng-miêu]] (泰山廟) bòng-biĕng, ô 2 dău. Báe̤k-sié gì siŏh dău chéu-dău ciŭ-dòng 4.5 mī, gèng 14 mī, chéu-muōi dĭk-géng 17 mī; nàng-sié gì siŏh dău chéu-dău ciŭ-dòng 3.6 mī, gèng 16 mī, chéu-muōi dĭk-géng 19 mī.
  # '''Uông-lṳ̀ng-dài gū-ṳ̀ng''' (望龍臺古榕): găh Hók-ciŭ [[Mìng-gĕ̤ng Gŭng-huòng]] diē-sié. Chéu-dău ciŭ-dòng 6 mī, gèng 13 mī, chéu-muōi dĭk-géng 30 mī.
  # Ô 2 dău bêng-liĕk dâ̤ sĕk miàng:
  :* '''Sĕ̤ng-pău-hăk-bô̤-ṳ̀ng''' (雙抛合抱榕): găh Hók-ciŭ Iòng-giò Lô [[Sĕ̤ng-pău-giò]] (雙抛橋). Chéu-dău ciŭ-dòng 4.65 mī, gèng 20 mī, chéu-muōi dĭk-géng 28 mī. Gé̤ṳ diòng-sióh, gū-cā sèng-hâiu ô siŏh hăk nàng nṳ̄ iù giò lā̤ dàu-cūi cê̤ṳ-sák, cĭ-hâiu lâng ngiâng săng chók 2 dău sṳ̀ng-chéu, bī-chṳ̄ siŏng bô̤.
  :* '''Lṳ̀ng-chiòng-ṳ̀ng''' (龍墻榕): găh Hók-ciŭ [[Báik-ék-chék Báe̤k-lô]] (八一七北路) [[Ăng-tái-ò̤]] (安泰河) biĕng [[Ciŏ-ciē-huōng]] (朱紫坊). Chéu-dău ciŭ-dòng 6.12 mī, gèng 20 mī, chéu-muōi dĭk-géng 20 mī.
  ==Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu==
  {{reflist}}
  [[分類:Sĭk-ŭk]]
  [[分類:Hók-ciŭ]]