# Готфрид Вильгельм Лейбниц
Готфрид Вильгельм Лейбниц (Gottfried Wilhelm Leibniz гү, али герман: Gottfried Wilhelm von Leibniz;  1646 он оной 6 һарын 21 [Хуушан стиль 7 һарын 1] — 1716 оной 11 һарын 14) — саксон философ, логик, математик, механик, физик, хуулиша, түүхэшэ, дипломат, зохёон бүтээгшэ ба хэлэ шэнжэлэгшэ. Бранденбургын эрдэм ухаанай бүлгэмые (Һүүлдэнь Берлинэй эрдэм ухаанай академи болоһон) үндэһэлэгшэ ба тэрэнэй түрүүшын түрүүлэгшэ (1700 онһоо хойшо), Франциин эрдэм ухаанай академиин хари гэшүүн.
1676 онһоо хойшо Һанноверэй гүнүүдэй ордондо алба хааһан намтартай.
I Пётрын хүсэлтээр Орос гүрэндэ һуралсал болбосорол болон гүрэнэй захиралгын түсэлнүүдые хүгжүүлбэ.
Лейбницые дахан, бодото юртэмсэ хадаа монаданууд гэһэн бэе бэетэй уридһаа тогтооһон эе эбэй хамаанда байдаг психикын оролдосотой субстанцинуудһаа бүридэнэ («Монадология», 1714); бурхан оршодог юртэмсэ «бүхы боломжотой юртэмсэнүүдһээ эгээн һайн» хэб маягаар бүтээһэн юм («Теодицея», 1710). Рационализмын һүнэһэнээр, хүнэй ухаан оршон тогтоохын дээдэ ангилалые болон юрэнхы заатагүй математикын ба логикын үнэниие ойлгохо шадабари тухай һургаалые хүгжүүлбэ («Хүнэй ухаан тухай шэнэ туршалга», 1704). Математикын логикын үзэл баримтые урид мэдэжэ үзэбэ («Комбинаторикын уралиг тухай», 1666). Дифференциал болон интеграл тоосоололой зохёогшодой нэгэн.

Готфрид Вильгельм Лейбниц
{{Алдартай хүн
 | нэрэ              = Готфрид Вильгельм Лейбниц
 | уугуул_нэрэ   = Gottfried Wilhelm Leibniz
 | зураг      = Christoph Bernhard Francke - Bildnis des Philosophen Leibniz (ca. 1695).jpg
 | image_caption = 1700 оной хүрэг
 | түрэһэн_нэрэ = 
 | түрэһэн_үдэр    = 
 | түрэһэн_газар   = [[Лейпциг]]
 | наһа_бараһан_үдэр      = 
 | наһа_бараһан_газар     = [[Һанновер]]
 | ажал_үйлэ        = философ, математик, логик
 | иргэн      = [[Файл:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1400-1806).svg|24px]] [[Арюун Римэй эзэнтэ гүрэн]]
 | ажал_хэһэн_саг  =
 | һургалта            =
 | хэб_маяг             =
 | шагнал          = 
 | гар    = [[File:Leibnitz_signature.svg|100px]]
}}
'''Готфрид Вильгельм Лейбниц''' (''<span lang="de">Gottfried Wilhelm Leibniz</span>'' гү, али {{Lang-de|Gottfried Wilhelm von Leibniz}}; {{oldStyleDate|6 һарын 21|1646 он|7 һарын 1}} — 1716 оной 11 һарын 14) — [[Саксони|саксон]] философ, [[Ушар ухаан|логик]], [[Тоогой ухаан|математик]], механик, физик, хуулиша, [[Түүхэ|түүхэшэ]], дипломат, зохёон бүтээгшэ ба хэлэ шэнжэлэгшэ.<ref name="энциклопедия"><span class="citation" id="CITEREF.D0.91.D0.A1.D0.AD">Лейбниц Готфрид Вильгельм //&#x20;Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.</span></ref> Бранденбургын эрдэм ухаанай бүлгэмые (Һүүлдэнь [[Берлин]]эй эрдэм ухаанай академи болоһон) үндэһэлэгшэ ба тэрэнэй түрүүшын түрүүлэгшэ (1700 онһоо хойшо)<ref name="Кондаков">{{Книга|автор=И. М. Кондаков.|заглавие=Психологический словарь|год=2000|страниц=}}</ref>, Франциин эрдэм ухаанай академиин хари гэшүүн<ref name="Математический">{{Книга|автор=|заглавие=Математический энциклопедический словарь|ref=|место=М.|издательство=Советская энциклопедия|год=1988|страниц=|ссылка=}}</ref>.

1676 онһоо хойшо [[Һанновер]]эй гүнүүдэй ордондо алба хааһан намтартай.
[[I Пётр]]ын хүсэлтээр [[Оросой эзэнтэ гүрэн|Орос гүрэндэ]] һуралсал болбосорол болон гүрэнэй захиралгын түсэлнүүдые хүгжүүлбэ.<ref name="ФилипповIX">''Филиппов M. M.'' Готфрид Лейбниц. Его жизнь, общественная, научная и философская деятельность. — 1893, Глава IX «Лейбниц и Петр Великий. — Последние годы жизни Лейбница».</ref>

Лейбницые дахан, бодото юртэмсэ хадаа монаданууд гэһэн бэе бэетэй уридһаа тогтооһон эе эбэй хамаанда байдаг психикын оролдосотой субстанцинуудһаа бүридэнэ («Монадология», 1714); [[Бурхан (монотеизм)|бурхан]] оршодог юртэмсэ «бүхы боломжотой юртэмсэнүүдһээ эгээн һайн» хэб маягаар бүтээһэн юм («Теодицея», 1710). [[Рационализм]]ын һүнэһэнээр, хүнэй ухаан оршон тогтоохын дээдэ ангилалые болон юрэнхы заатагүй математикын ба логикын үнэниие ойлгохо шадабари тухай һургаалые хүгжүүлбэ («Хүнэй ухаан тухай шэнэ туршалга», 1704). Математикын логикын үзэл баримтые урид мэдэжэ үзэбэ («Комбинаторикын уралиг тухай», 1666). Дифференциал болон интеграл тоосоололой зохёогшодой нэгэн.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

[[Категори:Германиин эрдэмтэд]]

{{1000 үгүүлэл}}