# Питер Пауль Рубенс
Питер Пауль Рубенс (Нидерл. Pieter Paul Rubens; 28.6.1577, Зиген, Германи, — 30.5.1640, Антверпен) — Фламандын уран зурааша.
Уралигай түүхэдэ тэрэнэй удха шанар сэгнэшэгүй ехэ. Тэрэнэй уралиг хадаа Фламандын уран зурагай жэнхэни маяг дагаһан һургулиин хүгжэлтын замые тодорхойлхоһоо гадна, бүхы Европын уран зурагай хүгжэлтэдэ гайхалтай ехээр нүлөөлһэн юм. Тэрэнэй барагдашагүй оюун бэлигэй бурьялма охин, баатар хаба магтаһан аялга, хүндэ этигэдэг, дурладаг абари мүнөөшье гайхуулһаар. Рубенс уран зурагай бүхы жанрнуудта бэлигээ туршажа, мартагдашагүй зохёолнуудые бүтээгээ юм.
Рубенс болбол Фландриһаа нүүжэ ерэһэн хуулишын бүлэдэ түрэбэ. 1589 ондо Антверпендэ нүүжэ, тэндэ хүмүүнлигэй олон талын һуралсалаа түгэсхэбэ. Эртын үеһөө өөрөө уран зурагай хэрэгтэ зорюулжа, Тобиас Верхахт (1591), Адам ван Норт (1591-94 он оршом), Отто Вениус (ван Вен, 1594-98 он оршом) мастернарһаа зураг һураба. 1598 онһоо мастер болоо. 1600-08 ондо Италида (Рома, Мантуя, Генуя) байхадаа Микеланджело, Рафаэль, Тициан ба Караваджогой бүтэлнүүдые һураба. Рубенсын эртын бүтээлнүүдтээ маньеризмын үлдэгдэлнүүд нүлөө үзүүлөөшье һаа, бэе даанги бүтээлнүүд тэрэнэй шэнэлиг онсолигые зураглана хаям (де Лерма гүнэй хүрэг, 1603, Вальдслаграва эмэгүнэй суглуулбари, Мадрид).
Антверпенда бусажа ерэхэдээ Рубенс Фландриин захирагша Австриин Изабеллын хаанай ордоной толгойлогшо зурааша болобо. Тоонто нютагтаа зураһан түрүүшын зурагууд Италиин Һэргэн мандалта үе болон реалис уламжалалтай үндэһэтэн уралигай (Томо Питер Брейгель г.м.) сэдьхэгдэл холисын онсолиг шэнжэтэй байна. Бароккогой болонгир хэб маягые бү дабаад, Рубенс амидаралай магтаалай элирэл өөрынгөө зохёолгын гол агуулгаар хэбэ; өөрынгөө бүтээлнүүдтэ хизгааргүй орон зайн сэдьхэлдэл дамжуулагдаба; эсэсгүй мүнхэдөө андалдадаг оршолонгой үртэһэн байһан өөрсэ бүтээлнүүдэйнгөө тусгаарлалые усадхагдаба. Шэмэглэлэй дэлисээр дүүрэн Рубенсын композицинууд тэгшэ буса, тайбангүй хэсүү хэмнэлһээ захирһан, дүрсэнүүдынь шэрүүн үнсэгһөө зурагдаһан, ехэбшэлэн хүдэлөөндэ харуулна, гэрэл-һүүдэрэй контрастые хэрэглэгдэнэ. Антверпендэ байһан эртын үедэ Рубенс гансата мүнхэжүүлгын болон шажанай композицинууд бүтэһэн («Загалмайн мандуулалга», 1610-11 он тухай; «Загалмайһаа абалга», 1610-11 он тухай, Антверпенэй Онзе-ливе-Врауэкерк сүмэ), гоё хүрэгүүд (түрүүшын һамган Изабелла Бранттай өөрын хүрэг, 1609 он, Хуушан пинакотека, Мюнхен) ба домогой дүрэ зурагууд. Эдэ бүтээлнүүдэй ехэнхи хуби дохёо зангай анхааралтай байдал болон эреэлэлгэһээ сүлөөгүй юм.

Питер Пауль Рубенс
{{Алдартай хүн
 | нэрэ              = Питер Пауль Рубенс
 | уугуул_нэрэ   = Pieter Paul Rubens
 | зураг      = Rubens Self-portrait 1623.jpg
 | image_caption = Өөрын хүрэг, 1623 он 
 | түрэһэн_нэрэ = 
 | түрэһэн_үдэр    =  
 | түрэһэн_газар   = [[Зиген]]
 | наһа_бараһан_үдэр      =  
 | наһа_бараһан_газар     = [[Антверпен]]
 | ажал_үйлэ        = [[уран зураг|зурааша]]
 | иргэн      = [[File:Flag of Cross of Burgundy.svg|25px]] [[Урда Нидерланд]]
 | ажал_хэһэн_саг  =
 | һургалта            =
 | хэб_маяг             = [[барокко]]
 | шагнал          = 
 | гар    =  
}}
'''Питер Пауль Рубенс''' ({{lang-nl|Pieter Paul Rubens}}; 28.6.1577, [[Зиген]], [[Германи]], — 30.5.1640, [[Антверпен]]) — [[Фламанд]]ын уран зурааша.

Уралигай түүхэдэ тэрэнэй удха шанар сэгнэшэгүй ехэ. Тэрэнэй уралиг хадаа Фламандын уран зурагай жэнхэни маяг дагаһан һургулиин хүгжэлтын замые тодорхойлхоһоо гадна, бүхы Европын уран зурагай хүгжэлтэдэ гайхалтай ехээр нүлөөлһэн юм. Тэрэнэй барагдашагүй оюун бэлигэй бурьялма охин, баатар хаба магтаһан аялга, хүндэ этигэдэг, дурладаг абари мүнөөшье гайхуулһаар. Рубенс уран зурагай бүхы жанрнуудта бэлигээ туршажа, мартагдашагүй зохёолнуудые бүтээгээ юм.

Рубенс болбол Фландриһаа нүүжэ ерэһэн хуулишын бүлэдэ түрэбэ. 1589 ондо [[Антверпен]]дэ нүүжэ, тэндэ хүмүүнлигэй олон талын һуралсалаа түгэсхэбэ. Эртын үеһөө өөрөө уран зурагай хэрэгтэ зорюулжа, [[Тобиас Верхахт]] (1591), [[Адам ван Норт]] (1591-94 он оршом), [[Отто Вениус]] (ван Вен, 1594-98 он оршом) мастернарһаа зураг һураба. 1598 онһоо мастер болоо. 1600-08 ондо [[Итали]]да ([[Рома]], [[Мантуя]], [[Генуя]]) байхадаа [[Микеланджело]], [[Рафаэль Санти|Рафаэль]], [[Тициан]] ба [[Караваджо]]гой бүтэлнүүдые һураба. Рубенсын эртын бүтээлнүүдтээ [[маньеризм]]ын үлдэгдэлнүүд нүлөө үзүүлөөшье һаа, бэе даанги бүтээлнүүд тэрэнэй шэнэлиг онсолигые зураглана хаям (де Лерма гүнэй хүрэг, 1603, Вальдслаграва эмэгүнэй суглуулбари, [[Мадрид]]).

Антверпенда бусажа ерэхэдээ Рубенс Фландриин захирагша Австриин Изабеллын хаанай ордоной толгойлогшо зурааша болобо. Тоонто нютагтаа зураһан түрүүшын зурагууд Италиин [[Һэргэн мандалта үе]] болон [[реализм|реалис]] уламжалалтай үндэһэтэн уралигай ([[Томо Питер Брейгель]] г.м.) сэдьхэгдэл холисын онсолиг шэнжэтэй байна. Бароккогой болонгир хэб маягые бү дабаад, Рубенс амидаралай магтаалай элирэл өөрынгөө зохёолгын гол агуулгаар хэбэ; өөрынгөө бүтээлнүүдтэ хизгааргүй орон зайн сэдьхэлдэл дамжуулагдаба; эсэсгүй мүнхэдөө андалдадаг оршолонгой үртэһэн байһан өөрсэ бүтээлнүүдэйнгөө тусгаарлалые усадхагдаба. Шэмэглэлэй дэлисээр дүүрэн Рубенсын композицинууд тэгшэ буса, тайбангүй хэсүү хэмнэлһээ захирһан, дүрсэнүүдынь шэрүүн үнсэгһөө зурагдаһан, ехэбшэлэн хүдэлөөндэ харуулна, гэрэл-һүүдэрэй контрастые хэрэглэгдэнэ. Антверпендэ байһан эртын үедэ Рубенс гансата мүнхэжүүлгын болон шажанай композицинууд бүтэһэн («Загалмайн мандуулалга», 1610-11 он тухай; «Загалмайһаа абалга», 1610-11 он тухай, Антверпенэй Онзе-ливе-Врауэкерк сүмэ), гоё хүрэгүүд (түрүүшын һамган Изабелла Бранттай өөрын хүрэг, 1609 он, [[Хуушан пинакотека]], [[Мюнхен]]) ба домогой дүрэ зурагууд. Эдэ бүтээлнүүдэй ехэнхи хуби дохёо зангай анхааралтай байдал болон эреэлэлгэһээ сүлөөгүй юм.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

[[Категори:Нидерландын уран зураашад]]
{{1000 үгүүлэл}}