# Максим Горький
Максим Горький (жэнхэни нэрэ — Алексей Максимович Пешков) — Ородой уран зохёолшо.
1868 ондо, Доодо Новгородто үгытэй модошо дарханай бүлэдэ түрөө һэн. Алексей Пешковай дүрбэ наһатайда эсэгэнь наһа бараһан юм. Алексей долоотойдоо һургуулида оройлон аад, тэрэнээ дүүргэжэ шадаагүй бэлэй. Энэ үедэ эхэнь наһа бараһан ба үбгэ эсэгэнь ехээр үгырһэн байгаа. Алексей Пешков болбол ами бэеэ тэжээхын тула гуталай дэлгүүртэ, пароход дээрэ посуднигаар хүдэлмэрилжэ эхилһэн байна. Өөрынгөө зол хубигүй ба ядуугаар үнгэргэһэн бага наһаяа, Горький болбол «Бага наһан» ба «Хүнүүдтэ» гэһэн зохёолнууд соогоо харуулһан юм.
1886 ондо Казань хотодо Горький хубисхалша—народнигуудтай танилсажа, хубисхалта хүдэлөөндэ хабаадалсадаг болоо. Хубисхалшадтай барисаатай байһанайнгаа түлөө 1889 оной 10 һарада арестлагдаа һэн. 1891 ондо Горький болбол хүдэлмэри бэдэрхын тула Орос соогуур хоёрдохёо зайжа гараһан байгаа (нэгэдэхинь — 1890 ба 1891 онуудта). Поволжи, Донской можо ба Украинада ябагаар ябахадаа, харгыруугаа таряашадта батрагаар хүдэлмэрилһэн байна.
Горький хадаа 1892 оной намар Тифлис ерээд, эндэ түмэр замай мастерскойнуудта хүдэлмэрилхөө ороһон ба хубисхалта бүлгэмэй ажал ябуулгада хабаадалсаһан юм. 1892 оной 9 һарада «Кавказ» гэһэн Тифлис сониндо «Макар Чудра» гэжэ, Горькиин түрүүшын туужа толилогдоо һэн. Энэ үеһөө эхилжэ, Горький болбол зохёолшо болон түргөөр урган, тэрэнэй зохёоһон номууд үргэн олониитэдэ мэдээжэ болоһон байна. Тэрэ хадаа бүри түрүүшынгээ зохёолнууд соо, түрүү хубисхалта ангиин—пролетариадай түлөөлэгшэ болоһон.
1901 ондо «Амуулай тухай дууниинь» хэблэгдэһэн байна. Бүхы дэлхэйн ажалшад болбол хубисхал тээшэ, автократи ба капитализмтай тэмсэл тээшэ хүсэтэ уряалые тэрээн соонь одоһон байгаа. 1901 ондо Горький дахин тушаагдаһан юм. Горький хадаа 1902 ондо хүндэтэ академигээр һунгагдахадань хаан II Николай болбол эрид эсэргүүсэжэ тус һунгалтые болюулһан юм.
1905 оной хубисхалда тон эдэбхитэйгээр хабаадалсаһан ба тэрэнэй дарагдаһанай һүүлээр, 1906 ондо АНУ-да ябаһан байна. 1906—1913 оной хоорондо Италиин Капри аралда ажаһууба. Дэлхэйн нэгэдүгээр дайнай үедэ Горький болбол большевигүүдэй намай талада, бодото хубисхалша, уласхоорондын байрые эзэлэн, «Летопись» сэтгүүлые заһабарилхадаа, —дайниие үүсхэгшэды хайрагамгүй элирүүлһэн байгаа. Октябриин хубисхалай һүүлээр, Горький болбол нэгэшье томо зохёол бэшээгүй.
«Эхэ» гэһэн суута зохёол соогоо Горький хадаа хубисхалша хүдэлмэришэдэй ажабайдалые харуулна. Горький болбол зохёолнууд соогоо, ородой ажабайдалай үргэн ба хүсэд зурагые («Фома Гордеев», «Артомоновуудай хэрэг») тодоор харуулна.

Максим Горький
{{Алдартай хүн
|нэрэ = Максим Горький
|уугуул_нэрэ = Алексей Максимович Пешков
|ажал_үйлэ = [[уран зохёол]]шо
|гар    = [[File:MaximGorkySignature.svg|150px]]
}}
'''Максим Горький''' (жэнхэни нэрэ — '''Алексей Максимович Пешков''') — [[Ород]]ой [[уран зохёол]]шо.

1868 ондо, [[Доодо Новгород]]то үгытэй модошо дарханай бүлэдэ түрөө һэн. Алексей Пешковай дүрбэ наһатайда эсэгэнь наһа бараһан юм. Алексей долоотойдоо һургуулида оройлон аад, тэрэнээ дүүргэжэ шадаагүй бэлэй. Энэ үедэ эхэнь наһа бараһан ба үбгэ эсэгэнь ехээр үгырһэн байгаа. Алексей Пешков болбол ами бэеэ тэжээхын тула гуталай дэлгүүртэ, пароход дээрэ посуднигаар хүдэлмэрилжэ эхилһэн байна. Өөрынгөө зол хубигүй ба ядуугаар үнгэргэһэн бага наһаяа, Горький болбол «Бага наһан» ба «Хүнүүдтэ» гэһэн зохёолнууд соогоо харуулһан юм.

1886 ондо [[Казань]] хотодо Горький хубисхалша—народнигуудтай танилсажа, хубисхалта хүдэлөөндэ хабаадалсадаг болоо. Хубисхалшадтай барисаатай байһанайнгаа түлөө 1889 оной 10 һарада арестлагдаа һэн. 1891 ондо Горький болбол хүдэлмэри бэдэрхын тула Орос соогуур хоёрдохёо зайжа гараһан байгаа (нэгэдэхинь — 1890 ба 1891 онуудта). [[Поволжи]], [[Донской можо]] ба [[Украина]]да ябагаар ябахадаа, харгыруугаа таряашадта батрагаар хүдэлмэрилһэн байна.

Горький хадаа 1892 оной намар [[Тбилиси|Тифлис]] ерээд, эндэ түмэр замай мастерскойнуудта хүдэлмэрилхөө ороһон ба хубисхалта бүлгэмэй ажал ябуулгада хабаадалсаһан юм. 1892 оной 9 һарада «Кавказ» гэһэн Тифлис сониндо «Макар Чудра» гэжэ, Горькиин түрүүшын туужа толилогдоо һэн. Энэ үеһөө эхилжэ, Горький болбол зохёолшо болон түргөөр урган, тэрэнэй зохёоһон номууд үргэн олониитэдэ мэдээжэ болоһон байна. Тэрэ хадаа бүри түрүүшынгээ зохёолнууд соо, түрүү хубисхалта ангиин—пролетариадай түлөөлэгшэ болоһон.

1901 ондо «Амуулай тухай дууниинь» хэблэгдэһэн байна. Бүхы дэлхэйн ажалшад болбол [[хубисхал]] тээшэ, [[автократи]] ба [[капитализм]]тай тэмсэл тээшэ хүсэтэ уряалые тэрээн соонь одоһон байгаа. 1901 ондо Горький дахин тушаагдаһан юм. Горький хадаа 1902 ондо хүндэтэ академигээр һунгагдахадань хаан [[II Николай]] болбол эрид эсэргүүсэжэ тус һунгалтые болюулһан юм.

[[1905 оной хубисхал]]да тон эдэбхитэйгээр хабаадалсаһан ба тэрэнэй дарагдаһанай һүүлээр, 1906 ондо [[АНУ]]-да ябаһан байна. 1906—1913 оной хоорондо Италиин Капри аралда ажаһууба. [[Дэлхэйн нэгэдүгээр дайн]]ай үедэ Горький болбол [[большевигүүд]]эй намай талада, бодото хубисхалша, уласхоорондын байрые эзэлэн, «Летопись» сэтгүүлые заһабарилхадаа, —дайниие үүсхэгшэды хайрагамгүй элирүүлһэн байгаа. [[Октябриин хубисхал]]ай һүүлээр, Горький болбол нэгэшье томо зохёол бэшээгүй.

«Эхэ» гэһэн суута зохёол соогоо Горький хадаа хубисхалша хүдэлмэришэдэй ажабайдалые харуулна. Горький болбол зохёолнууд соогоо, ородой ажабайдалай үргэн ба хүсэд зурагые («Фома Гордеев», «Артомоновуудай хэрэг») тодоор харуулна.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

[[Категори:Ородой зохёолшод]]