# Нил мүрэн
Нил мүрэн (Араб: النيل‎ Ан Нил; эртэнэй Египет:  Итеру; Копт: ⲫⲓⲁⲣⲱ Пиаро; Амхарын: ዓባይ Аббай) — хойто зүг рүү урдадаг Африка түби дэхи дэлхэйн хамагай урта хоёр мүрэнэй нэгэ юм. Ниитэ утань 6,650 км. Нилда Сагаан Нил, Сэнхир Нил гэхэ хоёр гол шудхал байха болоод удахань Нилай уһан, үржэл шэмэй гол эхэ үүдбэри бол Сагаан Нилиинь илүү урта юм байна. Сагаан Нил Африкын түб хэһэгһээ эхэ абаха болоод Нилһээ хамагай холо оршохо эхэнь Руанда дахи Виктори нуур эхэ булагань болодог. Тэндэһээ Танзани, Уганда, Урда Суданаар дамжан урдадаг боло Сэнхир Нилиинь Этиоп дахи Тана нуурһаа эхэ абажа Судан руу зүүн-урда зүгһээ урдан ороно. Хоёр мүрэн Суданай ниислэл Хартум хотодо ниилэдэг.
Мүрэнэй доодо урдагалань бараг сүлөөр урдаха болоод Суданһаа, Египет руу урдана. Египетынь Нил мүрэнһээ олон мянган жэлэй турша хамааралтай байһаар ерэһэн ба хотуудынь Нил мүрэнэй хүндэйдэ байрлахын зэрэгсээ түүхын гол дурсагалууд мүрэнэй ойролсоо оршодог. Нил мүрэн Газарай дундада тэнгис руу маша томо адаг үүдэгэн шудхадаг.

## Ном зохёол
1. Calliaud, «Voyage à Meroé an Nil Blanc etc.» (4 т.);
2. Bussegger, «Reisen in Europa, Asien u. Africa»;
3. F. Werne, «Exped. zur Entdeck, der Nilquellen»;
4. Linant de Bellefouds, «Journ. d’un voyage sur le Bahr-el-Abiad»;
5. Brun-Rollet, «Nil Blanc et Sondan»; Lejean, «Le Bahr-el-GhazaI»;
6. Speke, «Discovery of the source of the N.»;
7. Barton, «The Nile basin»;
8. Baker, «The Albert Nyanza»;
9. Hartmann, «Die Nillä nder»;
10. Юнкер, «Путешествие в Центр. Африку 1875—78 гг.» (СПб., 1879);
11. Schweinfurt, «Im Herzen von Afrika»;
12. J. de Lanoye, «Le Nil, son bassin etc.»;
13. Chavanne, «Afrikas Ströme u. Flüsse»;
14. Whitehouse, «Nil Reservoirs».


Нил мүрэн
{{Сүнхэрэг
 | river_name = Нил мүрэн
 | image = [[File:River-Nile-near-Aswan.jpg|250px]]
 | caption = [[Асуан]] оршомдо Нил мүрэнэй онгосо
 | image2 = [[File:River Nile map.svg|250px]]
 | caption2 = Нил мүрэн Африкын хамагай ута мүрэн юм
 | rivers = [[Виктори нуур]], [[Уганда]]
 | inflow = [[Собат мүрэн]], [[Сэнхир Нил]], [[Атбара мүрэн]]
 | outflow = [[Газарай дундада тэнгис]]
 | basin_countries = [[Уганда]], [[Руанда]], [[Урда Судан]], [[Судан]], [[Египет]]
 | length = 5600 км
 | elevation =  [[Виктори нуур]]: 350 м
 | discharge = 2830 м³/с 
 | catchment = 3 400 000 км<sup>2</sup>
}}
'''Нил мүрэн''' ([[Араб хэлэн|Араб]]: النيل‎ ''Ан Нил''; эртэнэй [[Египет хэлэн|Египет]]: [[Файл:Egyptian hieroglyphs-Iteru.svg|50px]] ''Итеру''; [[Копт хэлэн|Копт]]: ⲫⲓⲁⲣⲱ ''Пиаро''; [[Амхарын хэлэн|Амхарын]]: ዓባይ ''Аббай'') — хойто зүг рүү урдадаг [[Африка]] [[газар түби|түби]] дэхи дэлхэйн хамагай урта [[Амазонка мүрэн|хоёр]] [[гол мүрэн|мүрэнэй]] нэгэ юм. Ниитэ утань 6,650 км. Нилда [[Сагаан Нил]], [[Сэнхир Нил]] гэхэ хоёр гол шудхал байха болоод удахань Нилай уһан, үржэл шэмэй гол эхэ үүдбэри бол Сагаан Нилиинь илүү урта юм байна. Сагаан Нил Африкын түб хэһэгһээ эхэ абаха болоод Нилһээ хамагай холо оршохо эхэнь [[Руанда]] дахи [[Виктори нуур]] эхэ булагань болодог. Тэндэһээ [[Танзани]], [[Уганда]], [[Урда Судан]]аар дамжан урдадаг боло Сэнхир Нилиинь [[Этиоп]] дахи [[Тана нуур]]һаа эхэ абажа [[Судан]] руу зүүн-урда зүгһээ урдан ороно. Хоёр мүрэн [[Судан]]ай ниислэл [[Хартум]] хотодо ниилэдэг.

Мүрэнэй доодо урдагалань бараг сүлөөр урдаха болоод Суданһаа, [[Египет]] руу урдана. Египетынь Нил мүрэнһээ олон мянган жэлэй турша хамааралтай байһаар ерэһэн ба хотуудынь Нил мүрэнэй хүндэйдэ байрлахын зэрэгсээ түүхын гол дурсагалууд мүрэнэй ойролсоо оршодог. Нил мүрэн [[Газарай дундада тэнгис]] руу маша томо [[адаг]] үүдэгэн шудхадаг.

[[Файл:Egypt Nil.jpg|thumb|left|[[Египет]]ээр урдаха Нил мүрэн]]

== Холбооһон ==
{{commonscat|Nile River}}
* [http://nature.worldstreasure.com/miracle.asp?id=26 Река Нил. Основные данные] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006032559/http://nature.worldstreasure.com/miracle.asp?id=26 |date=2008-10-06 }}
* [http://www.library.by/shpargalka/belarus/geography/001/geo-001.htm Нил — Великая водная артерия нашей планеты]
* [http://nature.1001chudo.ru/egypt_285.html Нил — река жизни]

== Ном зохёол ==
# Calliaud, «Voyage à Meroé an Nil Blanc etc.» (4 т.);
# Bussegger, «Reisen in Europa, Asien u. Africa»;
# F. Werne, «Exped. zur Entdeck, der Nilquellen»;
# Linant de Bellefouds, «Journ. d’un voyage sur le Bahr-el-Abiad»;
# Brun-Rollet, «Nil Blanc et Sondan»; Lejean, «Le Bahr-el-GhazaI»;
# Speke, «Discovery of the source of the N.»;
# Barton, «The Nile basin»;
# Baker, «The Albert Nyanza»;
# Hartmann, «Die Nillä nder»;
# Юнкер, «Путешествие в Центр. Африку 1875—78 гг.» (СПб., 1879);
# Schweinfurt, «Im Herzen von Afrika»;
# J. de Lanoye, «Le Nil, son bassin etc.»;
# Chavanne, «Afrikas Ströme u. Flüsse»;
# Whitehouse, «Nil Reservoirs».

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

{{1000 үгүүлэл}}

[[Категори:Гол мүрэн]]