# Пермиин хизаар
Пермиин хизаар — Оросой холбоото уласай нютаг можо, Урда Ураалда, Эжэл шадар холбооной тойрог болон Ураалай эдэй засагай бүһэдэ багтана. Засаг захиргаанай түб — Пермь хото.
Хойто зүгтэ Коми Улас, баруун хойто зүгтэ Кировын можо, баруун зүгтэ Удмурт Улас, урда зүгтэ Башкортостан, зүүн зүгтэ Свердловскын можо хилэ нэгэтэй байна. Пермиин можо ба Коми-Пермяк автономито тойрогые нэгэдүүлһэнэй дүндэ 2005 оной 12 һарын 1-дэ байгуулагдаһан байна.

## Газар зүй
Пермиин хизаар Оросой Европын хэһэгтэ (Ураал шадар) болон Дунда ба Хойто Ураалай баруун ташаланда байрлана. Хизаарай талмайн 99,8 % Европодо, 0,2 % — Азида байрлана.
Эгээн үндэр сэг хадаа далайн нюруугай дээшэ 1496 м үндэртэй Тулымский Камень орьёл. Хойноһоо урагша эгээн утадаа 645 км, Зүүнһээ баруун тээшэ эгээн утадаа 417,5 км юм.

### Уларил
Пермиин хизаар һэрюун уларилай бүһэдэ байрлана. Пермиин хизаарта Коми-Пермяк автономито тойрогой Гайнын, Косын, Кочёвын аймагууд Алас Хойто адлидхаһан байна.
Үбэлынь удаан, саһатай. Хизаарай зүүн хойто зүгтэ 1 һарын дундажа температура  −18,5 °C, баруун урдада −15 °C. Эгээн хэтэ температура (хизаарай хойто хэһэгтэ) −56 °C, зунда +42 °C хүрэнэ.

### Уһан зүй
Пермиин хизаар гол мүрэн Эжэл мүрэнэй зүүн шудхал болохо Кама мүрэнэй ай һабада хамаарна. Пермиин хизаарта 29 үлүү мянган гол горхон ниитэдэ 90 мянган километр үлүү ута.
Пермиин хизаарта хоёр томо мүрэд (500 км-һаа ута): Кама (1805 км) ба зүүн шудхалынь Чусовой мүрэн (592 км).
Пермиин хизаарта 100 кмһаа ута 40 мүрэн байна. Эгээн томонь:
- Кама — 2039 км.
- Чусовой — 735 км.
- Сылва — 493 км.
- Вишера — 450 км.
- Колва — 460 км.
- Яйва — 403 км.
- Косьва — 283 км.
- Коса — 267 км.
- Весляна — 266 км.
- Иньва — 257 км.
- Обва — 247 км.

Бага гол горхон (100 км-һаа бага) хизаарай диилэнхи хуби. Жээшэнь, Пермь Егошиха мүрэнэй хүбөөндэ байрладаг.

### Сагай бүһэ
Пермиин хизаар Екатеринбургын саг сагай бүһэдэ байрлана. UTC-һаа +5:00 шэлжэлтэтэй. Москвагай сагһаа тус сагай бүһэ +2 сагай үргэлжын шэлжэлтэтэй байгаад Оросто MSK+2 гэжэ тэмдэглэгдэнэ.

Пермиин хизаар
{{Оросой холбоото уласай нютаг можо тухай мэдээн
 |BxrNm = Пермиин хизаар
 |RuNm       = Пермский край
 |FSFlag = [[Файл:Flag_of_Perm_Krai.svg|150px]]
 |FSCoA = [[Файл:Coat_of_Arms_of_Perm_Krai.svg|55px]]
 |FSCtrWhat  = Засаг захиргаанай түб
 |FSCtrNm    = [[Пермь]]
 |AreaRnk    = 23-р
 |TotArea    = 160 236
 |WaterPrcnt = 2
 |PopRnk     = 18-р
 |PopQty     = 2 634 409
 |PopCtDate  = 2016
 |PopDens    = 16,44 
 |FedDistrNm = [[Эжэл шадар холбооной тойрог|Эжэл шадар ТХ]]
 |EcRegNm    = [[Ураалай эдэй засагай бүһэ|Ураалай ЭЗБН]]
 |CadNo      = 59
 |HeadTtl    = Амбан сайд
 |HeadNm     = [[Виктор Фёдорович Басаргин|Виктор Басаргин]]
 |ViceTtl    = Засагай газарай<br /> түрүүлэгшэ
 |ViceNm     = [[Геннадий Петрович Тушнолобов|Геннадий Тушнолобов]]
 |LegislTtl  = Хуули тогтоохо хуралай<br />түрүүлэгшэ
 |LegislNm   = [[Валерий Александрович Сухих|Валерий Сухих]]
 |MSKS = +2
}}
[[Файл:RR5514-0070R.png|180px|thumb|Оросой Банкын 10 дүхэриг нэрлэһэн үнэ сэнэтэй зоос (2010)]]
'''Пермиин хизаар''' — [[Оросой холбоото улас]]ай [[Оросой холбоото уласай нютаг можонууд|нютаг можо]], [[Ураал|Урда Ураалда]], [[Эжэл шадар холбооной тойрог]] болон [[Ураалай эдэй засагай бүһэ]]дэ багтана. Засаг захиргаанай түб — [[Пермь]] хото.
Хойто зүгтэ [[Коми|Коми Улас]], баруун хойто зүгтэ [[Кировын можо]], баруун зүгтэ [[Удмурти|Удмурт Улас]], урда зүгтэ [[Башкортостан]], зүүн зүгтэ [[Свердловскын можо]] хилэ нэгэтэй байна<ref name="PK-Geo">{{Cite web |title=География Пермского края |url=http://www.perm.ru/region/geography/ |accessdate=2016-10-10 |archivedate=2009-02-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090204002207/http://www.perm.ru/region/geography/ }}</ref>. [[Пермиин можо]] ба [[Коми-Пермяк автономито тойрог]]ые нэгэдүүлһэнэй дүндэ [[2005 он]]ой [[12 һарын 1]]-дэ байгуулагдаһан байна<ref name="fkz1-2004">[http://www.rg.ru/2004/03/26/perm-dok.html Закон Об образовании в составе Российской Федерации нового субъекта РФ в результате объединения Пермской области и Коми-Пермяцкого автономного округа]</ref><ref>{{Cite web |title=Пермский край — общая характеристика |url=http://www.perm.ru/region/ |accessdate=2016-10-10 |archivedate=2016-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160717055706/http://perm.ru/region/ }}</ref>.

== Газар зүй ==
Пермиин хизаар Оросой [[Европо|Европын]] хэһэгтэ ([[Ураал|Ураал шадар]]) болон Дунда ба Хойто Ураалай баруун ташаланда байрлана. Хизаарай талмайн 99,8 % Европодо, 0,2 % — Азида байрлана.

Эгээн үндэр сэг хадаа далайн нюруугай дээшэ 1496 м үндэртэй [[Тулымский Камень]] орьёл. Хойноһоо урагша эгээн утадаа 645 км, Зүүнһээ баруун тээшэ эгээн утадаа 417,5 км юм.

=== Уларил ===
Пермиин хизаар һэрюун уларилай бүһэдэ байрлана. Пермиин хизаарта Коми-Пермяк автономито тойрогой Гайнын, Косын, Кочёвын аймагууд Алас Хойто адлидхаһан байна.

Үбэлынь удаан, саһатай. Хизаарай зүүн хойто зүгтэ 1 һарын дундажа температура  −18,5&nbsp;°C, баруун урдада −15&nbsp;°C. Эгээн хэтэ температура (хизаарай хойто хэһэгтэ) −56&nbsp;°C, зунда +42&nbsp;°C хүрэнэ.

=== Уһан зүй ===
Пермиин хизаар гол мүрэн [[Эжэл мүрэн]]эй зүүн шудхал болохо [[Кама мүрэн]]эй ай һабада хамаарна. Пермиин хизаарта 29 үлүү мянган гол горхон ниитэдэ 90 мянган километр үлүү ута<ref name="PRS">{{Cite web |title=Пермский региональный сервер {{!}} Водные ресурсы |url=http://www.perm.ru/region/geography/water/ |accessdate=2016-10-10 |archivedate=2006-10-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061002050810/http://www.perm.ru/region/geography/water/ }}</ref><ref name="EPO-1">[http://www.perm1.ru/run/Kl9HotDEux.html?scenary=fT4wgks29D&sdo=58gqXYdOKo Энциклопедия Пермской области — Водные ресурсы Пермской области]</ref>.

Пермиин хизаарта хоёр томо мүрэд (500 км-һаа ута): Кама (1805 км) ба зүүн шудхалынь [[Чусовой мүрэн]] (592 км).

Пермиин хизаарта 100 кмһаа ута 40 мүрэн байна. Эгээн томонь:
* [[Кама мүрэн|Кама]] — 2039 км.
* [[Чусовой мүрэн|Чусовой]] — 735 км.
* [[Сылва мүрэн|Сылва]] — 493 км.
* [[Вишера мүрэн (Камын шудхал)|Вишера]] — 450 км.
* [[Колва мүрэн (Вишерын шудхал)|Колва]] — 460 км.
* [[Яйва мүрэн|Яйва]] — 403 км.
* [[Косьва мүрэн|Косьва]] — 283 км.
* [[Коса мүрэн (Камын шудхал)|Коса]] — 267 км.
* [[Весляна мүрэн (Камын шудхал)|Весляна]] — 266 км.
* [[Иньва]] — 257 км.
* [[Обва]] — 247 км.

Бага гол горхон (100 км-һаа бага) хизаарай диилэнхи хуби. Жээшэнь, Пермь [[Егошиха мүрэн]]эй хүбөөндэ байрладаг.

=== Сагай бүһэ ===
[[File:Map_of_Russia_-_Yekaterinburg_time_zone.svg|50px|left]]
Пермиин хизаар Екатеринбургын саг сагай бүһэдэ байрлана. UTC-һаа +5:00 шэлжэлтэтэй. Москвагай сагһаа тус сагай бүһэ +2 сагай үргэлжын шэлжэлтэтэй байгаад Оросто MSK+2 гэжэ тэмдэглэгдэнэ.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

[[Категори:Пермиин хизаар| ]]