# Каспиин тэнгис
Каспиин тэнгис (азербайджан: Xəzər dənizi, хас. Каспий теңізі, Перс دریای خزر Daryā-i Xazar, دریای مازندران Daryā-i Māzandarān‎‎) — Дэлхэй дээрэхи эхэ газар дундын хамагай томо нуур юм. Гадаргуугай талбайнь 371,000 кв. км болоод эзэлхүүниинь 78,200 куб. км болоно. Хамагай ехэ гүниинь 1025 метр. Уһанай дабһажалтань ойролсоогоор 1.2% болоно. Каспиин тэнгисэй хойто, зүүн хойто талада Казахстан, зүүн талада Туркменистан, урда талада Иран, баруун урда талада Азербайджан, баруун, баруун хойто талада ОХУ байралана. Каспиин тэнгисиинь эртэ сагта Хара тэнгис, тэрэ дундаа гадаад далайтай холбоотой байһаниинь геологи, палентеологиин олдоборууд, энэнэй һудалгаагаар нотлогдодог хэгээд энэнэй уһан дахи дабһанай агууламжа үндэр байдагань үүнтэй холбоотой болоод хуусэн нэрээр ЗХУ Каспий-Хара тэнгисые холбоһон һубаг татаһан ажа.

## Зурагай сомог
- Василий Суриков «Степан Разин» (1903-1907)
- Каспиин тэнгис, Туркменбаши
- Каспиин тэнгис, Иран
- Каспиин тэнгис, Иран
- Каспиин тэнгис, Азербайджан


Каспиин тэнгис
{{Сүнхэрэг
| name          = Каспиин нуур
| image         = [[File:Caspian Sea from orbit.jpg|250px]]
| caption       = Дахуулһаа харагдаһан Каспиин тэнгис
| image_bathymetry   =
| caption_bathymetry =  l
| location           =
| coords             = {{Coord|41|40|N|50|40|E|type:waterbody_scale:5000000|display=inline,title}}
| type               = [[Дабһан|Дабһатай]] [[нуур]]
| inflow             = [[Эжэл мүрэн]], [[Урал мүрэн]], [[Кура мүрэн]], [[Терек мүрэн]]
Түүхын: [[Аму Дарья]]
| outflow            = 
| catchment          = 3 626 000 км<sup>2</sup><ref name="vanderLeeden"/>
| basin_countries    = [[Азербайджан]], [[Иран]], [[Казахстан]], [[ОХУ|Ород]], [[Туркменистан]] 
Аму Дарья мүрэнээр [[Узбекистан]], [[Таджикистан]], [[Афганистан]]
| length             = 1030 км
| width              = 435 км
| area               = 371 000 км<sup>2</sup>
| depth              = 211 м
| max-depth          = 1025 м
| volume             = 78 200 км<sup>3</sup><
| residence_time     = 250 он
| shore              = 7000 км
| elevation          = -28 м
| frozen             =
| islands            = 26+
| islands_category   = Islands of the Caspian Sea
| cities             = [[Баку]], [[Рашт]], [[Актау]], [[Махачкала]], [[Туркменбаши]]
| reference          = <ref name="vanderLeeden">van der Leeden, Troise, and Todd, eds., ''The Water Encyclopedia.'' Second Edition. Chelsea, MI: Lewis Publishers, 1990, p. 196.</ref>
}}

'''Каспиин тэнгис''' ({{lang-az|Xəzər dənizi}}, {{lang-kk|Каспий теңізі}}, {{lang-fa|دریای خزر ''Daryā-i Xazar'', دریای مازندران ''Daryā-i Māzandarān''}}) — [[Дэлхэй]] дээрэхи [[эхэ газар]] дундын хамагай томо [[нуур]] юм<ref>{{cite web | last = | first = | authorlink = | coauthors = | title =Caspian Sea » General background | work = | publisher = CaspianEnvironment.org| date = | url = http://www.caspianenvironment.org/caspian.htm| format =| doi = | accessdate = 2007-05-25}}</ref><ref>{{cite web | last = | first = | authorlink = | coauthors = | title =ESA: Observing the Earth - Earth from Space: The southern Caspian Sea | work = | publisher = ESA.int| date = | url = http://www.esa.int/esaEO/SEM5GYTLWFE_index_0.html| format =| doi = | accessdate = 2007-05-25}}</ref>. Гадаргуугай талбайнь 371,000 кв. км болоод эзэлхүүниинь 78,200 куб. км болоно<ref name="LakeNet">[http://www.worldlakes.org/lakedetails.asp?lakeid=8762 Lake Profile: Caspian Sea]. ''LakeNet.''</ref>. Хамагай ехэ гүниинь 1025 метр. Уһанай дабһажалтань ойролсоогоор 1.2% болоно. Каспиин тэнгисэй хойто, зүүн хойто талада [[Казахстан]], зүүн талада [[Туркменистан]], урда талада [[Иран]], баруун урда талада [[Азербайджан]], баруун, баруун хойто талада [[ОХУ]] байралана. Каспиин тэнгисиинь эртэ сагта [[Хара тэнгис]], тэрэ дундаа гадаад [[далай]]тай холбоотой байһаниинь [[геологи]], [[палентеологи]]ин олдоборууд, энэнэй һудалгаагаар нотлогдодог хэгээд энэнэй уһан дахи [[дабһан]]ай агууламжа үндэр байдагань үүнтэй холбоотой болоод хуусэн нэрээр [[ЗХУ]] Каспий-[[Хара тэнгис]]ые холбоһон һубаг татаһан ажа.

== Зурагай сомог ==
<gallery>
Stenka Razin by Vasily Surikov 1906.jpg|<center>[[Василий Суриков]] «Степан Разин» (1903-1907)
TurkmenbashiSea.jpg|<center>Каспиин тэнгис, Туркменбаши
Caspian Sea in Mazandaran.jpg|<center>Каспиин тэнгис, Иран
Kaspisches Meer Ramsar.jpg|<center>Каспиин тэнгис, Иран
View_of_Baku,_2004_(2).jpg|<center>Каспиин тэнгис, Азербайджан
</gallery>

== Мүн үзэхэ ==
* [[Каспиин хаб загаhан]]

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

== Холбооһон ==
{{commonscat|Caspian Sea}}
* [http://www.netiran.com/?fn=artd(2277) Information on history and names of the Caspian Sea]
* [http://www.parstimes.com/caspian/ Caspian Sea Region]
* [http://www.caspianenvironment.org/ Caspian Environment Programme]
** [http://www.caspianenvironment.org/reports/Framework_Convention.zip Framework Convention for the Protection of the Marine Environment of the Caspian Sea] (2003)
* [http://globalguerrillas.typepad.com/globalguerrillas/2004/07/long_term_gg_ta.html Target: Caspian Sea Oil] John Robb, 2004
* [http://www.caspage.citg.tudelft.nl/project.html Dating Caspian sea level changes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724171008/http://www.caspage.citg.tudelft.nl/project.html |date=2011-07-24 }}
* [http://www.zin.ru/projects/caspdiv/index.html Caspian Sea Biodiversity Project]

{{1000 үгүүлэл}}

[[Категори:Тэнгисүүд]]