# Хара Хонид улас
Хара Хонид улас (Перс قره قویونلو‎‎, тур. Kara Koyunlu) гээшэ Ван нуурһаа урда тээшэ ажамидарһан бахарлу обог аймагаар ударидуулһан түрэг-огуз угсаатанай нүүдэлшэдэй улас юм. Хара Хонид угсаатан Дохолон Тэмүртэй ба тэрэнэй холбоотон байһан Сагаан Хонид уластай дайлажа, Османтаниие болон Жалайртаниие дэмжэбэ. 1405 ондо Дохолон Тэмүрэй үхэһэнэй һүүлдэ, Хара Хонидой ударидагша Хара-Юсуф Жалайртанда Тэмүрэй хүбүү Мираншахые бута сохижо туһалһаншье һаа, һүүлдэнь Жалайртаниие бута сохёод Азербайжан, Ирак, Армени эзэлжэ 1410 ондо Хара Хонид уласые байгуулба. 
Тус уласай Кара-Юсуф (1410—20) ба Искендер (1420—36) Тэмүртэнтэй ба ширваншахуудтай дайлаба. 1435 ондо Тэмүртэн Шахрух султан ширваншахтай сугтаа Искендерэй сэрэгые  сохибо. 1436 ондо хаан шээрэндэ һуулгаһан Джаханшах Тэмүртэнэй харьяата болоһоншье һаа, 1447 ондо Шахрухай наһа бараһанай һүүлдэ амяарлан тусгаар тогтонобо. 1453 ба 1457 ондо Хара Хонидууд баруун Ираниие эзэмдэбэ. 1467 ондо Сагаан Хонидой Узун-Хасан (1453—78 хааншалһан) Джаханшахай сэрэгые диилэжэ, 1468 ондо Хара Хонид уласай нютаг дэбисхэрые хабсаргаба.

Хара Хонид улас
{{Түүхын улас
 |буряад_нэрэ                 = Хара Хонид улас
 |уугуул_нэрэ             = 
 |статус                   = Обог
 |дуулал                     = 
 |туг                     = Flag_of_Kara_Koyunlu_dynasty.png
 |тугай_бэшэлгэ           = Хара Хониной тамгатай туг
 |һүлдэ                     = 
 |һүлдын_бэшэлгэ           = 
 |газарай_зураг                    = Qara_Qoyunlu_Turcomans_1407%E2%80%931468.png
 |хэмжээ                   = 
 |бэшэлгэ                 = 1407–1468 оной хоорондо
 |type_before              = 
 |p1=Жалайрай улас
 |flag_p1=Chupanid_-_Jalayerid_dyansty_1337%E2%80%931432_ad.PNG
 |байгуулга               = 1375
 |усадхалга            = 1468
 <!-- |type_after               = если этот параметр присутствует в шаблоне,
то необходимо указать примерно следующее: «Государства после распада…»,
иначе удалите его, автоматически будет указано: «Преемники».-->
 |s1 = Сагаан Хонид улас
 |flag_s1 = Flag_of_Ak_Koyunlu.svg
 |уряа                    = 
 |ниислэл                  = [[Тебриз]]
 |хэлэн                     = [[Огуз хэлэн|огуз]]
 |мүнгэн_тэмдэгтэ                   =
 |дополнительный_параметр  = 
 |содержимое_параметра     = 
 |газар_нютаг                  = 
 |хүн_ама                = 
 |обог_удам                 = 
 |шажан                  = [[шиизм]]<ref>{{cite encyclopedia|last= Quiring-Zoche|first= R.|title= AQ QOYUNLŪ|encyclopedia= Encyclopedia Iranica|accessdate= 2009-10-29|url= http://www.iranica.com/newsite/index.isc?Article=http://www.iranicaonline.org/articles/aq-qoyunlu-confederation}}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{oq|en|The argument that there was a clear-cut contrast between the Sunnism of the Āq Qoyunlū and the Shiʿism of the Qara Qoyunlū and the Ṣafawīya rests mainly on later Safavid sources and must be considered doubtful.}}</ref><ref>{{книга
  |автор        = Michael M. Gunter  
  |заглавие     = Historical dictionary of the Kurds
  |издательство = Scarecrow Press
  |том    =
  |год          = 2004 
  |страницы     = 3
  |isbn         = 0810848708, 9780810848702
}} {{oq|en|Early on, the Sunni Ak Koyunlu had Amed (Diyarbakir) as their capital, while the Shia Kara Koyunlu had their center northeast of Lake Van.}}</ref>
}}
'''Хара Хонид улас''' ({{lang-fa|''قره قویونلو''}}, {{lang-tr|Kara Koyunlu}}) гээшэ [[Ван нуур]]һаа урда тээшэ ажамидарһан бахарлу обог аймагаар ударидуулһан [[түрэг-огуз]] угсаатанай нүүдэлшэдэй улас юм<ref name="CEB">[http://books.google.com/books?id=mKpz_2CkoWEC&pg=PR26&dq=Bosworth,+Clifford.+The+New+Islamic+Dynasties,+1996.&hl=ru&ei=sJSmTdm_GIuaOuijuOoJ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CC0Q6AEwAA#v=onepage&q&f=false ''Clifford Edmund Bosworth''. «The new Islamic dynasties: a chronological and genealogical manual». — Edinburgh University Press, 2004 — p. 273—274 — ISBN 0-7486-2137-7]</ref>. Хара Хонид угсаатан [[Дохолон Тэмүртэй]] ба тэрэнэй холбоотон байһан [[Сагаан Хонид улас]]тай дайлажа, [[Османай эзэнтэ гүрэн|Османтаниие]] болон [[Жалайрай улас|Жалайртаниие]] дэмжэбэ. 1405 ондо Дохолон Тэмүрэй үхэһэнэй һүүлдэ, Хара Хонидой ударидагша [[Кара-Юсуф|Хара-Юсуф]] [[Жалайрай улас|Жалайртанда]] Тэмүрэй хүбүү [[Мираншах]]ые бута сохижо туһалһаншье һаа, һүүлдэнь Жалайртаниие бута сохёод [[Азербайжан]], [[Ирак]], [[Армени]] эзэлжэ 1410 ондо Хара Хонид уласые байгуулба<ref name="Все монархи мира">{{книга
|автор =Рыжов К. В.
|заглавие = Все монархи мира. Мусульманский Восток VII—XV вв
|место = М.
|издательство = [[Вече (издательство)|Вече]]
|год = 2004
|страницы = 225
|isbn = 5-94538-301-5, ББК 63.3 (5) P 93
}}</ref>. 

Тус уласай Кара-Юсуф (1410—20) ба [[Хара Хонидой Искендер|Искендер]] (1420—36) [[Тэмүрэй улас|Тэмүртэнтэй]] ба [[Ширваншахай улас|ширваншахуудтай]] дайлаба. 1435 ондо Тэмүртэн Шахрух султан ширваншахтай сугтаа Искендерэй сэрэгые  сохибо. 1436 ондо хаан шээрэндэ һуулгаһан Джаханшах Тэмүртэнэй харьяата болоһоншье һаа, 1447 ондо Шахрухай наһа бараһанай һүүлдэ амяарлан тусгаар тогтонобо. 1453 ба 1457 ондо Хара Хонидууд баруун Ираниие эзэмдэбэ. 1467 ондо [[Сагаан Хонид улас|Сагаан Хонидой]] Узун-Хасан (1453—78 хааншалһан) Джаханшахай сэрэгые диилэжэ, 1468 ондо Хара Хонид уласай нютаг дэбисхэрые хабсаргаба.

== Хашуул ==
[[Файл:Kara-koyunlu dynasty.jpg|thumb|center|250px|Хара Хонидой обог удам<ref name="Все монархи мира"/>]]

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

[[Категори:Иранай түүхэ]]
[[Категори:Иракай түүхэ]]
[[Категори:Түрэгэй түүхэ]]