# Ехэ Британи
Ехэ Бритаани (Great Britain) али Ехэ Бритааниин болон Хойто Ирландын Холбооной Хаан Улас (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) — баруун Европын аралай улас юм. Газар нютагань Ехэ Британи арал, Ирланд аралай зүүн хойто хэһэг, бусад жижиг аралуудһаа тогтоно. Хойто Ирланд дангаараа өөр уластай газараар хилэлэдэг. Энэ хилые эһэн тоособол Ехэ Британиинь Атлантын далай, Хойто тэнгис, Ла-Маншай хоолой, Ирландын тэнгисээр хүрээлэгдэнэ. Хамагай томо арал болохо Ехэ Британиинь Ла-Маншай хонгилой авто замаар Францитай холбогдодог.
Нэгэдэһэн Хаанта Улас Англи, Шотланд, Уэльс, Хойто Ирланд гэһэн 4 уласаар бүрдэһэн нэгэдэһэн улас юм. Энэ улас парламентай системээр ударидуулдаг болон засагай газар ниислэл Лондондо оршодог. Мүн Үндэһэн хуулида хаанта засагта улас болон түрын тэргүүн Хатан хаан II Элизабет юм. Һубагай аралууд болон Мэн аралһаа тогтоһон Титэмэй газарууд (Crown Dependencies) албан ёһоор уласай эзэмшил болобошье Нэгэдэһэн Хаанта Уласай хэһэг бэшэ, харин түүнтэй холбоо үүһэгэдэг. Нэгэдэһэн Хаанта Улас хуушин Британиин эзэнтэ гүрэнэй хэһэгүүд байһан, 14 гадаад харъяата газартай. Британиин эзэнтэ гүрэн дэлхэйн хуурай газарай бараг дүрбэнэй нэгые эзэлжэ, түүхэндэхэ хамагай томо эзэнтэ гүрэн байжаа. Энэ гүрэнһээ шууд шалтгаалжа Канада, Австрали, Шэнэ Зеланд, Энэдхэг, Пакистан, Урда Африка, Сингапур, Шри Ланка, АНУ гэхэ мэтэ уласуудта Британиинь ехэд нүлөөлжэ, нүлөөлэл тэдэгээрэй хэлэн, соёл уралага зэргэдэ ажиглагдана. Хатан хаан II Елизавета Үндэһэтэнүүдэй Хамтын Нүхэрлэлэй (Commonwealth of Nations) тэргүүн хэбээр үлдэһэн болон гишүүн оронуудай түрын тэргүүн юм.
Нэгэдэһэн Хаанта Улас үндэр хүгжэлтэй орон болон эдэй засаг дэлхэйдэ зургаад (худалдан абаха шадбарай паритетаар тоосоһон ҮНБ) эсэбэл табда (номиналь ҮНБ) ороно. 19 ба 20-р зуунай эхэн үедэ дэлхэйн хамагай хүсэрхэг гүрэн байһан болобошье дэлхэйн хоёрдугаар дайн, 20-р зуунай һүүлэ үедэ тохёолдоһон эзэнтэ гүрэнэйхэнь задарал зэргэһээ шалгаалжа дэлхэйн ажал хэрэгтэ тэргүүлэгшэ байр һууритай оролсохо ябадал багаһашаа. Гэлээшье гэһэн эдэй засаг, соёл урлага, сэрэг арми, улас түрын нүлөөнь ехэ болон ядерно зэбсэгтэй орон юм. Нэгэдэһэн Хаанта Уласай сэрэг, хамгаалалтанда зарсуулха мүнгэнэй хэмжээнь дэлхэйдэ хоёрто эсэбэл гурбада (тоосоолхо аргаһаа шалтгаална) ороно. НҮБ-ын аюулгүйн зүблэлэй байнгын гишүүн болон Европын холбоо, Ехэ Найман, НАТО, Дэлхэйн худалдаанай байгуулалга, Үндэһэтэнүүдэй Хамтын Нүхэрлэл зэргэ байгуулгануудай гэшүүн мүн.

### Канал & радио
Канау луд ов Вообще.
Енайто канал ну удавэһэг ничего 304944 канал Ехэ Британи & Ирландцы. 304941 радио Ехэ Британи & Ирландцы. вариант твоэ насһаауухдд.
Если не будет дождя енота арал.
Есть вариант коаһ.

Ехэ Британи
{{Инфобокс улас
| common_name            = Нэгэдэһэн Хаанта Улас
| conventional_long_name = Ехэ Британиин ба Хойто Ирландын </br>Нэгэдэһэн Хаанта Улас
| image_flag             = Flag of the United Kingdom.svg
| image_coat             = Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg
| flag_type              = [[Нэгэдэһэн Хаанта Уласай Туг|Туг]]
| symbol_type            = [[Нэгэдэһэн Хаанта Уласай Хаанай Һүлдэ|Һүлдэ]]
| alt_flag               = A flag composed of a red cross edged in white and superimposed on a red saltire, also edged in white, superimposed on a white saltire on a blue background
| other_symbol           = [[File:Royal Coat of Arms of the United Kingdom (Scotland).svg|x100px]]
| other_symbol_type      = [[Шотландын Хаанай Һүлдэ#Мүнөөнэй ашаглалга|Шотландын Хаанай Һүлдэ]]:
| national_anthem        = "[[God Save the Queen]]" <br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:U.S. Navy Band - God Save the King.oga]]</div>
| image_map              = File:Europe-UK (orthographic projection).svg
| map_caption            = {{map_caption|countryprefix=|location_color=тодо ногоон|region=Европо|region_color=тодо боро}}
| capital                = [[Лондон]]
| coordinates            = {{coord|51|30|N|0|7|W|type:city}}
| largest_city           = capital
| languages_type         = Албан хэлэн<br /> {{nobold|ба үндэһэнэй хэлэн}}
| languages              = [[Англи хэлэн|Англи]]<!--Note: Just English, don't add "British English"-->
| languages2_type        = Нютагай ба </br>Үсөөнхиин </br>хэлэнүүд
| languages2             = [[Скотс хэлэн|Скотс]]{{·}}[[Ольстерэй Скотс диалект|Ольстер Скотс]]{{·}}</br>[[Уэльс хэлэн|Уэльс]]{{·}}[[Корн хэлэн|Корн]]{{·}}[[Ирланд хэлэн|Ирланд]]{{·}}</br>[[Шотланд кельт хэлэн|Шотланд Кельт]]{{·}}</br>[[Британиин Дохёоной Хэлэн|Дохёоной Хэлэн]]
| ethnic_groups          = 87.1% [[Нэгэдэһэн Хаанта Улас дахи Сагаан хүнүүд|Сагаан]]</br>7.0% [[Британиин Ази хүнүүд|Ази]]</br>3.0% [[Хара Британишууд|Хара]]</br>2.0% [[Холимог (Нэгэдэһэн Хаанта Уласай этническын категори)|Холимог]]</br>0.9% Бусад
| ethnic_groups_year     = [[2011 оной Нэгэдэһэн Хаанта Уласай хүн зоной бэшэлгэ|2011]]
| religion               = <!-- direct figures from ReligionUNdata reference -->{{Unbulleted list|item_style=white-space:nowrap;
|{{#expr:(37583962/63182178)*100 round 1}}% [[Нэгэдэһэн Хаанта Улас дахи Христосой шажан|Христос]]
|{{#expr:(16221509/63182178)*100 round 1}}% [[Нэгэдэһэн Хаанта Улас дахи Шажангүйн үзэл|Шажангүй]]
|{{#expr:(2786635/63182178)*100 round 1}}% [[Нэгэдэһэн Хаанта Улас дахи Лалын шажан|Лалын]]
|{{#expr:(835418/63182178)*100 round 1}}% [[Нэгэдэһэн Хаанта Улас дахи Индуизм|Индуизм]]
|{{#expr:(432429/63182178)*100 round 1}}% [[Нэгэдэһэн Хаанта Улас дахи Сикх шажан|Сикх]]
|{{#expr:(269568/63182178)*100 round 1}}% [[Нэгэдэһэн Хаанта Улас дахи Иудаизм|Иудаизм]]
|{{#expr:(261584/63182178)*100 round 1}}% [[Нэгэдэһэн Хаанта Улас дахи Буддын шажан|Буддизм]]
|{{#expr:(262750/63182178)*100 round 1}}% [[Нэгэдэһэн Хаанта Улас дахи Шажан|Бусад]]
|{{#expr:(4528323/63182178)*100 round 1}}% Харюулагүй
}}
| religion_year          = [[2011 оной Нэгэдэһэн Хаанта Уласай хүн зоной бэшэлгэ|2011]]<ref name="ReligionUNdata">{{Cite web|title=UNdata {{!}} record view {{!}} Population by religion, sex and urban/rural residence|url=http://data.un.org/Data.aspx?d=POP&f=tableCode:28;countryCode:826&c=2,3,6,8,10,12,14,15,16&s=_countryEnglishNameOrderBy:asc,refYear:desc,areaCode:asc&v=1|access-date=13 October 2018|website=data.un.org}}</ref><ref name="Philby">{{Cite news|last=Philby|first=Charlotte|date=12 December 2012|title=Less religious and more ethnically diverse: Census reveals a picture of Britain today|work=[[The Independent]]|location=London|url=https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/less-religious-and-more-ethnically-diverse-census-reveals-a-picture-of-britain-today-8406506.html}}</ref>
| p1                     = Ехэ Британиин ба Ирландын Нэгэдэһэн Хаанта Улас{{!}}Ехэ Британиин ба Хойто Ирландын</br>Нэгэдэһэн Хаанта Улас
| demonym                = [[Британишууд]]
| membership             = [[Англи]] </br>[[Шотланд]] </br>[[Уэльс]] </br>[[Хойто Ирланд]]
| membership_type        = Оролсоһон </br>уласууд
| government_type        = [[Нэгэдэһэн улас|Нэгэдэһэн]]<br />[[Үндэһэн хуулита хаанта засагта улас|үндэһэн хуулита </br>хаанта улас]]
| leader_title1          = [[Нэгэдэһэн Хаанта Уласай Монархи|Монарх]]
| leader_name1           = [[III Чарльз]]
| leader_title2          = [[Нэгэдэһэн Хаанта Уласай Юрэнхы Сайд|Юрэнхы Сайд]]
| leader_name2           = [[Кир Стармер]]
| legislature            = [[Нэгэдэһэн Хаанта Уласай Парламент|Парламент]]
| upper_house            = [[Лордын танхим]]
| lower_house            = [[Нэгэдэһэн Хаанта Уласай Ниитын танхим|Ниитын танхим]]
| sovereignty_type       = [[Нэгэдэһэн Хаанта Улас Байгуулгын Түүхэ|Түүхэ]]
| established_event1     = [[Уэльс дэхи Хуулиин Актууд|Уэльсын Хуулиин </br>Актууд]]
| established_date1      = 1535 ба 1542
| established_event2     = [[Титимнүүдэй Холбоон|Титимнүүдэй </br>Холбоон]]
| established_date2      = 3 һарын 24, 1603
| established_event3     = [[1707 оной Холбооной Акт|Англи ба Шотландын </br>Холбооной Актууд]]
| established_date3      = 5 һарын 1, 1707
| established_event4     = [[1800 оной Холбооной Акт|Ехэ Британи </br>ба Ирландын </br>Холбооной Акт]]
| established_date4      = 1 һарын 1, 1801
| established_event5     = [[Ирландын Сүлөөтэ Уласай Үндэһэн Хуулиин Акт|Ирландын Сүлөөтэ </br>Уласай Үндэһэн </br>Хуулиин Акт]]
| established_date5      = 12 һарын 5, 1922
| area_km2               = 242495
| area_footnote          = <ref>{{Cite report|year=2012|title=Demographic Yearbook – Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density|url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2012/Table03.pdf|publisher=United Nations Statistics Division|access-date=9 August 2015}}</ref>
| area_rank              = 78
| area_sq_mi             = 93628
| percent_water          = 1.51 (2015)<ref>{{Cite web|title=Surface water and surface water change|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#|access-date=11 October 2020|publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)}}</ref>
| population_estimate    = {{IncreaseNeutral}} 67,081,000<ref name="pop_estimate">{{Cite web|title=Office for National Statistics|url=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/|website=ons.gov.uk}}</ref>
| population_census      = 63,182,178<ref name="pop_census">{{Cite web|title=2011 UK censuses|url=http://www.ons.gov.uk/ons/guide-method/census/2011/uk-census/index.html|access-date=17 December 2012|publisher=Office for National Statistics}}</ref>
| population_estimate_year = 2020
| population_estimate_rank = 21
| population_census_year = 2011
| population_census_rank = 22
| population_density_km2 = 270.7
| population_density_sq_mi = 701.2
| population_density_rank =
| GDP_PPP                = {{increase}} $3.276&nbsp;ехэ наяд<ref name="IMFWEOUK">{{Cite web|date=October 2021|title=World Economic Outlook database: April 2021|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2021/October/weo-report?c=112,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPRPPPPC,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2021&ey=2021&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1|publisher=[[International Monetary Fund]]}}</ref>
| GDP_PPP_year           = 2021
| GDP_PPP_rank           = 10
| GDP_PPP_per_capita     = {{increase}} $48,693<ref name="IMFWEOUK" />
| GDP_PPP_per_capita_rank = 28
| GDP_nominal            = {{increase}} $3.108&nbsp;ехэ наяд<ref name="IMFWEOUK" />
| GDP_nominal_year       = 2021
| GDP_nominal_rank       = 5
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $46,200<ref name="IMFWEOUK" />
| GDP_nominal_per_capita_rank = 22
| Gini                   = 36.6
| Gini_year              = 2019
| Gini_change            = increase
| Gini_ref               = <ref>{{cite web|title=Inequality - Income inequality|url=https://data.oecd.org/inequality/income-inequality.htm|website=us.oecd.org|publisher=[[OECD]]|access-date=25 July 2021}}</ref>
| Gini_rank              = 33
| HDI                    = 0.932<!--number only-->
| HDI_year               = 2019<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change             = increase<!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref                = <ref name="UNHDR">{{Cite web|date=15 December 2020|title=Human Development Report 2020|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|access-date=15 December 2020|publisher=[[United Nations Development Programme]]}}</ref>
| HDI_rank               = 13
| currency               = [[Фунт &nbsp;стерлинг]]
| currency_code          = GBP
| utc_offset             = {{sp}}
| time_zone              = [[Гринвичэй Дундажа Саг|Гринвичэй </br>Дундажа Саг]], [[Баруун Европын Саг|WET]]
| utc_offset_DST         = +1
| time_zone_DST          = [[Британиин Зунай Саг|Британиин </br>Зунай Саг]], [[Баруун Европын Зунай Саг|WEST]]
| DST_note               = {{efn|Also in observed by the [[Crown dependencies]], and in the two British Overseas Territories of [[Gibraltar]] and [[Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha]] (though in the latter, without daylight saving time). For further information, see [[Time in the United Kingdom#British territories]].}}
| date_format            = {{abbr|dd|day}}/{{abbr|mm|month}}/{{abbr|yyyy|year}}<br />{{abbr|yyyy|year}}-{{abbr|mm|month}}-{{abbr|dd|day}}&nbsp;([[Anno Domini|AD]])
| electricity            = [[Сетиин напряжени улас уласаар|230 В–50 Гц]]
| drives_on              = зүүн{{efn|Except two overseas territories: [[Gibraltar]] and the [[British Indian Ocean Territory]].}}
| calling_code           = [[Нэгэдэһэн Хаанта Улас дахи Телефоной номер|+44]]{{efn|[[Telephone numbers in the United Kingdom#Telephone numbers in Overseas Territories|Excludes most overseas territories]].}}
| cctld                  = [[.uk]]{{efn|The [[.gb]] domain is also reserved for the UK, but has been little used.}}
| flag_p1                = Flag of the United Kingdom.svg
| today                  = 
}}

'''Ехэ Бритаани''' (''Great Britain'') али '''Ехэ Бритааниин болон Хойто Ирландын Холбооной Хаан Улас''' (''United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland'') — баруун [[Европо|Европын]] аралай [[улас]] юм. Газар нютагань [[Ехэ Британи арал]], [[Ирланд арал]]ай зүүн хойто хэһэг, бусад жижиг аралуудһаа тогтоно. [[Хойто Ирланд]] дангаараа өөр уластай газараар хилэлэдэг. Энэ хилые эһэн тоособол Ехэ Британиинь [[Атлантын далай]], [[Хойто тэнгис]], [[Ла-Маншай хоолой]], [[Ирландын тэнгис|Ирландын тэнгисээр]] хүрээлэгдэнэ. Хамагай томо арал болохо Ехэ Британиинь [[Ла-Маншай хонгил]]ой авто замаар [[Франци]]тай холбогдодог.

Нэгэдэһэн Хаанта Улас [[Англи]], [[Шотланд]], [[Уэльс]], [[Хойто Ирланд]] гэһэн 4 уласаар бүрдэһэн нэгэдэһэн улас юм. Энэ улас парламентай системээр ударидуулдаг болон засагай газар ниислэл [[Лондон]]до оршодог. Мүн [[Үндэһэн хуулида хаанта засагта улас]] болон түрын тэргүүн Хатан хаан [[II Елизавета|II Элизабет]] юм. [[Һубагай аралууд]] болон [[Мэн арал]]һаа тогтоһон [[Титэмэй газарууд]] (''Crown Dependencies'') албан ёһоор уласай эзэмшил болобошье Нэгэдэһэн Хаанта Уласай хэһэг бэшэ, харин түүнтэй холбоо үүһэгэдэг. Нэгэдэһэн Хаанта Улас хуушин Британиин эзэнтэ гүрэнэй хэһэгүүд байһан, 14 гадаад харъяата газартай. [[Британиин эзэнтэ гүрэн]] дэлхэйн хуурай газарай бараг дүрбэнэй нэгые эзэлжэ, түүхэндэхэ хамагай томо [[эзэнтэ гүрэн]] байжаа. Энэ гүрэнһээ шууд шалтгаалжа [[Канада]], [[Австрали]], [[Шэнэ Зеланд]], [[Энэдхэг]], [[Пакистан]], [[Урда Африка]], [[Сингапур]], [[Шри Ланка]], [[АНУ]] гэхэ мэтэ уласуудта Британиинь ехэд нүлөөлжэ, нүлөөлэл тэдэгээрэй хэлэн, соёл уралага зэргэдэ ажиглагдана. Хатан хаан II Елизавета [[Үндэһэтэнүүдэй Хамтын Нүхэрлэл]]эй (''Commonwealth of Nations'') тэргүүн хэбээр үлдэһэн болон гишүүн оронуудай [[түрын тэргүүн]] юм.

Нэгэдэһэн Хаанта Улас үндэр хүгжэлтэй орон болон [[эдэй засаг]] дэлхэйдэ зургаад (худалдан абаха шадбарай паритетаар тоосоһон [[ҮНБ]]) эсэбэл табда (номиналь ҮНБ) ороно. 19 ба 20-р зуунай эхэн үедэ дэлхэйн хамагай хүсэрхэг гүрэн байһан болобошье [[дэлхэйн хоёрдугаар дайн]], 20-р зуунай һүүлэ үедэ тохёолдоһон эзэнтэ гүрэнэйхэнь задарал зэргэһээ шалгаалжа дэлхэйн ажал хэрэгтэ тэргүүлэгшэ байр һууритай оролсохо ябадал багаһашаа. Гэлээшье гэһэн [[эдэй засаг]], [[соёл урлага]], [[сэрэг арми]], [[улас түрэ|улас түрын]] нүлөөнь ехэ болон ядерно зэбсэгтэй орон юм. Нэгэдэһэн Хаанта Уласай сэрэг, хамгаалалтанда зарсуулха мүнгэнэй хэмжээнь дэлхэйдэ хоёрто эсэбэл гурбада (тоосоолхо аргаһаа шалтгаална) ороно. [[НҮБ]]-ын [[НҮБ-ын аюулгүйн зүблэл|аюулгүйн зүблэл]]эй байнгын гишүүн болон [[Европын холбоо]], [[Ехэ Найман]], [[НАТО]], [[Дэлхэйн худалдаанай байгуулалга]], [[Үндэһэтэнүүдэй Хамтын Нүхэрлэл]] зэргэ байгуулгануудай гэшүүн мүн.
=== Канал & радио ===
Канау луд ов Вообще.
Енайто канал ну удавэһэг ничего 304944 канал Ехэ Британи & Ирландцы. 304941 радио Ехэ Британи & Ирландцы. вариант твоэ насһаауухдд.

Если не будет дождя енота арал.

Есть вариант коаһ.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

{{G8}}
{{Европо}}
{{1000 үгүүлэл}}

[[Категори:Ехэ Британи|*]]
[[Категори:Европын уласууд]]