# Аризона
Аризона (англи: Arizona, навахо Hoozdo Hahoodzo) — Америкын Нэгэдэһэн Уласай Баруун Урда бүһэдэ оршодог АНУ-ай можо улас. Ниислэл болоод хамагай томо хотонь Финикс. Хоёрдохи томо хотонь Таксон болоод энэнэй дараа Фениксын бүһын дүрбэн хото, тухайлбал Меза, Чандлер, Глендэйл, Скоттсдэйл хотонууд ороно.
Аризона 1912 оной хоёрдугаар һарын 14-ндэ Холбоондо нэгэдэһэн, АНУ-ай эхэ газарай можо уласуудһаа эгээн һүүлшын гү, али 48-дахи можо улас болоһон. Аризонань сүлын уурал амисхал, илангуяа халуун зун, хүйтэн үбэлөөрөө нэрэтэй. Гэбэш хойто зүгтэ байха үндэрлиг нютагаараа сүлһөө сэрүүн уур амисхалтай нарһан ой, уулатай. 2006 оной долодугаар һарын 1-нэй хүн зоной тоосоогоор Аризона хүн зоной үһэлтэгөөр АНУ-да түрүүлжэ, Невадые гүйсэжэ түрүүлбэ.
Аризонань Дүрбэн үнсэгэй (Four Corners) можо уласуудай нэгэ юм. Аризона Нью-Мексико, Юта, Невада, Калифорни можо уласуудтай хилэлдэг болоод Колорадо можо уластай нэгэ үзүүрээрээ ниилэдэг. Тэрэ Мексикын Сонора, Баха Калифорни можо уласуудтай хилэ залгадаг. Аризонада Гранд-Каньонһоо гадна олон ой модон, үндэһэнэй парк, дурасхалта газар, индианай нөөсэ газар байдаг бэлэй.

### Засагай газарай албан ёһоной сахим сүлжээ
- Official Website of the State of Arizona


### Бусад
- Arizona State Guide, from the Library of Congress
- Arizona Regional Accounts Data
- Arizona Demographic Data from FedStats Архивировалһан 21 дүрбэ һара 2003 оной.
- Energy Data & Statistics for Arizona
- Arizona State Databases Архивировалһан 9 арбан нэгэ һара 2017 оной. - Annotated list of searchable databases produced by Arizona state agencies and compiled by the Government Documents Roundtable of the American Library Association.
- Arizona State Library, Archives and Public Records Архивировалһан 26 зургаа һара 2004 оной.
- USGS real-time, geographic, and other scientific resources of Arizona
- Arizona State Facts Архивировалһан 5 таба һара 2015 оной.
- Arizona Republic -- daily newspaper serving the state
- History topics timeline of Arizona 1862-1962[1]


### Аялал туристнарай мэдээсэл
- Official Arizona Office of Tourism
- Arizona Game & Fish Department (Hunting, Boating & Fishing)
- Arizona State Parks
- Arizona Russian Center Архивировалһан 19 арбан нэгэ һара 2014 оной.
- American Southwest, a National Park Service Discover Our Shared Heritage Travel Itinerary


Аризона
{{Улас орон
 |буряад_нэрэ                 = Аризона можо улас
 |уугуул_нэрэ             = State of Alaska
 |статус                   = [[Америкын Нэгэдэһэн Улас#Холбооной тогтолсоо: можо уласууд болон орон нютагууд|АНУ-ай можо улас]]
 |дуулал                     = 
 |туг                     = Flag of Arizona.svg
 |тугай_бэшэлгэ           = Далбаа
 |һүлдэ                     = Seal of Arizona.svg
 |һүлдын_бэшэлгэ           = Уласай тамга
 |газарай_зураг                    = Map_of_USA_AZ.svg
 |хэмжээ                   = 
 |бэшэлгэ                 = [[АНУ]]-да Аризонын байра
 |уряа                    = ''Ditat Deus''<br/><small>''Бурхан баяжуулна''</small>
 |ниислэл                  = [[Финикс]]
 |хэлэн                     = [[Англи хэлэн|Англи]]
 |тэргүүнэй_тушаал1     = Амбан захирагша
 |тэргүүн1  = Джейн Брюэр
 |тэргүүнэй_тушаал2     = 
 |тэргүүн2  =
 |газар_нютаг                  = 295&nbsp;254 км² 
 |уһанай_хуби                  = 0,32% 
 |хүн_ама                = 6 482 505 (2012)<ref>http://www.census.gov/popest/states/NST-ann-est.html 2007 Population Estimates</ref>
 |дополнительный_параметр  = Можо улас болоһон үдэр
 |содержимое_параметра     = 1912 оной 2 һарын 14 (48-дэхи)
}}
'''Аризона''' ({{lang-en|Arizona}}, <small>[[Навахо хэлэн|навахо]]</small> ''Hoozdo Hahoodzo'') — [[Америкын Нэгэдэһэн Улас]]ай Баруун Урда бүһэдэ оршодог АНУ-ай можо улас. Ниислэл болоод хамагай томо хотонь [[Финикс]]. Хоёрдохи томо хотонь [[Таксон (Аризона)|Таксон]] болоод энэнэй дараа Фениксын бүһын дүрбэн хото, тухайлбал [[Меза (Аризона)|Меза]], [[Чандлер (Аризона)|Чандлер]], [[Глендэйл (Аризона)|Глендэйл]], [[Скоттсдэйл (Аризона)|Скоттсдэйл]] хотонууд ороно.<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_cities_in_Arizona_%28by_population%29</ref>

Аризона 1912 оной хоёрдугаар һарын 14-ндэ Холбоондо нэгэдэһэн, АНУ-ай эхэ газарай можо уласуудһаа эгээн һүүлшын гү, али 48-дахи можо улас болоһон.<ref>[http://www.americaslibrary.gov/cgi-bin/page.cgi/es/az Arizona<!-- Bot generated title -->]</ref> Аризонань сүлын уурал амисхал, илангуяа халуун зун, хүйтэн үбэлөөрөө нэрэтэй. Гэбэш хойто зүгтэ байха үндэрлиг нютагаараа сүлһөө сэрүүн уур амисхалтай нарһан ой, уулатай. 2006 оной долодугаар һарын 1-нэй хүн зоной тоосоогоор Аризона хүн зоной үһэлтэгөөр АНУ-да түрүүлжэ, [[Невада|Невадые]] гүйсэжэ түрүүлбэ.

Аризонань [[Дүрбэн үнсэг]]эй (Four Corners) можо уласуудай нэгэ юм. Аризона [[Нью-Мексико]], [[Юта]], [[Невада]], [[Калифорни]] можо уласуудтай хилэлдэг болоод [[Колорадо]] можо уластай нэгэ үзүүрээрээ ниилэдэг. Тэрэ [[Мексика|Мексикын]] [[Сонора]], [[Баха Калифорни]] можо уласуудтай хилэ залгадаг. Аризонада [[Гранд-Каньон|Гранд-Каньонһоо]] гадна олон ой модон, үндэһэнэй парк, дурасхалта газар, индианай нөөсэ газар байдаг бэлэй.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

== Холбооһон ==
=== Засагай газарай албан ёһоной сахим сүлжээ ===
* [http://www.az.gov/ Official Website of the State of Arizona]

=== Бусад ===
* [http://www.loc.gov/rr/program/bib/states/arizona/index.html Arizona State Guide, from the Library of Congress]
* [http://www.bea.doc.gov/bea/regional/map/map.asp?po=AZ Arizona Regional Accounts Data]
* [http://www.fedstats.gov/qf/states/04000.html Arizona Demographic Data from FedStats] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030421010246/http://www.fedstats.gov/qf/states/04000.html |date=2003-04-21 }}
* [http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=AZ Energy Data & Statistics for Arizona]
* [http://wikis.ala.org/godort/index.php/Arizona Arizona State Databases] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171109085739/http://wikis.ala.org/godort/index.php/Arizona |date=2017-11-09 }} - Annotated list of searchable databases produced by Arizona state agencies and compiled by the Government Documents Roundtable of the American Library Association.
* [http://www.lib.az.us/ Arizona State Library, Archives and Public Records] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040626115848/http://www.lib.az.us/ |date=2004-06-26 }}
* [http://www.usgs.gov/state/state.asp?State=AZ USGS real-time, geographic, and other scientific resources of Arizona]
* [http://www.ers.usda.gov/statefacts/az.htm Arizona State Facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150505060710/http://www.ers.usda.gov/StateFacts/AZ.htm |date=2015-05-05 }}
* [http://www.azcentral.com Arizona Republic -- daily newspaper serving the state]
* History topics timeline of Arizona 1862-1962<ref>[http://www.usastatesdates.com/arizona.htm Arizona History Timeline 1862-1962 by USAStatesDates<!-- Bot generated title -->]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>

=== Аялал туристнарай мэдээсэл ===
* [http://www.arizonaguide.com/ Official Arizona Office of Tourism]
* [http://www.azgfd.gov Arizona Game & Fish Department (Hunting, Boating & Fishing)]
* [http://azstateparks.com/index.html Arizona State Parks]
* [http://russianlibraryclub.com/ Arizona Russian Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141119053519/http://russianlibraryclub.com/ |date=2014-11-19 }}
* [http://www.nps.gov/history/nr/travel/amsw/ American Southwest, a National Park Service ''Discover Our Shared Heritage'' Travel Itinerary]

== Мүн үзэхэ ==
* Bayless, Betsy, 1998, ''Arizona Blue Book, 1997-1998.'' Phoenix, Arizona.
* McIntyre, Allan J., 2008, [http://www.arcadiapublishing.com/mm5/merchant.mvc?Screen=PROD&Product_Code=0738556335&Store_Code=arcadia&search=NEW&offset=100&filter_cat=&PowerSearch_Begin_Only=&sort=name.asc&range_low=&range_high=%20&srch_newbook=1 ''The Tohono O'odham and Pimeria Alta.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090124192652/http://www.arcadiapublishing.com/mm5/merchant.mvc?Screen=PROD&Product_Code=0738556335&Store_Code=arcadia&search=NEW&offset=100&filter_cat=&PowerSearch_Begin_Only=&sort=name.asc&range_low=&range_high=%20&srch_newbook=1 |date=2009-01-24 }} Charleston, SC: Arcadia Publishing, (ISBN 978-0-7385-5633-8)
* Miller, Tom (editor), 1986, ''Arizona: The Land and the People.'' Tucson, AZ: University of Arizona Press. (ISBN 0-8165-1004-0)
* Thomas, David M. (editor), 2003, ''Arizona Legislative Manual.'' In ''<ref>[http://www.azleg.state.az.us/alispdfs/Council/legman2003.pdf Arizona<!-- Bot generated title -->]</ref>.'' Phoenix, AZ: Arizona Legislative Council. Google Print. Retrieved January 16 2006.
* Trimble, Marshall, 1998, ''Arizona, A Cavalcade of History.'' Tucson, AZ: Treasure Chest Publications. (ISBN 0-918080-43-6)

{{АНУ-ай засаг захиргаанай нэгэжэ}}

[[Категори:Аризона| ]]
[[Категори:Америкын Нэгэдэһэн Улас]]