# Хойто тэнгис
Хойто тэнгис, Умарада тэнгис — Атлантик далайн нэгэн тэнгис болоод Норвеги, Дани, Англи, Герман, Голланд, Бельги, Франци, Скотланд уласуудай хоорондо оршоно.
560 км үргэн, 970 км ута, ниитэ 575,000 км2 талбайтай, дундажаар 94 метр гүнтэй болоод хамагай ехэдээ 700 м, гүехэн газараа 15 м байна. Уһанай эзэлхүүниинь 54,000 км³, дэлхэйн 13 дахи томо тэнгис юм.
Уһанай дабһажалта жэлэй уларал болон байралалһаа хамааран өөр өөр байна. Жэшээлбэл, голын шудхалан оршом 1.5-2.5%, тэнгисэй хойто хэһэгээр 3.2-3.5% хүрдэг Хойто Атлантик далайн дундажа дабһажалтаһаа бага юм. Уһанай температурань Атлантик далайн урсагал, уларал, уһанай гүн зэрэгһээ хамаарха ба зундаа 25 °C, үбэлдөө 10 °C болоно. Уһанай гүндэ температура тогтомол, 10 °C байна
1958 ондо Хойто тэнгистэ анханай байгаалиин хиин ордо нээгэдһэнһээ хойшо уг тэнгисиинь газарай тоһон, байгаалиин хиин нэгэн шухал бүһэ болоһон байна. 1999 ондо олборлолто дээдэ сэгтээ хүрсэн нэгэ үдэртэ 6 сая оршом баррель газарай тоһон, 280,000,000 м³ байгаалиин хии олборложо байһан байна.

Хойто тэнгис
{{Сүнхэрэг
|name = Хойто тэнгис
|image = [[File:NASA NorthSea1 2.jpg|250px]]
|caption =Хэмэл дахуулһаа бүхэлдээ харагдаха Хойто тэнгис
|image_bathymetry =
|caption_bathymetry=
|location = [[Атлантик далай]]
|coords = {{coord|56|N|03|E|scale:5000000_type:waterbody|name=North Sea|display=inline,title}}
|type = [[Тэнгис]]
|inflow = [[Балтиин тэнгис]], [[Эльба]], [[Райн]], [[Шпрее гол|Шпрее]], [[Темза гол|Темза]]
|outflow =
|catchment =
|basin_countries =  {{hidden | fw1=normal | headerstyle=text-align:left
  | header  = 7 улас
  | content = <div class="hlist hwrap">
* [[Норвеги]]
* [[Дани]]
* [[Германи]]
* [[Недерланд]]
* [[Бельги]]
* [[Франци]]
* [[Ехэ Британи]] ([[Англи]], [[Скотланд]])
</div>}}
|length = 960 км<ref name="Remote_sensing">{{книга|автор=Vittorio Barale, Martin Gade.|часть=North sea|заглавие=Remote sensing of the European seas|ссылка=http://books.google.com.ua/books?id=9B3D5-HBTzkC&lpg=PA8&dq=%22North%20Sea%22%2094%2C000%20km3&hl=ru&pg=PA8#v=onepage&q=%22North%20Sea%22%2094,000%20km3&f=false|издательство=Springer|год=2008|pages=8-10|isbn=9781402067716}}</ref>
|width = 580 км<ref name="Remote_sensing" />
|area = 750 000 км<sup>2</sup><ref name="Remote_sensing" />
|depth = 95 м<ref name="Remote_sensing" />
|max-depth = 700 м<ref name="Remote_sensing" />
|volume = 94 000 км<sup>3</sup><ref name="Remote_sensing" />
|residence_time =
|temperature_high = 17 °C 
|temperature_low = 6 °C 
|salinity =34 - 35‰
|shore =
|islands =
|cities =
|trenches =
|benches =
|frozen =
|reference= [http://www.safetyatsea.se/index.php?section=northsea Safety at Sea] and [http://www.mumm.ac.be/EN/NorthSea/facts.php Royal Belgian Institute of Natural Sciences]
}}
'''Хойто тэнгис''', '''Умарада тэнгис''' — [[Атлантик далай]]н нэгэн [[тэнгис]] болоод [[Норвеги]], [[Дани]], [[Англи]], [[Герман]], [[Голланд]], [[Бельги]], [[Франци]], [[Скотланд]] уласуудай хоорондо оршоно.

560 км үргэн, 970 [[метр|км]] ута, ниитэ 575,000 км<sup>2</sup> талбайтай, дундажаар 94 метр гүнтэй болоод хамагай ехэдээ 700 м, гүехэн газараа 15 м байна. Уһанай эзэлхүүниинь 54,000 км³<ref name="Stats">{{Citation
  | last =Answers Corporation
  | first =
  | author-link =
  | last2 =
  | first2 =
  | author2-link =
  | title =North Sea: Definition and Much More from Answers.com
  | date =
  | year =2007 
  | url =http://www.answers.com/topic/north-sea?cat=travel
  | accessdate =  July 19, 2007}}</ref>, дэлхэйн 13 дахи томо тэнгис юм<ref name="Statistics">{{Citation
  | last =OSPAR Commission, for the protection of the marine environment of the North-East Atlantic.
  | first =
  | author-link =
  | last2 =
  | first2 =
  | author2-link =
  | title =Geography, hydrography and climate
  | date =
  | year =2007
  | url =http://www.ospar.org/eng/doc/pdfs
  | accessdate =July 19, 2007
  }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.

Уһанай дабһажалта жэлэй уларал болон байралалһаа хамааран өөр өөр байна. Жэшээлбэл, голын шудхалан оршом 1.5-2.5%, тэнгисэй хойто хэһэгээр 3.2-3.5% хүрдэг<ref name="Statistics"/> Хойто Атлантик далайн дундажа дабһажалтаһаа бага юм. Уһанай температурань Атлантик далайн урсагал, уларал, уһанай гүн зэрэгһээ хамаарха ба зундаа 25&nbsp;°C, үбэлдөө 10&nbsp;°C болоно. Уһанай гүндэ [[температура]] тогтомол, 10&nbsp;°C байна<ref name="Statistics"/>

1958 ондо Хойто тэнгистэ анханай [[байгаалиин хии]]н ордо нээгэдһэнһээ хойшо уг тэнгисиинь [[газарай тоһон]], байгаалиин хиин нэгэн шухал бүһэ болоһон байна<ref>{{Cite web
 | author = Hugo Manson
 | publisher = Department of History, University of Aberdeen
 | title =Brief History of North Sea Oil and Gas
 | date =12-Jun-2006
 | year =
 | url =http://www.abdn.ac.uk/~wad009/about/nsoghist.shtml
 | accessdate = 2007-07-24}}</ref>. 1999 ондо олборлолто дээдэ сэгтээ хүрсэн нэгэ үдэртэ 6 сая оршом [[баррель]] газарай тоһон, 280,000,000 м³ байгаалиин хии олборложо байһан байна.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

== Холбооһон ==
{{Commonscat|North Sea}}
* [http://www.eastsea.org/article3/report3.htm Etymology and History of names] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040618050809/http://www.eastsea.org/article3/report3.htm |date=2004-06-18 }}
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/4360815.stm Silver Pit theories]
* [http://mapserver.maptech.com/homepage/index.cfm?lat=53.8785302472&lon=2.27772288745&scale=1500000&zoom=50&type=0&icon=0&searchscope=dom&CFID=1719760&CFTOKEN=33728793&scriptfile=http://mapserver.maptech.com/homepage/index.cfm&latlontype=DMS Silver Pit chart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081227043145/http://mapserver.maptech.com/homepage/index.cfm?lat=53.8785302472&lon=2.27772288745&scale=1500000&zoom=50&type=0&icon=0&searchscope=dom&CFID=1719760&CFTOKEN=33728793&scriptfile=http%3A%2F%2Fmapserver.maptech.com%2Fhomepage%2Findex.cfm&latlontype=DMS |date=2008-12-27 }}
* [http://www.nordsoemuseet.dk/index.php?sprog=en The North Sea Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070208171734/http://www.nordsoemuseet.dk/index.php?sprog=en |date=2007-02-08 }} in Hirtshals, Denmark
*[http://www.swaen.com/old_map_images.htm?zoomifyImagePath=http://www.swaen.com/os/zoom/22834/ Old map : Manuscript chart of the North Sea, VOC, ca.1690] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210606123754/http://www.swaen.com/old_map_images.htm?zoomifyImagePath=http://www.swaen.com/os/zoom/22834/ |date=2021-06-06 }} (high resolution zoomable scan)
* [http://www.arch.soton.ac.uk/ University of Southampton] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080407212046/http://www.arch.soton.ac.uk/ |date=2008-04-07 }}, [http://www.arch.soton.ac.uk/Research/Aggregates/index.htm ''Reconstruction of Submerged Landscapes''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080422122750/http://www.arch.soton.ac.uk/Research/Aggregates/index.htm |date=2008-04-22 }}
*[http://www.northsea.org/nsc/thematic_groups/environment/documents/members/nsceg_membprofiles_0606.pdf North Sea Commission Environment Group Member Profiles 2006] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070810055628/http://www.northsea.org/nsc/thematic_groups/environment/documents/members/nsceg_membprofiles_0606.pdf |date=2007-08-10 }}

[[Категори:Тэнгисүүд]]

<!--Other languages-->