# Еврейн литэ
Еврейн литэ (Иврит: הַלּוּחַ הָעִבְרִי, Ха-Луа Ха-Иври), гү али Иврит литэ — болбол мүнөө үедэ Еврейн шажанай ёһололиие сахихда ашагладаг ба Израиль уласай албан ёһоной һара-наранай литэ юм. Израильд энэ литиие шажанай зорилгодо ашагладаг ба Григориин литэтэй хамта эрхэтэнэй баярай албан еһоной литэ юм.
Мүнөөнэй еврейн литэгиинь Вавилоной нүлөөтэй хүгжэлгын үйлэ ябасай үр дүн юм. Таннаигай эрин үедэ (м.э. 10–220 он) литэдэ шэнэ һарын хадууриие хэрэглэдэг байһан ба хоёр, гурбан жэл бүри һapa нэмжэ, 12 һаратай һapын жэл ба наранай жэл хоорондохи зүрилдөөниие заһадаг байһан.

## Бүридүүлэгшэ хэсэг

### Долоон хоногой үдэриин нэрэ
1. Йом Ришон – יום ראשון (тобшолһон יום א׳), "нэгэдэхи үдэр" [няма]
2. Йом Шени – יום שני (тобш. יום ב׳) "хоёрдохи үдэр" [Monday]
3. Йом Шлиши – יום שלישי (тобш. יום ג׳) "гурбадахи үдэр" [Tuesday]
4. Йом Ревии – יום רביעי (тобш. יום ד׳) "дүрбэдэхи" [Wednesday]
5. Йом Хамиши – יום חמישי (тобш. יום ה׳) = "табадахи" [thursday]
6. Йом Шиши – יום שישי (тобш. יום ו׳) meaning "зургаадахи" [Friday]
7. Йом Шаббат – יום שבת (тобш. יום ש׳), жиирэйнээр Шаббат – שבת "амаралтай үдэр" [Saturday]


### Һара
| Һара*   | Һара*     | Еврейн һара               | Утань         | Григориин |
| Библиин | Эрхэтэнэй | Еврейн һара               | Утань         | Григориин |
| ------- | --------- | ------------------------- | ------------- | --------- |
| 1       | 7         | Nisan                     | 30            | Мар–Апр   |
| 2       | 8         | Iyar                      | 29            | Апр–Май   |
| 3       | 9         | Sivan                     | 30            | Май–Июнь  |
| 4       | 10        | Tammuz                    | 29            | Июнь–Июль |
| 5       | 11        | Av                        | 30            | Июль–Авг  |
| 6       | 12        | Elul                      | 29            | Авг–Сен   |
| 7       | 1         | Tishrei                   | 30            | Сен–Окт   |
| 8       | 2         | Cheshvan (or Marcheshvan) | 29/30         | Окт–Ноя   |
| 9       | 3         | Kislev                    | 30/29         | Ноя–Дек   |
| 10      | 4         | Tevet                     | 29            | Дек–Янв   |
| 11      | 5         | Shevat                    | 30            | Янв–Фев   |
| 12      | 6         | Adar                      | 29            | Фев–Мар   |
| Нийтэ   | Нийтэ     | Нийтэ                     | 353, 354, 355 |           |


Еврейн литэ
{{Today/CE/AM}}
[[File:Jewish calendar, showing Adar II between 1927 and 1948.jpeg|thumb|right]]

'''Еврейн литэ''' ([[Иврит|Иврит:]] הַלּוּחַ הָעִבְרִי, ''Ха-Луа Ха-Иври''), гү али '''Иврит литэ''' — болбол мүнөө үедэ [[Еврейшүүд|Еврейн]] шажанай ёһололиие сахихда ашагладаг ба [[Израиль|Израиль уласай]] албан ёһоной [[һара-наранай литэ]] юм. Израильд энэ литиие шажанай зорилгодо ашагладаг ба [[Григориин литэ|Григориин литэтэй]] хамта эрхэтэнэй баярай албан еһоной литэ юм.

Мүнөөнэй еврейн литэгиинь [[Вавилоной литэ|Вавилоной]] нүлөөтэй хүгжэлгын үйлэ ябасай үр дүн юм. Таннаигай эрин үедэ (м.э. 10–220 он) литэдэ шэнэ һарын хадууриие хэрэглэдэг байһан ба хоёр, гурбан жэл бүри һapa нэмжэ, 12 һаратай һapын жэл ба наранай жэл хоорондохи зүрилдөөниие заһадаг байһан.

== Бүридүүлэгшэ хэсэг ==

=== Долоон хоногой үдэриин нэрэ ===

# Йом Ришон – {{lang|he|יום ראשון}} (тобшолһон {{lang|he|יום א׳}}), "нэгэдэхи үдэр" [няма]
# Йом Шени – {{lang|he|יום שני}} (тобш. {{lang|he|יום ב׳}}) "хоёрдохи үдэр" [Monday]
# Йом Шлиши – {{lang|he|יום שלישי}} (тобш. {{lang|he|יום ג׳}}) "гурбадахи үдэр" [Tuesday]
# Йом Ревии – {{lang|he|יום רביעי}} (тобш. {{lang|he|יום ד׳}}) "дүрбэдэхи" [Wednesday]
# Йом Хамиши – {{lang|he|יום חמישי}} (тобш. {{lang|he|יום ה׳}}) = "табадахи" [thursday]
# Йом Шиши – {{lang|he|יום שישי}} (тобш. {{lang|he|יום ו׳}}) meaning "зургаадахи" [Friday]
# Йом Шаббат – {{lang|he|יום שבת}} (тобш. {{lang|he|יום ש׳}}), жиирэйнээр [[Шаббат]] – {{lang|he|שבת}} "амаралтай үдэр" [Saturday]

=== Һара ===
{| class="wikitable"
! colspan="2" |Һара*
! rowspan="2" valign="Bottom" |Еврейн һара
! rowspan="2" valign="Bottom" |Утань
! rowspan="2" valign="Bottom" |Григориин
|-
!Библиин
! valign="Bottom" |Эрхэтэнэй
|-
| style="text-align:center;" |1
| style="text-align:center;" |7
|[[Nisan]]
| style="text-align:center;" |30
| style="text-align:center;" |Мар–Апр
|-
| style="text-align:center;" |2
| style="text-align:center;" |8
|[[Iyar]]
| style="text-align:center;" |29
| style="text-align:center;" |Апр–Май
|-
| style="text-align:center;" |3
| style="text-align:center;" |9
|[[Sivan]]
| style="text-align:center;" |30
| style="text-align:center;" |Май–Июнь
|-
| style="text-align:center;" |4
| style="text-align:center;" |10
|[[Tammuz (Hebrew month)|Tammuz]]
| style="text-align:center;" |29
| style="text-align:center;" |Июнь–Июль
|-
| style="text-align:center;" |5
| style="text-align:center;" |11
|[[Av (month)|Av]]
| style="text-align:center;" |30
| style="text-align:center;" |Июль–Авг
|-
| style="text-align:center;" |6
| style="text-align:center;" |12
|[[Elul]]
| style="text-align:center;" |29
| style="text-align:center;" |Авг–Сен
|-
| style="text-align:center;" |7
| style="text-align:center;" |1
|[[Tishrei]]
| style="text-align:center;" |30
| style="text-align:center;" |Сен–Окт
|-
| style="text-align:center;" |8
| style="text-align:center;" |2
|[[Cheshvan]] (or Marcheshvan)
| style="text-align:center;" |29/30
| style="text-align:center;" |Окт–Ноя
|-
| style="text-align:center;" |9
| style="text-align:center;" |3
|[[Kislev]]
| style="text-align:center;" |30/29
| style="text-align:center;" |Ноя–Дек
|-
| style="text-align:center;" |10
| style="text-align:center;" |4
|[[Tevet]]
| style="text-align:center;" |29
| style="text-align:center;" |Дек–Янв
|-
| style="text-align:center;" |11
| style="text-align:center;" |5
|[[Shevat]]
| style="text-align:center;" |30
| style="text-align:center;" |Янв–Фев
|-
| style="text-align:center;" |12
| style="text-align:center;" |6
|[[Adar]]
| style="text-align:center;" |29
| style="text-align:center;" |Фев–Мар
|-
! colspan="3" |Нийтэ
!353, 354, 355
!
|}

[[Категори:Еврейн литэ]]
[[Категори:һара-наранай литэ]]