# Краков
Краков, Кракув (польшоор  Kraków (туһаламжа·мэдээсэл) [ˈkrakuf]), албан ёһоной нэрэ — Краков хаанай ниислэл хото (польшоор Stołeczne Królewskie Miasto Kraków, лата: Cracovia, герман: Krakau) — Висла мүрэнэй эрье дээрэ байрладаг Польшын хото. Хүн зониинь 761 069 ажаһуугшад (2016), хотын захатай тоолобол — 1,2 сая шахуу хүн.. Варшавын һүүлдэ хоёрдохи томо Польшын хото, Лодзьһоо томо хото. Бага Польшын можын засаг захиргаанай түб.
1038 онһоо 1596 он хүрэтэр Польшын ниислэл, 1734 оной болотор Польшын хашуулай хааншалалай газар. Түүхын дурасхалаар баян, хотын түб ЮНЕСКО-гой дэлхэйн үб. Польшын эрдэм ухаанай, соёлой ба эдэй засагай түб, туризмын алдар суута ошохо газар мүн.
2000 ондо Европын соёлой ниислэлээр тэмдэглэһэн.

## Краковой түүхэ
Краков хото VIII-X зуун жэлдэ вислянуудай һуурин газарта бии болобо. XI-XVI зуун жэлдэ Польшын уласай ниислэл хото байгаа. Дунда зуунда гүрэнэйнгөө дархалалгын ба наймаанай түб. XVIII зуун жэлдэ шведүүдэй добтолго, гал түймэрэй ба тахалай үрэ дүндэ эбдэржэ ерэһэн. 1795—1809, 1846—1918 оной хоорондо Австриин Һабсбургтан обогой мэдэл доро; 1809—15 оной хоорондо Варшавын гүнлигэй, 1815—46 ондо Краковой бүгэдэ найрамдаха уласай бүридэлдэ оробо. Краковдо 1794 оной Тадеуш Костюшкогой буһалгаан эхилбэ; 1846 оной Краковой буһалгаан болобо. XIX — XX зуун жэлэй эхиндэ Галициин хубисхалта хүдэлөөнэй түб байгаа. 1939—44 оной хоорондо Краков нацис «Генерал-губернаторствын» засаг захиргаанай түб. 1945 оной 1 һарын 19-дэ зүблэлтэ сэрэгүүдэй сүлөөлэгдэһэн.

## Аха дүү хотонууд

### Аха дүү хотонууд
- Киев (украин: КиївКиїв), Украина
- Лёвен (Нидерл. LeuvenLeuven, француз: Louvain, герман: Löwen), Бельги
- Милан (итальян: Milano), Итали
- Нюрнберг (герман: Nürnberg), Германи


### Хүндэтэ аха дүү хотонууд
- Куритиба (португалаар Curitiba), Бразили
- Ла-Серена (испан: La Serena), Чили
- Кито (испан: San Francisco de Quito), Эквадор


### Нүхэр хотонууд
- Бордо (француз: Bordeaux), Франци
- Братислава (словацк.Словаки: BratislavaBratislava), Словаки
- Будапешт (унгараар BudapestBudapest), Унгар
- Вильнюс (лит.литваар VilniusVilnius), Литва
- Гётеборг (шведээр Göteborg), Швеци
- Загреб (хорв.Хорват: ZagrebZagreb), Хорвати
- Золотурн (герман: Solothurn, француз: Soleure, итальян: Soletta), Швейцари
- Инсбрук (герман: Innsbruck), Австри
- Куско (испан: Cuzco), Перу
- Лейпциг (герман: Leipzig), Германи
- Львов (украин: ЛьвівЛьвів), Украина
- Орлеан (француз: Orléans), Франци
- Печ (унгараар Pécs), Венгри
- Рим (итальян: Roma), Итали
- Рочестер (англи: Rochester), Нью-Йорк, АНУ
- Сан-Франциско (англи: San Francisco), США
- Санкт-Петербург (ород: Санкт-Петербург), Орос
- Севилья (испан: Sevilla), Испани
- Тбилиси (Гүржи: თბილისი), Гүржи
- Фес (Араб: فاس, француз: Fès), Марокко
- Флоренци (итальян: Firenze), Итали
- Майндахи Франкфурт (герман: Frankfurt am Main), Германи
- Эдинбург (англи: Edinburgh), Шотланд, Ехэ Британи


### Ондоо хотонуудтай нүхэрлэл[2]
- Велико-Тырново (Загбар:Lang-bg), Болгар
- Венэ (герман: Wien), Австри
- Дублин (ирланд: Baile Átha Cliath), Ирланд
- Москва (ород: Москва), Орос
- Нанжин (Загбар:Zh-std), Хитад Улас
- Страсбург (француз: Strasbourg), Франци
- Тарту (эстоняар Tartu), Эстони
- Тронхейм (норвегяар Trondheim), Норвеги


Краков
{{Нютаг
|нэрэ                    = Краков
|албан_нэрэ                    = Краков хото
|type       = хошуун
|анхаарха_нэрэ           = {{lang-pl|Miasto Kraków}}
|image_flag             = Flag_of_Krakow.svg
|flag_size              = 140px
|image_seal             = POL Kraków COA.svg
|seal_size              = 80px
|image_skyline          = Wawel_castle.jpg
|image_map              = Krakow Map1.png
|map_caption            = Польшо дахи Краковой байршалга
|latd= 52|latm= 13|lats= 56|latNS=N
|longd= 21|longm= 0|longs= 30|longEW=E
|улас_эсбэл                 = Улас орон
|али_улас_эсбэл             = {{flagicon|Poland}} [[Польшо]]
|нэгэдүгээр_зэрэгэй_нэгэжэ    = Можо
|нэгэдүгээр_зэрэгэй_нютаг   = [[Файл:POL województwo małopolskie flag.svg|22px]] [[Бага Польшо]]
|хоёрдугаар_зэрэгэй_нэгэжэ   = Хошуун
|хоёрдугаар_зэрэгэй_нютаг  = '''Краков'''
|гурбадугаар_зэрэгэй_нэгэжэ  = Дүүргэ (18)
|гурбадугаар_зэрэгэй_нютаг = Нэрэ бүхы 18 дүүргэ
|нютагай_түбые_юу_гэхэ     = 
|нютагай_түб               = 
|газар_нютаг            = 327 км²<ref name=GUS>{{cite web|url=http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/powierzchnia-i-ludnosc-w-przekroju-terytorialnym-w-2016-r-,7,13.html|title=Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2016 r.|publisher=Główny Urząd Statystyczny|date=2016-07-22|accessdate=2016-11-04|lang=pl}}</ref>
|газарай_байса            = д.т.д. 219 м
|хүн_ама                 = 2016 ондо {{decrease}}761 069 хүн<ref name=GUS/>
|хүн_ама_үмэнэхэ           = 
|хүн_ама_тоол            = 
|хүн_ама_тоос            = 
|хүн_ама_бүүгэнэрэл       = 
|нягтрал            = 
|арад_түмэн              = 
|сугаараа               = 
|даргые_юу_гэхэ          = 
|даргын_нэрэ             = 
|түүхын_он              = 
|түүхын_үйлэ             = 
|түүхын_он1             =
|түүхын_үйлэ1            = 
|түүхын_он2             = 
|түүхын_үйлэ2            = 
|байгуулагша            = 
|сагай_бүһэ             = Түб Европын саг
|телефоной_код          = (+48) 12
|шууданай_индекс      = 
|utc_offset             = +1
|автомашин_дугаар       = 
|website                = [http://krakow.pl/ krakow.pl] (польшоор)
|тэмдэглэл              = 
}}
'''Краков, Кракув''' ({{lang-pl|{{Audio|Pl-Kraków.ogg|Kraków}}}} {{IPA|[ˈkrakuf]}}), албан ёһоной нэрэ — ''Краков хаанай ниислэл хото'' ({{lang-pl|Stołeczne Królewskie Miasto Kraków}}, {{Lang-la|Cracovia}}, {{Lang-de|Krakau}}) — Висла мүрэнэй эрье дээрэ байрладаг [[Польшо|Польшын]] хото. Хүн зониинь 761 069 ажаһуугшад ([[2016 он|2016]]), хотын захатай тоолобол — 1,2 сая шахуу хүн.. [[Варшава|Варшавын]] һүүлдэ хоёрдохи томо Польшын хото, [[Лодзь]]һоо томо хото. [[Бага Польшо|Бага Польшын]] можын засаг захиргаанай түб.

1038 онһоо 1596 он хүрэтэр Польшын ниислэл, 1734 оной болотор Польшын хашуулай хааншалалай газар. Түүхын дурасхалаар баян, хотын түб ЮНЕСКО-гой дэлхэйн үб. Польшын эрдэм ухаанай, соёлой ба эдэй засагай түб, туризмын алдар суута ошохо газар мүн.

2000 ондо Европын соёлой ниислэлээр тэмдэглэһэн.

== Краковой түүхэ ==
Краков хото VIII-X зуун жэлдэ [[вислянууд]]ай һуурин газарта бии болобо. XI-XVI зуун жэлдэ Польшын уласай ниислэл хото байгаа. Дунда зуунда гүрэнэйнгөө дархалалгын ба наймаанай түб. XVIII зуун жэлдэ [[шведүүд]]эй добтолго, гал түймэрэй ба тахалай үрэ дүндэ эбдэржэ ерэһэн. 1795—1809, 1846—1918 оной хоорондо Австриин [[Һабсбург обог|Һабсбургтан]] обогой мэдэл доро; 1809—15 оной хоорондо Варшавын гүнлигэй, 1815—46 ондо Краковой бүгэдэ найрамдаха уласай бүридэлдэ оробо. Краковдо 1794 оной Тадеуш [[Костюшкогой буһалгаан]] эхилбэ; 1846 оной Краковой буһалгаан болобо. XIX — XX зуун жэлэй эхиндэ Галициин хубисхалта хүдэлөөнэй түб байгаа. 1939—44 оной хоорондо Краков нацис «Генерал-губернаторствын» засаг захиргаанай түб. 1945 оной 1 һарын 19-дэ зүблэлтэ сэрэгүүдэй сүлөөлэгдэһэн.

== Аха дүү хотонууд ==
=== Аха дүү хотонууд ===
* [[Файл:Flag_of_Ukraine.svg|22x22пкс]] [[Киев]] ({{lang-uk|Київ}}Київ), [[Украина]]
* [[Файл:Flag_of_Belgium_(civil).svg|22x22пкс]] [[Лёвен]] ({{Lang-nl|Leuven}}Leuven, {{Lang-fr|Louvain}}, {{Lang-de|Löwen}}), [[Бельги]]
* [[Файл:Flag_of_Italy.svg|22x22пкс]] [[Милан]] ({{Lang-it|Milano}}), [[Итали]]
* [[Файл:Flag_of_Germany.svg|22x22пкс]] [[Нюрнберг]] ({{Lang-de|Nürnberg}}), [[Германи]]

=== Хүндэтэ аха дүү хотонууд ===
* [[Файл:Flag_of_Brazil.svg|22x22пкс]] [[Куритиба]] ({{lang-pt|Curitiba}}), [[Бразил]]и
* [[Файл:Flag_of_Chile.svg|22x22пкс]] [[Ла-Серена (Чили)|Ла-Серена]] ({{Lang-es|La Serena}}), [[Чили]]
* [[Файл:Flag_of_Ecuador.svg|22x22пкс]] [[Кито]] ({{Lang-es|San Francisco de Quito}}), [[Эквадор]]

=== Нүхэр хотонууд ===
* [[Файл:Flag_of_France.svg|22x22пкс]] [[Бордо]] ({{Lang-fr|Bordeaux}}), [[Франци]]
* [[Файл:Flag_of_Slovakia.svg|22x22пкс]] [[Братислава]] (словацк.{{lang-sk|Bratislava}}Bratislava), [[Словаки]]
* [[Файл:Flag_of_Hungary.svg|22x22пкс]] [[Будапешт]] ({{lang-hu|Budapest}}Budapest), [[Унгар]]
* [[Файл:Flag_of_Lithuania.svg|22x22пкс]] [[Вильнюс]] (лит.{{lang-lt|Vilnius}}Vilnius), [[Литва]]
* [[Файл:Flag_of_Sweden.svg|22x22пкс]] [[Гётеборг]] ({{lang-sv|Göteborg}}), [[Швеци]]
* [[Файл:Flag_of_Croatia.svg|22x22пкс]] [[Загреб]] (хорв.{{lang-hr|Zagreb}}Zagreb), [[Хорвати]]
* [[Файл:Flag_of_Switzerland.svg|18x18пкс]] [[Золотурн]] ({{Lang-de|Solothurn}}, {{Lang-fr|Soleure}}, {{Lang-it|Soletta}}), [[Швейцари]]
* [[Файл:Flag_of_Austria.svg|22x22пкс]] [[Инсбрук]] ({{Lang-de|Innsbruck}}), [[Австри]]
* [[Файл:Flag_of_Peru.svg|22x22пкс]] [[Куско]] ({{Lang-es|Cuzco}}), [[Перу]]
* [[Файл:Flag_of_Germany.svg|22x22пкс]] [[Лейпциг]] ({{Lang-de|Leipzig}}), [[Германи]]
* [[Файл:Flag_of_Ukraine.svg|22x22пкс]] [[Львов]] ({{lang-uk|Львів}}Львів), [[Украина]]
* [[Файл:Flag_of_France.svg|22x22пкс]] [[Орлеан]] ({{Lang-fr|Orléans}}), [[Франци]]
* [[Файл:Flag_of_Hungary.svg|22x22пкс]] [[Печ (Унгар)|Печ]] ({{lang-hu|Pécs}}), [[Унгар|Венгри]]
* [[Файл:Flag_of_Italy.svg|22x22пкс]] [[Рим]] ({{Lang-it|Roma}}), [[Итали]]
* [[Файл:Flag_of_the_United_States.svg|22x22пкс]] [[Рочестер (Нью-Йорк)|Рочестер]] ({{Lang-en|Rochester}}), [[Нью-Йорк (можо улас)|Нью-Йорк]], [[Америкын Нэгэдэһэн Улас|АНУ]]
* [[Файл:Flag_of_the_United_States.svg|22x22пкс]] [[Сан-Франциско]] ({{Lang-en|San Francisco}}), [[Америкын Нэгэдэһэн Улас|США]]
* [[Файл:Flag_of_Russia.svg|22x22пкс]] [[Санкт-Петербург]] ({{Lang-ru|Санкт-Петербург}}), [[Орос]]
* [[Файл:Flag_of_Spain.svg|22x22пкс]] [[Севилья]] ({{Lang-es|Sevilla}}), [[Испани]]
* [[Файл:Flag_of_Georgia.svg|22x22пкс]] [[Тбилиси]] ({{lang-ka|თბილისი}}), [[Гүржи]]
* [[Файл:Flag_of_Morocco.svg|22x22пкс]] [[Фес]] ({{lang-ar|فاس}}, {{Lang-fr|Fès}}), [[Марокко]]
* [[Файл:Flag_of_Italy.svg|22x22пкс]] [[Флоренция|Флоренци]] ({{Lang-it|Firenze}}), [[Итали]]
* [[Файл:Flag_of_Germany.svg|22x22пкс]] [[Майндахи Франкфурт]] ({{Lang-de|Frankfurt am Main}}), [[Германи]]
* [[Файл:Flag_of_Scotland.svg|22x22пкс]] [[Файл:Flag_of_the_United_Kingdom.svg|22x22пкс]] [[Эдинбург]] ({{Lang-en|Edinburgh}}), [[Шотланд]], [[Ехэ Британи]]

=== Ондоо хотонуудтай нүхэрлэл<ref>без официального соглашения</ref> ===
* [[Файл:Flag_of_Bulgaria.svg|22x22пкс]] [[Велико-Тырново]] ({{lang-bg|Велико Търново}}), [[Болгари|Болгар]]
* [[Файл:Flag_of_Austria.svg|22x22пкс]] [[Венэ]] ({{Lang-de|Wien}}), [[Австри]]
* [[Файл:Flag_of_Ireland.svg|22x22пкс]] [[Дублин]] ({{lang-ga|Baile Átha Cliath }}), [[Ирланд]]
* [[Файл:Flag_of_Russia.svg|22x22пкс]] [[Москва]] ({{Lang-ru|Москва}}), [[Оросой холбоото улас|Орос]]
* [[Файл:Flag_of_the_People's_Republic_of_China.svg|22x22пкс]] [[Нанжин]] ({{zh-std||t=南京|p=Nánjīng|Наньцзин}}), [[Бүгэдэ Найрамдаха Хитад Арад Улас|Хитад Улас]]
* [[Файл:Flag_of_France.svg|22x22пкс]] [[Страсбург]] ({{Lang-fr|Strasbourg}}), [[Франци]]
* [[Файл:Flag_of_Estonia.svg|22x22пкс]] [[Тарту]] ({{lang-et|Tartu}}), [[Эстони]]
* [[Файл:Flag_of_Norway.svg|22x22пкс]] [[Тронхейм]] ({{lang-no|Trondheim}}), [[Норвеги]]

== Зүүлтэ ==
{{Зүүлтэ}}

{{Польшын хотонууд}}

[[Категори:Польшын хотонууд]]