# Европын холбоон
Европын холбоо — одоогоор Европо түбиин 27 тусгаар уласай эдэй засаг, улас түрын нэгэдэл юм. Уридань байһан Европын Нүүрһэн Буладай Ниигэмлэг, болон Европын Эдэй Засагай Ниигэмлэгые 1958 ондо ниилүүлжэ, 6 уласай гишүүншлэлтэйгээр Европын Ниигэмлэгые байгуулагдаба. Эхэнэй хэдэн жэлүүдһээ гишүүд шэнээр элһэһээр бүхэ талын үйлэ ажаллагаань үргэжэһөөр 1993 оной Маастрихтай хэлэлсээрээр Европын Холбоо (ЕХ) хэмээхэ одоогой нэрээ абаһан бэлэй.
Европын Холбоонь дэлхэйн бусад бүһэ нютагай байгуулалгуудһаа үлүүтэйгөөр эдэй засаг, улас түрын хубида шамбай нягтарһан, гэшүүн оронуудай засаглалые дабхар шэглүүлэгшэ нэгэн махабадынь болоһон, адармаатай үргэн хүреэтэ, нарибшалһан тогтолсоо болоһон. Дотороо Европын Хороо, Европын Нэгэдэлэй Зүблэл, Европын Зүблэл, Европын Нэгэдэлэй Шүүлгэ, Европын Түб Банк зэргэ тусгай үүрэгтэй 7 байгуулалгые багтаадаг. Европын Нэгэдэлэй эргэдһээ 5 жэл тутамда Европын Парламент һунгагдадаг.
Европын Холбоондо дэлхэйн ниитэ хүн зоной 7.3% болохо 500 сая хүн амидаржа, дэлхэйн ниитэ ДНБ-ын 20% бүтээгдэдэг юм. Хуулишалан гэшүүн оронууд даяар нэгэдэһэн заха зээл бии болгожо байгаа. 1999 ондо нэгэдэһэн мүнгэн тэмдэгтэ еврые 15 гишүүн уласдаа нэбтэрүүлбэ. Гишүүн оронуудаа түлөөлхүйсэ эрхэтэй тула НҮБ, ДХБ, Ехэ Найман, Ехэ Хоринай уулзалта, хэлэлсээртэ байнга оролсодог.
Далбаань сэнхир дэбисхэр дээрэ дугараглаһан 12 алтан шара одонһоо бүрдэнэ. Энэнь үндэһэн 12 холбоотоные мүн байна. Энэ тугые 1980 онһоо хойшо хэрэглэхэ болобо.

## Түүхэ
Дэлхэйн хоёрдугаар дайнай дараа Европын бүрин эрхэтэ уласууд Европын интеграциин проект гү, али Европын байгуулалта (француз: la construction européenne) гэжэ олон тала дээрэ хэрээ хэлсээн байгуулжа, уламаар бүри нэмэгдэжэ байдаг олон талата бодолгые (гү, али тусгаар тогтонолоо) нэгэдхэжэ эхилбэ. Удаахи саг хугасаанай шкалань  Европын холбооной (ЕХ) хуули ёһоной эхилэлгые харуулһан—энэ нэгэдэлэй үндэһэн һуури. ЕХ нь 1950-да ондо Шуманай Тунхаглалые дахажа байгуулагдаһан Европын Ниигэмлэгнүүдһээ (ЕН) мүнөөнэй олон уялгые залгамжалжа абаһан.
| Legend: Б: баталалга Х: хүсэндэ оролго З: зогсоолго Д: болзорой дүүргэлгэ де-факто һолилго Rel. w/ EC/EU framework: де факто дотор гадна | Legend: Б: баталалга Х: хүсэндэ оролго З: зогсоолго Д: болзорой дүүргэлгэ де-факто һолилго Rel. w/ EC/EU framework: де факто дотор гадна |                                                                                                     |                                                                                                                          |                                                                                                   |                                                                               |                                                                 |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                         | Европын Холбоон (ЕХ)                                                             | Европын Холбоон (ЕХ)                                             | Европын Холбоон (ЕХ)                                        | Европын Холбоон (ЕХ)                                               | [Үргэ.]                                                            |                                                                    |
| Legend: Б: баталалга Х: хүсэндэ оролго З: зогсоолго Д: болзорой дүүргэлгэ де-факто һолилго Rel. w/ EC/EU framework: де факто дотор гадна | Legend: Б: баталалга Х: хүсэндэ оролго З: зогсоолго Д: болзорой дүүргэлгэ де-факто һолилго Rel. w/ EC/EU framework: де факто дотор гадна | Европын Ниигэмлэгүүд (ЕН)                                                                           | Европын Ниигэмлэгүүд (ЕН)                                                                                                | Европын Ниигэмлэгүүд (ЕН)                                                                         | Европын Ниигэмлэгүүд (ЕН)                                                     | Европын Ниигэмлэгүүд (ЕН)                                       | (I тулга)                                                                        | (I тулга)                                                                        | (I тулга)                                                                        |                                                                                  |                                                                                         |                                                                                  |                                                                  |                                                             |                                                                    | [Үргэ.]                                                            |                                                                    |
| Legend: Б: баталалга Х: хүсэндэ оролго З: зогсоолго Д: болзорой дүүргэлгэ де-факто һолилго Rel. w/ EC/EU framework: де факто дотор гадна | Legend: Б: баталалга Х: хүсэндэ оролго З: зогсоолго Д: болзорой дүүргэлгэ де-факто һолилго Rel. w/ EC/EU framework: де факто дотор гадна |                                                                                                     |                                                                                                                          | Европын Атомна Энергиин Ниигэмлэг (ЕАЭН гү, али Евратом)                                          | Европын Атомна Энергиин Ниигэмлэг (ЕАЭН гү, али Евратом)                      | Европын Атомна Энергиин Ниигэмлэг (ЕАЭН гү, али Евратом)        | Европын Атомна Энергиин Ниигэмлэг (ЕАЭН гү, али Евратом)                         | Европын Атомна Энергиин Ниигэмлэг (ЕАЭН гү, али Евратом)                         |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                         | [Үргэ.]                                                                          |                                                                  |                                                             |                                                                    | [Үргэ.]                                                            |                                                                    |
| Legend: Б: баталалга Х: хүсэндэ оролго З: зогсоолго Д: болзорой дүүргэлгэ де-факто һолилго Rel. w/ EC/EU framework: де факто дотор гадна | Legend: Б: баталалга Х: хүсэндэ оролго З: зогсоолго Д: болзорой дүүргэлгэ де-факто һолилго Rel. w/ EC/EU framework: де факто дотор гадна |                                                                                                     |                                                                                                                          |                                                                                                   |                                                                               | / Европын Нүүрһэн Буладай Ниигэмлэг (ЕНБН)                      | / Европын Нүүрһэн Буладай Ниигэмлэг (ЕНБН)                                       | / Европын Нүүрһэн Буладай Ниигэмлэг (ЕНБН)                                       | / Европын Нүүрһэн Буладай Ниигэмлэг (ЕНБН)                                       | / Европын Нүүрһэн Буладай Ниигэмлэг (ЕНБН)                                       |                                                                                         |                                                                                  |                                                                  | (Эрхэ мэдэлэй круг)                                         |                                                                    | [Үргэ.]                                                            |                                                                    |
| Legend: Б: баталалга Х: хүсэндэ оролго З: зогсоолго Д: болзорой дүүргэлгэ де-факто һолилго Rel. w/ EC/EU framework: де факто дотор гадна | Legend: Б: баталалга Х: хүсэндэ оролго З: зогсоолго Д: болзорой дүүргэлгэ де-факто һолилго Rel. w/ EC/EU framework: де факто дотор гадна |                                                                                                     |                                                                                                                          | Европын Эдэй Засагай Ниигэмлэг (ЕЭЗН)                                                             |                                                                               |                                                                 |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                         |                                                                                  |                                                                  | (Эрхэ мэдэлэй круг)                                         |                                                                    | [Үргэ.]                                                            |                                                                    |
| Legend: Б: баталалга Х: хүсэндэ оролго З: зогсоолго Д: болзорой дүүргэлгэ де-факто һолилго Rel. w/ EC/EU framework: де факто дотор гадна | Legend: Б: баталалга Х: хүсэндэ оролго З: зогсоолго Д: болзорой дүүргэлгэ де-факто һолилго Rel. w/ EC/EU framework: де факто дотор гадна |                                                                                                     |                                                                                                                          |                                                                                                   |                                                                               |                                                                 |                                                                                  | Шенгенэй Хуулинууд                                                               | Шенгенэй Хуулинууд                                                               | Европын Ниигэмлэг (ЕН)                                                           | Европын Ниигэмлэг (ЕН)                                                                  |                                                                                  |                                                                  | (Эрхэ мэдэлэй круг)                                         |                                                                    | [Үргэ.]                                                            |                                                                    |
| Legend: Б: баталалга Х: хүсэндэ оролго З: зогсоолго Д: болзорой дүүргэлгэ де-факто һолилго Rel. w/ EC/EU framework: де факто дотор гадна | Legend: Б: баталалга Х: хүсэндэ оролго З: зогсоолго Д: болзорой дүүргэлгэ де-факто һолилго Rel. w/ EC/EU framework: де факто дотор гадна | 'TREVI'                                                                                             | 'TREVI'                                                                                                                  | 'TREVI'                                                                                           | Юстици ба Дотоодо Хэрэг (ЮДХ, II тулга)                                       |                                                                 |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                         |                                                                                  |                                                                  | (Эрхэ мэдэлэй круг)                                         |                                                                    | [Үргэ.]                                                            |                                                                    |
| Legend: Б: баталалга Х: хүсэндэ оролго З: зогсоолго Д: болзорой дүүргэлгэ де-факто һолилго Rel. w/ EC/EU framework: де факто дотор гадна | Legend: Б: баталалга Х: хүсэндэ оролго З: зогсоолго Д: болзорой дүүргэлгэ де-факто һолилго Rel. w/ EC/EU framework: де факто дотор гадна | 'TREVI'                                                                                             | 'TREVI'                                                                                                                  | 'TREVI'                                                                                           | Юстици ба Дотоодо Хэрэг (ЮДХ, II тулга)                                       |                                                                 | Хойто Атлантын Хэрээнэй Байгуулга (НАТО)                                         | Хойто Атлантын Хэрээнэй Байгуулга (НАТО)                                         | [Үргэ.]                                                                          | Уголовно хэрэгэй талаар Сагдаа ба Сүүдэй хамтын ажаллалга (PJCC, II тулга)       | Уголовно хэрэгэй талаар Сагдаа ба Сүүдэй хамтын ажаллалга (PJCC, II тулга)              |                                                                                  |                                                                  | (Эрхэ мэдэлэй круг)                                         |                                                                    | [Үргэ.]                                                            |                                                                    |
| Англи-Франциин эблэл                                                                                                                     | [Хамгаалга НАТО-до шэлжэһэн]                                                                                                             | [Хамгаалга НАТО-до шэлжэһэн]                                                                        | Европын Улас Түрын Хамтын Ажаллалга (EPC)                                                                                | Европын Улас Түрын Хамтын Ажаллалга (EPC)                                                         | Европын Улас Түрын Хамтын Ажаллалга (EPC)                                     | Европын Улас Түрын Хамтын Ажаллалга (EPC)                       | Хойто Атлантын Хэрээнэй Байгуулга (НАТО)                                         | Хойто Атлантын Хэрээнэй Байгуулга (НАТО)                                         | [Үргэ.]                                                                          |                                                                                  | Хамтын Гадаада ба Аюулгүй Байдалай Политика (ХГАБП, III тулга)                          | Хамтын Гадаада ба Аюулгүй Байдалай Политика (ХГАБП, III тулга)                   |                                                                  | (Эрхэ мэдэлэй круг)                                         |                                                                    | [Үргэ.]                                                            |                                                                    |
| Англи-Франциин эблэл                                                                                                                     | Баруунай Холбоон (БХ)                                                                                                                    | Баруунай Холбоон (БХ)                                                                               | Баруунай Холбоон (БХ)                                                                                                    | / Баруун Европын Холбоон (БЕХ)                                                                    | / Баруун Европын Холбоон (БЕХ)                                                | / Баруун Европын Холбоон (БЕХ)                                  | [1984 ондо БЕХ-ой һэргээлгын дараа тодорхойлогдоһон Даалгабаринь ЕХ-до шэлжэһэн] | [1984 ондо БЕХ-ой һэргээлгын дараа тодорхойлогдоһон Даалгабаринь ЕХ-до шэлжэһэн] | [1984 ондо БЕХ-ой һэргээлгын дараа тодорхойлогдоһон Даалгабаринь ЕХ-до шэлжэһэн] | [1984 ондо БЕХ-ой һэргээлгын дараа тодорхойлогдоһон Даалгабаринь ЕХ-до шэлжэһэн] | [1984 ондо БЕХ-ой һэргээлгын дараа тодорхойлогдоһон Даалгабаринь ЕХ-до шэлжэһэн]        | [1984 ондо БЕХ-ой һэргээлгын дараа тодорхойлогдоһон Даалгабаринь ЕХ-до шэлжэһэн] |                                                                  | (Эрхэ мэдэлэй круг)                                         |                                                                    | [Үргэ.]                                                            |                                                                    |
| Англи-Франциин эблэл                                                                                                                     | Баруунай Холбоон (БХ)                                                                                                                    | Баруунай Холбоон (БХ)                                                                               | Баруунай Холбоон (БХ)                                                                                                    | / Баруун Европын Холбоон (БЕХ)                                                                    | / Баруун Европын Холбоон (БЕХ)                                                | / Баруун Европын Холбоон (БЕХ)                                  |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                         |                                                                                  |                                                                  |                                                             |                                                                    | [Үргэ.]                                                            |                                                                    |
| Англи-Франциин эблэл                                                                                                                     | Баруунай Холбоон (БХ)                                                                                                                    | Баруунай Холбоон (БХ)                                                                               | Баруунай Холбоон (БХ)                                                                                                    | [Олониитэ, соёлой даалгабаринууд ЕЗ-дэ шэлжэһэн]                                                  | [Олониитэ, соёлой даалгабаринууд ЕЗ-дэ шэлжэһэн]                              | [Үргэ.]                                                         |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                         |                                                                                  |                                                                  |                                                             | ү х з                                                              | ү х з                                                              |                                                                    |
|                                                                                                                                          |                                                                                                                                          | Европын Зүблэл (ЕЗ)                                                                                 |                                                                                                                          |                                                                                                   |                                                                               | [Үргэ.]                                                         |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                  |                                                                                         |                                                                                  |                                                                  |                                                             | ү х з                                                              | ү х з                                                              |                                                                    |
| Дюнкеркын Пакт¹ Б: 1947 оной 3 һарын 4 Х: 1947 оной 9 һарын 8 Д: 1997 оной 9 һарын 8                                                     | Брюсселиин Хэрээ¹ Б: 1948 оной 3 һарын 17 Х: 1948 оной 8 һарын 25 З: 2011 оной 6 һарын 30                                                | Лондон ба Вашингтоной хэрээнүүд¹ Б: 1949 оной 4 һарын 4/5 һарын 5 Х: 1949 оной 8 һарын 3/8 һарын 24 | Парисай хэрээнүүд: ЕНБН ба ЕХН⁶ Б: 1951. 4 һарын 18/1952. 5 һарын 27 Х: 1952 оной 7 һарын 23/— Д: 2002 оной 7 һарын 23/— | Брюсселиин Хэрээнэй Хубилалга ба Нэмэхэ Протокол¹ Б: 1954 оной 10 һарын 23 Х: 1955 оной 5 һарын 6 | Римэй хэрээнүүд: ЕЭЗН² ба ЕАЭН Б: 1957 оной 3 һарын 25 Х: 1958 оной 1 һарын 1 | БЕХ-ЕЗ хэлсээн¹ Б: 1959 оной 10 һарын 21 Х: 1960 оной 1 һарын 1 | Брюсселиин (Ниилэлгын) Хэрээ³ Б: 1965 оной 4 һарын 8 Х: 1967 оной 7 һарын 1      | Давиньоной тоосоон Б: 1970 оной 10 һарын 27                                      | Европын Зүблэлэй тобшололууд Б: 1975 оной 12 һарын 2                             | Нэгэдэмэл Европын Акт (НЕА) Б: 1986 оной 2 һарын 17/28 Х: 1987 оной 7 һарын 1    | Шенгенэй Хэрээ ба Конвенци Б: 1985. 6 һарын 14/1990. 6 һарын 19 Х: 1995 оной 3 һарын 26 | Маастрихтын хэрээ², ⁴ Б: 1992 оной 2 һарын 7 Х: 1993 оной 11 һарын 1             | Амстердамай Хэрээ Б: 1997 оной 10 һарын 2 Х: 1999 оной 5 һарын 1 | Ниццын Хэрээ Б: 2001 оной 2 һарын 26 Х: 2003 оной 2 һарын 1 | Лиссабоной Хэрээ⁵ Б: 2007 оной 12 һарын 13 Х: 2009 оной 12 һарын 1 | Лиссабоной Хэрээ⁵ Б: 2007 оной 12 һарын 13 Х: 2009 оной 12 һарын 1 | Лиссабоной Хэрээ⁵ Б: 2007 оной 12 һарын 13 Х: 2009 оной 12 һарын 1 |

¹Although not EU treaties per se, these treaties affected the development of the EU defence arm, a main part of the CFSP. The Franco-British alliance established by the Dunkirk Treaty was de facto superseded by WU. The CFSP pillar was bolstered by some of the security structures that had been established within the remit of the 1955 Modified Brussels Treaty (MBT). The Brussels Treaty was terminated in 2011, consequently dissolving the WEU, as the mutual defence clause that the Lisbon Treaty provided for EU was considered to render the WEU superfluous. The EU thus de facto superseded the WEU.
²The treaties of Maastricht and Rome form the EU's legal basis, and are also referred to as the Treaty on European Union (TEU) and the Treaty on the Functioning of the European Union (TFEU), respectively. They are amended by secondary treaties.
³The European Communities obtained common institutions and a shared legal personality (i.e. ability to e.g. sign treaties in their own right).
⁴Between the EU's founding in 1993 and consolidation in 2009, the union consisted of three pillars, the first of which were the European Communities. The other two pillars consisted of additional areas of cooperation that had been added to the EU's remit.
⁵The consolidation meant that the EU inherited the European Communities' legal personality and that the pillar system was abolished, resulting in the EU framework as such covering all policy areas. Executive/legislative power in each area was instead determined by a distribution of competencies between EU institutions and member states. This distribution, as well as treaty provisions for policy areas in which unanimity is required and qualified majority voting is possible, reflects the depth of EU integration as well as the EU's partly supranational and partly intergovernmental nature.
⁶Plans to establish a European Political Community (EPC) were shelved following the French failure to ratify the Treaty establishing the European Defence Community (EDC). The EPC would have combined the ECSC and the EDC.

## Демографи

### Хүн зон
2020 оной 2 һарын 1-эй байдалаар Европын Холбооной хүн зон 447 сая оршон хүн байһан (дэлхэйн хүн зоной 5.8 хуби).

Европын холбоон
{{Инфобокс улас
|name = {{collapsible list
 |titlestyle = background:transparent; line-height:normal; font-size:84%
 |title = {{center|{{resize|1.25em|Европын Холбоон}}}}
 |{{Infobox |subbox=yes |bodystyle=font-size:76%; font-weight:normal
  |rowclass1 = mergedrow |label1=[[Болгар хэлэн|Болгар]]:|data1={{lang|bg|Европейски съюз}}
  |rowclass2 = mergedrow |label2=[[Германи хэлэн|Германи]]: |data2={{lang|de|Europäische Union}}
  |rowclass3 = mergedrow |label3=[[Грек хэлэн|Грек]]: |data3={{lang|el|Ευρωπαϊκή Ένωση}}
  |rowclass4 = mergedrow |label4=[[Дани хэлэн|Дани]]: |data4={{lang|da|Den Europæiske Union}}
  |rowclass5 = mergedrow |label5=[[Ирланд хэлэн|Ирланд]]: |data5={{lang|ga|An tAontas Eorpach}}
  |rowclass6 = mergedrow |label6=[[Испани хэлэн|Испани]]: |data6={{lang|es|Unión Europea}}
  |rowclass7 = mergedrow |label7=[[Итали хэлэн|Итали]]: |data7={{lang|it|Unione europea}}
  |rowclass8 = mergedrow |label8=[[Латыш хэлэн|Латыш]]: |data8={{lang|lv|Eiropas Savienība}}
  |rowclass9 = mergedrow |label9=[[Литва хэлэн|Литва]]: |data9={{lang|lt|Europos Sąjunga}}
  |rowclass10= mergedrow |label10=[[Мальт хэлэн|Мальт]]: |data10={{lang|mt|Unjoni Ewropea}}
  |rowclass11= mergedrow |label11=[[Нидерланд хэлэн|Нидерланд]]: |data11={{lang|nl|Europese Unie}}
  |rowclass12= mergedrow |label12=[[Польшо хэлэн|Польшо]]: |data12={{lang|pl|Unia Europejska}}
  |rowclass13= mergedrow |label13=[[Португал хэлэн|Португал]]: |data13={{lang|pt|União Europeia}}
  |rowclass14= mergedrow |label14=[[Румыни хэлэн|Румыни]]: |data14={{lang|ro|Uniunea Europeană}}
  |rowclass15= mergedrow |label15=[[Словаки хэлэн|Словак]]: |data15={{lang|sk|Európska únia}}
  |rowclass16= mergedrow |label16=[[Словен хэлэн|Словен]]: |data16={{lang|sl|Evropska unija}}
  |rowclass17= mergedrow |label17=[[Унгар хэлэн|Унгар]]: |data17={{lang|hu|Európai Unió}}
  |rowclass18= mergedrow |label18=[[Фин хэлэн|Фин]]: |data18={{lang|fi|Euroopan unioni}}
  |rowclass19= mergedrow |label19=[[Франци хэлэн|Франци]]: |data19={{lang|fr|Union européenne}}
  |rowclass20= mergedrow |label20=[[Хорват хэлэн|Хорват]]:|data20={{lang|hr|Europska unija}}
  |rowclass21= mergedrow |label21=[[Чехи хэлэн|Чехи]]: |data21={{lang|cs|Evropská unie}}
  |rowclass22= mergedrow |label22=[[Швед хэлэн|Швед]]: |data22={{lang|sv|Europeiska unionen}}
  |rowclass23= mergedrow |label23=[[Эстони хэлэн|Эстони]]: |data23={{lang|et|Euroopa Liit}}
 }}
}}
|linking_name = Europe
|image_flag = Flag of Europe.svg
|alt_flag = Circle of 12 gold stars on a blue background
|flag_border = no
|year_start = <!-- {{Start date and age|1958}} -->
|year_end =
|flag_type = [[Европын Туг|Туг]]
|image_symbol = <!-- Symbol image's filename -->
|alt_symbol = <!-- alt text for symbol -->
|symbol_width = <!-- Symbol image's width (default 85px) -->
|motto = "[[Европын Холбооной Уряа|In Varietate Concordia]]" <small>(Латин)</small>
|englishmotto = "United in Diversity"
|anthem = "[[Европын Гимн]]"<br />(инструментальна) {{Align|center|[[File:Anthem of Europe (US Navy instrumental short version).ogg]]|style=margin-top:0.4em}}
|text_symbol_type =<!-- for other types of text symbol -->
|text_symbol =<!--e.g. ''[hymn name]''-->
|image_map = [[File:Global European Union.svg|frameless]]
|loctext = <!-- text description of location of organization -->
|alt_map = Globe projection with the EU in green
|map_width =<!-- Map image's width (default 250px) -->
|map_caption = 
|admin_center_type = [[Европын Холбооной Институциональна байранууд|Институциональна <br />байранууд]]
|admin_center = {{Collapsible list
 |framestyle="border:none; padding:0"<!--Hides borders and improves row spacing-->
 |title = {{Nowrap|[[Брюссель]]}}
 |bullets = true
 |[[Европын Комисси|Комисси]]
 |[[Европын Зүблэл]] <!-- Do not shorten to "Council". That is the official title of the Council of the EU in the treaties, so its confusing. -->
 |[[Европын Холбооной Зүблэл|ЕХ-ой Зүблэл]]
 |[[Европын Парламент|Парламент]]<br />(юрэ хирын тушаал)
}}
{{Collapsible list
 |framestyle="border:none; padding:0"<!--Hides borders and improves row spacing-->
 |title = {{Nowrap|[[Майндахи Франкфурт|Франкфурт]]}}
 |bullets = true
 |[[Европын Түб Банк|Түб Банк]]
}}
{{Collapsible list
 |framestyle="border:none; padding:0"<!--Hides borders and improves row spacing-->
 |title = {{Nowrap|[[Люксембург (хото)|Люксембург]]}}
 |bullets = true
 |[[Европын Бодолгын Палата|Бодолгын Палата]] 
 |[[Европын Холбооной Сүүд|Европын Холбооной<br />Сүүд]]
 |[[Европын Холбооной Зүблэл|ЕХ-ой Зүблэл]]<br />(4, 6, 10-р һаруудта)
 |[[Европын Парламентын Секретариат|Парламентын<br />Секретариат]]
 |[[Европын Комисси|Комисси]] (янза<br>бүриин таһагууд<br />ба албанууд)
}}
{{Collapsible list
 |framestyle="border:none; padding:0"<!--Hides borders and improves row spacing-->
 |title = {{Nowrap|[[Страсбург]]}}
 |bullets = true
 |Парламент (албан<br />байра)
}}
|largest_settlement_type = [[Мегалополис|метрополис]]
|largest_settlement = [[Парис]] <!-- if the parameter is metropolis, then link to the article about the metropolitan area. If the parameter is municipality, then Berlin is largest, not Paris -->
|official_languages = {{Collapsible list
 |framestyle = text-align:left; border:0; padding:0; line-height:16px
 |titlestyle = background:transparent; text-align:left; font-weight:normal
 |title = [[Европын Холбооной Хэлэнүүд|24 хэлэнүүд]]{{efn|The 24 languages are equally official and accepted as working languages. Three of them – English, French and German – have the higher status of ''procedural languages'' and are used in the day-to-day workings of the European institutions.<ref name="procedural">{{cite web|url=http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-13-825_en.htm |title=European Commission – Frequently asked questions on languages in Europe|website=europa.eu}}</ref>}}\
 |[[Англи хэлэн|Англи]]
 |[[Болгар хэлэн|Болгар]]
 |[[Германи хэлэн|Германи]]
 |[[Грек хэлэн|Грек]]
 |[[Дани хэлэн|Дани]]
 |[[Ирланд хэлэн|Ирланд]]
 |[[Испани хэлэн|Испани]]
 |[[Итали хэлэн|Итали]]
 |[[Латыш хэлэн|Латыш]]
 |[[Литва хэлэн|Литва]]
 |[[Мальт хэлэн|Мальт]]
 |[[Нидерланд хэлэн|Нидерланд]]
 |[[Польшо хэлэн|Польшо]]
 |[[Португал хэлэн|Португал]]
 |[[Румыни хэлэн|Румыни]]
 |[[Словаки хэлэн|Словак]]
 |[[Словен хэлэн|Словен]]
 |[[Унгар хэлэн|Унгар]]
 |[[Фин хэлэн|Фин]]
 |[[Франци хэлэн|Франци]]
 |[[Хорват хэлэн|Хорват]]
 |[[Чехи хэлэн|Чехи]]
 |[[Швед хэлэн|Швед]]
 |[[Эстони хэлэн|Эстони]]
}}
|national_languages = <!-- Country/territory-wide languages recognised but not necessarily in country/territory-wide law, etc -->
|regional_languages = <!-- Languages recognised or associated with particular regions within the country/territory -->
|languages_type = Албан үзэгнүүд
|languages = [[Лата үзэг|Лата]]{{*}}[[Грек үзэг|Грек]]{{*}}[[Кирилл үзэг|Кирилл]]<ref name="auto">{{cite web|url= http://europa.eu/rapid/press-release_SPEECH-07-330_en.pdf |title=Cyrillic, the third official alphabet of the EU, was created by a truly multilingual European |date=24 May 2007 |website=europe.eu |author1=Leonard Orban |access-date=3 August 2014}}</ref>
|languages_sub = <!-- Is this further type of language a sub-item of the previous non-sub type? ("yes" or "no") -->
|languages2_type = <!-- Another further type of language -->
|languages2 = <!-- Languages of this second further type -->
|languages2_sub = <!-- Is the second alternative type of languages a sub-item of the previous non-sub type? ("yes" or "no") -->
|ethnic_groups = <!-- List/breakdown of ethnic groups within the country/territory -->
|ethnic_groups_year = <!-- Year of ethnic groups data (if provided) -->
|ethnic_groups_ref = <!-- (for any ref/s to associate with ethnic groups data) -->
|religion = 71.6% [[Христосой шажан|Христосой]]<br /> —45.3% [[Католик сүмэ|Католик]]<br /> —11.1% [[Протестантизм]]<br /> —9.6% [[Үнэн алдарта шажан|Үнэн алдарта]]<br /> —5.6% Бусад <br /> 24% Шажангүй<br /> 1.8% [[Лалын шажан|Лалын]] <br />2.6% Бусад
|religion_year = 2015
|religion_ref = <ref name="EB2015">{{cite web |title=DISCRIMINATION IN THE EU IN 2015 |work=[[Eurobarometer|Special Eurobarometer]] |year=2015 |series=437 |url=http://zacat.gesis.org/webview/index.jsp?headers=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA6595_V355&V355slice=1&previousmode=table&stubs=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA6595_V10&weights=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA6595_V42&analysismode=table&study=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfStudy%2FZA6595&tabcontenttype=row&gs=362&V10slice=1&mode=table&top=yess |access-date=15 October 2017 |publisher=[[European Commission]] |location=European Union |via=[[GESIS – Leibniz Institute for the Social Sciences|GESIS]] |accessdate=25 August 2021 |archivedate=14 March 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200314105932/https://zacat.gesis.org/webview/index.jsp?headers=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA6595_V355&V355slice=1&previousmode=table&stubs=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA6595_V10&weights=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA6595_V42&analysismode=table&study=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfStudy%2FZA6595&tabcontenttype=row&gs=362&V10slice=1&mode=table&top=yess }}</ref>
|demonym = 
|org_type = Гүрэнэй дээрхи холбоон
|membership_type = [[Европын Холбооной Гэшүүн улас|Гэшүүн уласууд]]
|membership = {{Collapsible list
 |framestyle = text-align:left; border:0; padding:0; line-height:16px; white-space:nowrap
 |titlestyle = background:transparent; text-align:left; font-weight:normal
 |title = [[Европын Холбооной Гэшүүн улас|27 уласууд]]
 |{{Flaglist|Австри}}
 |{{Flaglist|Бельги}}
 |{{Flaglist|Болгари}}
 |{{Flaglist|Германи}}
 |{{Flaglist|Греци}}
 |{{Flaglist|Дани}}
 |{{Flaglist|Ирланд}}
 |{{Flaglist|Итали}}
 |{{Flaglist|Испани}}
 |{{Flaglist|Кипр}}
 |{{Flaglist|Латви}}
 |{{Flaglist|Литва}}
 |{{Flaglist|Люксембург}}
 |{{Flaglist|Мальта}}
 |{{Flaglist|Нидерланд}}
 |{{Flaglist|Польшо}}
 |{{Flaglist|Португал}}
 |{{Flaglist|Румыни}}
 |{{Flaglist|Словаки}}
 |{{Flaglist|Словени}}
 |{{Flaglist|Унгар}}
 |{{Flaglist|Финланд}}
 |{{Flaglist|Франци}}
 |{{Flaglist|Хорвати}}
 |{{Flaglist|Чехи}}
 |{{Flaglist|Швеци}}
 |{{Flaglist|Эстони}}
}}
|government_type = [[Интерговернментализм|Улас хоорондын]]<!-- PLEASE DO NOT change this to say the European Union is a "Staatenverbund." The term is only recognized by the German Federal Constitutional Court. No EU institution and none of the other 26 Member States has been using this term in a legal document. -->
|leader_title1 = [[Европын Комиссиин Юрэнхылэгшэ|Комиссиин<br />Юрэнхылэгшэ]]
|leader_name1 = [[Урсула фон дер Ляйен]]
|leader_title2  = [[Европын Парламентын Юрэнхылэгшэ|Парламентын<br />Юрэнхылэгшэ]]
|leader_name2 = [[Роберта Метсола]]
|leader_title3 = [[Европын Зүблэлэй Юрэнхылэгшэ|Европын Зүблэлэй<br />Юрэнхылэгшэ]]<!-- Do not shorten to "Council". That is the official title of the Council of the EU in the treaties, so its confusing. -->
|leader_name3 = [[Шарль Мишель]]
|leader_title4 = [[Европын Холбооной Зүблэлэй Улас — Түрүүлэгшэ|ЕХ-ой Зүблэлэй<br />Түрүүлэгшэ]]
|leader_name4 = [[Франци]]
|sovereignty_type = [[Европын Холбооной Түүхэ|Бүридэлгэ]]<ref>Current Article 1 of the [[Treaty of Maastricht|Treaty on European Union]] reads: "The Union shall be founded on the present Treaty and on the [[Treaty of Rome|Treaty on the Functioning of the European Union]]. Those [[Treaties of the EU|two Treaties]] shall have the same legal value. The Union shall replace and succeed the [[European Community]]".</ref>
|sovereignty_note = 
|established_event1 = [[Римэй хэрээ]]
|established_date1 = 1958 оной 1 һарын 1
|established_event2 = [[Нэгэдэмэл Европын Акт|Нэгэдэмэл Европын<br />Акт]]
|established_date2 = 1987 оной 7 һарын 1
|established_event3 = <span style=white-space:nowrap;>[[Маастрихтын хэрээ]]</span><!-- NOTE: [[Template:Nowrap]] is ignored on mobile.-->
|established_date3 = 1993 оной 11 һарын 1
|established_event4 = [[Лиссабоной хэрээ]]
|established_date4 = 2009 оной 12 һарын 1
|established_event5 = [[2013 оной Европын холбооной үргэдэлгэ|Һүүлэй улас ороһон]]
|established_date5 = 2013 оной 7 һарын 1<br />([[Хорвати]])
|established_event6 = {{nowrap|[[Брексит|Һүүлэй улас гараһан]]}}
|established_date6 = 2020 оной 1 һарын 31<br />([[Ехэ Британи]])
|area =<!-- Major area size (in [[Template:convert]] either km2 or sqmi first) -->
|area_km2 = 4,233,262<!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] -->
|area_sq_mi = {{Convert|4,233,262|km2|sqmi|disp=number}}<!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] -->
|area_footnote =<!--Optional footnote for area-->
|percent_water = 3.08
|area_label = Total
|area_label2 = <!-- Label below area_label (optional) -->
|area_data2 = <!-- Text after area_label2 (optional) -->
|population_estimate = {{Decrease}} 447,706,209<ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tps00001/default/table?lang=en]</ref>
|population_estimate_rank = 
|population_estimate_year = 2020
|population_census = 
|population_census_year = 
|population_density_km2 = 106<!-- 447,706,209 / 4,233,262km2 = 106 people/km2 (1 February 2019) -->
|population_density_sq_mi = 307.5<!-- 4,233,262 / 1,669,807sq_mi = 307.5 people/sq_mi (1 January 2019) -->
|population_density_rank = 
|GDP_PPP = {{Increase}} $20.918{{nbsp;}}триллион<ref name="GDP"/>
|GDP_PPP_rank = 
|GDP_PPP_year = 2021
|GDP_PPP_per_capita = $46,888<!-- GDP/population -->
|GDP_PPP_per_capita_rank = <!-- 18th -->
|GDP_nominal = {{Increase}} $17.128{{nbsp;}}триллион<ref name="GDP">{{cite web |title=World Economic Outlook Database, April 2021 (EU countries) |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2021/April/weo-report?a=1&c=998,&s=NGDPD,PPPGDP,PPPPC,&sy=2019&ey=2026&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |website=IMF.org |publisher=International Monetary Fund |access-date=13 May 2021}}</ref>

|GDP_nominal_rank = 
|GDP_nominal_year = 2021
|GDP_nominal_per_capita = $38,256<!-- GDP/population -->
|GDP_nominal_per_capita_rank = <!-- 15th -->
|Gini = 30.2
|Gini_change = decrease<!-- increase/decrease/steady; rank change from previous year -->
|Gini_year = 2019
|Gini_rank = <!-- 16th -->
|Gini_ref = <ref name=eurogini>{{cite web |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey|publisher=[[Eurostat]] |website=ec.europa.eu |access-date=10 August 2021}}</ref>
|HDI = 0.911
|HDI_change = increase<!-- increase/decrease/steady; rank change from previous year -->
|HDI_year = 2019
|HDI_rank = 14
|HDI_ref = <ref name="MLT">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/all/themes/hdr_theme/country-notes/MLT.pdf |title= Inequalities in Human Development in the 21st Century |publisher=Human Development Report|page=5}}</ref>
|currency = [[Евро]] ([[ISO 4217|EUR]]; [[€]]; <br />[[еврозоно]]до) ба <br />{{Collapsible list
 |framestyle = text-align:left; border:0; padding:0; line-height:16px
 |titlestyle = background:transparent; text-align:left; font-weight:normal
 |title = 9 бусад
 |[[Болгариин лев|Лев]] (BGN; Болгари)
 |[[Чехи крон|Крон]] (CZK; Чехи)
 |[[Даниин крона|Крона]] (DKK; Дани)
 |[[Унгарай форинт|Форинт]] (HUF; Унгар)
 |[[Польшын злотый|Злотый]] (PLN; Польшо)
 |[[Румыниин лев|Лев]] (RON; Румыни)
 |[[Швециин крона|Крона]] (SEK; Швеци)
 |[[Швейцариин франк]] (CHF;<br />Campione d'Italia, Итали)
}}
|currency_code = 
|time_zone = [[Баруун Европын Саг|WET]], <br />[[Түб Европын Саг|CET]], [[Зүүн Европын Саг|EET]]
|utc_offset = <!-- NOTE:No offset -->&nbsp;-&nbsp;UTC+2
|time_zone_DST = [[Баруун Европын Зунай Саг|WEST]], [[Түб Европын Зунай Саг|CEST]], [[Зүүн Европын Зунай Саг|EEST]]
|utc_offset_DST = +1&nbsp;-&nbsp;UTC+3<br />
|DST_note = 
|cctld = [[.eu]]{{efn|.eu is representative of the whole of the EU; member states also have their own TLDs.}}
|iso3166code = <!-- ISO code only; no extra text. Use to override default from common_name parameter above; omit using "omit". -->
|image_map3 = <!-- Optional third map position, e.g. for use with reference to footnotes below it -->
|alt_map3 = <!-- alt text for third map position -->
|footnote_a = <!-- For any footnote <sup>a</sup> used above -->
|official_website = {{URL|europa.eu}}
|area_rank=|today=}}

'''Европын холбоо''' — одоогоор [[Европо]] түбиин 27&nbsp;тусгаар уласай [[эдэй засаг]], [[улас түрэ|улас түрын]] нэгэдэл юм. Уридань байһан [[Европын Нүүрһэн ба Буладай Ниигэмлэг|Европын Нүүрһэн Буладай Ниигэмлэг]], болон [[Европын Эдэй Засагай Ниигэмлэг]]ые 1958 ондо ниилүүлжэ, 6&nbsp;уласай гишүүншлэлтэйгээр Европын Ниигэмлэгые байгуулагдаба. Эхэнэй хэдэн жэлүүдһээ гишүүд шэнээр элһэһээр бүхэ талын үйлэ ажаллагаань үргэжэһөөр 1993 оной [[Маастрихт]]ай хэлэлсээрээр Европын Холбоо (ЕХ) хэмээхэ одоогой нэрээ абаһан бэлэй.

Европын Холбоонь дэлхэйн бусад бүһэ нютагай байгуулалгуудһаа үлүүтэйгөөр эдэй засаг, улас түрын хубида шамбай нягтарһан, гэшүүн оронуудай засаглалые дабхар шэглүүлэгшэ нэгэн махабадынь болоһон, адармаатай үргэн хүреэтэ, нарибшалһан тогтолсоо болоһон. Дотороо [[Европын Хороо]], [[Европын Нэгэдэлэй Зүблэл]], [[Европын Зүблэл]], [[Европын Нэгэдэлэй Шүүлгэ]], [[Европын Түб Банк]] зэргэ тусгай үүрэгтэй 7&nbsp;байгуулалгые багтаадаг. [[Европын Нэгэдэлэй эргэншэл|Европын Нэгэдэлэй эргэдһээ]] 5 жэл тутамда [[Европын Парламент]] һунгагдадаг.

Европын Холбоондо дэлхэйн ниитэ хүн зоной 7.3% болохо 500&nbsp;сая хүн амидаржа, дэлхэйн ниитэ [[ДНБ]]-ын 20% бүтээгдэдэг юм. Хуулишалан гэшүүн оронууд даяар нэгэдэһэн [[заха зээл]] бии болгожо байгаа. 1999 ондо нэгэдэһэн мүнгэн тэмдэгтэ [[евро|еврые]] 15&nbsp;гишүүн уласдаа нэбтэрүүлбэ. Гишүүн оронуудаа түлөөлхүйсэ эрхэтэй тула [[НҮБ]], [[Дэлхэй Худалдаанай Байгуулалга|ДХБ]], [[Ехэ Найман]], [[Ехэ Хорин]]ай уулзалта, хэлэлсээртэ байнга оролсодог.

Далбаань сэнхир дэбисхэр дээрэ дугараглаһан 12&nbsp;алтан шара одонһоо бүрдэнэ. Энэнь үндэһэн 12&nbsp;холбоотоные мүн байна. Энэ тугые 1980 онһоо хойшо хэрэглэхэ болобо.
[[File:Belgique - Bruxelles - Schuman - Berlaymont - 01.jpg|thumb|center|European Commission]]

== Түүхэ ==
{{main|Европын Холбооной Түүхэ}}
{{further|Европын Холбооной Хэрээнүүд|Европын интеграци}}
{{Heraldic map of the European Union}}
{{Европын Холбооной Структурна эволюци}}

== Демографи ==
{{Main|Европын Холбооной Хүн зон}}
=== Хүн зон ===
2020 оной 2 һарын 1-эй байдалаар Европын Холбооной хүн зон 447&nbsp;сая оршон хүн байһан (дэлхэйн хүн зоной 5.8&nbsp;хуби).<ref name="population">{{cite web |url=https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=proj_18np&lang=en|title=Population on 1st January by age, sex and type of projection |publisher=[[Eurostat]]|access-date=1 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/File:Share_of_world_population,_1960,_2015_and_2060_(%25)_2.png |title=Share of world population, 1960, 2015 and 2060 (%) |website=ec.europa.eu |access-date=28 June 2017}}</ref>

== Гэшүүн уласууд ==
{{Main|Европын Холбооной Гэшүүн улас}}

== Холбооһон ==
{{commonscat|European Union}}
* [http://europa.eu/index_en.htm EUROPA] – Албан ёсны нэгдсэн цахим сүлжээ
* [http://europa.eu/institutions/index_en.htm Европын холбооны байгууллагууд]
* [http://www.ec.europa.eu/index_en.htm Хороо]
* [http://www.consilium.europa.eu/cms3_fo/showPage.ASP?lang=EN Зөвлөл] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080625115839/http://www.consilium.europa.eu/cms3_fo/showPage.ASP?lang=en |date=2008-06-25 }}
* [http://www.curia.europa.eu/en/ Шүүх] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081002065818/http://curia.europa.eu/en/ |date=2008-10-02 }}
* [http://www.europarl.europa.eu/news/public/default_en.htm Парламент]
* [http://europa.eu/agencies/index_en.htm Агентлагууд]
* [http://eur-lex.europa.eu/en/index.htm EUR-Lex] – Европын холыбооны хуулиуд

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

{{Европо}}
{{1000 үгүүлэл}}