# Википеэди
Википеэди (англи: Wikipedia) — нэбтэрхы толи бэшэгынь сүлөөтэ контенттай, Creative Commons Attribution-ShareAlike лицензитэй бидэнэй һайн дүрын оролсоотойгоор баяшадаг нэбтэрхэй толи юм. Вэб сайт — http://www.wikipedia.org/.
Хэнээшье оролсожо энэ сайт баяшуулжа болохо, хамагай баялиг, олон хэлэн дээрэхи нэбтэрхэй толиин түсэл, нэбтэрхэй толи. Тухайн мэдээллые өөршэлхэ, баяшуулха боломжо хүн бүридэ нээлтэтэй байдаг. Энэнь өөрын мэдэлээ бусадтай хубаалсаха үргэн боломжые хүн бүхэндэ олгожо байха юм.

## Түүхэ
Википеэди түсэлэг 2001 оной 1 һарын 15-һаа Джимми Уэйлс «Сүлөөтэ нэбтэрхэй толи» нэрэ доро хэрэгжүүлжэ эхилһэн байна.
Википеэди нэбтэрхэй толи бэшэгынь ГНУ cүлөөтэ баримта бэшэгэй лицеэнзитэй, энэнь сүлөөтэ агуулгатай бидэнэй һайн дүрын оролсоотойгоор баяжаха нэбтэрхэй толи юм.

## Хэлэнүүд
2011 оной 1 һарын 8-ны байдалаар ниитэдээ 285 хэлэнэй Википеэдидэ 17,607,990 үгүүлэл байгааһаа, 3 сая 500 мянга гаран эгээн түрүүшын Википеэди болохо англи хэлэнэй Википеэдидэ, 1 сая гаран герман хэлэнэй википеэдидэ, 1 сая гаран франци хэлэнэй Википеэдидэ агуулагдажа байна. Энэ түсэл анха англи хэлээр 2001 оной 1 һараһаа эхилһэн болоод одоо 1.5 сая гаран үгэ хэлэлгын тайлбариие агуулжа байна. Халха-Монгол хэлэн дээрэхи хубилбари 2004 оной 2 һарада эхилһэн. Буряад хэлэн дээрэхи хубилбари 2006 оной 2 һарада эхилһэн. 2025 оной 03-р hарын 15 2854 Буряад хэлэнэй үгүүллүүд.
Мүнөөгэй байдалаар хамагай түрүүндэ хэрэгтэй байгаа зүйлнүүд. Нюур хуудаһан болон систеэмын хэлэлгэнүүдые Буряад хэлэн рүү оршуулха үйлэ ябасад хубита нэмэриеэ оруулаарайгты.

### 500 000-һаа олон үгүүлэлтэй
500 000-һаа олон үгүүлэлтэй википеэдиууд энэ Англи, Германи, Испани, Франци, Итали, Нидерланд, Япон, Польшо, Португали, Ород, Вьетнам ба Хитад хэлэнүүд.

### 100 000-һаа олон үгүүлэлтэй
100 000-һаа олон үгүүлэлтэй Википеэдинууд — Араб, Индонез, Чех, Дат, Эсперанто, Солонгос, Венгр, Букмол, Ром, Словак, Серб, Фин, Турк ба Украин хэлэнүүд дээрэ бэшэгдэнхэй.

## Нэрэ
Википедеэди (Wikipedia) гэһэн үгэ гээшэ «Wiki» — Һаваии хэлэнһээ «хурдан», «Encyclopedia» — Англи хэлэнһээ «нэбтэрхы толи» гэһэн үгэнһөө бүтэһэн шэнэ ниилэмэл үгэ юм.

## Буряад Википеэди
Буряад хэлэн дээрэхи хубилбари 2006 оной 2 һарада эхилһэн. Мүнөөгэй байдалаар хамагай түрүүндэ хэрэгтэй байгаа зүйлнүүд. Нюур хуудаһан болон систеэмын хэлэлгэнүүдые Буряад хэлэн рүү оршуулха үйлэ ябасад хубита нэмэриеэ оруулаарайгты. Үүнэй тулада доорохи холбооһонууд дээрэ даража ороод, Өөршэлхэ гэһэн хэһэг дээрэ дарагты. Энэ хадаа буряад Википеэди. Буряадаар бэшэжэ шадаха хүн бүхэн тус нэбтэрхэй толиие зохёолсохо аргатай.

## Зурагай сомоо
- Хуушан монгол Википеэди
- Гермаан Википеэди[14]
- Франц Википеэди[15]
- Нидерланд Википеэди[16]
- Итал Википеэди[17]
- Испан Википеэди[18]
- Польска Википеэди[19]
- Жибээн Википеэди[20]


Википеэди
[[Файл:10 sharing book cover background.jpg|right|thumb]]
[[Файл:Russian Wikipedia Main Page 1 June 2012.png|250px|right|thumb|Ород Википеэди<ref>ru.wikipedia.org Ород Википеэди</ref>]]
[[Файл:English_Wikipedia_screenshot.png|250px|right|thumb|Англи Википеди<ref>en.wikipedia.org [[Англи Википеэди]]</ref>]]
'''Википеэди''' ({{lang-en|Wikipedia}}) — [[нэбтэрхы толи]] бэшэгынь сүлөөтэ контенттай, Creative Commons Attribution-ShareAlike лицензитэй бидэнэй һайн дүрын оролсоотойгоор баяшадаг нэбтэрхэй толи юм. Вэб сайт — http://www.wikipedia.org/.

Хэнээшье оролсожо энэ сайт баяшуулжа болохо, хамагай баялиг, олон хэлэн дээрэхи нэбтэрхэй толиин түсэл, нэбтэрхэй толи. Тухайн мэдээллые өөршэлхэ, баяшуулха боломжо хүн бүридэ нээлтэтэй байдаг. Энэнь өөрын мэдэлээ бусадтай хубаалсаха үргэн боломжые хүн бүхэндэ олгожо байха юм.<ref>{{cite news
 |url         = http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1595184,00.html
 |title       = Look Who's Using Wikipedia
 |first       = Bill
 |last        = Tancer
 |date        = 2007-05-01
 |publisher   = [[Time (magazine)|Time]]
 |accessdate  = 2007-12-01
 |quote       = The sheer volume of content [...] is partly responsible for the site's dominance as an online reference. When compared to the top 3,200 educational reference sites in the U.S., Wikipedia is #1, capturing 24.3% of all visits to the category
 |archivedate = 2012-08-03
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20120803185245/http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1595184,00.html
}}
([http://weblogs.hitwise.com/bill-tancer/2007/03/wikipedia_search_and_school_ho.html the author’s blog post on the article])</ref><ref name="go-to site">
{{cite news
| url        = http://www.reuters.com/article/internetNews/idUSN0819429120070708
| title      = Wikipedia remains go-to site for online news
| date       = 2007-07-08
| accessdate = 2007-12-16
| first      = Alex
| last       = Woodson
| publisher  = [[Reuters]]
| quote      = Online encyclopedia Wikipedia has added about 20 million unique monthly visitors in the past year, making it the top online news and information destination, according to Nielsen//NetRatings
}}
</ref><ref name="AlexaTop500">{{cite web
 |url         = http://www.alexa.com/site/ds/top_sites?ts_mode=global&lang=none
 |title       = Top 500
 |accessdate  = 2007-12-04
 |publisher   = [[Alexa Internet|Alexa]]
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20081224031856/http://www.alexa.com/site/ds/top_sites?ts_mode=global
 |archivedate = 2008-12-24
}}</ref>

== Түүхэ ==
Википеэди түсэлэг [[2001]] оной [[1 һарын 15]]-һаа [[Джимми Уэйлс]] «Сүлөөтэ<ref name=autogenerated1>Некоторые разделы также содержат несвободные материалы.</ref> нэбтэрхэй толи» нэрэ доро хэрэгжүүлжэ эхилһэн байна.

Википеэди нэбтэрхэй толи бэшэгынь [[GNU FDL|ГНУ cүлөөтэ баримта бэшэгэй лицеэнзитэй]], энэнь [[Wikipedia:free-content|сүлөөтэ агуулгатай]] бидэнэй һайн дүрын оролсоотойгоор баяжаха нэбтэрхэй толи юм.<ref name="AlexaStats">{{cite web
 |url         = http://www.alexa.com/data/details/traffic_details/wikipedia.org?range=5y&size=large&y=t
 |title       = Five-year traffic statistics for wikipedia.org
 |publisher   = [[Alexa Internet]]
 |accessdate  = 2008-07-15
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20220124042758/https://www.alexa.com/siteinfo/wikipedia.org?range=5y
 |archivedate = 2022-01-24
}}</ref>

== Хэлэнүүд ==
2011 оной 1 һарын 8-ны байдалаар ниитэдээ [[Special:SiteMatrix|285 хэлэнэй]] Википеэдидэ [[meta:List of Wikipedias#Grand Total|17,607,990 үгүүлэл]] байгааһаа<ref name="meta">[http://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias List of Wikipedias]</ref>, 3 сая 500 мянга гаран эгээн түрүүшын Википеэди болохо [[англи хэлэн]]эй [[:en:Main page|Википеэдидэ]], 1 сая гаран [[герман хэлэн]]эй [[:de:Wikipedia:Hauptseite|википеэдидэ]], 1 сая гаран [[франци хэлэн]]эй [[:fr:Wikip%C3%A9dia:Accueil_principal|Википеэдидэ]] агуулагдажа байна. Энэ түсэл анха [[англи хэлэн|англи хэлээр]] 2001 оной 1 һараһаа эхилһэн болоод одоо 1.5 сая гаран үгэ хэлэлгын тайлбариие агуулжа байна.<ref>[http://www.wikipedia.org/wiki/Special:Statistics Wikipedia statistics]</ref> [[Халха-Монгол хэлэн]] дээрэхи хубилбари 2004 оной 2 һарада эхилһэн. [[Буряад хэлэн]] дээрэхи хубилбари 2006 оной 2 һарада эхилһэн. [[{{CURRENTYEAR}}]] оной [[{{CURRENTMONTH}}]]-р hарын {{CURRENTDAY}} [[Special:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]] [[Буряад хэлэн]]эй үгүүллүүд.

Мүнөөгэй байдалаар хамагай түрүүндэ хэрэгтэй байгаа зүйлнүүд. Нюур хуудаһан болон систеэмын хэлэлгэнүүдые [[Буряад хэлэн]] рүү оршуулха үйлэ ябасад хубита нэмэриеэ оруулаарайгты.<ref>{{cite news
 |url         = http://www10.nytimes.com/2007/07/01/magazine/01WIKIPEDIA-t.html?_r=5&pagewanted=print&oref=slogin&oref=slogin&oref=slogin&oref=slogin
 |title       = All the News That's Fit to Print Out
 |author      = Jonathan Dee
 |publisher   = The New York Times Magazine
 |date        = 2007-07-01
 |accessdate  = 2007-12-01
 |archivedate = 2018-08-21
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20180821133657/http://www10.nytimes.com/2007/07/01/magazine/01WIKIPEDIA-t.html?_r=5&pagewanted=print&oref=slogin&oref=slogin&oref=slogin&oref=slogin
}}</ref><ref>{{cite journal
 |author     = Andrew Lih
 |title      = Wikipedia as Participatory Journalism: Reliable Sources? Metrics for evaluating collaborative media as a news resource
 |journal    = 5th International Symposium on Online Journalism
 |location   = University of Texas at Austin
 |date       = 2004-04-16
 |url        = http://jmsc.hku.hk/faculty/alih/publications/utaustin-2004-wikipedia-rc2.pdf
 |format     = PDF
 |accessdate = 2007-10-13
}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071029051749/http://jmsc.hku.hk/faculty/alih/publications/utaustin-2004-wikipedia-rc2.pdf |date=2007-10-29 }}</ref>

=== 500 000-һаа олон үгүүлэлтэй ===
500 000-һаа олон үгүүлэлтэй википеэдиууд энэ Англи, Германи, Испани, Франци, Итали, Нидерланд, Япон, Польшо, Португали, Ород, Вьетнам ба Хитад хэлэнүүд.<ref>[http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B9 Википеэди: Список Википедий]</ref>

=== 100 000-һаа олон үгүүлэлтэй ===
100 000-һаа олон үгүүлэлтэй Википеэдинууд — Араб, Индонез, Чех, Дат, Эсперанто, Солонгос, Венгр, Букмол, Ром, Словак, Серб, Фин, Турк ба Украин хэлэнүүд дээрэ бэшэгдэнхэй.<ref>[http://mhr.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B9:%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B9-%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D1%8B%D0%BD_%D0%BB%D3%B1%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%8B%D1%88%D1%82 Википедий-влакын лӱмерышт]</ref>

== Нэрэ ==
Википедеэди (Wikipedia) гэһэн үгэ гээшэ «'''Wiki'''» — [[Хавай хэлэн|Һаваии хэлэн]]һээ «хурдан», «Encyclo'''pedia'''» — [[Аангли хэлэн|Англи хэлэн]]һээ «[[нэбтэрхэй толи|нэбтэрхы толи]]» гэһэн үгэнһөө бүтэһэн шэнэ ниилэмэл үгэ юм.

== Буряад Википеэди ==
{{main|Буряад Википеэди}}

[[Буряад хэлэн]] дээрэхи хубилбари 2006 оной 2 һарада эхилһэн. Мүнөөгэй байдалаар хамагай түрүүндэ хэрэгтэй байгаа зүйлнүүд. Нюур хуудаһан болон систеэмын хэлэлгэнүүдые [[Буряад хэлэн]] рүү оршуулха үйлэ ябасад хубита нэмэриеэ оруулаарайгты. Үүнэй тулада доорохи холбооһонууд дээрэ даража ороод, [[Өөршэлхэ]] гэһэн хэһэг дээрэ дарагты. Энэ хадаа [[Буряад хэлэн|буряад]] Википеэди. Буряадаар бэшэжэ шадаха хүн бүхэн тус нэбтэрхэй толиие зохёолсохо аргатай.

== Зурагай сомоо ==
<gallery>
Mongolian wikipedia preview.png|Хуушан монгол Википеэди
German Wikipedia screenshot.png|[[Гермаан Википеэди]]<ref>de.wikipedia.org Гермаан Википеэди</ref>
French Wikipedia screenshot.png|[[Франц Википеэди]]<ref>fr.wikipedia.org Франц Википеэди</ref>
WikipediaNL-20150905.png|[[Нидерланд Википеэди]]<ref>nl.wikipedia.org Франц Википеэди</ref>
Italian-wikipedia-screenshot.png|[[Итал Википеэди]]<ref>it.wikipedia.org Итал Википеэди</ref>
Spanish Wikipedia.png|[[Испан Википеэди]]<ref>es.wikipedia.org Испан Википеэди</ref>
Polish Wikipedia Main Page - 2007-04-24.png|[[Польска Википеэди]]<ref>pl.wikipedia.org Польска Википеэди</ref>
Current Japanese Wikipedia main page.png|[[Жибээн Википеэди]]<ref>ja.wikipedia.org [[Жибээн Википеэди]]</ref>
</gallery>

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

== Холбооһон ==

* [http://www.wikipedia.org/ Wikipedia] — multilingual portal (contains links to all language editions of the project)
* [http://mobile.wikipedia.org/ Wikipedia mobile phone portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110829015926/http://mobile.wikipedia.org/ |date=2011-08-29 }}
* [[tools:~johang/wikitrends/english-most-visited-today.html|Wikitrends: most visited Wikipedia articles]]
* [http://topics.nytimes.com/top/news/business/companies/wikipedia/index.html Wikipedia] topic page at ''[[The New York Times]]''
* [http://www.ted.com/index.php/talks/jimmy_wales_on_the_birth_of_wikipedia.html Video of TED Talk by Jimmy Wales on the birth of Wikipedia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091201111459/http://www.ted.com/index.php/talks/jimmy_wales_on_the_birth_of_wikipedia.html |date=2009-12-01 }}
* [http://www.econtalk.org/archives/2009/03/wales_on_wikipe.html Audio of interview with Jimmy Wales about Wikipedia in general] on the [[EconTalk]] podcast
* [http://www.stanford.edu/class/ee380/Abstracts/020116.html Wikipedia and why it matters] — Larry Sanger’s 2002 talk at [[Stanford University]]. [http://stanford-online.stanford.edu/courses/ee380/020116-ee380-100.asx video archive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121221140312/http://stanford-online.stanford.edu/courses/ee380/020116-ee380-100.asx |date=2012-12-21 }} and [[meta:Wikipedia and why it matters|transcript of the talk]]
* [http://wikipapers.referata.com WikiPapers] — compilation of conference papers, journal articles, theses, books, datasets and tools about Wikipedia and wikis
[[Категори:Википеэди| ]]