# Анархизм
Анархизм (грек: ἀν, «ан», — «үгы» ба грек: ἄρχή, «архэ», — «засаг») —  улас түрын гүн ухаан, үзэл суртал, юрэнхы һургаалууд болон үзэл бодолууд байна гэбэл: ямаршье засаглалай, хүтэлэлгын, болон хүниие хүнэй зүгһөө хэрзэгыгээр мүлжэлгын ажал ябуулга зогсоохо.
Анархизм — эрхэһээ үндэһэлһэн болон баалатын бүхы янза ба мүлжэлгын үгы хэлгын зорилготой улас түрын гүн ухаан. Анархизм засаг хүнэй харилсан туһалалсалгаар һолихо һаналтай.
Гэбэшье анархизмай үзэл суртал буруу, адуутай гэжэ ниитэдэ мэдээжэ баримта байна.
Анархизм гэдэг нь ердийн засаглалыг эсэргүүцдэг улс төрийн философи. Анархист үзлийг дэмжигчид нь голдуу шууд ардчиллыг дэмждэг.  Улмаар анархист ардчилал нь  нийгэмд  дэг журам алдагдуулж болдог. Хууль дүрэм нийтээрээ дагаж мөрддөг зан заншлыг үгүйсгэнэ. Төрийн эрхэнд  өөрсдөө  бүхнийг төлөөлөхийн төлөө тэмцэл өрнүүлдэг.

## Анархизмай долоон гол эшэ үндэһэн
Анархизмай юрэнхы һургаал эдэ эшэ үндэһэтэй
1. засаг үгы
2. баалалтагүй эрхэ
3. суглаанай эрхэ
4. харилсан туһалалсалга
5. олон янза байлга
6. тэгшэ эрхэ
7. хани нүхэрлэл


## Анархо-коммунизм
Анархо-коммунистууд ниигэмэй байгууллагын жэнхэни сүлөөтэ хэлбэринь зүбхэн үйлэдбэрилэлэй хэрэгһэлые хамтын хэрэглээг зохёон байгуулжа байгаань өөрөө ударидаха коммуннуд, олон ниитын бүрдэхэнь ниигэмдэ алинь үзэдэгэнь шууд арашалалай заршамань хамтын, хамтын шиидбэри гаргаха болоод хоорондо Эдгээр коммуннуд хэбтээ болон (доороһоо дээшэнь босгоһон) босоо бонд дамжуулан холбоо болон / гү, али холбооны-д эвлэлдэн нэгдэх замаар холбогдсон байдаг..
Гэһэн хэдыш зарим нэгэ анархо - коммунистууд Хэрэв энэ ардчилал зөвшөөрлөөр хувь хүн эрх чөлөө , хувийн ашиг сонирхолд нийцсэн боломжит саад хараад, шууд ардчиллын мажоритари чанарыг эсэргүүцэж , өөрөөр хэлбэл эдгээр талаараа харж шаталсан эхлэх , эрчим хүч, төрт ёсны сэргээн үндэс болно. Анархист Коммунистууд мөнгө байхгүй болих хэрэгтэй болно оноос хойш хүмүүс ( ашиг, цалин хуваалцах замаар ) хөдөлмөрийн шууд нөхөн олговор хүлээн авахгүй байх болно , харин коммун гаргасан бүх нөөц, илүүдэл чөлөөтэй нэвтрэх боломжтой байх хэрэгтэй болно . Тэд аж ​​ахуйн нэгж, харилцан туслалцаа үзүүлэх нь нийтийн эзэмшилд ашиг тусыг мэдэж байх болно учир нь анархо коммунист Петр Кропоткин ойлголт, үзэл санааны дагуу дараа нь Мюррей Букчин зэргэ нь нийгмийн гишүүд нь аяндаа , сайн дурын үндсэн дээр , шаардлагатай бүх ажлыг гүйцэтгэх юм..

## Ном зохёол
- Бердяев Н. А. Философия неравенства // Философия свободы. — : АСТ: АСТ МОСКВА, 2007. С. 627—641
- Дюкло Ж. Бакунин и Маркс: Тень и Свет. — М.: Прогресс, 1975
- Ильин И. А. О сопротивлении злу силой. — М.: Даръ, 2005.
- Каутский К. Путь к власти: Политические очерки о врастании в революцию; Славяне и революция. М.: КомКнига, 2006. С. 71-75
- Ломброзо Ч. Анархисты // Преступление. Новейшие успехи науки о преступнике. Анархисты. — М.: Инфра-М, 2004. С. 227—315
- Масарик Т. Г. Россия и Европа. Эссе о духовных течениях в России. Т.1-3. — СПб: РХГИ, 2004
- Маркс К. Немецкая идеология // Маркс К., Энгельс Ф. Сочинения, 2 изд. Т. 3. — М.: Государственное издательство политической литературы, 1955. С. 7-544
- Маркс К. Нищета философии // Маркс К., Энгельс Ф. Сочинения, 2 изд. Т. 4. — М.: Государственное издательство политической литературы, 1955. С. 65-185
- Плеханов Г. В. Анархизм и социализм Архивировалһан 31 арбан хоёр һара 2008 оной. // Соч. Т. 4. — М., 1925
- Смирнов И. П. Человек человеку — философ. — СПб.: Алтей, 1999. С. 297—327
- Сталин И. В. Анархизм или социализм? // Сочинения. Т. 1. — М.: ОГИЗ; Государственное издательство политической литературы, 1946. С. 294—372.
- Тарасов А. Мать беспорядка // Неприкосновенный запас № 5(67), 2009
- Ударцев С. Ф. Критика классического анархизма Архивировалһан 3 дүрбэ һара 2009 оной. // Политическая и правовая теория анархизма в России: история и современность Архивировалһан 2 дүрбэ һара 2009 оной.. — М.: Высшая школа права «Форум», 1994. С. 244—253
- Задирака В. Анархизм Архивировалһан 29 гурба һара 2013 оной. // Энциклопедия «Альтернативная культура». — Екатеринбург: Ультра.Культура, 2005


Анархизм
[[Файл:BlackFlagSymbol.svg|thumb|120px|Хара туг - анархизмай тэмдэг]]
{{Хадамал
|монгол_бэшэг =[[Файл:Anarqizm.png|20px]]
|кирилл_буряад =анархизм
|кирилл_монгол =анархизм
|кирилл_хальмаг =анархизм
}}
'''Анархизм''' ({{lang-el|ἀν}}, «ан», — «үгы» ба {{lang-el|ἄρχή}}, «архэ», — «засаг») —  [[улас түрын гүн ухаан]], [[үзэл суртал]], [[юрэнхы һургаал]]ууд болон үзэл бодолууд байна гэбэл: ямаршье засаглалай, хүтэлэлгын, болон хүниие хүнэй зүгһөө хэрзэгыгээр мүлжэлгын ажал ябуулга зогсоохо<ref>''Кропоткин П. А.'' [http://avtonom.org/index.php?nid=1013 Что такое анархия?]; ''Малатеста Э.'' 
Анархизм — идея о том, что [[ниигэм|общество]] может и должно быть организовано без государственного принуждения. При этом существует множество различных направлений анархизма, которые часто расходятся в тех или иных вопросах: от второстепенных, и вплоть до основополагающих (в частности — относительно взглядов на [[частная собственность|частную собственность]], [[рынок|рыночные отношения]], [[национализм|этнонациональный]] вопрос).</ref>.

Анархизм — [[эрхэ]]һээ үндэһэлһэн болон баалатын бүхы янза ба мүлжэлгын үгы хэлгын зорилготой [[улас түрын гүн ухаан]]. Анархизм засаг хүнэй харилсан туһалалсалгаар һолихо һаналтай<ref>''Кропоткин П. А.'' [http://avtonom.org/index.php?nid=1013 Что такое анархия?]; ''Его же.'' [http://avtonom.org/index.php?nid=992 Анархия, её философия, её идеал] // Анархия, её философия, её идеал. С. 203—252; ''Его же.'' Речи бунтовщика. — М.: Книжный дом «ЛИБРОКОМ», 2009. С. 51-54; ''Rocker R.'' [http://flag.blackened.net/rocker/aasind.htm Anarchism and Anarcho-Syndicalism.]</ref>.

Гэбэшье анархизмай үзэл суртал буруу, адуутай гэжэ ниитэдэ мэдээжэ баримта байна.

Анархизм гэдэг нь ердийн засаглалыг эсэргүүцдэг улс төрийн философи. Анархист үзлийг дэмжигчид нь голдуу шууд ардчиллыг дэмждэг.  Улмаар анархист ардчилал нь  нийгэмд  дэг журам алдагдуулж болдог. Хууль дүрэм нийтээрээ дагаж мөрддөг зан заншлыг үгүйсгэнэ. Төрийн эрхэнд  өөрсдөө  бүхнийг төлөөлөхийн төлөө тэмцэл өрнүүлдэг.

== Анархизмай долоон гол эшэ үндэһэн ==
Анархизмай юрэнхы һургаал эдэ эшэ үндэһэтэй
# засаг үгы
# баалалтагүй эрхэ
# суглаанай эрхэ
# харилсан туһалалсалга
# олон янза байлга
# тэгшэ эрхэ
# хани нүхэрлэл

== Анархо-коммунизм ==
[[Файл:Atelier Nadar - Pierre Kropotkine.jpg|thumb|left|[[Гүн]] [[Пётр Кропоткин|П.А. Кропоткин]] (1842—1921) — анархо-коммунизмай түлэгдөөгүй теоретик]]
Анархо-коммунистууд ниигэмэй байгууллагын жэнхэни сүлөөтэ хэлбэринь зүбхэн үйлэдбэрилэлэй хэрэгһэлые хамтын хэрэглээг зохёон байгуулжа байгаань өөрөө ударидаха коммуннуд, олон ниитын бүрдэхэнь ниигэмдэ алинь үзэдэгэнь шууд арашалалай заршамань хамтын, хамтын шиидбэри гаргаха болоод хоорондо Эдгээр коммуннуд хэбтээ болон (доороһоо дээшэнь босгоһон) босоо бонд дамжуулан холбоо болон / гү, али холбооны-д эвлэлдэн нэгдэх замаар холбогдсон байдаг.<ref>''Пуэнте И.'' [http://www.kras.fatal.ru/Puente.htm Программный очерк либертарного коммунизма.]</ref>.

Гэһэн хэдыш зарим нэгэ анархо - коммунистууд Хэрэв энэ ардчилал зөвшөөрлөөр хувь хүн эрх чөлөө , хувийн ашиг сонирхолд нийцсэн боломжит саад хараад, шууд ардчиллын мажоритари чанарыг эсэргүүцэж , өөрөөр хэлбэл эдгээр талаараа харж шаталсан эхлэх , эрчим хүч, төрт ёсны сэргээн үндэс болно. Анархист Коммунистууд мөнгө байхгүй болих хэрэгтэй болно оноос хойш хүмүүс ( ашиг, цалин хуваалцах замаар ) хөдөлмөрийн шууд нөхөн олговор хүлээн авахгүй байх болно , харин коммун гаргасан бүх нөөц, илүүдэл чөлөөтэй нэвтрэх боломжтой байх хэрэгтэй болно . Тэд аж ​​ахуйн нэгж, харилцан туслалцаа үзүүлэх нь нийтийн эзэмшилд ашиг тусыг мэдэж байх болно учир нь анархо коммунист Петр Кропоткин ойлголт, үзэл санааны дагуу дараа нь Мюррей Букчин зэргэ нь нийгмийн гишүүд нь аяндаа , сайн дурын үндсэн дээр , шаардлагатай бүх ажлыг гүйцэтгэх юм.<ref>См.: ''Кропоткин П. А.'' Взаимопомощь как фактор эволюции.; ''Его же.'' [http://www.kras.fatal.ru/poljafabriki.htm Поля, фабрики и мастерские.] П-д.-М.: Голос труда, 1921.; ''Его же.'' [http://avtonom.org/lib/theory/kropotkin/hleb.html Хлеб и воля] // Хлеб и воля. современная наука и анархия.; Bookchin, Murray Post Scarcity Anarchism (1971 and 2004) ISBN 1-904859-06-2.</ref>.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

== Ном зохёол ==
* ''[[Бердяев, Николай Александрович|Бердяев Н. А.]]'' [http://www.vehi.net/berdyaev/neraven/10.html Философия неравенства] // Философия свободы. — : АСТ: АСТ МОСКВА, 2007. С. 627—641
* ''[[Дюкло, Жак|Дюкло Ж.]]'' Бакунин и Маркс: Тень и Свет. — М.: Прогресс, 1975
* ''[[Ильин, Иван Александрович|Ильин И. А.]]'' О сопротивлении злу силой. — М.: Даръ, 2005.
* ''[[Каутский, Карл|Каутский К.]]'' Путь к власти: Политические очерки о врастании в революцию; Славяне и революция. М.: КомКнига, 2006. С. 71-75
* ''[[Ломброзо, Чезаре|Ломброзо Ч.]]'' [http://www.gumer.info/bibliotek_Buks/Psihol/Lomb_Anarh/index.php Анархисты] // Преступление. Новейшие успехи науки о преступнике. Анархисты. — М.: Инфра-М, 2004. С. 227—315
* ''[[Масарик, Томаш Гарриг|Масарик Т. Г.]]'' Россия и Европа. Эссе о духовных течениях в России. Т.1-3. — СПб: РХГИ, 2004
* ''[[Маркс, Карл|Маркс К.]]'' [http://lugovoy-k.narod.ru/marx/03/cont.htm Немецкая идеология] // ''Маркс К., Энгельс Ф.'' Сочинения, 2 изд. Т. 3. — М.: Государственное издательство политической литературы, 1955. С. 7-544
* ''Маркс К.'' [http://lugovoy-k.narod.ru/marx/04/cont.htm Нищета философии] // ''Маркс К., Энгельс Ф.'' Сочинения, 2 изд. Т. 4. — М.: Государственное издательство политической литературы, 1955. С. 65-185
* ''[[Плеханов Г. В.]]'' [http://www.1917.com/Marxism/Plehanov/Anarchy_and_Communism/Main.html Анархизм и социализм] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081231061836/http://www.1917.com/Marxism/Plehanov/Anarchy_and_Communism/Main.html |date=2008-12-31 }} // Соч. Т. 4. — М., 1925
* ''Смирнов И. П.'' [http://ec-dejavu.ru/a/Anarchism.html Человек человеку — философ.] — СПб.: Алтей, 1999. С. 297—327
* ''[[Сталин И. В.]]'' [http://grachev62.narod.ru/stalin/t1/t1_33.htm Анархизм или социализм?] // Сочинения. Т. 1. — М.: ОГИЗ; Государственное издательство политической литературы, 1946. С. 294—372.
* ''[[Тарасов, Александр Николаевич|Тарасов А.]]'' [http://magazines.russ.ru/nz/2009/5/ta5.html Мать беспорядка] // Неприкосновенный запас № 5(67), 2009
* ''Ударцев С. Ф.'' [http://www.kursach.com/biblio/0010020/401.htm#_Toc44652469 Критика классического анархизма] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090403141605/http://www.kursach.com/biblio/0010020/401.htm#_Toc44652469 |date=2009-04-03 }} // [http://www.kursach.com/biblio/0010020/000.htm Политическая и правовая теория анархизма в России: история и современность] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090402152236/http://www.kursach.com/biblio/0010020/000.htm |date=2009-04-02 }}. — М.: Высшая школа права «Форум», 1994. С. 244—253
* ''Задирака В.'' [http://www.altermond.ru/anarchism.html Анархизм] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130329105802/http://www.altermond.ru/anarchism.html |date=2013-03-29 }} // Энциклопедия «Альтернативная культура». — Екатеринбург: [[Ультра.Культура]], 2005

== Холбооһон ==
{{commonscat|Anarchism}}

{{1000 үгүүлэл}}

[[Категори:Улас түрэ]]