# Афина
Афина (грек: Αθήνα, Athina) — Грециин ниислэл болоод хамагай томо хотонь юм. Аттика перифериин ехэнхиие эзэлдэг. Афинань дэлхэйн хамагай эртын хотонуудай нэгэ болоод 3,000 жэлэй бэшэгдэһэн түүхэтэй.
Афинын захиргаа доорохи 39 км² газар нютагта 2001 оной байдалаар 745,514 хүн амидаржа байна. Афина хотын хүн зониинь 2005 онойхоор 3.37 сая хүн зонтой байгаа. Афина можын газар нютагынь 412 км² болоод 3,192,606 хүн зонтой. Афина Ехэ Хотын Бүһын (Larger Urban Zone, LUZ) хүн зониинь Европын холбоо дахи LUZ-уудһаа наймада жагсадаг. Афинань маша хүдэлөөнтэй, олон ороной эргэд амидардаг газар болоод Грециин эдэй засаг, санхүү, ажа үйлэдбэри, улас түрэ, соёл уралигай түб юм. Одоогоор Европын холбооной тэргүүлэгшэ бизнесэй түбүүдэй нэгэ боложо хүгжэһөөр байна. 2008 оной UBS-ын шудалгаагаар дэлхэйн 32 дахи баян хотоор шалгараа.

## Түүхэ
Һунгадаг Афина хотонь ехэ хүсэрхэг хото-улас байба. Соёл уралиг, эрдэм мэдэлгэ, гүн ухаанай түб байһан болоод Платоной академи, Аристотелиин лицей зэргэ байрлажа байгаа. Афина хотодо Сократ, Перикл, Софокл зэргэ философууд, мүн тухайн үеын хамагай алдар нэрэ бүхы зохёолшо, улас түрэшэд түрэһэн байна. МЭҮ 5 болон 4-р зуунай үедэ Европо түбиин бусад газарта үзүүлһэн соёл уралиг, улас түрын нүлөөнүүдһөөнь боложо Афинань баруунай соёл эргэншэлэй ба арадшалалай түрэһэн хүгжэһэн газар гэгдэдэг.
Афинада һунгадаг үеын үб, нүлөөнь ехэд мэдэрэгдэдэг болоод энэнь олон тооной эртын хүшөө дурасхал, уран зураг, барималнуудта дүрсэлэгдэнэ. Эдэгээрһээ хамагай алдартайнь эртын баруунай соёл эргэншэлэй тэмдэг гэгдэдэг Акрополь дахи Парфенон юм. Грециинхидһөө гадна Афинада түүхыень үгүүлһэн Рома, Византиин эзэнтэ гүрэнүүдэй олон, Османай эзэнтэ гүрэнэй хэдэн тооной хүшөө дурасхал байдаг. 1830 онһоо (Грециин тусгаар тогтониһон үдэр) хойшохи оршон үеын зүйлнүүдшье элбэг тохёоно. Эдэгээртэ 19-р зуунай Грециин парламент, мүн Афинын гурбал (номын сан, ехэ һургуули, академи) ородог. Афина хотодо 1896 оной анханай оршон үеын Олимпиин наадан зохёогдоһон болоод 108 жэлэй дараа 2004 оной дахин амжалтатайгаар зохёон байгуулагдаһан ажа.

## Гадаада холбооһон
- Афин хотын албан ёсны сайт (грекээр)
- Афины архитектур, алхах замууд
- Афин МЭӨ 421 онд
- Афин хотын түүх


Афина
{{Нютаг
|нэрэ                    = Афина
|албан_нэрэ                    =
|type       = Хото
|анхаарха_нэрэ           = {{lang-el|Αθήνα}}
|image_flag             =
|flag_size              =
|image_seal             = 
|seal_size              = 100px
|image_skyline          =
|image_map              = Athens_map.png
|map_size            = 50px
|map_caption            = Грецидэхи Афина хото
|улас_эсбэл                 = Улас орон
|али_улас_эсбэл             = {{flagcountry|Greece}}
|нэгэдүгээр_зэрэгэй_нэгэжэ    =  Можо
|нэгэдүгээр_зэрэгэй_нютаг   =  Афина
|хоёрдугаар_зэрэгэй_нэгэжэ   = Дүүргэ
|хоёрдугаар_зэрэгэй_нютаг  = Нэрэ бүхы 7 дүүргэ
|гурбадугаар_зэрэгэй_нэгэжэ  =
|гурбадугаар_зэрэгэй_нютаг =
|нютагай_түбые_юу_гэхэ     = 
|нютагай_түб               = 
|газар_нютаг            = 412 км²
|газарай_байса            = д.т.д. 20 м
|хүн_ама                 = 655 780 хүн<ref>[http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/BUCKET/General/A1602_SAM01_DT_DC_00_2011_01_F_EN.pdf 200 OK<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
|нягтрал            = 7 462 хүн/км²
|цугаараа               = Афинынхид, Афинынхин
|даргые_юу_гэхэ          = Хотын дарга
|даргын_нэрэ             = [[Георгиос Каминис]]
|түүхын_он              = 881 он
|түүхын_үйлэ             = Хотын зэргэ олоһон
|цагийн_бүс             = Зуун Европын саг
|utc_offset             = +2
|телефоной_код          = +43 1
|шууданай_индекс      = 1010—1239, 1400, 1450
|website                = [http://www.cityofathens.gr/ cityofathens.gr]
|тэмдэглэл              = 
}}
'''Афина'''<ref>Л. Д Шагдаров. ''Проблемы новой академической грамматики бурятского языка. 40 хуудаһан''</ref> ({{lang-el|Αθήνα}}, ''Athina'') — [[Греци]]ин [[ниислэл]] болоод хамагай томо хотонь юм. Аттика перифериин ехэнхиие эзэлдэг. Афинань дэлхэйн хамагай эртын хотонуудай нэгэ болоод 3,000 жэлэй бэшэгдэһэн түүхэтэй.

Афинын захиргаа доорохи 39 км² газар нютагта 2001 оной байдалаар 745,514 хүн амидаржа байна. Афина хотын хүн зониинь 2005 онойхоор 3.37 [[сая]] хүн зонтой байгаа. Афина можын газар нютагынь 412 км² болоод 3,192,606 хүн зонтой. Афина Ехэ Хотын Бүһын (''Larger Urban Zone, LUZ'') хүн зониинь [[Европын холбоо]] дахи LUZ-уудһаа наймада жагсадаг. Афинань маша хүдэлөөнтэй, олон ороной [[эргэн|эргэд]] амидардаг газар болоод Грециин [[эдэй засаг]], [[санхүү]], [[ажа үйлэдбэри]], [[улас түрэ]], [[соёл уралиг]]ай түб юм. Одоогоор Европын холбооной тэргүүлэгшэ бизнесэй түбүүдэй нэгэ боложо хүгжэһөөр байна. 2008 оной UBS-ын шудалгаагаар дэлхэйн 32 дахи баян хотоор шалгараа.

== Түүхэ ==
[[Эртын Греци|Һунгадаг Афина]] хотонь ехэ хүсэрхэг [[хото-улас]] байба. Соёл уралиг, эрдэм мэдэлгэ, [[гүн ухаан]]ай түб байһан болоод [[Платон]]ой академи, [[Аристотель|Аристотелиин]] лицей зэргэ байрлажа байгаа. Афина хотодо [[Сократ]], [[Перикл]], [[Софокл]] зэргэ философууд, мүн тухайн үеын хамагай алдар нэрэ бүхы зохёолшо, улас түрэшэд түрэһэн байна. {{МЭҮ}} 5 болон 4-р зуунай үедэ Европо түбиин бусад газарта үзүүлһэн соёл уралиг, улас түрын нүлөөнүүдһөөнь боложо Афинань [[баруунай соёл эргэншэл]]эй ба [[арадшалал]]ай түрэһэн хүгжэһэн газар гэгдэдэг.

Афинада һунгадаг үеын үб, нүлөөнь ехэд мэдэрэгдэдэг болоод энэнь олон тооной эртын хүшөө дурасхал, уран зураг, барималнуудта дүрсэлэгдэнэ. Эдэгээрһээ хамагай алдартайнь эртын баруунай соёл эргэншэлэй тэмдэг гэгдэдэг Акрополь дахи Парфенон юм. [[Эртын Греци|Грециинхидһөө]] гадна Афинада түүхыень үгүүлһэн [[Ромын эзэнтэ гүрэн|Рома]], [[Византиин эзэнтэ гүрэн]]үүдэй олон, [[Османай эзэнтэ гүрэн]]эй хэдэн тооной хүшөө дурасхал байдаг. 1830 онһоо (Грециин тусгаар тогтониһон үдэр) хойшохи оршон үеын зүйлнүүдшье элбэг тохёоно. Эдэгээртэ 19-р зуунай Грециин парламент, мүн Афинын гурбал (номын сан, ехэ һургуули, академи) ородог. Афина хотодо [[Афинын олимпиада (1896 он)|1896 оной анханай]] оршон үеын [[Олимпиин наадан]] зохёогдоһон болоод 108 жэлэй дараа [[Афинын олимпиада (2004 он)|2004 оной дахин амжалтатайгаар зохёон байгуулагдаһан]] ажа.

== Гадаада холбооһон ==
* [http://www.cityofathens.gr Афин хотын албан ёсны сайт] ([[Грек хэлэн|грекээр]])
* [http://www.culture2000.tee.gr/ Афины архитектур, алхах замууд]
* [http://www.kronoskaf.com/vr/ Афин МЭӨ 421 онд]
* [http://www.anagnosis.gr/index.php?pageID=54&la=eng Афин хотын түүх]

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

[[Категори:Греци]]
[[Категори:Европын ниислэлнүүд]]