# Сеул
Сеул (Соуль, солонгосоор 서울,  [соүль] (туһаламжа·мэдээсэл), «ниислэл») — дэлхэйн 13-дахи томо хүн зонтой хото, Бүгэдэ Найрамдаха Солонгос Уласай ниислэл, Солонгосой соёлой, эдэй засагай хамагай шухала түб. Сеул хото 29 метрай үндэрдэ онгосын ябадаг Хан мүрэндэ (Шара тэнгисэй Канхваман буланда Хан мүрэнэй адагһаа 90 километрда) байрладаг.
Улас дотороо ямар нэгэн аймагта харьяалагдададаггүй хэдэн хото байдагһаа Сеул гансаараа «тусгаар хото» (특별–тусхай/онсогой, 시–хото) гэһэн нэрээр зүйлшэлэгдэдэг. Иимэ ушар солонгос бүтэн нэрые монголшолобол Сеул онсогой хото (서울특별시, Соуль-тхыкпёльси) гэхэ юм.

## Газарзүй
Сеул хото Урда Солонгос оронойхоо хойто баруун хэһэгтэ далайн нюруу дээшэ 20-40 м үндэртэ, хоёр Солонгосой хилэһээ 50 км зайнда оршодог. Хотын дундуур Хан мүрэн урдажа урда (Каннам, солонгосоор 강남), хойто (Канбук, солонгосоор 강북) хоёр тала болгон хубаадаг. Сеул хото анха 1394 ондо Ивансан, Намсан, Наксан, Пукагсан гэһэн дүрбэн уулын дунда зайда багтажа байһан бол тэлэһээр одоо найман уулын дунда гэжэ яригдажа, 15 км радиустай тойрогто багтаха 605 км² газарые харьяалдаг болобо. Гэхыдээ хотын баруун хэһэг мүрэнэй адаг тул уула толгодгүй нам дооро газар байдаг.

### Саг уларил
Сеул хото борооной саг уларилтай; хуурай үбэлтэй, нэгэдүгээр һарын дунда температура — 6,2 °С; зунда халуун, шиигтэй агаартай, ходо ябадаг аадар бороотой, долоодугаар һарын дунда температура 24,7 °С. Нэнэ жэлдэ 1200 мм оршом шииг нойтонтой.

## Засаг захиргаанай хубаари
Сеул эхилээд 25 дүүргэ (구 ку), дүүргэнь сааша 522 хороон боложо (동 дон) хубаагдана. Доорохи дүүргэнүүдһээ эгээн томонь Сочхо-гу, эгээн зааханиинь Чун-гу дүүргэ юм.
| 1. Йонсан-гу 2. Чун-гу 3. Сондон-гу 4. Каннам-гу 5. Сочхо-гу 6. Тонджак-ку 7. Йондынпхо-гу 8. Мапхо-гу | 1. Содэмун-гу 2. Чонно-гу 3. Сонбук-ку 4. Тондэмун-гу 5. Кванджин-гу 6. Сонпха-гу 7. Кванак-ку 8. Кымчхон-гу | 1. Куро-гу 2. Янчхон-гу 3. Кансо-гу 4. Ынпхён-гу 5. Канбук-ку 6. Тобон-гу 7. Новон-гу 8. Чуннан-гу | 1. Кандон-гу |


## Хүн зон
| Он   | Хүн зон |
| ---- | ------- |
| 1428 | 103 328 |
| 1660 | 200 000 |
| 1881 | 199 100 |
| 1890 | 192 900 |
| 1899 | 211 200 |
| 1902 | 196 600 |
| 1906 | 230 900 |
| 1910 | 278 958 |
| 1915 | 241 085 |
| 1920 | 250 208 |
| 1925 | 336 349 |
| 1930 | 355 426 |
| 1935 | 404 202 |
| 1940 | 930 547 |

| Он   | Хүн зон    |
| ---- | ---------- |
| 1944 | 947 630    |
| 1949 | 1 418 025  |
| 1952 | 648 432    |
| 1955 | 1 574 868  |
| 1960 | 2 445 402  |
| 1966 | 3 793 280  |
| 1970 | 5 433 198  |
| 1975 | 6 889 502  |
| 1980 | 8 364 379  |
| 1985 | 9 639 110  |
| 1990 | 10 612 577 |
| 1995 | 10 231 217 |
| 2000 | 9 895 972  |
| 2005 | 10 349 312 |


Сеул
{{Нютаг
|нэрэ                    = Соуль хото
|type       = онсогой хото
|албан_нэрэ =
| албан_нэр            = Сеул онсогой хото
| translit_lang1       = &nbsp;
| translit_lang1_type1 = солонгос үзэг
| translit_lang1_info1 = 서울특별시
| translit_lang1_type2 = ханз үсэг
| translit_lang1_info2 = 서울特別市
| translit_lang1_type3 = 2000 оной галиг
| translit_lang1_info3 = Seoul Teukbyeolsi
| translit_lang1_type4 = 1938 оной галиг
| translit_lang1_info4 = Sŏul T'ŭkpyŏlsi
| translit_lang1_type5 = монгол галиг
| translit_lang1_info5 = Соүл тыгбёлши
| translit_lang1_type6 = англиар
| translit_lang1_info6 = Seoul Special City
|image_flag             = 
|flag_size              = 
|image_seal             = 
|seal_size              = 
|image_skyline          =
|image_map              = Seoul-teukbyeolsi in South Korea.svg
|map_caption            = Урда Солонгос орондохи Сеул хотын нютаг
|улас_эсбэл                 = Улас орон
|али_улас_эсбэл             = {{flagicon|South Korea}}
|нэгэдүгээр_зэргээй_нэгэжэ    = Орших бүһэ, можо
|нэгэдүгээр_зэргээй_нютаг   =  Сүдуквонь
|хоёрдугаар_зэргээй_нэгэжэ   = Нютагай хубаари
|хоёрдугаар_зэргээй_нютаг  = [[Сеул#Засаг захиргаанай хубаари|Нэр бүхий 25 дүүрэг]] 
|гурбадугаар_зэргээй_нэгэжэ  = 
|гурбадугаар_зэргээй_нютаг = 
|нютагай_түбые_юу_гэхэ     = 
|нютагай_түб               = 
|газар_нютаг            = 605.25 км²
|газарай_байса            = 
|хүн_ама                 = 
|хүн_ама_үмэнэхэ           = 
|хүн_ама_тоол            = 
|хүн_ама_тоос            = 2012 ондо 10,442,426 хүн<ref name="seoul2">{{cite web|url=http://stat.seoul.go.kr/Seoul_System5.jsp?stc_cd=418|title=Seoul Statistics (Population)|publisher=Seoul Metropolitan Government|accessdate=2012|archivedate=2016-03-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303220844/http://stat.seoul.go.kr/Seoul_System5.jsp?stc_cd=418}}</ref>
|хүн_ама_бүүгэнэрэл       =  
|нягтрал            = 2011 ондо 17483 хүн/км²
|арад_түмэн              = 
|сугаараа               = Сеулайхин
|даргые_юу_гэхэ          = 
|даргын_нэрэ             = 
|даргые_юу_гэхэ1          = 
|даргын_нэрэ1             = 
|түүхэн_он              = 
|түүхэн_үйлэ             = 
|түүхэн_он1             = 
|түүхэн_үйлэ1            = 
|түүхэн_он2             =
|түүхэн_үйлэ2            = 
|түүхэн_он3             = 
|түүхэн_үйлэ3            = 
|түүхэн_он4             = 
|түүхэн_үйлэ4            = 
|түүхэн_он5             =
|түүхэн_үйлэ5            = 
|сагай_бүһэ             = Солонгосой саг 
|телефоной_код          = +9
|шууданай_индекс      = 
|utc_offset             = +82 02
|автомашин_дугаар       = 
|website                =  [http://www.seoul.go.kr/ seoul.go.kr] (солонгосоор)
|тэмдэглэл              = 
}}
'''Сеул''' ('''Соуль''', {{lang-kr|서울}}, {{Audio|ko-Seoul.ogg|[соүль]}}, «ниислэл») — дэлхэйн 13-дахи томо хүн зонтой хото, [[Бүгэдэ Найрамдаха Солонгос Улас]]ай [[ниислэл]], Солонгосой соёлой, эдэй засагай хамагай шухала түб. Сеул хото 29 метрай үндэрдэ онгосын ябадаг [[Хан мүрэн]]дэ ([[Шара тэнгис]]эй [[Канхваман булан]]да Хан мүрэнэй [[адаг]]һаа 90 километрда) байрладаг.<ref>[http://slovari.yandex.ru/%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%BB/%D0%91%D0%A1%D0%AD/%D0%A1%D0%B5%D1%83%D0%BB/ Н. П. Семенова. Сеул] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140810115321/http://slovari.yandex.ru/%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%BB/%D0%91%D0%A1%D0%AD/%D0%A1%D0%B5%D1%83%D0%BB/ |date=2014-08-10 }} // Большая советская энциклопедия</ref>
Улас дотороо ямар нэгэн аймагта харьяалагдададаггүй хэдэн хото байдагһаа Сеул гансаараа «тусгаар хото» (특별–''тусхай''/''онсогой'', 시–''хото'') гэһэн нэрээр зүйлшэлэгдэдэг. Иимэ ушар солонгос бүтэн нэрые монголшолобол '''Сеул онсогой хото''' (서울특별시, Соуль-тхыкпёльси) гэхэ юм.

== Газарзүй ==
Сеул хото Урда Солонгос оронойхоо хойто баруун хэһэгтэ далайн нюруу дээшэ 20-40 м үндэртэ, хоёр Солонгосой хилэһээ 50 км зайнда оршодог. Хотын дундуур Хан мүрэн урдажа урда (Каннам, {{lang-kr|강남}}), хойто (Канбук, {{lang-kr|강북}}) хоёр тала болгон хубаадаг. Сеул хото анха 1394 ондо Ивансан, Намсан, Наксан, Пукагсан гэһэн дүрбэн уулын дунда зайда багтажа байһан бол тэлэһээр одоо найман уулын дунда гэжэ яригдажа, 15 км радиустай тойрогто багтаха 605 км² газарые харьяалдаг болобо. Гэхыдээ хотын баруун хэһэг мүрэнэй адаг тул уула толгодгүй нам дооро газар байдаг.

=== Саг уларил ===
Сеул хото [[Борооной саг уларил|борооной]] саг уларилтай; хуурай үбэлтэй, [[нэгэдүгээр һара|нэгэдүгээр һарын]] дунда температура — 6,2 °С; зунда халуун, шиигтэй агаартай, ходо ябадаг аадар бороотой, [[долоодугаар һара|долоодугаар һарын]] дунда температура 24,7 °С. Нэнэ жэлдэ 1200 мм оршом [[шииг нойтон]]той.

== Засаг захиргаанай хубаари ==
Сеул эхилээд 25 [[дүүргэ]] (구 ''ку'')<ref name="Administrative Districts">{{cite web |url=http://english.seoul.go.kr/gover/organ/organ_03adm.htm |title=Administrative Districts |publisher=Seoul Metropolitan Government |accessdate=2008-05-02 |language=English |archivedate=2008-02-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080220203429/http://english.seoul.go.kr/gover/organ/organ_03adm.htm }}</ref>, дүүргэнь сааша 522 [[хороон]] боложо (동 ''дон'') хубаагдана. Доорохи дүүргэнүүдһээ эгээн томонь Сочхо-гу, эгээн зааханиинь Чун-гу дүүргэ юм.

<div style="position: relative; font-size:85%; clear:right; float:right">
[[Файл:Seoul districts.svg|233x233px]]
{{Image label|x=120|y=148|text='''1'''}}
{{Image label|x=124|y=126|text='''2'''}}
{{Image label|x=154|y=134|text='''3'''}}
{{Image label|x=154|y=164|text='''4'''}}
{{Image label|x=132|y=176|text='''5'''}}
{{Image label|x=102|y=168|text='''6'''}}
{{Image label|x=80|y=158|text='''7'''}}
{{Image label|x=84|y=128|text='''8'''}}
{{Image label|x=100|y=114|text='''9'''}}
{{Image label|x=114|y=90|text='''10'''}}
{{Image label|x=136|y=96|text='''11'''}}
{{Image label|x=158|y=110|text='''12'''}}
{{Image label|x=176|y=134|text='''13'''}}
{{Image label|x=182|y=164|text='''14'''}}
{{Image label|x=96|y=190|text='''15'''}}
{{Image label|x=72|y=194|text='''16'''}}
{{Image label|x=52|y=172|text='''17'''}}
{{Image label|x=50|y=154|text='''18'''}}
{{Image label|x=38|y=128|text='''19'''}}
{{Image label|x=92|y=82|text='''20'''}}
{{Image label|x=136|y=68|text='''21'''}}
{{Image label|x=146|y=50|text='''22'''}}
{{Image label|x=170|y=68|text='''23'''}}
{{Image label|x=178|y=100|text='''24'''}}
{{Image label|x=204|y=134|text='''25'''}}
</div>
{|
|-valign="top"
|width="33%"|
# [[Йонсан-гу]]
# [[Чун-гу]]
# [[Сондон-гу]]
# [[Каннам-гу]]
# [[Сочхо-гу]]
# [[Тонджак-ку]]
# [[Йондынпхо-гу]]
# [[Мапхо-гу]]
|width="33%"|
# <li value="9"> [[Содэмун-гу]]
# [[Чонно-гу]]
# [[Сонбук-ку]]
# [[Тондэмун-гу]]
# [[Кванджин-гу]]
# [[Сонпха-гу]]
# [[Кванак-ку]]
# [[Кымчхон-гу]]
|width="33%"|
# <li value="17">[[Куро-гу]]
# [[Янчхон-гу]]
# [[Кансо-гу (Сеул)|Кансо-гу]]
# [[Ынпхён-гу]]
# [[Канбук-ку]]
# [[Тобон-гу]]
# [[Новон-гу]]
# [[Чуннан-гу]]
|width="33%"|
# <li value="25"> [[Кандон-гу]]
|}

== Хүн зон ==
{|
| valign="top" |
{| class="prettytable"
! style="background:#efefef;" | Он
! style="background:#efefef;" | Хүн зон
|-
| 1428 || align="right" | 103 328
|-
| 1660 || align="right" | 200 000
|-
| 1881 || align="right" | 199 100
|-
| 1890 || align="right" | 192 900
|-
| 1899 || align="right" | 211 200
|-
| 1902 || align="right" | 196 600
|-
| 1906 || align="right" | 230 900
|-
| 1910 || align="right" | 278 958
|-
| 1915 || align="right" | 241 085
|-
| 1920 || align="right" | 250 208
|-
| 1925 || align="right" | 336 349
|-
| 1930 || align="right" | 355 426
|-
| 1935 || align="right" | 404 202
|-
| 1940 || align="right" | 930 547
|-
|}
| valign="top" |
{| class="prettytable"
! style="background:#efefef;" | Он
! style="background:#efefef;" | Хүн зон
|-
| 1944 || align="right" | 947 630
|-
| 1949 || align="right" | 1 418 025
|-
| 1952 || align="right" | 648 432
|-
| 1955 || align="right" | 1 574 868
|-
| 1960 || align="right" | 2 445 402
|-
| 1966 || align="right" | 3 793 280
|-
| 1970 || align="right" | 5 433 198
|-
| 1975 || align="right" | 6 889 502
|-
| 1980 || align="right" | 8 364 379
|-
| 1985 || align="right" | 9 639 110
|-
| 1990 || align="right" | 10 612 577
|-
| 1995 || align="right" | 10 231 217
|-
| 2000 || align="right" | 9 895 972
|-
| 2005 || align="right" | 10 349 312
|}
|}

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

{{1000 үгүүлэл}}

[[Категори:Солонгос]]
[[Категори:Азиин ниислэлнүүд]]


{{Korea-stub}}