# Мүрытэй тоглоон
Мүрытэй тоглоон (ᠮᠥᠷᠦᠢ ᠲᠡᠢ ᠲᠣᠭᠯᠠᠭᠠᠮ) гү, али хонжооной тоглоон (ᠬᠣᠨᠵᠢᠶ᠎ᠠᠨ ᠤ ᠲᠣᠭᠯᠠᠭᠠᠮ), азардтай тоглоон (ород: аза́ртная игра́ < француз: jeu de hasard), гэмблинг (англи: gambling) гээшэ эд зүйлээр мүры үргөөн табяад мүнгэн зөөри гү, али ондоо эд бараае шүүжэ абаха зорилгоор наадаха ябадал юм.
Мүрытэй тоглоон наадагшадай габшагай бэрхэһээ бэшэ, магадлалһаа, ушар тохёолдолгоһоо дулдыдадаг, наадагшад мүры үргөөнэй ехэ бага хэмжээ зоргоороо һомолдог, мүрытэй тоглоондо гол түлэб нааданай үрэ дүн бэшэ наадаха үйлэ ябадал зугаатай болодог.
Мүрытэй тоглоон шухала уласхоорондын арилжаанай хэлтэс болоод, 2009 ондо хуули ёһоной мүрытэй тоглооной заха зээли ойролсоогоор $335 ехэ наяд байгаа, тэдэнэй тоодо 50 ехэ наяд онлайн мүры табилга мүн.
Олон улас гүрэнэй хуули ёһоор мүнгөөр мүры табихые хориглоһон байна. Жээшэнь, мүрытэй тоглоон ажалай буса оролго үгэдэг шалтагаанһаа СССР-тэ мүры табихые хориглобо. Тиимэшье һаа, СССР-тэ гүрэнэй лотерей зүбшөөрһэн байгаа. СССР-эй задарһанай һүүлдэ Оросто казино ба мүрытэй тоглооной автомадууд хизгааргүй дэлгэржэ эхилбэ. 2009 оной 7 һарын 1-һээ эхилээд, дүрбэн «тоглохо бүһэ нютагуудһаа» гадна мүрытэй тоглоон дахин хориглоһон байгаа. Тиихэдэнь «Лотерей тухай» холбооной хуулиин ёһоор гүрэнэй лотерей гадна бүхы лотерей хориглоно. Харин олон тоогой казино, тоглохо газар, мүры табиха газар хуули бусаар саашань ажаллалгаяа үргэлжэлнэ.
АНУ-да холбооной хуулиин түбшэндэ мүры табихые зүбшөөрдэгшье һаа, диилэнхи можо уласта мүры табихые хориглоно. Невада можо уласта мүрытэй тоглоон зүбшөөрһэн болоод, тус можо уласай Лас-Вегас эгээн томо хотые мүрытэй тоглооной ниислэл гэнэ. Тэрэнэй гадна Атлантик-Ситидэ болон индеецүүдэй резервацида казино зүбшөөрһэн байна.

Мүрытэй тоглоон
[[Файл:The Cardsharps.jpg|thumb|280px|[[Караваджо]], «Булхайшад». 1594 он]]
'''Мүрытэй тоглоон''' ({{mongolUnicode|ᠮᠥᠷᠦᠢ ᠲᠡᠢ ᠲᠣᠭᠯᠠᠭᠠᠮ|h}}) гү, али '''хонжооной тоглоон''' ({{mongolUnicode|ᠬᠣᠨᠵᠢᠶ᠎ᠠᠨ ᠤ ᠲᠣᠭᠯᠠᠭᠠᠮ|h}}), '''азардтай тоглоон''' ({{lang-ru|аза́ртная игра́}} < {{lang-fr|jeu de hasard}}), '''гэмблинг''' ({{lang-en|gambling}}) гээшэ эд зүйлээр [[мүры|мүры үргөөн]] табяад [[мүнгэн|мүнгэн зөөри]] гү, али ондоо эд бараае шүүжэ абаха зорилгоор [[наадан|наадаха ябадал]] юм.

Мүрытэй тоглоон наадагшадай габшагай бэрхэһээ бэшэ, [[магадлал]]һаа, [[ушар тохёолдолго]]һоо дулдыдадаг, наадагшад мүры үргөөнэй ехэ бага хэмжээ зоргоороо һомолдог, мүрытэй тоглоондо гол түлэб нааданай үрэ дүн бэшэ наадаха үйлэ ябадал зугаатай болодог<ref name="Люблинский">''[[Люблинский, Павел Исаакович|Люблинский П. И.]]'' «Азартная игра» // [[Большая советская энциклопедия]], 1 издание, — М.: [[Советская энциклопедия]], 1926, Т. 1, С. 635—638</ref>.

Мүрытэй тоглоон шухала уласхоорондын арилжаанай хэлтэс болоод, 2009 ондо хуули ёһоной мүрытэй тоглооной [[заха зээли]] ойролсоогоор $335 ехэ наяд байгаа<ref>{{cite news| url=http://www.economist.com/node/16539402 | work=The Economist | title=You bet | date=8 July 2010}}</ref>, тэдэнэй тоодо 50 ехэ наяд онлайн мүры табилга мүн.

Олон улас гүрэнэй хуули ёһоор мүнгөөр мүры табихые хориглоһон байна. Жээшэнь, мүрытэй тоглоон ажалай буса оролго үгэдэг шалтагаанһаа [[СССР]]-тэ мүры табихые хориглобо. Тиимэшье һаа, [[СССР]]-тэ гүрэнэй [[лотерей]] зүбшөөрһэн байгаа. СССР-эй задарһанай һүүлдэ Оросто казино ба мүрытэй тоглооной автомадууд хизгааргүй дэлгэржэ эхилбэ. 2009 оной 7 һарын 1-һээ эхилээд, дүрбэн «тоглохо бүһэ нютагуудһаа» гадна мүрытэй тоглоон дахин хориглоһон байгаа<ref>[http://ria.ru/trend/closing_casino_30062009/#ixzz3MjOOq7A3 Закрытие казино в России]</ref>. Тиихэдэнь «Лотерей тухай» холбооной хуулиин ёһоор гүрэнэй лотерей гадна бүхы лотерей хориглоно<ref>[http://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_156901/ Федеральный закон от 11.11.2003 N 138-ФЗ]</ref>. Харин олон тоогой [[казино]], тоглохо газар, мүры табиха газар хуули бусаар саашань ажаллалгаяа үргэлжэлнэ.

[[АНУ]]-да холбооной хуулиин түбшэндэ мүры табихые зүбшөөрдэгшье һаа, диилэнхи можо уласта мүры табихые хориглоно. [[Невада]] можо уласта мүрытэй тоглоон зүбшөөрһэн болоод, тус можо уласай [[Лас-Вегас]] эгээн томо хотые мүрытэй тоглооной ниислэл гэнэ. Тэрэнэй гадна [[Атлантик-Сити]]дэ болон [[индеецүүдэй резерваци]]да казино зүбшөөрһэн байна.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

[[Категори:Наадан]]

{{1000 үгүүлэл}}