# Сагаан Хонид улас
Сагаан Хонид улас (Перс آق‌ قویونلو‎‎, тур. Ak Koyunlu) гээшэ Тигр мүрэнэй дээдэ талын Диярбакыр нютагта ажамидарһан түрэг-огуз угсаатанай нүүдэлшэдэй улас юм. Түрүүшынхиеэ 1340 ондо Визанитиин түүхэ бэшэг Сагаан Хонидые дурдана. 
1453—78 хааншалһан Узун-Хасанай үедэ Сагаан Хонид Хара Хонид уласые бута сохижо, Азербайжан, Армени, Баруун Иран ба Иракые эзэмдээд, 1468 ондо Тебризтэ түбтэйгөөр улас гүрэнөө байгуулба. Узун-Хасанай үедэ Сагаан Хонид уласхоорондын улас түрын бодолгодо томо үүргэ гүйсэдхэбэ. Венеци, римэй папа, Унгар Сагаан Хонид уластай 1463 ондо Османай эзэнтэ гүрэндэ эсэргүү холбоондо нэгэдэбэ. XV зуунай һүүлдэ — XVI зуунай эхиндэ Сефеви Исмаилай ударидаһан Кызылбашууд Сагаан Хонид уласые сохибо.

## Хашуул
Баянуур обогой хашуулː
- Пахлаван-бек, Сагаан Хонидой бек, XIII зуунай дунда үе
- Тур Али-бек, Пахлаван-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонидой бек — 1348
- Фахр уд-Дин Кутлуг-бек, Тур Али-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонидой бек 1348—1378
- Ахмад-бек, Кутлуг-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонидой бек 1378—1403
- Фахр уд-Дин Кара Йулук Усман-бек, Ахмад-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонидой бек 1403—1435
- Нур уд-Дин Хамза-бек, Усман-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонидой бек 1435—1444
- Джалал уд-Дин Али-бек, Усман-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонидой бек 1435—1438
- Муизз уд-Дин Джахангир-бек, Али-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонидой бек 1444—1453
- Хасан Муин ул-Хилафа ва-с-Салтанэ Нусрат уд-Дин Абу Наср, Али-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонидой бек 1453—1468, Сагаан Хонид уласай султан 1468—1478
- Абу-л-Фатх Султан Халил-хан, Узун Хасан-ханай хүбүүн, Сагаан Хонид уласай султан 1478
- Гийас ус-Салтанэ Абу-л-Музаффар Султан Якуб-хан, Узун Хасан-ханай хүбүүн, Сагаан Хонид уласай султан 1478—1490
- Абу-л-Фатх Байсункур-хан, Султан Якуб-ханай хүбүүн, Сагаан Хонид уласай султан 1490—1493
- Абу-л-Музаффар Рустам-хан, Махсуд-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонид уласай султан 1493—1497
- Абу Наср Гёдек Ахмед-хан, Угурлу Мухаммад-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонид уласай султан 1497 оной 5 һара—1497 оной 12 һара
- Султан Мурад-хан, Султан Якуб-ханай хүбүүн, Кумай султан, 1497—1502, Сагаан Хонид уласай султан 1502—1508
- Мухаммад хан ибн Юсуф, Юсуф-мирзын хүбүүн, Персиин султан, 1498—1500
- Абу-л-Музаффар Нур Алванд-хан, Юсуф-мирзын хүбүүн, Азербайжанай султан, 1498—1504


Сагаан Хонид улас
{{Түүхын улас
 |буряад_нэрэ                 = Сагаан Хонид улас
 |уугуул_нэрэ             = 
 |статус                   = Обог
 |дуулал                     = 
 |туг                     = Flag_of_Ak_Koyunlu.svg
 |тугай_бэшэлгэ           = Сагаан Хониной тамгатай туг
 |һүлдэ                     = 
 |һүлдын_бэшэлгэ           = 
 |газарай_зураг                    = Map_Aq_Qoyunlu_1478-es.svg
 |хэмжээ                   = 
 |бэшэлгэ                 = 1478 ондо Узун-Хасанай эзэнтэ гүрэн
 |type_before              = 
 |p1=Хара Хонид улас
 |flag_p1=Flag_of_Kara_Koyunlu_dynasty.png
 |байгуулга               = 1468
 |усадхалга            = 1501
 <!-- |type_after               = если этот параметр присутствует в шаблоне,
то необходимо указать примерно следующее: «Государства после распада…»,
иначе удалите его, автоматически будет указано: «Преемники».-->
 |s1 = Сефевийегэй улас
 |flag_s1 = Flag_of_Persia_(1502-1524).svg
 |уряа                    = 
 |ниислэл                  = [[Диярбакыр]] (1453-1471), [[Тебриз]] (1468–1478), [[Багдад]]
 |хэлэн                     = [[Огуз хэлэн|огуз]]
 |мүнгэн_тэмдэгтэ                   =
 |дополнительный_параметр  = 
 |содержимое_параметра     = 
 |газар_нютаг                  = 
 |хүн_ама                = 
 |обог_удам                 = [[Баяндур]]
 |шажан                  = [[суннизм|сунни]] [[лалын шажан]]<ref name="AQ QOYUNLŪ, Encyclopedia Iranica">{{cite encyclopedia |last= Quiring-Zoche |first= R.|title= AQ QOYUNLŪ| encyclopedia=Encyclopedia Iranica|accessdate=2009-10-29|url=http://www.iranicaonline.org/articles/aq-qoyunlu-confederation}}</ref><ref name=Gunter-29>Michael M. Gunter, ''Historical dictionary of the Kurds'' (2010), p. 29</ref><ref>{{книга
|автор        = Michael M. Gunter.  
|заглавие     = Historical dictionary of the Kurds
|издательство = Scarecrow Press
|том          =
|год          = 2004 
|страницы     = 3
|isbn         = 0810848708, 9780810848702
}}</ref>
}}
'''Сагаан Хонид улас''' ({{lang-fa|''آق‌ قویونلو''}}, {{lang-tr|Ak Koyunlu}}) гээшэ [[Тигр мүрэн]]эй дээдэ талын Диярбакыр нютагта ажамидарһан [[түрэг-огуз]] угсаатанай нүүдэлшэдэй улас юм. Түрүүшынхиеэ 1340 ондо [[Визанитиин эзэнтэ гүрэн|Визанитиин]] түүхэ бэшэг Сагаан Хонидые дурдана<ref name="Ираника">{{Cite web |title=''R. Quiring-Zoche''. «AQ QOYUNLŪ», Encyclopedia Iranica |url=http://www.iranica.com/articles/aq-qoyunlu-confederation |accessdate=2017-09-21 |archivedate=2010-12-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101208190949/http://www.iranica.com/articles/aq-qoyunlu-confederation }}</ref><ref name="CEB">[http://books.google.com/books?id=mKpz_2CkoWEC&pg=PR26&dq=Bosworth,+Clifford.+The+New+Islamic+Dynasties,+1996.&hl=ru&ei=sJSmTdm_GIuaOuijuOoJ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CC0Q6AEwAA#v=onepage&q&f=false ''Clifford Edmund Bosworth''. «The new Islamic dynasties: a chronological and genealogical manual». — Edinburgh University Press, 2004 — p. 275-276 —ISBN 0-7486-2137-7]</ref>. 

1453—78 хааншалһан Узун-Хасанай үедэ Сагаан Хонид [[Хара Хонид улас]]ые бута сохижо, [[Азербайжан]], [[Армени]], Баруун [[Иран]] ба [[Ирак]]ые эзэмдээд, 1468 ондо [[Тебриз]]тэ түбтэйгөөр улас гүрэнөө байгуулба. Узун-Хасанай үедэ Сагаан Хонид уласхоорондын улас түрын бодолгодо томо үүргэ гүйсэдхэбэ. [[Венеци]], [[Папын улас|римэй папа]], [[Унгар хаанта улас|Унгар]] Сагаан Хонид уластай 1463 ондо [[Османай эзэнтэ гүрэн]]дэ эсэргүү холбоондо нэгэдэбэ. XV зуунай һүүлдэ — XVI зуунай эхиндэ [[Сефеви Исмаил]]ай ударидаһан [[Кызылбаш|Кызылбашууд]] Сагаан Хонид уласые сохибо.

== Хашуул ==
Баянуур обогой хашуул<ref>Сычев, Николай, «Книга династий» М. АСТ: Восток-Запад, 2006</ref>ː
* [[Пахлаван-бек]], Сагаан Хонидой [[бек]], XIII зуунай дунда үе
* [[Тур Али-бек]], Пахлаван-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонидой бек — [[1348]]
* [[Фахр уд-Дин Кутлуг-бек]], Тур Али-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонидой бек [[1348]]—[[1378]]
* [[Ахмад-бек]], Кутлуг-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонидой бек [[1378]]—[[1403]]
* [[Фахр уд-Дин Кара Йулук Усман-бек]], Ахмад-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонидой бек [[1403]]—[[1435]]
* [[Нур уд-Дин Хамза-бек]], Усман-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонидой бек [[1435]]—[[1444]]
* [[Джалал уд-Дин Али-бек]], Усман-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонидой бек [[1435]]—[[1438]]
* [[Муизз уд-Дин Джахангир-бек]], Али-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонидой бек [[1444]]—[[1453]]
* [[Узун-Хасан|Хасан Муин ул-Хилафа ва-с-Салтанэ Нусрат уд-Дин Абу Наср]], Али-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонидой бек [[1453]]—[[1468]], Сагаан Хонид уласай [[султан]] [[1468]]—[[1478]]
* [[Абу-л-Фатх Султан Халил-хан]], Узун Хасан-ханай хүбүүн, Сагаан Хонид уласай султан [[1478]]
* [[Султан Ягуб|Гийас ус-Салтанэ Абу-л-Музаффар Султан Якуб-хан]], Узун Хасан-ханай хүбүүн, Сагаан Хонид уласай султан [[1478]]—[[1490]]
* [[Абу-л-Фатх Байсункур-хан]], Султан Якуб-ханай хүбүүн, Сагаан Хонид уласай султан [[1490]]—[[1493]]
* [[Абу-л-Музаффар Рустам-хан]], Махсуд-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонид уласай султан [[1493]]—[[1497]]
* [[Абу Наср Гёдек Ахмед-хан]], Угурлу Мухаммад-бегэй хүбүүн, Сагаан Хонид уласай султан [[1497 он]]ой 5 һара—[[1497 он]]ой 12 һара
* [[Султан Мурад-хан]], Султан Якуб-ханай хүбүүн, [[Кум]]ай султан, [[1497]]—[[1502]], Сагаан Хонид уласай султан [[1502]]—[[1508]]
* [[Мухаммад хан ибн Юсуф]], Юсуф-мирзын хүбүүн, Персиин султан, [[1498]]—[[1500]]
* [[Абу-л-Музаффар Нур Алванд-хан]], Юсуф-мирзын хүбүүн, Азербайжанай султан, [[1498]]—[[1504]]

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

[[Категори:Азербайжанай түүхэ]]
[[Категори:Иранай түүхэ]]
[[Категори:Иракай түүхэ]]
[[Категори:Түрэгэй түүхэ]]