# Огторгойн хаяа
Огторгойн хаяа гээшэ бүмбэрсэг тэнгэриин бэеын гадаргуу дээрэ ажаглагшын хараха талые хизаарладаг шугам мүн. 
Цыбиковой ном бэшэг соо иижэ бэшэжэ харуулһан: «Хүдөө талада гараад иишэ тиишэ алас харабал огторгой газар хоёр ниилэһэн мэтэ шугам харагдана. Тэрэ шугам болбол бидэнэй үзэгдэгэн, огторогойн хаяа (хари хэлээр горизонт) хэмээн нэрэжэнэ, бидэ дээрэ үзэгдэдэг үндэр огторгой тэрэ шугам дээшэ хэдэшэнээн ойртоно тэдышэнээн буужа газартай ниилэхэ мэтэ байна.
Бидэнэй тэрэ шугам дээшэ ойртохо гэбэл тэрэ шугам улам холодоно. Тиимэ тула огторгойн хаяа гэдэг манай нюдэнэй хүрэдэг газарай яагийн шугам юм, тэрэ шугам ямар ушарһаа түхэреэнээр үзэгдэнэ хэмээбэл, тэгшэ тала газарта зогсоод иишэ тиишэ зүг бүгэдэдэ холо ойро нэгэ адли гарадагһаа юм.»

Огторгойн хаяа
[[Файл:Zenith-Nadir-Horizon-ru.svg|thumb|]]
'''Огторгойн хаяа''' гээшэ [[бүмбэрсэг]] [[тэнгэриин бэе]]ын гадаргуу дээрэ ажаглагшын хараха талые хизаарладаг [[шугам]] мүн. 

Цыбиковой ном бэшэг соо иижэ бэшэжэ харуулһан: «Хүдөө талада гараад иишэ тиишэ алас харабал [[огторогойн орон зай|огторгой]] газар хоёр ниилэһэн мэтэ шугам харагдана. Тэрэ шугам болбол бидэнэй үзэгдэгэн, огторогойн хаяа (хари хэлээр '''горизонт''') хэмээн нэрэжэнэ, бидэ дээрэ үзэгдэдэг үндэр огторгой тэрэ шугам дээшэ хэдэшэнээн ойртоно тэдышэнээн буужа газартай ниилэхэ мэтэ байна.
Бидэнэй тэрэ шугам дээшэ ойртохо гэбэл тэрэ шугам улам холодоно. Тиимэ тула огторгойн хаяа гэдэг манай [[нюдэн]]эй хүрэдэг газарай яагийн шугам юм, тэрэ шугам ямар ушарһаа түхэреэнээр үзэгдэнэ хэмээбэл, тэгшэ тала газарта зогсоод иишэ тиишэ [[зүг]] бүгэдэдэ холо ойро нэгэ адли гарадагһаа юм.»<ref name="Цыбиков">{{cite book |author=Г. Цыбиков |date=1928 |title=Дэлхэйн байдал ба орон нютагые шэнжэлхэ тэргүүн дэбтэр|trans-title=Бюллетень Бурят-Монгольской Государственной Терминологической Комиссии № 4 |url=https://kp.rusneb.ru/item/reader/nachatki-geografii-i-kraevedeniya-trudy-kursantov-iii-kursa-burpedtehnikuma-pod-redakciey-g-cybikova |url-status= |url-access= |format= |language=буряад |location=[[Улаан-Үдэ|Дээдэ-Үдэ хото]] |publisher=Буряад-Монгол эрдэмэй хороон |isbn= |pages=7-8}}</ref>

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

[[Категори:Газар зүй]]