# Һайфа
Һайфа (иврит: חֵיפָה Ḥefa [χeˈfa]; Араб: حيفا Ḥayfa) болбол Израилиин гурбадахи томо хото юм—Иерусалим ба Тель-Авивай дараа—2019 ондо 285,316 хүн зонтой. Һайфань Һайфа хотын районой нэгэ хэсэг ба энэнь Израилиин хүн зоной тоогоор гурбада ородог. Һайфань Баһайн шүтэлгын Баһайн Дэлхэйн Түб ба энэнь ЮНЕСКО-ой Дэлхэйн Үбэдэ оруулагдаһан ба Баһайн мүргэлөөр ябалгын газар юм.
Кармель Уулын ташаланда баригдаһан уг һууриниинь 3000 гаруй жэлэй түүхэтэй. Оршон тойрондохи хамагай эртэнэй һуурин болбол Бронзо зэбсэгэй һүүл үедэ (МЭҮ 14 -р зуун) байгуулагдаһан боомто хото Телль-абу-Һавам байба. МЭ-эй 3-р зуунда Һайфань будаг үйлэдбэрилгын түб гэжэ мэдэгдэһэн байһан. Мянган жэлэй туршада Һайфа гарһаа гар луу орожо байһан: Ханааншууд, Израильшууд, Финикишүүд, Персүүд, Хасмонейшүүд, Ромшууд, Византишууд, Арабууд,  Хэрээһэтэнүүд, Османууд, ба Британишууд эзэлэн абажа захиржа байһан. 1948 ондо Израиль улас байгуулагдаһанһаа хойшо Һайфагай Муниципалитет хотые ударидажа байһан. 

Һайфа
{{Redirect|Һайфа}}
{{Инфобокс һуурин
| name                  = Һайфа
| native_name           = {{Lang|he|{{Script/Hebrew|חֵיפָה}}|rtl=yes}} · {{Lang|ar|{{lang|ar|حيفا}}|rtl=yes}}
| settlement_type       = [[Израилиин хотын жагсаалта|Хото]] 
| image_skyline         = <center>[[File:Pic haifa.png|250px]]</center>
| image_caption         = '''Дээдэ-зүүн талаһаа:''' [[Кармель|Кармель уулаһаа]] харагдаха Һайфагай һүниин үзэмжэ; [[Баһайн Бүхэдэлхэйн Түб|Баһайн Дэлхэйн Түб]]; [[Һайфагай Ехэ Һургуули|Һайфагай Ехэ Һургуулиин]] агаарай үзэмжэ; [[Ахмадия]] [[Махмудай Мечеть, Һайфа|Махмудай Мечеть]]; [[Кармелит]]; [[Израилиин Эрдэм Ухаан, Технологи, Космосой Үндэһэнэй Музей|Эрдэм Ухаан, Технологи, Космосой Үндэһэнэй Музей]]; Кармель уулаһаа харагдаха Һайфагай үдэрэй үзэмжэ.
| image_flag            = Flag of Haifa.svg
| image_blank_emblem    = [[File:Haifa coa.svg|60px]]
| blank_emblem_type     = Һүлдэ
| image_map             =
| mapsize               = 250px
| map_caption           = 
| pushpin_map_alt=
| pushpin_map           = Israel north haifa#Israel
| pushpin_mapsize=
| pushpin_label_position= left
| pushpin_map_caption   = 
| coordinates           = {{coord|32|49|0|N|34|59|0|E|region:IL|format=dms|display=inline,title}}
| grid_name             = Сеткын&nbsp;байра
| grid_position         = 145/246 [[Palestine grid|PAL]]
| subdivision_type      = [[Улас оронуудай жагсаалта|Улас]]
| subdivision_name=
{{Flagu|Израиль}}
| subdivision_type1=
| subdivision_name1=
| subdivision_type2     = [[Израилиин Дүүргэнүүд|Дүүргэ]]
| subdivision_name2=
{{flag|Һайфа Дүүргэ|name=Һайфа}}
| established_title     = Байгуулагдаһан
| established_date      = МЭ-эй 1-р зуун
| leader_title          = Мэр
| leader_name           = [[Эйнат Калиш-Ротем]]
| unit_pref             = 
| area_total_km2        = 63,666
| population_footnotes  = {{Israel populations|reference}}
| population_total      = 285,316
| population_urban      = 600,000
| population_metro      = 1,050,000
| population_as_of      = 2019
| population_density_km2= 4,500
| website               = {{URL|http://www.haifa.muni.il/English/Pages/default.aspx|www.haifa.muni.il}}
}}

'''Һайфа''' ({{lang-he|חֵיפָה}} ''{{transl|he|Ḥefa}}'' {{IPA-he|χeˈfa|}}; {{lang-ar|حيفا}} ''{{transl|ar|DIN|Ḥayfa}}'')<ref name=Bosworth/> болбол [[Израиль|Израил]]<nowiki/>иин [[Израилиин хотын жагсаалта|гурбадахи томо хото]] юм—Иерусалим ба [[Тель-Авив|Тель-Авивай]] дараа—2019 ондо 285,316 хүн зонтой. Һайфань [[Һайфа хотын район|Һайфа хотын районой]] нэгэ хэсэг ба энэнь Израилиин хүн зоной тоогоор гурбада ородог.<ref>{{Cite web|date=September 15, 2020|title=LOCALITIES, POPULATION AND DENSITY PER SQ. KM., BY METROPOLITAN AREA(1) AND SELECTED LOCALITIES 2019|url=https://www.cbs.gov.il/he/publications/doclib/2020/2.shnatonpopulation/st02_25.pdf|url-status=live|website=Central Bureau of Statistics|access-date=26 April 2021|archive-date=26 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426212743/https://www.cbs.gov.il/he/publications/doclib/2020/2.shnatonpopulation/st02_25.pdf}}</ref> Һайфань [[Баһайн шүтэлгэ|Баһайн шүтэлгын]] [[Баһайн Бүхэдэлхэйн Түб|Баһайн Дэлхэйн Түб]] ба энэнь [[ЮНЕСКО|ЮНЕСКО-ой]]  [[Дэлхэйн үбэ|Дэлхэйн Үбэдэ]] оруулагдаһан ба [[Баһайн мүргэлөөр ябалга|Баһайн мүргэлөөр ябалгын]] газар юм.<ref name="UNESCO">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/452|access-date=8 July 2008|date=8 July 2008|title=Three new sites inscribed on UNESCO's World Heritage List|author=UNESCO World Heritage Centre|archive-date=10 July 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080710084936/https://whc.unesco.org/en/news/452|url-status=live}}</ref>

Кармель Уулын ташаланда баригдаһан уг һууриниинь 3000 гаруй жэлэй түүхэтэй. Оршон тойрондохи хамагай эртэнэй һуурин болбол [[Бронзо зэбсэгэй үе|Бронзо зэбсэгэй һүүл үедэ]] (МЭҮ 14 -р зуун) байгуулагдаһан боомто хото [[Телль-абу-Һавам]] байба.<ref name="Judaica">[[Encyclopaedia Judaica|Encyclopedia Judaica]], ''Haifa'', Keter Publishing, Jerusalem, 1972, vol. 7, pp. 1134–1139</ref> МЭ-эй 3-р зуунда Һайфань будаг үйлэдбэрилгын түб гэжэ мэдэгдэһэн байһан. Мянган жэлэй туршада Һайфа гарһаа гар луу орожо байһан: [[Ханааншууд]], [[Эртэ сагай Израилиин ба Иудеягай Түүхэ|Израильшууд]], [[Финики|Финикишүүд]], [[Ахеменид эзэнтэ гүрэн|Персүүд]], [[Хасмонейшүүд]], [[Эртэнэй Рома|Ромшууд]], [[Византиин эзэнтэ гүрэн|Византишууд]], [[Арабууд]],  [[Хэрээһэтэнэй аян дайн|Хэрээһэтэнүүд]], [[Османай эзэнтэ гүрэн|Османууд]], ба [[Палестинын Мандат|Британишууд]] эзэлэн абажа захиржа байһан. 1948 ондо Израиль улас байгуулагдаһанһаа хойшо Һайфагай Муниципалитет хотые ударидажа байһан. 

== Зүүлтэ ==
<references responsive="" />{{Largest Israeli cities}}