# Барселона
Барселона (Barcelona), Испаниин хоёрдохи томо хото болоод, Испаниин зүүн хэһэгтэ Газарай дундада тэнгисэй эрьеһээ Франциин урда зүг Переней шэлэ нюруутай захын нютагые агуулдаг Каталониин засаг захиргаанай түб юм. Хүн зониинь 1 602 386 (2014 он) болон талмайнь 101,9 км². Хотын нэрэнь эртын финики хэлэнэй  Баркеноһоо (Barkeno) гаралтай (мүн МЭҮ III зуун жэлэй болотор Испани колониие захиргааһан жанжан Гамилькар Баркагай нэрэһээ гараһан гэжэ зарим түүхэшэд һанана). 1992 оной зунай олимын наадан Барселонодо болобо. Зурааша Пабло Пикассо, Жоан Миро ба уран баригша Антонио Гауди гэхэ мэтэ уран зураашадай тоонто нютаг юм гэжэ алдартай байна.

## Юрэнхы мэдээсэл
Газарай дундада тэнгисэй эрьедэ байрладаг боомто хотоһоо Франциин хилэ болодог Пиреней шэлэ нюрууһаа урда тээшэ 160 км зайда байрлана. Хуушан хотын түб хадаа XIV зуун жэлдэ баригдаһан хэрэм юм. 1859 оной үргэжүүлхэ түсэбэй ёһоор, шатарай самбар мэтэ шэнэ хото баригдаһан юм.
Барселоно урда зүгөөр далай харагдадаг ташаланда байрлана. Тус газар нютагынь Бесос мүрэн ба Льобрегат мүрэнэй хоорондо байдаг үрэжэлтэй талаар уулаар хүреэлэгдэһэн уларилнь дулаан айдархан байна. Зүүнһээ үлүү лайнернууд Барселоные дэлхэйн боомто хототой холбоно.

## Уларил
Барселоно Газарай дундада тэнгисэй уларилтай. (Кёппенэй уларилай ангилалда csa). Дулаан шииг нойтон үбэлтэй, хуурай зунтай юм. Пиренейн хахад аралай зүүн зүгтэ байдаг Барселоно Атлантын далайһаа үлеэдэг баруун бороогүйгөөр хуурай һалхи хүрэнэ.

## Түүхэ
Энэ хотоһоо эгээн хуушан бүһэнь заахан Монт-Табер гүбээ дээрэ байдаг, Римэй эзэнтэ уласай үеын хэрэм үлэгдэл байна. 801 оной Ехэ Карлын мэдэл доро орожо, Франк уласай туйлаха ябалгаар Испаниин маркада нэгэдхэһэн байна. IX зуунай эсэстэ Франк уласһаа амяарлан тусгаарлажа, X зуун жэлэй эсэстэ Альманзорой ударидалгын доро Һүүлшын Омейяд уласай сэрэгэй саг зуура эзэмдэһэншье һаа, Франк уласай туһаламжатайгүйгөөр бодожо амяарһан ушар дээрэһээ Франк уласһаа бэе данги болоһон байна. XI зуун жэлдэ Барселонын гүнлигтэ түблэрһэн Каталони улас бии болобо.
Энэ һүүлдэ XII зуун жэлһээ Барселоно Афинаһаа Барселоно хүрэтэр Арагон хаанта уласта агуулба. Барселоно дунда зуунай үедэ хэрэмые дахин барижа боомто хото болоһон. Харин XV зуун жэлдэ Католониие захирһан Арагон хаанта уластай Кастилья хаанта улас хоорондо шэнэ нэгэдэһэн хаанта улас байгуулжа, Испаниин түб газар нютаг Мадрид руу түбхинүүлһэн ушар дээрэһээ Барселонын удха унаба.
1289 ондо эхилээд XV зуун жэлэй эсэс хүрэтэр баригдаһан готик янзын собор сүмэ, VI зуун жэлдэ баригдаһан базилика болон энэ гадна Санта-Мария-дель-Мар сүмэ зэргын готик янзын һайхан байшан харагдажа байна. Хаанай ордон болон епископын байшан Барселоно хотын ба Арагоной хаанта уласай архиваар хэрэглэжэ байна.
XIX зуун жэлдэ ажаүйлэдбэриин хубисхал болоод олон элдэб шэнэ ажаүйлэдбэри танилсуулһан байгаа. Барселоно Испаниин эрхэтэнэй дайнай ушарһаа ехэ хэмжээгээр һүйрэһэншье һаа, ондоо газар нютагһаа харисангы һайнаар Испаниин хоёрдохи хото болобо.

## Аха дүү хотонууд
- Франци, Монпелье (1963)
- Бразил, Рио-де-Жанейро (1972)
- Мексикэ, Монтеррей (1977)
- Урда Солонгос, Пусан (1983)
- Америкын Нэгэдэһэн Улас,  Бостон (1983)
- Турк, Истанбул (1997)
- БНХАУ, Шанхай (2001)
- Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас, Дубай (2006)
- Япон, Осака
- Япон, Ёкоһама


Барселона
{{Нютаг
|нэрэ = Барселоно
|албан_нэрэ = Ереван хото
|ямар_янзын_нутаг       = хото
|анхаарха_нэр           = Barcelona
|image_flag             = Flag_of_Barcelona.svg
|flag_size              = 130px
|image_seal             = Escut_de_Barcelona.svg
|seal_size              = 60px
|image_skyline          = Barcelona_collage.JPG
|image_caption          = 
|image_map              = Barcelona-loc.svg
|map_caption            = Каталони соохи Барселоно
|улас_эсбэл                 = Улас орон
|али_улас_эсбэл             = {{flagcountry|Spain}}
|нэгэдүгээр_зэрэгэй_нэгэжэ    = Автономито олониитэ
|нэгэдүгээр_зэрэгэй_нютаг   = [[Каталони]]
|хоёрдугаар_зэрэгэй_нэгэжэ   = Можо
|хоёрдугаар_зэрэгэй_нютаг  = Барселона
|нутгийн_төв               = 
|газар_нютаг            = 100,4 км²
|газарай_байса            =
|хүн_ама_тоос            = 
|хүн_ама_бүүгэнэрэл       = 
|даргые_юу_гэхэ          =
|даргын_нэрэ             =
|хүн_ама                 = 1 617 487 хүн (2016)
|хүн_ама_тоол            = 
|хүн_ама_тооц            = 
|нягтрал            = 16 095 хүн/км²
|арад_түмэн              = 
|сугаараа               = 
|сагай_бүһэ             = 
|utc_offset             = +1
|автомашин_дугаар       =
|website                = [http://barcelona.cat/ barcelona.cat]
|тэмдэглэл              =  
}}
'''Барселона '''(Barcelona), [[Испани]]ин хоёрдохи томо [[хото]] болоод, Испаниин зүүн хэһэгтэ [[Газарай дундада тэнгис]]эй эрьеһээ [[Франци]]ин урда зүг Переней шэлэ нюруутай захын нютагые агуулдаг [[Каталони]]ин засаг захиргаанай түб юм. Хүн зониинь 1 602 386 ([[2014 он]]) болон талмайнь 101,9 км². Хотын нэрэнь эртын [[финикишүүд|финики хэлэнэй]]  Баркеноһоо (Barkeno) гаралтай (мүн {{МЭҮ}} III зуун жэлэй болотор Испани колониие захиргааһан жанжан [[Гамилькар Барка]]гай нэрэһээ гараһан гэжэ зарим түүхэшэд һанана). 1992 оной зунай олимын наадан Барселонодо болобо. Зурааша [[Пабло Пикассо]], [[Жоан Миро]] ба уран баригша Антонио Гауди гэхэ мэтэ уран зураашадай тоонто нютаг юм гэжэ алдартай байна.

== Юрэнхы мэдээсэл ==
Газарай дундада тэнгисэй эрьедэ байрладаг боомто хотоһоо Франциин хилэ болодог [[Пиреней шэлэ нюруу]]һаа урда тээшэ 160 км зайда байрлана. Хуушан хотын түб хадаа XIV зуун жэлдэ баригдаһан хэрэм юм. 1859 оной үргэжүүлхэ түсэбэй ёһоор, шатарай самбар мэтэ шэнэ хото баригдаһан юм.

Барселоно урда зүгөөр далай харагдадаг ташаланда байрлана. Тус газар нютагынь [[Бесос мүрэн]] ба [[Льобрегат мүрэн]]эй хоорондо байдаг үрэжэлтэй талаар уулаар хүреэлэгдэһэн уларилнь дулаан айдархан байна. Зүүнһээ үлүү лайнернууд Барселоные дэлхэйн боомто хототой холбоно.

== Уларил ==
Барселоно Газарай дундада тэнгисэй уларилтай. (Кёппенэй уларилай ангилалда csa). Дулаан шииг нойтон үбэлтэй, хуурай зунтай юм. [[Пиренейн хахад арал]]ай зүүн зүгтэ байдаг Барселоно [[Атлантын далай]]һаа үлеэдэг баруун бороогүйгөөр хуурай һалхи хүрэнэ.

== Түүхэ ==
Энэ хотоһоо эгээн хуушан бүһэнь заахан Монт-Табер гүбээ дээрэ байдаг, [[Римэй эзэнтэ гүрэн|Римэй эзэнтэ уласай]] үеын хэрэм үлэгдэл байна. 801 оной [[Ехэ Карл]]ын мэдэл доро орожо, [[Франк улас]]ай туйлаха ябалгаар [[Испаниин марка]]да нэгэдхэһэн байна. IX зуунай эсэстэ Франк уласһаа амяарлан тусгаарлажа, X зуун жэлэй эсэстэ [[Альманзор]]ой ударидалгын доро [[Омейяд улас|Һүүлшын Омейяд уласай]] сэрэгэй саг зуура эзэмдэһэншье һаа, Франк уласай туһаламжатайгүйгөөр бодожо амяарһан ушар дээрэһээ Франк уласһаа бэе данги болоһон байна. XI зуун жэлдэ Барселонын гүнлигтэ түблэрһэн Каталони улас бии болобо.

Энэ һүүлдэ XII зуун жэлһээ Барселоно [[Афина]]һаа Барселоно хүрэтэр Арагон хаанта уласта агуулба. Барселоно [[Дунда зуун|дунда зуунай үедэ]] хэрэмые дахин барижа боомто хото болоһон. Харин XV зуун жэлдэ Католониие захирһан Арагон хаанта уластай Кастилья хаанта улас хоорондо шэнэ нэгэдэһэн хаанта улас байгуулжа, Испаниин түб газар нютаг [[Мадрид]] руу түбхинүүлһэн ушар дээрэһээ Барселонын удха унаба.

1289 ондо эхилээд XV зуун жэлэй эсэс хүрэтэр баригдаһан готик янзын собор сүмэ, VI зуун жэлдэ баригдаһан базилика болон энэ гадна Санта-Мария-дель-Мар сүмэ зэргын готик янзын һайхан байшан харагдажа байна. Хаанай ордон болон епископын байшан Барселоно хотын ба Арагоной хаанта уласай архиваар хэрэглэжэ байна.

XIX зуун жэлдэ ажаүйлэдбэриин хубисхал болоод олон элдэб шэнэ ажаүйлэдбэри танилсуулһан байгаа. Барселоно Испаниин эрхэтэнэй дайнай ушарһаа ехэ хэмжээгээр һүйрэһэншье һаа, ондоо газар нютагһаа харисангы һайнаар Испаниин хоёрдохи хото болобо.

== Аха дүү хотонууд ==
* {{Flagcountry|France}}, [[Монпелье]] (1963)
* {{Flagcountry|Brazil}}, [[Рио-де-Жанейро]] (1972)
* {{Flagcountry|Mexico}}, [[Монтеррей]] (1977)
* {{Flagcountry|South Korea}}, [[Пусан]] (1983)
* {{Flagcountry|United States}}, [[ Бостон]] (1983)
* {{Flagcountry|Turkey}}, [[Истанбул]] (1997)
* {{Flagcountry|PRC}}, [[Шанхай]] (2001)
* {{Flagcountry|UAE}}, [[Дубай]] (2006)
* {{Flagcountry|Japan}}, [[Осака]]
* {{Flagcountry|Japan}}, [[Ёкоһама]]

== Зүүлтэ ==
{{Зүүлтэ}}

[[Категори:Испаниин хотонууд]]
[[Категори:Каталони]]