# Балба
Балба (албан ёһоор  Холбоото Бүгэдэ Найрамдаха Арадшалһан Балба Улас) — Урда Азидахи, Гималайн түб хэһэгтэ байрладаг холбоото улас юм. Хитадтай болон Энэдхэгтэй хилэ зурыдаг. Хүн зоной 17 % хотынхид. Албан ёһоной хэлэниинь непали, уласай шажаниинь — энэдхэгэй шажан. Засаг захиргаанай хуубари — долоон можо нютагуудта хубаагдана (2015 оной байдалаар). Ниислэл хотонь — Катманду.
Балба орон Гималайн урда хэһэгтэ байрлана, Балба ба Түбэдэй хилэ дээрэ Дэлхэйн эгээн үндэр уула болохо Жомолунгма (Эверест, үндэрынь 8848 м) байрлана; урда хэһэгээрнь — Ганга мүрэнэй хотогор нэмжынэ. Халуун (субэкваторой), бороотой, уулын уларилтай. Урда хэһэгтэ 7 һарын дундажа температура 30°C, 1 һарын дундажа температура 15°C; ууладаа энэнһээ хүйтэн, үндэр ууладаа байнгын хюруу. Жэл бүри 2000 мм шииг нойтонтой. Ганга мүрэнэй һабын гол горхон (Карнали, Кали-Гандак, Арун). Урда хэһэгтэнь — халуун ороной тропигой ой ба терай (намагархаг шэрэнги ой), уулын дунда бүһэдэнь — набшата болон шэлбэһэтэ ой, 4500 м дээшэ — нуга, хабсагай, мүльһэн гол.
- Балба
- Kathmandu
- Pashupatinath
- Bhaktapur
- Patan
- Himalaya
- Mustang
- Rice
- Transport


Балба
{{Улас
|буряад_нэрэ = '''Холбоото Бүгэдэ Найрамдаха Арадшалһан Балба Улас'''<br>{{MongolUnicode|ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠲᠤ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠶᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠠᠷᠠᠳᠴᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠯᠪᠠ ᠤᠯᠤᠰ|v}}
|уугуул_нэрэ = सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल
|богони_нэрэ = Балба
|һүлдын_зураг =
|тугай_зураг = Flag of Nepal.svg
|түрын_уряа =
|түрын_дуулал =
<!-- |Аудио=-->
|засаглалай_хэлбэри = 
|газарай_зураг = Nepal (orthographic projection).svg
|албан_ёһоной_хэлэн = [[Балба хэлэн]]
|үндэһэ_язгуур = 
|үндэһэ_язгуур_он =
|тогтносон_үйл_явдал1 = 
|үйл_явдалын_огноо1 = 
|Сүвэрэнитэт = 
|ниислэл_хото = [[Катманду]]
|тэргүүнэй_класс1 = [[Юрэнхылэгшэ]]
|тэргүүнэй_класс2 = [[Юрэнхы сайд]]
|тэргүүнэй_нэрэ1 = Бидхья Деви Бхандари
|тэргүүнэй_нэрэ2 = Кхадга Прасад Шарма Оли
|хуули_тогтоогшо = 
|дээдэ_танхим =
|доодо_танхим =
|газар_нутаг_км2               =140 800
|нутгийн_талбайгаарх_эрэмбэ_дэс  =94
|усны_эзлэх_хувь               =2,8
|хүн_амын_тооцоо               ={{рост}} 30 430 267<ref>http://www.census.gov/population/international/data/countryrank/rank.php</ref>
|хүн_ам_тооцоолсон_он          =2013
|хүн_амын_тоогоор_эрэмбэ_дэс   =41
|хүн_амын_тооллого             =
|хүн_ам_тоолсон_он             =
|хүн_амын_тооллого_эрэмбэ_тоологдсоноор  =
|хүн_амын_нягтрал_нэгж_км2     =199
|хүн_амын нягтрал_эрэмбэ_дэс   =
|ДНБ_ХАЧ                       =$35.813 тэрбум<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=558&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=28&pr.y=15 |title=Nepal|publisher=International Monetary Fund}}</ref>
|ДНБ_ХАЧ_он                    =2010
|ДНБ_ХАЧ_эрэмбэ                =
|ДНБ_ХАЧ_Нэг_хүнд              =$1,270<ref name=imf2/>
|ДНБ_ХАЧ_Нэг_хүнд_эрэмбэ       =
|ДНБ_нэрлэсэн                  =$15.836 тэрбум<ref name=imf2/>
|ДНБ_нэрлэсэн_он               =2010
|ДНБ_нэрлэсэн_эрэмбэ           = 
|ДНБ_нэрлэсэн_нэг_хүнд         =$562<ref name=imf2/>
|ДНБ_нэрлэсэн_нэг_хүнд_эрэмбэ  =
|ХТББИ                         =47.2
|Илтгэлцүүр_он                 =2003
|Илтгэлцүүр_ангилал            =үндэр
|Илтгэлцүүр_эрэмбэ             =
|ХХИ                           ={{increase}} 0.553<ref name="UN">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2009_EN_Complete.pdf|title=Human Development Report 2009. Human development index trends: Table G|publisher=The United Nations}}</ref>
|ХХИ_он                        =2007
|ХХИ_ангилал                   =<span style="color:#fc0;">дундажа</span>
|ХХИ_эрэмбэ                    =144
|мүнгэн_тэмдэгтэ =Балбын рупи
|мүнгэн_тэмдэгтэ_код =NPR
|интернет_домэйн = [[.np]]
|телефоной_код = +977
|сагай_бүһэ = +05:45
|зүүлтэ = 
}}
'''Балба''' (албан ёһоор  '''Холбоото Бүгэдэ Найрамдаха Арадшалһан Балба Улас''') — Урда Азидахи, [[Гималайн уула|Гималайн]] түб хэһэгтэ байрладаг холбоото улас юм. [[Бүгэдэ Найрамдаха Хитад Арад Улас|Хитадтай]] болон [[Энэдхэг]]тэй хилэ зурыдаг. Хүн зоной 17 % хотынхид. Албан ёһоной хэлэниинь [[балба хэлэн|непали]], уласай шажаниинь — [[энэдхэгэй шажан]]. Засаг захиргаанай хуубари — долоон можо нютагуудта хубаагдана (2015 оной байдалаар). Ниислэл хотонь — [[Катманду]].

Балба орон [[Гималайн уула|Гималайн]] урда хэһэгтэ байрлана, [[Балба]] ба [[Түбэд]]эй хилэ дээрэ [[Дэлхэй]]н эгээн үндэр уула болохо [[Жомолунгма]] (Эверест, үндэрынь 8848 м) байрлана; урда хэһэгээрнь — [[Ганга мүрэн]]эй хотогор нэмжынэ. Халуун (субэкваторой), бороотой, уулын уларилтай. Урда хэһэгтэ 7 һарын дундажа температура 30°C, 1 һарын дундажа температура 15°C; ууладаа энэнһээ хүйтэн, үндэр ууладаа байнгын хюруу. Жэл бүри 2000 мм шииг нойтонтой. Ганга мүрэнэй һабын гол горхон (Карнали, Кали-Гандак, Арун). Урда хэһэгтэнь — халуун ороной тропигой ой ба терай (намагархаг шэрэнги ой), уулын дунда бүһэдэнь — [[набшата модон|набшата]] болон [[шэлбэһэтэ модон|шэлбэһэтэ ой]], 4500 м дээшэ — нуга, хабсагай, мүльһэн гол.

<br><gallery class=center caption="Балба">
Kathmandu-Durbar Square-34-Jagannath-Indrapur-Vishnu-2007-gje.jpg|Kathmandu
Pashupatinath-Mrigasthali-08-Vishvarupa-2007-gje.jpg|Pashupatinath
Bhaktapur-Menschen-30-PalastplatzB-Portrait Junge-2013-gje.jpg|Bhaktapur
Patan-Palastplatz-02-von oben-2007-gje.jpg|Patan
Dingboche to Chhukung-42-Riffelkamm-2007-gje.jpg|Himalaya
Mustang-Ghami to Lo Gekar-31-2015-gje.jpg|Mustang
Pokhara-Tansen-46-Terrassen-Gehoeft-2013-gje.jpg|Rice
Prithvi Highway-96-Meditation-2013-gje.jpg|Transport
</gallery>

== Холбооһон ==
* {{Commons|Nepal}}

{{stub}}
{{Аази}}

[[Категори:Аази]]