# Уласхоорондын нэгэжын системэ
Уласхоорондын нэгэжын системэ (француз: Le Système international d'unités гү, али нэрын хуряангынь СИ) гээшэ 11-дугаар шэгнүүри ба хэмжүүрэй ниитэ хуралдаанай (1960) абтаһан физикын хэмжээнэй нэгэдэлэй системэ. Стандартизациин Уласхоорондын Байгуулга (ISO) уласхоорондын нэгэжын системые дурадхаһан болоод мүнөө үедэ зарим үсөөн гүрэнүүдһээ гадна бүхы дэлхэйдэ албан ёһоной нэгэжын системэ болгон абтаһан байна. СИ системэнь 1875 ондо метрын конвенциин ашаар нэбтэрүүлһэн метрын системын саашанхи хүгжэлтэ юм. 

## Үндэһэн (һуури) нэгэжэ
СИ долоон үндэһэн (һуури) нэгэжэ дээрэ үндэһэлнэ.
| Удха                       | Удха        | Нэгэжэ     | Нэгэжэ              | Нэгэжэ      | Нэгэжэ        | Нэгэжэ |
| Нэрэ                       | Тэмдэглэгээ | Нэр        | Нэр                 | Тэмдэглэгээ | Тэмдэглэгээ   |        |
| Нэрэ                       | Тэмдэглэгээ | Буряад     | франци/англи        | Буряад      | Уласхоорондын |        |
| -------------------------- | ----------- | ---------- | ------------------- | ----------- | ------------- | ------ |
| Ута                        | L           | метр       | mètre/metre         | м           | m             |        |
| Масса                      | M           | килограмм* | kilogramme/kilogram | кг          | kg            |        |
| Хугасаа                    | T           | секунд     | seconde/second      | с           | s             |        |
| Сахилгаан гүйдэл           | I           | ампер      | ampère/ampere       | А           | A             |        |
| Термодинамикын температура | Θ           | кельвин    | kelvin              | К           | K             |        |
| Бодосой тоо хэмжээн        | N           | моль       | mole                | моль        | mol           |        |
| Гэрэлэй хүсэн              | J           | кандел     | candela             | кд          | cd            |        |


Уласхоорондын нэгэжын системэ
[[Файл:Metrication by year map.svg|thumb|500px|Улас оронуудай метрын системэдэ шэлжэн ороһон он. СИ системые гол хэмжүүрэй системэ гэжэ хүлеэн зүбшөөрдэггүй гүрэнүүдые ([[Либери]], [[Мьянма]], [[АНУ]]) хара үнгөөр ​​тэмдэглэгдэнэ.]]

'''Уласхоорондын нэгэжын системэ''' (''{{lang-fr| Le '''S'''ystème '''i'''nternational d'unités}}'' гү, али нэрын хуряангынь '''СИ''') гээшэ 11-дугаар шэгнүүри ба хэмжүүрэй ниитэ хуралдаанай (1960) абтаһан [[физикэ|физикын]] [[хэмжээн]]эй нэгэдэлэй системэ. Стандартизациин Уласхоорондын Байгуулга (ISO) уласхоорондын нэгэжын системые дурадхаһан болоод мүнөө үедэ зарим үсөөн гүрэнүүдһээ гадна бүхы дэлхэйдэ албан ёһоной нэгэжын системэ болгон абтаһан байна. СИ системэнь 1875 ондо метрын конвенциин ашаар нэбтэрүүлһэн метрын системын саашанхи хүгжэлтэ юм. 

== Үндэһэн (һуури) нэгэжэ ==
СИ долоон үндэһэн (һуури) нэгэжэ дээрэ үндэһэлнэ.
{|class="wikitable" style="text-align:center"
!colspan="2"| Удха ||colspan="5"| Нэгэжэ 
|-
!rowspan="2"|Нэрэ ||rowspan="2"|Тэмдэглэгээ ||colspan="2"|Нэр ||colspan="2"|Тэмдэглэгээ
|-
! Буряад|| франци/англи || Буряад|| Уласхоорондын 
|-
|align="left"| [[Ута]] ||L|| [[метр]] || mètre/metre || м || m
|-
|align="left"| [[Масса]] ||M|| [[килограмм]]<sup>*</sup> || kilogramme/kilogram || кг || kg
|-
|align="left"| [[Саг хугасаа|Хугасаа]] ||T|| [[секунд]] || seconde/second || с || s
|-
|align="left"| [[Сахилгаан гүйдэл]] ||I|| [[ампер]] || ampère/ampere || А || A
|-
|align="left"| [[Термодинамикын температура]] ||Θ|| [[кельвин]] || kelvin || К || K
|-
|align="left"| [[Бодосой тоо хэмжээн]] ||N|| [[моль]] || mole || моль || mol
|-
|align="left"| [[Гэрэлэй хүсэн]] ||J||[[кандел]]|| candela || кд || cd
|}

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

[[Категори:Физикэ]]

{{1000 үгүүлэл}}