# Вакцина
Вакцина  (лата: vacca; «үхэр», vaccinia; «үхэрэй сагаан сэсэг») гээшэ халдабарита үбшэнһөө һэргылһэн түлөө ологдоһон иммунитедые үгэдэг тарилга хэдэг биологиин бэлдэмэл эм мүн. Вакциные хүн ба амитадые эдэбхитэйгээр дархалаажуулаад (активнаар иммунизировалаад) уридшалан һэргыхэ, эмшэлхэ зорилгоор хэрэглэнэ. Вакцина тон түрүүшынхиеэ вариоляциин аргаар X зуун жэлдэ Хитадта сагаан сэсэг үбшэндэ эсэргүү хэрэглэгдэһэн байгаа. Хитадууд хугжаруугай нунтагые хамарай нүхэн соо табяад сагаан сэсэг тариһан бэлэй. Баруундань, Эдвард Дженнер гэһэн эмшэн 1796 ондо түрүүшынхиеэ хүн зондо үхэрэй сагаан сэсэг тариһан байгаа (тусһаа вакцина гэһэн нэрэ ерэнхэй).
Халдабарита үбшэнтэй тэмсэхэдээ, вакцинаци болбол ашагтай, аюулгүй арга юм гэдэгынь эрдэм ухаанда арсашагүй консенсустай баримта мүн.

Вакцина
[[Файл:Typhoid inoculation2.jpg|thumbnail|[[Балнад]] үбшэн тарилга]]
'''Вакцина'''  ({{lang-la|vacca}}; «үхэр», ''vaccinia''; «үхэрэй сагаан сэсэг») гээшэ халдабарита үбшэнһөө һэргылһэн түлөө [[ологдоһон иммунитет|ологдоһон иммунитедые]] үгэдэг тарилга хэдэг биологиин бэлдэмэл эм мүн<ref name="iac39">{{cite journal |title=Expanded Practice Standards |journal=Iowa Administrative Code |date=2019 |url=https://www.legis.iowa.gov/docs/iac/rule/657.39.11.pdf}}</ref>. Вакциные хүн ба амитадые эдэбхитэйгээр дархалаажуулаад (активнаар иммунизировалаад) уридшалан һэргыхэ, эмшэлхэ зорилгоор хэрэглэнэ. Вакцина тон түрүүшынхиеэ вариоляциин аргаар [[X зуун жэл]]дэ Хитадта [[сагаан сэсэг үбшэн]]дэ эсэргүү хэрэглэгдэһэн байгаа.<ref name="needham volume 6 part 6 154">{{cite book|last=Needham|first=Joseph |title=Science and Civilisation in China: Volume 6, Biology and Biological Technology, Part 6, Medicine|publisher=Cambridge University Press|year=2000|isbn=9780521632621|page=154}}</ref> Хитадууд хугжаруугай нунтагые хамарай нүхэн соо табяад сагаан сэсэг тариһан бэлэй.<ref name="Williams2010">{{cite book|last=Williams|first=Gareth|title=Angel of Death|publisher=Palgrave Macmillan|year=2010|isbn=978-0-230-27471-6|location=Basingstoke|name-list-style=vanc}}</ref> Баруундань, [[Эдвард Дженнер]] гэһэн эмшэн 1796 ондо түрүүшынхиеэ хүн зондо үхэрэй сагаан сэсэг тариһан байгаа (тусһаа вакцина гэһэн нэрэ ерэнхэй).

[[Халдабарита үбшэн]]тэй тэмсэхэдээ, вакцинаци болбол ашагтай, аюулгүй арга юм гэдэгынь [[эрдэм ухаан]]да арсашагүй консенсустай баримта мүн<ref>{{cite paper|lang=en |title=Field evaluation of vaccine efficacy |journal    =Bulletin of the World Health Organization |volume=63 |issue=6 |pages=1055—1068 |pmid=3879673 |pmc=2536484 |last1=Orenstein |first1=W. A. |last2=Bernier |first2=R. H. |last3=Dondero |first3=T. J. |last4=Hinman |first4=A. R. |last5=J. S. Marks, K. J. Bart, B. Sirotkin |year=1985 }}</ref><ref>{{Cite web|lang=en|showlang=1 |url=https://hub.jhu.edu/2017/01/11/vaccines-autism-public-health-expert/ |title=The science is clear: Vaccines are safe, effective, and do not cause autism |subtitle=Hub staff report |date=2017-01-11 |website=The Hub |accessdate=2019-12-07}}</ref><ref>{{cite journal|title=The complicated task of monitoring vaccine safety |journal   =Public Health Reports |volume=112 |issue=1 |pages=10–20 |part=discussion 21 |pmid=9018282 |pmc=1381831 |язык=en |author =Ellenberg S. S.  Chen  R. T. |year=1997 }}</ref><ref>{{Cite web|lang=en|showlang=1 |url=http://www.healthychildren.org/English/safety-prevention/immunizations/Pages/Vaccine-Safety-The-Facts.aspx |title=Vaccine Safety |subtitle=The Facts|website=HealthyChildren.org |accessdate=2019-04-16}}</ref>.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

[[Категори:Үбшэн]]
[[Категори:Дархалал]]
[[Категори:Халдабарита үбшэн]]