# Башкортостан
Башкортостан Улас (башкираар Башҡортостан Республикаһы; ород: Республика Башкортостан) — Оросой холбоото уласай улас, нютаг можо. Башкортостан Улас болон Башкортостан гэһэн нэрэнүүд эжэо тэгшэ байна. Урда Ураалда, Эжэл шадар холбооной тойрог болон Ураалай эдэй засагай бүһэдэ багтана. Ниислэл хото — Уфа.
Нютаг дэбисхэрэй талмай - 143,600 км2. 2010 оной тоололгоорхи хүн зоной тоо - 4,072,292. Ажаглабал, Оросой уласуудһаа эгээн олон ажаһуугшадтай. Хүн зоной 36.1% ород, 29.5% (1,172,287) башкир, 25.4% (1,009,295) татар яһатан байна. Ород хэлэнһээ гадна башкир хэлэн албан ёһоор хэрэглэгдэнэ.
Зүблэлтэ холбоото уласай РСФСР-эй бүрилдэхүүндэ 1919 ондо "Зүблэлтэ Социалис Автономито Башкир Улас" (БАССР) байгуулагдажа байгаа. СССР-эй бутаралаар Оросой холбоото улас тусгаар амяарлан тогтоходо зэргэ дээшэлжэ 1993 ондо мүнөөнэй байра һуури, нэрэеэ олоо.
Хойто зүгтэ Пермиин хизаар ба Свердловскын можо, зүүн зүгтэ Челябинскын можо, зүүн-урда ба урда зүгтэ - Оренбургын можо, баруун зүгтэ Татарстан, баруун хойто зүгтэ Удмурт Улас хилэ нэгэтэй байна.

## Газар зүй
Башкортостан Ураал нюруугай урда хэһэгтэ оршоно. Хойто зүгһөө урда тээшэ нютаг дэбисхэрэй утань 550 км, баруун зүгһөө зүүн тээшэ утань - 430 үлүү км.
Башкортостанай нютагаар 13 000 гаран гол мүрэн урдадаг. Томохонһоон дурдабал, Белой мүрэн (1 430 км), тэрэнэй шудхал Уфа гол (918 км) болоно. Мүн нуур, сүнхэрэг 2 700 оршом бии. Эгээн үндэр орьёлынь далайн нюруугай дээшэ 1 638 метр үндэр Ямантау уула юм.

### Сагай бүһэ
Башкортостан Екатеринбургын саг сагай бүһэдэ байрлана. UTC-һаа +5:00 шэлжэлтэтэй. Москвагай сагһаа тус сагай бүһэ +2 сагай үргэлжын шэлжэлтэтэй байгаад Оросто MSK+2 гэжэ тэмдэглэгдэнэ.

### Уларил
Түби газарай уларилтай, дулаан зунтай. Орон нютаг Атлантикаһаа, һэрюун үргэригһээ ерэдэг циклонууд ба арктикын агаарай добтолгын Сибирьһээ ерэдэг үбэлэй антициклонуудай хоорондо байрладаг ушар, сагай уларилынь ходо хубилдаг юм. Саһатай, хүйтэн, удаан үбэлтэй. Хойто зүгһөө орон нютагта Хойто мүльһэн далай нүлөөлээд, урда зугһаа Казахстанйы хуурай бүһэ нютаг болон Каспиин ходхор нүлөө үзүүлнэ. Харисангы үндэр бэшэ Ураалай шэлэ нюруу үбэлдөө Сибириин агаар нэбтэрхые һаатуулнагүй.

### Ашагта малтамал
Газарай тоһоор баялиг болон Оросто газарай тоһо олзоборилолтоор дээгүүр ородог. Газар тоһо 200 үлүү гарадаг газарнууд хараадаа абагдаһан. Тэрэшэлэн байгаалиин хии (300 үлүү сая м³ тоосоолһон нөөсэ), шулуун нүүрһэн (10 шахуу гарад газарнууд, нөөсэнь 0,5 сая тонно хүрэнэ), түмэрэй хүдэр (20 үлүү гарадаг газарнууд, нөөсэнь 100 сая шахуу тонно), сайрай (цинкын), алтанай (50 үлүү гарадаг газарнууд) ордонууд бии.

## Түүхэ
IX-X зуунда башкирнуудые түрүүшынхиеэ дурдаһан байна. X—XIII зуун жэлэй хоорондо башкирнуудай баруун тала Эжэл Булгарай хэһэг байгаа. 1220 онһоо 1234 он хүрэтэр башкирнууд монголшуудые дайлажа, зүүн тээшэ Монголой добтолгонуудые буусажа баряа. Монгол-башкир дайн 14 жэл үргэлжэлһэн. XIII зуунда Башкиртостанай нютаг орон Ехэ Монгол Уласай эзэлһэн.
1557 ондо башкирнууд Оросой мэдэлдэ оробо. Үндэһэтэнэй ба богоолшолхо ноёрхолой ушар XVII-XVII зуун жэлэй Башкир буһалгаанай боложо, башкирнууд 1773—1775 оной Таряашадай дайнда хабаадалсаба. 1917 ондо зүблэлтэ засаг һуулгагдаба. 1918 ондо сагаантанай Уфын директориин засагай доро байгаа. 1919 оной 3 һарын 23-да РСФСР бүридэһэн Башкир АССР байгуулагдаба. 1992 оной 2 һарада Башкортостан Улас шэнээр нэрлэгдэбэ.

## Эдэй засаг
Башкортостан Уласай эдэй засагынь газарай тоһоной үйлэдбэрилгэһөө шууд хамааралтай болобошье, СССР задарһанһаа хойшо тус һалбарида ехэхэн технологиин шэнэшлэл хэгдээгүй. Ехэнхи үйлэдбэринүүд хубишлагдаһан болоод юрынхэлэгшын хамаатануудай мэдэлдэ байдаг байна. Тэрэшэлэн автомашина, металл болбосоруулха, модо болбосоруулха, барилгын материалай үйлэдбэрилгэ үргэн дэлгэрһэн.

## Засаг захиргаанай хубаари
Башкортостан Уласта 54 аймагууд, 21 хотонууд, 7 хотын тойрогууд, 2 хотын түхэлэй тосхон, 828 һуурин газарнууд бии.

## Хүн зон
2016 оной Росстатай мэдээгээр, Башкортостанда 4 071 064 хүн ажаһууна.
Башкортостанай ажаһуугшадай 96,4 % (2002) ородоор сүлөөтэй хөөрэлдэдэг, 25,75 % (2002) башкир хэлээр мэдэнэ, 34 % (2002) татар хэлээр мэдэнэ.
Башкортостанда тэргүүлхэ шажанууд хадаа сунни бүлэглэлэй лалын шажан (шажанай байгуулгануудай 67 % ) ба үнэн алдарта шажан (22 %).

### Яһатанууд
| Арад яһан  | 2010 ондо тоо, % |
| ---------- | ---------------- |
| Ородууд    | 36,1 %           |
| Башкирнууд | 29,5 %           |
| Татарнууд  | 25,4 %           |
| Чувашууд   | 2,7 %            |
| Марийнууд  | 2,6 %            |
| Украиншууд | 1 %              |
| Бусад      | 2,7 %            |


Башкортостан
{{Оросой холбоото уласай нютаг можо тухай мэдээн
| BxrNm = Башкортостан Улас
| RuNm = Республика Башкортостан
| OfNm1 = Башҡортостан Республикаһы
| OfNm1code = ba
| FSFlag = [[Файл:Flag of Bashkortostan.svg|150px]]
| FSCoA = [[Файл:Coat of Arms of Bashkortostan.svg|100px]]
| FlagLnk = Башкортостанай туг
| CoALnk = Башкортостанай һүлдэ
| FSMapName = Map of Russia - Republic of Bashkortostan (2008-03).svg
| FSCtrWhat = [[Ниислэл]]
| FSCtrNm = [[Уфа]]
| AreaRnk = 27
| WaterPrcnt = 0.5
| PopRnk     = 7
| PopQty     = 4 071 064
| PopCtDate  = 2016
| PopDens    = 28,48
| FedDistrNm = [[Эжэл шадар холбооной тойрог|Эжэл шадар ТХ]]
| EcRegNm = [[Ураалай эдэй засагай бүһэ нютаг|Ураалай ЭЗБ]]
| CadNo = 02, 102
| LangLangs = 
| OfLangs = [[Ород хэлэн|ород]], [[Башкир хэлэн|башкир]]
|HeadTtl    = Толгойлогшо
|HeadNm     = [[Рустэм Закиевич Хамитов|Рустэм Хамитов]]
|ViceTtl = Юрэнхы сайд
|ViceNm = [[Рустэм Закиевич Хамитов|Рустэм Хамитов]]
|LegislTtl  = Уласай хуралай дарга
|LegislNm   = [[Константин Борисович Толкачёв|Константин Толкачёв]]
| FSAnthem = [[Башкортостан Уласай түрын дуулал|Башкортостанай дуулал]]
| MSKS = +2
}}
'''Башкортостан Улас''' ({{lang-ba|Башҡортостан Республикаһы}}; {{lang-ru|Республика Башкортостан}}) — [[Оросой холбоото улас]]ай [[улас]]<ref>[http://ru.wikisource.org/wiki/Конституция_Российской_Федерации Конституция Российской Федерации. Ст. 5, пп. 1, 2]</ref><ref name="const">[http://constitution.garant.ru/region/cons_bashkor/chapter/1/ Конституция Республики Башкортостан. Раздел 1, глава 1, статья 1]</ref>, [[Оросой холбоото уласай нютаг можонууд|нютаг можо]]. ''Башкортостан Улас'' болон ''Башкортостан'' гэһэн нэрэнүүд эжэо тэгшэ байна<ref name="const"/>. [[Ураал|Урда Ураалда]], [[Эжэл шадар холбооной тойрог]] болон [[Ураалай эдэй засагай бүһэ]]дэ багтана. Ниислэл хото — [[Уфа]].

Нютаг дэбисхэрэй талмай - 143,600&nbsp;км<sup>2</sup><ref>{{Cite web |title="Территория, число районов, населённых пунктов и сельских администраций по субъектам Российской Федерации |url=http://perepis2002.ru/ct/html/TOM_01_03.htm |accessdate=2016-10-10 |archivedate=2011-09-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928181511/http://perepis2002.ru/ct/html/TOM_01_03.htm }}</ref>. 2010 оной тоололгоорхи хүн зоной тоо - 4,072,292<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/perepis_itogi1612.htm Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года]</ref>. Ажаглабал, [[Оросой холбоото уласай уласууд|Оросой уласуудһаа]] эгээн олон ажаһуугшадтай. Хүн зоной 36.1% [[Ородууд|ород]], 29.5% (1,172,287) [[Башкирнууд|башкир]], 25.4% (1,009,295) [[татарууд|татар]] яһатан байна. [[Ород хэлэн]]һээ гадна [[башкир хэлэн]] албан ёһоор хэрэглэгдэнэ.

[[Зүблэлтэ холбоото улас]]ай [[Зүблэлтэ Социалис Бүгэдэ Найрамдаха Холбоото Орос Улас|РСФСР]]-эй бүрилдэхүүндэ 1919 ондо "Зүблэлтэ Социалис Автономито Башкир Улас" (БАССР) байгуулагдажа байгаа. СССР-эй бутаралаар [[Оросой холбоото улас]] тусгаар амяарлан тогтоходо зэргэ дээшэлжэ 1993 ондо мүнөөнэй байра һуури, нэрэеэ олоо.

Хойто зүгтэ [[Пермиин хизаар]] ба [[Свердловскын можо]], зүүн зүгтэ [[Челябинскын можо]], зүүн-урда ба урда зүгтэ - [[Оренбургын можо]], баруун зүгтэ [[Татарстан]], баруун хойто зүгтэ [[Удмурти|Удмурт Улас]] хилэ нэгэтэй байна.

== Газар зүй ==

Башкортостан [[Ураал уула|Ураал нюруугай]] урда хэһэгтэ оршоно. Хойто зүгһөө урда тээшэ нютаг дэбисхэрэй утань 550 км, баруун зүгһөө зүүн тээшэ утань - 430 үлүү км.

Башкортостанай нютагаар 13 000 гаран гол мүрэн урдадаг. Томохонһоон дурдабал, [[Белой мүрэн (Камын шудхал)|Белой мүрэн]] (1 430 км), тэрэнэй шудхал [[Уфа гол]] (918 км) болоно. Мүн нуур, сүнхэрэг 2 700 оршом бии. Эгээн үндэр орьёлынь далайн нюруугай дээшэ 1 638 метр үндэр [[Ямантау уула]] юм.

=== Сагай бүһэ ===
[[File:Map_of_Russia_-_Yekaterinburg_time_zone.svg|50px|left]]
Башкортостан Екатеринбургын саг сагай бүһэдэ байрлана. UTC-һаа +5:00 шэлжэлтэтэй. Москвагай сагһаа тус сагай бүһэ +2 сагай үргэлжын шэлжэлтэтэй байгаад Оросто MSK+2 гэжэ тэмдэглэгдэнэ.

=== Уларил ===
Түби газарай уларилтай, дулаан зунтай. Орон нютаг [[Атлантын далай|Атлантикаһаа]], һэрюун үргэригһээ ерэдэг циклонууд ба арктикын агаарай добтолгын [[Сибирь]]һээ ерэдэг үбэлэй антициклонуудай хоорондо байрладаг ушар, сагай уларилынь ходо хубилдаг юм. Саһатай, хүйтэн, удаан үбэлтэй. Хойто зүгһөө орон нютагта Хойто мүльһэн далай нүлөөлээд, урда зугһаа Казахстанйы хуурай бүһэ нютаг болон Каспиин ходхор нүлөө үзүүлнэ. Харисангы үндэр бэшэ [[Ураал уула|Ураалай шэлэ нюруу]] үбэлдөө Сибириин агаар нэбтэрхые һаатуулнагүй.

=== Ашагта малтамал ===
[[Газарай тоһон|Газарай тоһоор]] баялиг болон Оросто газарай тоһо олзоборилолтоор дээгүүр ородог. Газар тоһо 200 үлүү гарадаг газарнууд хараадаа абагдаһан. Тэрэшэлэн [[байгаалиин хии]] (300 үлүү сая м³ тоосоолһон нөөсэ), [[шулуун нүүрһэн]] (10 шахуу гарад газарнууд, нөөсэнь 0,5 сая тонно хүрэнэ), [[түмэрэй хүдэр]] (20 үлүү гарадаг газарнууд, нөөсэнь 100 сая шахуу тонно), [[сайр]]ай (цинкын), [[алтан]]ай (50 үлүү гарадаг газарнууд) ордонууд бии.

== Түүхэ ==
[[Файл:RR5514-0042R 10 рублей биметалл 2007 Российская Федерация Республика Башкортостан реверс.png|180px|thumb|Оросой Банкын 10 дүхэриг нэрлэһэн үнэ сэнэтэй зоос (2007)]]
IX-X зуунда [[башкирнууд]]ые түрүүшынхиеэ дурдаһан байна. X—XIII зуун жэлэй хоорондо башкирнуудай баруун тала [[Эжэл Булгар]]ай хэһэг байгаа. 1220 онһоо 1234 он хүрэтэр башкирнууд монголшуудые дайлажа, зүүн тээшэ Монголой добтолгонуудые буусажа баряа. Монгол-башкир дайн 14 жэл үргэлжэлһэн. XIII зуунда Башкиртостанай нютаг орон [[Ехэ Монгол Улас]]ай эзэлһэн.

1557 ондо башкирнууд Оросой мэдэлдэ оробо. Үндэһэтэнэй ба богоолшолхо ноёрхолой ушар XVII-XVII зуун жэлэй Башкир буһалгаанай боложо, башкирнууд [[1773—1775 оной Таряашадай дайн]]да хабаадалсаба. 1917 ондо [[Зүблэлтэ Орос|зүблэлтэ засаг]] һуулгагдаба. 1918 ондо [[сагаантан]]ай Уфын директориин засагай доро байгаа. 1919 оной 3 һарын 23-да РСФСР бүридэһэн Башкир АССР байгуулагдаба. 1992 оной 2 һарада Башкортостан Улас шэнээр нэрлэгдэбэ.

== Эдэй засаг ==
Башкортостан Уласай эдэй засагынь газарай тоһоной үйлэдбэрилгэһөө шууд хамааралтай болобошье, СССР задарһанһаа хойшо тус һалбарида ехэхэн технологиин шэнэшлэл хэгдээгүй. Ехэнхи үйлэдбэринүүд хубишлагдаһан болоод юрынхэлэгшын хамаатануудай мэдэлдэ байдаг байна. Тэрэшэлэн автомашина, металл болбосоруулха, модо болбосоруулха, барилгын материалай үйлэдбэрилгэ үргэн дэлгэрһэн.

== Засаг захиргаанай хубаари ==
Башкортостан Уласта 54 аймагууд, 21 хотонууд, 7 хотын тойрогууд, 2 хотын түхэлэй тосхон, 828 һуурин газарнууд бии<ref>{{Cite web |title=Административно-территориальное деление Республики Башкортостан |url=http://www.bashstat.ru/BGDF/RB08/issWWW.exe/Stg/d000/i000003r.htm |accessdate=2016-10-10 |archivedate=2014-04-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140409004318/http://www.bashstat.ru/BGDF/RB08/issWWW.exe/Stg/d000/i000003r.htm }}</ref><ref name="ВПН-2010"/>.

=== Һуурин газарнууд ===
<div align="center">
{| class="toccolours" style="margin: 0 2em 0 2em"
|-
| bgcolor="#C0C0C0" | '''10 мянган гаран ажаһуугшадтай һуурин газарнууд'''<br /> 2016 оной нэгэдэхи һарын 1-эй байдал<ref name="gks.ru">[http://www.gks.ru/free_doc/doc_2016/bul_dr/mun_obr2016.rar Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года]</ref>
|-
|
<table width="600" border="0" cellspacing="1" cellpadding="0">
 <tr align="left">
  <td width="35%" style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Уфа]]</td>
  <td width="15%" style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">1 110 976</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Янаул]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">25 894</td>
 </tr>
 <tr align="left">
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Стерлитамак]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">279 692</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Давлеканово]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">23 820</td>
 </tr>
 <tr align="left">
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Салават]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">153 973</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Чишмы]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">22 008</td>
 </tr>
 <tr align="left">
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Нефтекамск]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">125 915</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Приютово]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">19 768</td>
 </tr>
 <tr align="left">
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Октябрьский]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">113 626</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Раевский]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">19 517</td>
 </tr>
 <tr align="left">
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Туймазы]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">68 340</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Баймак]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">17 475</td>
 </tr>
 <tr align="left">
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Белорецк]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">66 171</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Иглино]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">16 811</td>
 </tr>
 <tr align="left">
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Ишимбай]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">65 822</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Межгори]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">16 019</td>
 </tr>
 <tr align="left">
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Сибай]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">61 534</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Агидель]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">15 616</td>
 </tr>
 <tr align="left">
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Кумертау]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">61 312</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Красноусольский]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">11 991</td>
 </tr>
 <tr align="left">
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Мелеуз]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">59 064</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Чекмагуш]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">11 382</td>
 </tr>
 <tr align="left">
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Белебей]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">59 204</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Кандры]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">10 885</td>
 </tr>
 <tr align="left">
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Бирск]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">46 132</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Месягутово]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">10 883</td>
 </tr>
 <tr align="left">
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Учалы]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">37 516</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Буздяк]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">10 323</td>
 </tr>
 <tr align="left">
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Благовещенск (Башкортостан)|Благовещенск]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">35 037</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Толбазы]]</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">10 114</td>
 </tr>
 <tr align="left">
  <td width="35%" style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Дюртюли]]</td>
  <td width="15%" style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">30 986</td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"></td>
  <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"></td>
 </tr>

</table>
|}
</div>

== Хүн зон ==
[[File:Суфия2.jpg|thumb|Суфия лалын сүмэ]]
2016 оной Росстатай мэдээгээр, Башкортостанда 4 071 064 хүн ажаһууна<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/Popul2016.xls Оценка численности постоянного населения на 1 января 2016 года и в среднем за 2015 год]</ref>.

Башкортостанай ажаһуугшадай 96,4 % (2002) [[ород хэлэн|ородоор]] сүлөөтэй хөөрэлдэдэг, 25,75 % (2002) [[башкир хэлэн|башкир хэлээр]] мэдэнэ, 34 % (2002) [[татар хэлэн|татар хэлээр]] мэдэнэ<ref>{{Cite web |title=Том 4 — «Национальный состав и владение языками, гражданство». 6. Владение языками (кроме русского) населением отдельных национальностей по республикам, автономной области и автономным округам Российской Федерации |url=http://www.perepis2002.ru/index.html?id=17 |accessdate=2016-10-10 |archivedate=2011-10-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111010063451/http://www.perepis2002.ru/index.html?id=17 }}</ref>.

Башкортостанда тэргүүлхэ шажанууд хадаа [[суннизм|сунни бүлэглэлэй]] [[лалын шажан]] (шажанай байгуулгануудай 67 % ) ба [[үнэн алдарта шажан]] (22 %).

=== Яһатанууд ===
{| class="standard"
!Арад яһан ||[[2010 он]]до тоо, %<ref name="ВПН-2010">{{cite web|url=http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/7ba81d004e64acd68cc5ef21f378d622/%D0%98%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%B8+%D0%92%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9+%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B8+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+2010+%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0+%D0%BF%D0%BE+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B5+%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.pdf|title=Итоги Всероссийской переписи населения по Республике Башкортостан|format=pdf|publisher=Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан|accessdate=2013-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150419133407/http://bashstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/bashstat/resources/7ba81d004e64acd68cc5ef21f378d622/%D0%98%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%B8+%D0%92%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9+%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B8+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+2010+%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0+%D0%BF%D0%BE+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B5+%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD.pdf|archivedate=2015-04-19}}</ref>
|-
|[[Ородууд]]|| 36,1 %
|-
|[[Башкирнууд]]|| 29,5 %
|-
|[[Татарнууд]]|| 25,4 %
|-
|[[Чувашууд]]|| 2,7 %
|-
|[[Марийнууд]]|| 2,6 %
|-
|[[Украиншууд]]|| 1 %
|-
|Бусад|| 2,7 %
|-
|}

== Холбооһон ==
{{commons|Category:Bashkortostan}}
* [http://www.bashkortostan.ru/ Официальный информационный портал Республики Башкортостан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722013910/http://www.bashkortostan.ru/ |date=2011-07-22 }} ({{rus icon}})
* [http://www.bashkortostan.org/ Официальный справочник «Кто есть кто в Республике Башкортостан» с картой и руководством всех районов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081211104800/http://www.bashkortostan.org/ |date=2008-12-11 }} ({{rus icon}})
* [http://terrus.ru/cgi-bin/allrussia/v3_index.pl?act=reg&id=3 Республика Башкортостан в справочнике-каталоге «Вся Россия»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080302172131/http://terrus.ru/cgi-bin/allrussia/v3_index.pl?act=reg&id=3 |date=2008-03-02 }} ({{rus icon}})
* [http://www.bashedu.ru/encikl/oglav.htm Краткая энциклопедия Башкортостана] ({{rus icon}})
* [http://www.redbook.ru/articletopic-4.html Красная Книга Республики Башкортостан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161112122558/http://www.redbook.ru/articletopic-4.html |date=2016-11-12 }} ({{rus icon}})
* [http://www.rb450.ru Официальный сайт празднования 450-летия добровольного вхождения Башкортостана в состав России] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090602235659/http://rb450.ru/ |date=2009-06-02 }} ({{rus icon}})

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

{{Оросой холбоото улас}}

[[Категори:Башкортостан| ]]