# Ригоберта Менчу
Ригоберта Менчу Тум (Rigoberta Menchú Tum, 1959 оной 1 һарын 9), Гватемалын Чимель нютагта түрэһэн Майя арад зоной Киче яһатанай түлөөлэгшэ, хүнэй эрхын, үсөөн тоотой үндэһэн арадуудай эрхын түлөө тэмсэгшэ юм. 1992 оной Нобелиин энхэ тайбанай шагналда, 1998 оной Астуриасай хунтайжын шагналда хүртэһэн, ЮНЕСКО-гой һайн дуранай элшэн. «Нэрэмни Ригоберта Менчу. Һэшхэлни ягаад түрөө.» (1983, испан: Me llamo Rigoberta Menchú y así me nació la conciencia) ба «Хилэ хизаарые дабажа» гэһэн өөрын намтар номуудые зохёоһон мүн.
Гватемалын эрхэтэнэй дайнай үеын Гватемалын үндэһэн арад зоной бэрхэшээлнүүд тухай мэдүүлхэдэ амидаралаа зорюулжа, Гватемалын дотоо үндэһэн арад зоной хүнэй эрхэ ба хуули байдалые һайжаруулхын түлөө тэмсэбэ.
1991 ондо НҮБ-ын үндэһэн арад зоной эрхын тухай тунхаглалые бэлдэхэдэ хабаадасаба.
2007 оной 2 һарада Гватемалада үсөөн тоотой үндэһэн арад зонойнгоо Encuentro por Guatemala гэжэ намые үндэһэлжэ юрэнхылэгшын һунгуулида һанал хураалтын 3,1 % абаба. 2009 ондо «Уинак» (Winaq) гэһэн намые үндэһэлбэ. 2011 оной юрэнхылэгшын һунгуулидаа Баруунтанай үргэн фронтын түлөөлэгшэ боложо һаналай 3,3 % абаба.

Ригоберта Менчу
{{Алдартай хүн
|нэрэ = Ригоберта Менчу
|уугуул_нэрэ = Rigoberta Menchú Tum
|зураг = RIGOBERTA_MENCHU_PREMIO_ODENBRECHT_(15820890716)_(3).jpg
|signature width  = 150пкс
|шагнал = [[Файл:Nobel prize medal.svg|20px|link=Нобелиин шагнал]] [[Нобелиин шагнал|Нобелиин энхэ тайбанай шагнал]]
}}
'''Ригоберта Менчу Тум''' (Rigoberta Menchú Tum, [[1959 он]]ой [[1 һарын 9]]), [[Гватемала|Гватемалын]] Чимель нютагта түрэһэн [[Майя]] арад зоной Киче яһатанай түлөөлэгшэ, [[хүнэй эрхэ|хүнэй эрхын]], үсөөн тоотой үндэһэн арадуудай эрхын түлөө тэмсэгшэ юм. 1992 оной Нобелиин энхэ тайбанай шагналда, 1998 оной [[Астуриасай хун тайжа|Астуриасай хунтайжын]] шагналда хүртэһэн, [[ЮНЕСКО]]-гой һайн дуранай элшэн. «Нэрэмни Ригоберта Менчу. Һэшхэлни ягаад түрөө.» (1983, {{lang-es|Me llamo Rigoberta Menchú y así me nació la conciencia}}) ба «Хилэ хизаарые дабажа» гэһэн өөрын намтар номуудые зохёоһон мүн.

[[Гватемалын эрхэтэнэй дайн]]ай үеын Гватемалын үндэһэн арад зоной бэрхэшээлнүүд тухай мэдүүлхэдэ амидаралаа зорюулжа, Гватемалын дотоо үндэһэн арад зоной хүнэй эрхэ ба хуули байдалые һайжаруулхын түлөө тэмсэбэ.

1991 ондо НҮБ-ын үндэһэн арад зоной эрхын тухай тунхаглалые бэлдэхэдэ хабаадасаба.

[[2007 он]]ой 2 һарада Гватемалада үсөөн тоотой үндэһэн арад зонойнгоо ''Encuentro por Guatemala'' гэжэ намые үндэһэлжэ юрэнхылэгшын һунгуулида һанал хураалтын 3,1 % абаба.<ref>[http://tvnz.co.nz/view/page/411749/984734 Nobel winner seeks presidency | WORLD | NEWS | tvnz.co.nz<!-- Bot generated title -->]</ref> 2009 ондо «Уинак» (''Winaq'') гэһэн намые үндэһэлбэ. 2011 оной юрэнхылэгшын һунгуулидаа Баруунтанай үргэн фронтын түлөөлэгшэ боложо һаналай 3,3 % абаба.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

[[Категори:Нобелиин шагналда хүртэгшэд]]