# Жомолунгма
Жомолунгма (түбэдөөр ཇོ་མོ་གླང་མ།), Эверест (англ. Everest), Сагармата (балбаар सगरमाथा) болбол Балба, Хитадай хилэ дээрэ оршохо Дэлхэйн эгээн үндэр уулын орьёл (8848 метр үндэр).

## Нэрэ
Жомолунгма гэдэг түбэд хэлэнэй галигшалал нэрэнь буряадаар оршуулбал «Оройн дээдэ (гэгээн) эхэ» гэһэн удхатай үгэ юм. Харин Англи хэлэндэ 1865 онһоо Англиин географ Джордж Эверестын алдараар нэрлэхэ боложо, энэнь эгээл түгээмэл тархаһан нэршэл болоһон юм.
Балба хэлэнэй Сагармата гэдэгынь буряад-монголоор тэнгэриин дангина гэһэн удхатай.

## Газар зүй
Гималайн Махалангур-Химал уулын Кхумбу-Гимал хэһэгтэ байрлана. Урда орьёл (8760 м) Балба болон Хитадай Түбэдэй Автономито Аймагай хилэдэ байрладаг болбол Хойто (гол) орьёл (8848 м) Хитадай нютагта байрлана. Эверест гурбан талата пирамида хэлбэритэйһээ урда энгэрынь огсом.
Ази түбидэ оршохо Гималайн уулын ноён орьёл болоод далайн нюрууһаа дээшэ 8,848 метр үндэртэй, дэлхэйн эгээн үндэр уула юм. 

Жомолунгма
{{Уула
|name= Жомолунгма|native_name={{lang-bod|ཇོ་མོ་གླང་མ།}}
|photo=Everest_kalapatthar_crop.jpg
|photo_caption= Баруун хойто зүгэй уулаһаа харагдаха "дэлхэйн зулай" гэжэ алдаршаһан Жомолунгма орьёл
|country={{flagcountry|PRC}}|country1={{flagcountry|Nepal}}|country2=|country3=
|country4=|country5=|country6=|country7=
|state_type=Region
|region=
|border=| border1=
|geology= | period=| orogeny=
|area = | length =| length_orientation=
|width = | width_orientation=
|highest= Хойто орьёл
|elevation= 8848 м
| lat_d = 27 | lat_m = 59 | lat_s = 17 | lat_NS = N
| long_d = 86 | long_m = 55 | long_s = 31 | long_EW = E
|map=Mount Everest location in Himalaya map-ru.svg
|map_caption=
}}
'''Жомолунгма''' ({{lang-bod|ཇོ་མོ་གླང་མ།}}), '''Эверест''' (<small>[[Англи хэл|англ.]]</small> ''Everest''), '''Сагармата''' (<small>[[Балба хэлэн|балбаар]]</small> सगरमाथा) болбол [[Балба]], [[Бүгэдэ Найрамдаха Хитад Арад Улас|Хитадай]] хилэ дээрэ оршохо [[Дэлхэй]]н эгээн үндэр [[уула|уулын]] орьёл (8848 метр үндэр<ref>[http://peakbagger.com/peak.aspx?pid=10640 Peakbagger.com]</ref>).

== Нэрэ ==
Жомолунгма гэдэг [[түбэд хэлэн]]эй галигшалал нэрэнь [[Буряад хэлэн|буряадаар]] оршуулбал ''«Оройн дээдэ (гэгээн) эхэ»'' гэһэн удхатай үгэ юм. Харин Англи хэлэндэ 1865 онһоо Англиин географ [[Джордж Эверест]]ын алдараар нэрлэхэ боложо, энэнь эгээл түгээмэл тархаһан нэршэл болоһон юм.
Балба хэлэнэй Сагармата гэдэгынь буряад-монголоор ''тэнгэриин дангина'' гэһэн удхатай.

==Газар зүй == 
[[Гималайн уула|Гималай]]н [[Махалангур-Химал]] уулын Кхумбу-Гимал хэһэгтэ байрлана. Урда орьёл (8760 м) [[Балба]] болон [[Түбэдэй Автономито Аймаг|Хитадай Түбэдэй Автономито Аймагай]] хилэдэ байрладаг болбол Хойто (гол) орьёл (8848 м) Хитадай нютагта байрлана. Эверест гурбан талата пирамида хэлбэритэйһээ урда энгэрынь огсом.

[[Ази түби]]дэ оршохо [[Гималайн уула|Гималайн уулын]] ноён орьёл болоод [[Далайн нюруу|далайн нюрууһаа]] дээшэ 8,848 метр үндэртэй, дэлхэйн эгээн үндэр уула юм. 

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

== Холбооһон ==
* {{commonscat|Mount Everest}}
* [http://www.explorersweb.com/webtv/videoconsol_everestarial.htm Маршруты восхождений на Эверест], при клике на цифре появляется краткая информация и статистика маршрута {{ref-en}}
* [http://www.mtns.ru/mountains/4700/mount_everest/ Эверест и окружение — интерактивная карта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151210045916/http://www.mtns.ru/mountains/4700/mount_everest/ |date=2015-12-10 }}, при клике на вершине окружения на карте выводится информация о выбранной вершине. {{ref-ru}}
* [http://www.glacierworks.org/the-glaciers/pumori-spring-2012/ Гигаписксельная масштабируемая панорама Эвереста] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130407150603/http://www.glacierworks.org/the-glaciers/pumori-spring-2012/ |date=2013-04-07 }}
* [http://alp.org.ua/?p=3598 Кто первым покорил Эверест] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170606133722/http://alp.org.ua/?p=3598 |date=2017-06-06 }} {{ref-ru}}
* {{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/russian/society/2013/05/130528_everest_crowds.shtml|title=Толпы на Эвересте: самая высокогорная пробка в мире|author=Джон Келли|date=2013-05-29|work=|publisher=[[Русская служба Би-би-си]]|accessdate=2013-05-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130607211750/http://www.bbc.co.uk/russian/society/2013/05/130528_everest_crowds.shtml|archivedate=2013-06-07}} {{ref-ru}}

{{1000 үгүүлэл}}

[[Категори:Гималай]]