# Саарһан
Саарһан (ᠴᠠᠭᠠᠰᠤ, čaγasu) — целлюлозоһоо бүтээгдэжэ бай бэшэг бэшэхэ, хэблэхэ, зураха болон хулдаха зэрэг зүйлдэ хэрэглэхэ зорилгоор тусхайлан хэһэн һэбэрдэһэтэй нарин бүд юм.

## Эртын үйлэдбэрилэлэй арга
Саарһые Хитадай хаанай зүблэхэ түшэмэл Цай Лунь нэрэтэй хүн МЭ-ын 2-р зуунда нээжэ бүтээ. Тэрээр шэрхэглиг модонһоо саарһан гаргажа абаха аргые анха дэбшүүлбэ. Энэ аргаар бол эхилээд модоной холтоһыень хуулан абажа борооной уһада дэбтээн шэрхэгэй дагуу суулаад нарин хэршэн уһатай торхондо дэбтээнэ. Дараань түүниие хабтагай банза модон дээрэ тараажа шахажа утюгдахад бии болоһон хуудаһан саарһые наранда хатаана.
- Хитад дарамалда cаарһанай үйлэдбэрилэлэй тодорхойлолто (Мин улас)
- Түүхэй эдэй бэлэдхэл
- Түүхэй эдэй дэбтээлгэ
- Банза модон дээрэ тараажа шахалга
- Утюгдалга
- Наранда хатаалга


## Саарһан дабтан ашаглалта
Модон бэлэдхэлэй 10-15% саарһанай үйлэдбэрилэлдэ ородог. Саарһанай дабтан ашаглалтада шэлжэһэнээр модон отололтын хэмжээе үлэмжэ бууруулжа болоно.
Сэхигэр болон зөөлэн саарһые дахин ашаглаха тухай түсөөлэл байжа болохогүй. Мүнөөдэрэй байдалаар үндэр шанарай дахин болбосоруулһан саарһан шэнээр үйлэдбэрилэгдэһэнһөө бараг юугааршье илгархагүй. Гэхыдээ саарһые хизгаарлагдамал тооноор дабтан ашаглажа болоно, дахин болбосоруулха бүридэ түүниин миндаһанууд хэмжээгээрээ багадхадаг. Иимэ ушарһаа хэблэлэй саарһанай үйлэдбэрилэлдэ ехэнхи хубииень шэнэ Түүхэй эд эзэлдэг. Мүнөөдэрэй байдалаар дахин болбосоруулһан саарһан сонин, арюун сэбэрэй хэрэгсэл болон баглаа боодолдо хэрэглэгдэдэг. Олон дахин болбосоруулһан саарһые картон үйлэдбэрилхэд ашаглажа болоно. 
Саарһанай дахин болбосоруулалта модонһоо шэнэ саарһан гаргахаһаа үлэмжэ бага эршэм хүсые зарсуулдаг ушарһаа үрэ ашагтай, экологидэ таатай.

Саарһан
[[File:FileStack retouched.jpg|thumb|Саарһан хуудаһануудай обоохон]]
'''Саарһан''' ({{mongolUnicode|ᠴᠠᠭᠠᠰᠤ|h}}, ''čaγasu'') — [[Целлюлозо|целлюлозоһоо]] бүтээгдэжэ бай бэшэг бэшэхэ, хэблэхэ, зураха болон хулдаха зэрэг зүйлдэ хэрэглэхэ зорилгоор тусхайлан хэһэн һэбэрдэһэтэй нарин бүд юм.<ref>Толь.Query.mn —[http://toli.query.mn/words/27465 Саарһан]</ref> 
__FORCETOC__

== Эртын үйлэдбэрилэлэй арга ==
Саарһые Хитадай хаанай зүблэхэ [[түшэмэл]] [[Цай Лунь]] нэрэтэй хүн МЭ-ын 2-р зуунда нээжэ бүтээ. Тэрээр шэрхэглиг модонһоо саарһан гаргажа абаха аргые анха дэбшүүлбэ. Энэ аргаар бол эхилээд модоной холтоһыень хуулан абажа борооной [[уһан|уһада]] дэбтээн шэрхэгэй дагуу суулаад нарин хэршэн уһатай торхондо дэбтээнэ. Дараань түүниие хабтагай [[банза]] модон дээрэ тараажа шахажа утюгдахад бии болоһон хуудаһан саарһые наранда хатаана.

<gallery perrow="5" caption="Хитад дарамалда cаарһанай үйлэдбэрилэлэй тодорхойлолто ([[Мин улас]])">
Making Paper 1.PNG|[[Түүхэй эд]]эй бэлэдхэл
Making Paper 2.PNG|[[Түүхэй эд]]эй дэбтээлгэ
Making Paper 3.PNG|Банза модон дээрэ тараажа шахалга
Making Paper 4.PNG|Утюгдалга
Making Paper 5.PNG|Наранда хатаалга
</gallery>

== Саарһан дабтан ашаглалта ==
[[File:Recycling-Code-22.svg|thumb|Саарһан дабтан ашаглажа болохо тэмдэг]]
Модон бэлэдхэлэй 10-15% саарһанай үйлэдбэрилэлдэ ородог. Саарһанай дабтан ашаглалтада шэлжэһэнээр модон отололтын хэмжээе үлэмжэ бууруулжа болоно.

Сэхигэр болон зөөлэн саарһые дахин ашаглаха тухай түсөөлэл байжа болохогүй. Мүнөөдэрэй байдалаар үндэр шанарай дахин болбосоруулһан саарһан шэнээр үйлэдбэрилэгдэһэнһөө бараг юугааршье илгархагүй. Гэхыдээ саарһые хизгаарлагдамал тооноор дабтан ашаглажа болоно, дахин болбосоруулха бүридэ түүниин миндаһанууд хэмжээгээрээ багадхадаг. Иимэ ушарһаа хэблэлэй саарһанай үйлэдбэрилэлдэ ехэнхи хубииень шэнэ [[Түүхэй эд]] эзэлдэг. Мүнөөдэрэй байдалаар дахин болбосоруулһан саарһан [[сонин]], арюун сэбэрэй хэрэгсэл болон баглаа боодолдо хэрэглэгдэдэг. Олон дахин болбосоруулһан саарһые [[картон]] үйлэдбэрилхэд ашаглажа болоно. 

Саарһанай дахин болбосоруулалта модонһоо шэнэ саарһан гаргахаһаа үлэмжэ бага эршэм хүсые зарсуулдаг ушарһаа үрэ ашагтай, экологидэ таатай.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

== Холбооһон ==
{{Commonscat|paper}}

{{1000 үгүүлэл}}

[[Категори:Хэрэгсэл]]
[[Категори:Дүрбэн ехэ зохёон бүтээл]]