# Австри
Австри (Остеррайх) — Европын улас болон орон. Ниислэл хото — Венэ.
Бүгэдэ Найрамдаха Австри Улас (герман: Republik Österreich, "Österreich" [ˈøːstəˌʁaɪç], дуудалга -  Өстагайш (туһаламжа·мэдээсэл)) — түб Европын 8,5 миллион ажаһуугшатай далайда гаралгагүй улас. Хойто талаараа Германи, Чехи, зүүн талаараа Словаки, Унгар, урд талаараа Словени, Итали, баруун талаараа Швейцари, Лихтенштейн гэһэн найман уластай газараар хилэлэдэг. Дунай мүрэнэй эрьедэ байха Венэ нэрэтэй ниислэл хототой.
Оршон үеын Австриин түүхэ 9-р зуунда дээдэ, доодо Австриин нютаг дэбисхэр дээрэ хүн зон ургаха үеэһээ эхилһэн байна. 996 ондо "Остаррихи" (Ostarrichi) гэдэг нэрэ албан ёһоной бэшэгтэй тэмдэглэгдэн үлдэбэ. Энэ үгэ мүнөө Оостеррайх (Österreich) болотороо хубилһан байба.
Австри - парламентын засаглалтай түлөөлэлэй арадшалһан системэтэй болоод юһэн холбооной можотой. Мүн мүнхэдөө түб сахиха байдалые (хэзээшье нейтральна байха) тунхаглаһан зургаан Европын ороной нэгэ болоод Үндэһэн хуулидань тиигэжэ заагдаһан байдаг үсөөн оронуудай нэгэ юм. 1955 онһоо НҮБ, 1995 онһоо Европын холбооной гэшүүн байна.

## Холбооной можонууд
| Холбооной можонууд | Ниислэл                   | Хүн зон 2013 оной 1-р һара 1 | Талбай km² | Ажаһуудашад /км² | Хотууд 2013 оной 1-р һара 1 | Һууринууд (бүгэдэ) 2013 оной 1-р һара 1 |
| ------------------ | ------------------------- | ---------------------------- | ---------- | ---------------- | --------------------------- | --------------------------------------- |
| Бургенланд (B)     | Айзенштадт                | 286.691                      | 3.965      | 72               | 13                          | 171                                     |
| Кэрнтен (K)        | Вёртерзее дахи Клагенфурт | 555.473                      | 9.536      | 58               | 17                          | 132                                     |
| Доодо Австри (N)   | Санкт Пёлтен              | 1.618.592                    | 19.178     | 84               | 76                          | 573                                     |
| Дээдэ Австри (O)   | Линц                      | 1.418.498                    | 11.982     | 118              | 32                          | 444                                     |
| Салзбург (S)       | Салзбург                  | 531.898                      | 7.154      | 74               | 11                          | 119                                     |
| Штайэрмарк (St)    | Грац                      | 1.210.971                    | 16.392     | 74               | 35                          | 539                                     |
| Тироль (St)        | Иннсбрук                  | 715.888                      | 12.648     | 57               | 11                          | 279                                     |
| Форарлберг (V)     | Брегенц                   | 374.179                      | 2.601      | 144              | 5                           | 96                                      |
| Венэ (W)           | Венэ                      | 1.741.246                    | 414,87     | 4197             | 1                           | 1 (bzw. 23)1                            |


Австри
{{Инфобокс улас
| conventional_long_name = Бүгэдэ Найрамдаха Австри Улас
| common_name = Австри
| native_name = Republik Österreich ([[Германи хэлэн|Герман]])
| image_flag = Flag of Austria.svg
| image_coat = Austria Bundesadler.svg
| symbol_type                 = {{nowrap|[[Австри Уласай һүлдэ|Түрын һүлдэ]]}}
| flag_type                   = {{nowrap|[[Австри Уласай туг|Түрын туг]]}}
| national_motto = 
| national_anthem = </br>[[Австри уласай Түрын дуулал|Bundeshymne der Republik </br>Österreich]] ([[Германи хэлэн|Герман]]) </br>[[File:Land der Berge Land am Strome instrumental.ogg|center]]
| image_map = EU-Austria.svg
| map_caption = 
| capital = [[Файл:Wien_3_Wappen.svg|21px]] [[Венэ]]
| coordinates = {{Coord|48|12|N|16|21|E|type:city_region:AT}}
| largest_city = capital
| languages = [[Германи хэлэн|Германи]]
| languages_type = Албан хэлэн<br /> {{nobold|ба Үндэһэнэй хэлэн}}
| languages2 = {{plainlist|
* [[Унгар хэлэн|Унгар]]
* [[Словени хэлэн|Словени]]
* [[Бургенланд Хорвати хэлэн|Бургенланд</br> Хорвати]]<ref>{{cite web|url=https://www.demokratiewebstatt.at/thema/sprachen/amtssprachen-in-oesterreich/die-verschiedenen-amtssprachen-in-oesterreich/|title=Die verschiedenen Amtssprachen in Österreich|website=DemokratieWEBstatt.at|access-date=23 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180524084441/https://www.demokratiewebstatt.at/thema/sprachen/amtssprachen-in-oesterreich/die-verschiedenen-amtssprachen-in-oesterreich/|archive-date=24 May 2018|url-status=live|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ris.bka.gv.at/Dokument.wxe?Abfrage=Bundesnormen&Dokumentnummer=NOR40066723 |publisher=Rechtsinformationssystem des Bundes |title=Regional Languages of Austria |year=2013 |access-date=27 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131018115726/http://www.ris.bka.gv.at/Dokument.wxe?Abfrage=Bundesnormen&Dokumentnummer=NOR40066723 |archive-date=18 October 2013 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref>
 }}
| languages2_type = Мэдээжэ болоһон </br>хэлэн
| ethnic_groups = 81.1% [[Австришууд]]<ref>{{cite web |url=http://medienservicestelle.at/migration_bewegt/wp-content/uploads/2012/07/IBIB_2012_Integrationsbericht.pdf |publisher=Statistik Austria |title=Kommission für Migrations und Integrationsforschung der Österreichischen Akademie der Wissenschaften |year=2012 |page=23 |trans-title=Commission for Migration and Integration Research of the Austrian Academy of Sciences |access-date=17 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171014093350/http://medienservicestelle.at/migration_bewegt/wp-content/uploads/2012/07/IBIB_2012_Integrationsbericht.pdf |archive-date=14 October 2017 |url-status=live |df=dmy-all |accessdate=22 June 2021 |archivedate=14 January 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170114032851/http://medienservicestelle.at/migration_bewegt/wp-content/uploads/2012/07/IBIB_2012_Integrationsbericht.pdf }}</ref></br>6.3% [[Югослав үндэһэтэн|Югославшууд]]</br>2.7% [[Германшууд]] </br>2.2% [[Австри дахи Туркууд|Туркууд]] </br>8.7% бусад
| ethnic_groups_year = 2012
| religion_year = 2018<ref>{{cite web |url= https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/austria/ |title=Central Intelligence Agency|author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date= 7 February 2020|work=The World Factbook|publisher=Central Intelligence Agency|access-date=23 February 2020}}</ref>
| religion = 69.0% [[Христосой шажан|Христос]] </br>22.0% Шажангүй </br>7.9% [[Лалын шажан|Лалын]] </br>1.1% бусад
| demonym = [[Австришууд]]
| government_type = [[Холбоото парламентын бүгэдэ найрамдаха улас|Холбоото </br>парламентын </br>бүгэдэ найрамдаха</br> улас]]
| leader_title1 = [[Австри уласай Юрэнхылэгшэ|Юрэнхылэгшэ]]
| leader_name1 = [[Александр Ван дер Беллен|Александр Ван </br>дер Беллен]]
| leader_title2 = [[Авсриин Канцлер|Канцлер]]
| leader_name2 = [[Себастьян Курц]]
| leader_title3 = [[Австрии Вице-канцлер|Вице-канцлер]]
| leader_name3 = [[Вернер Коглер]]
| legislature = [[Австриин Парламент|Парламент]]
| upper_house = [[Холбооной зүблэл (Австри)|Холбооной зүблэл]]
| lower_house = [[Уласай зүблэл (Австри)|Уласай зүблэл]]
| sovereignty_type = [[Австриин Түүхэ|Түүхэ]]
| established_event1 = [[Зүүн марка|Австриин марка]]
| established_date1 = 976
| established_event2 = [[Асвриин гүнлиг]]
| established_date2 = 1156
| established_event3 = [[Австриин Эрцгерцог]]
| established_date3 = 1453
| established_event4 = [[Австриин эзэнтэ гүрэн|Австриин эзэнтэ</br> гүрэн]]
| established_date4 = 1804
| established_event5 = [[Австри-Унгар]]
| established_date5 = 1867
| established_event6 = [[Нэгэдүгээр Бүгэдэ Найрамдаха Австри Улас|1-р Бүгэдэ </br>найрамдаха улас]]
| established_date6 = 1918
| established_event7 = [[Австриин Холбооной Гүрэн|Холбооной Гүрэн]]
| established_date7 = 1934
| established_event8 = [[Аншлюс]]
| established_date8 = 1938
| established_event9 = [[Хоёрдугаар Бүгэдэ Найрамдаха Австри Улас|2-р Бүгэдэ </br>найрамдаха улас]]
| established_date9 = 1945 онһоо
| established_event10 = [[Австрии Тусгаар Тогнтолой Тунхаглал|Гүрэнэй гэрээ]]</br>хүсэтэй болоһон
| established_date10 = 1955 оной </br>7 һарын 27
| established_event11 = [[НҮБ]]-эй </br>гэшүүн болоһон
| established_date11 = 1955 оной </br>12 һарын 14
| established_event12 = [[Европын Холбоо|Европын Холбоондо]] </br>[[1995 оной Европын холбооной үргэдэлгэ|нэгэдэһэн]]
| established_date12 = 1995 оной </br>1 һарын 1
| area_km2 = 83,879
| area_rank = 113 <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] -->
| area_sq_mi = 32,385.86 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| percent_water = 0.84 <ref>{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=2020-10-11|publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#}}</ref>
| population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 8,935,112<ref name="statistik-population">{{cite web|title=Population by Year-/Quarter-beginning|url=http://www.statistik.at/web_de/statistiken/menschen_und_gesellschaft/bevoelkerung/bevoelkerungsstand_und_veraenderung/bevoelkerung_zu_jahres-_quartalsanfang/023582.html|date=7 November 2018|access-date=12 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150612161754/http://www.statistik.at/web_de/statistiken/menschen_und_gesellschaft/bevoelkerung/bevoelkerungsstand_und_veraenderung/bevoelkerung_zu_jahres-_quartalsanfang/023582.html|archive-date=12 June 2015|url-status=live|df=dmy-all}}</ref>
| population_estimate_year = </br>(2020 оной 10 һара)
| population_estimate_rank = 97
| population_density_km2 = 106
| population_density_sq_mi = 262.6 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| population_density_rank = 106
| GDP_PPP = $461.432 тэрбүм<ref name="imf2">{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?sy=2017&ey=2020&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=70&pr1.y=9&c=122&s=NGDP_RPCH%2CNGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Austria |publisher=[[International Monetary Fund]]|date=1 April 2018|access-date=23 July 2018}}</ref></br>
| GDP_PPP_year = 2018
| GDP_PPP_rank = 
| GDP_PPP_per_capita = $51,936<ref name=imf2/>
| GDP_PPP_per_capita_rank = 17
| GDP_nominal = $446,315 тэрбүм<ref name=imf2/></br>
| GDP_nominal_year = 2019
| GDP_nominal_rank = 27
| GDP_nominal_per_capita = $50,277<ref name=imf2/>
| GDP_nominal_per_capita_rank = 15
| Gini = 27.5 <!-- number only -->
| Gini_year = 2019
| Gini_change = increase <!-- increase/decrease/steady -->
| Gini_ref = <ref name=eurogini>{{cite web |url=https://ec.europa.eu/eurostat/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tessi190&plugin=1 |title=Gini coefficient of equivalised disposable income - EU-SILC survey |publisher=[[Eurostat]] |website=ec.europa.eu |access-date=19 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190320064533/https://ec.europa.eu/eurostat/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tessi190&plugin=1 |archive-date=20 March 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref>
| Gini_rank = 14
| HDI = 0.922 <!-- number only -->
| HDI_year = 2019<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite book|title=Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene|date=15 December 2020|publisher=United Nations Development Programme|isbn=978-92-1-126442-5|pages=343–346|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|access-date=16 December 2020}}</ref>
| HDI_rank = 18
| currency = [[Евро]] ([[Еврогой тэмдэг|€]])
| currency_code = EUR
| time_zone = [[Түб Европын Саг|CET]]
| utc_offset = +1
| utc_offset_DST = +2
| time_zone_DST = [[Түб Европын Зунай Саг|CEST]]
| calling_code = +43
| cctld = [[.at]]
}}

'''Австри''' ('''Остеррайх''') — [[Европ]]ын улас болон орон. Ниислэл хото — [[Венэ]].
'''Бүгэдэ Найрамдаха Австри Улас''' ({{lang-de|Republik Österreich}}, ''"Österreich"'' [ˈøːstəˌʁaɪç], дуудалга - {{Audio|De-Österreich.oga|''Өстагайш''}}) — түб [[Европ]]ын 8,5 миллион ажаһуугшатай [[далайда гаралгагүй улас|далайда гаралгагүй]] [[улас]]. Хойто талаараа [[Германи]], [[Чехи]], зүүн талаараа [[Словаки]], [[Унгар]], урд талаараа [[Словени]], [[Итали]], баруун талаараа [[Швейцари]], [[Лихтенштейн]] гэһэн найман уластай газараар хилэлэдэг. [[Дунай мүрэн]]эй эрьедэ байха [[Венэ]] нэрэтэй [[ниислэл]] хототой.

Оршон үеын Австриин түүхэ 9-р зуунда дээдэ, доодо Австриин нютаг дэбисхэр дээрэ хүн зон ургаха үеэһээ эхилһэн байна. 996 ондо "Остаррихи" (''Ostarrichi'') гэдэг нэрэ албан ёһоной бэшэгтэй тэмдэглэгдэн үлдэбэ. Энэ үгэ мүнөө Оостеррайх (''Österreich'') болотороо хубилһан байба.

Австри - [[парламентын засаглал]]тай [[демократи|түлөөлэлэй арадшалһан системэтэй]] болоод юһэн холбооной можотой. Мүн мүнхэдөө түб сахиха байдалые (хэзээшье нейтральна байха) тунхаглаһан зургаан Европын ороной нэгэ болоод Үндэһэн хуулидань тиигэжэ заагдаһан байдаг үсөөн оронуудай нэгэ юм. 1955 онһоо [[НҮБ]], 1995 онһоо [[Европын холбоо]]ной гэшүүн байна.

==Холбооной можонууд==

{| class="wikitable sortable zebra"
|+ Холбооной можонууд<ref>[http://www.statistik.at/web_de/statistiken/bevoelkerung/bevoelkerungsstruktur/bevoelkerung_nach_staatsangehoerigkeit_geburtsland/index.html Statistik Austria – Bevölkerung nach Staatsangehörigkeit und Geburtsland].</ref>
|- class="hintergrundfarbe5"
! Холбооной можонууд<br /> !! Ниислэл<br /> !! Хүн зон<br /><small>2013 оной 1-р һара 1</small> !! Талбай<br /><small>km²</small> !! Ажаһуудашад<br /><small> /км²</small> !! Хотууд<br /><small>2013 оной 1-р һара 1</small> !! Һууринууд<br /><small>(бүгэдэ)<br />2013 оной 1-р һара 1</small>
|- style="text-align:right;"
| style="text-align:left;"| [[File:Burgenland Wappen.svg|20px]] [[Бургенланд]] (B)
| style="text-align:left;"| [[Айзенштадт]]
| 286.691
| 3.965	
| 72
| 13
| 171
|- style="text-align:right;"
| style="text-align:left;"| [[File:Kaernten shield CoA.svg|20px]] [[Кэрнтен]] (K)
| style="text-align:left;"| [[Вёртерзее дахи Клагенфурт]]
| 555.473
| 9.536
| 58
| 17
| 132
|- style="text-align:right;"
| style="text-align:left;"| [[File:Niederösterreich CoA.svg|20px]] [[Доодо Австри]] (N)
| style="text-align:left;"| [[Санкт Пёлтен]]
| 1.618.592
| 19.178
| 84
| 76
| 573
|- style="text-align:right;"
| style="text-align:left;"|  [[File:Oberoesterreich Wappen.svg|20px]] [[Дээдэ Австри]] (O)
| style="text-align:left;"| [[Линц]]
| 1.418.498
| 11.982
| 118
| 32
| 444
|- style="text-align:right;"
| style="text-align:left;"| [[File:Salzburg Wappen.svg|20px]] [[Салзбург мужа|Салзбург]] (S)
| style="text-align:left;"| [[Салзбург]]
| 531.898
| 7.154
| 74
| 11
| 119
|- style="text-align:right;"
| style="text-align:left;"| [[File:Steiermark Wappen.svg|20px]] [[Штайэрмарк]] (St)
| style="text-align:left;"| [[Грац]]
| 1.210.971
| 16.392
| 74	
| 35
| 539
|- style="text-align:right;"
| style="text-align:left;"| [[File:AUT Tirol COA.svg|20px]] [[Тироль]] (St)
| style="text-align:left;"| [[Иннсбрук]]
| 715.888
| 12.648
| 57
| 11
| 279
|- style="text-align:right;"
| style="text-align:left;"| [[File:Vorarlberg CoA.svg|20px]] [[Форарлберг]] (V)
| style="text-align:left;"| [[Брегенц]]
| 374.179
| 2.601
| 144
| 5
| 96
|- style="text-align:right;"
| style="text-align:left;"| [[File:Wien Wappen.svg|20px]] [[Венэ]] (W)
| style="text-align:left;"| [[Венэ]] 
| 1.741.246
|  414,87 <ref name="Fläche">[http://www.wien.gv.at/statistik/lebensraum/stadtgebiet/index.html ''Stadtgebiet - Statistiken''], Stadt Wien, abgerufen am 15. März 2011.</ref> 
| 4197
| 1
| 1 (bzw. 23)<sup>1</sup>
|}

== Холбооһон ==
* {{Commons|Austria}}
* [http://www.oesterreich.com/ oesterreich.com] {{ref-de}}

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

{{Европо}}

[[Категори:Австри| ]]
[[Категори:Түб Европын уласууд]]
[[Категори:Холбооной үндэhэн хуулита Бүгэдэ найрамдаха уласууд]]
[[Категори:Германи хэлээр хэлэлсэдэг уласууд ба газар нютагууд]]
[[Категори:Далайда гаралгагүй уласууд]]
[[Категори:Европын Зүблэлэй гэшүүн уласууд]]
[[Категори:Европын Холбооной гэшүүн уласууд]]
[[Категори:НҮБ-эй гэшүүн уласууд]]
[[Категори:1955 ондо байгуулагдаhан улас ба газар нютаг]]
[[Категори:Баруун Европын уласууд]]
[[Категори:Европын уласууд]]