# Мартин Лютер Кинг
Мартин Лютер Кинг (1929 оной 1 һарын 15, Атланта, Джорджи можо улас, АНУ — 1968 оной 4 һарын 4, Мемфис, Теннесси можо улас, АНУ) — Америкын хара үнгэтэнэй элитэ мэдээжэ ударидагша, ниигэмэй эдэбхитэн, эрхэтэнэй эрхын түлөө тэмсэгшэ юм. 
Баптис үүргэ гүйсэдхэгшэ Кинг үйлэ хэрэгээ эрхэтэнэй эрхын түлөөхи эдэбхитэн болоһоноор эхилһэн. Тэрэ 1955 ондо Монтгомериин автобусай хоригые ударидан, 1957 ондо Урдын христосой шажанай хүтэлбэрилгын шуулганиие (SCLC) байгуулхада туһалан, түрүүшын юрэнхылэгшээр ажаллажа байһан. Кингэй ударидалгаар 1963 оной һарада Вашингтоной марш боложо, тэрэ үеэр алдарта «Намда хүсэл бии» гэһэн элидхэлээ табяа. Иигээд тэрэ Америкын түүхэдэ агуу уран элидхэгшэдэй нэгэ гэгдэжэ болоһон юм. Тэрэниие тулгуури үзэлтэн гэжэ тодорхойлһон Холбооной мүрдэхэ тобшооной COINTELPRO-гойхид үлэһэн амидаралынь туршада мүшхэһэн бэлэй.
1964 оной 10 һарын 14-дэ, Кинг арһа үнгын хоорондын тэгшэ буса байдалда эсэргүү хүсэрхылэлэй буса аргаар тэмсэһэнэй түлөө Нобелиин энхэ тайбайнай шагнал хүртэбэ. Һүүлшын жэлнүүдтэнь тэрэ үйлэ ажаллалгаяа ядуурал ба Вьетнамай дайнда эсэргүү асуудалаар үргэжүүлжэ, 1967 ондо «Вьетнамһаа сааша» гэһэн элидхэл табиһаниинь либералис үзэлтэй хуущанай хамтарагшаһаань тэрэниие хүндырүүлжэ орхиһон гансал бэшэ тэрэниие үхэл рүү түлхиһэн бэлэй. Кинг ядуу арадуудай кампани гэхэ һуултые Вашингтон хотоноо зохёохоор түлэвлөөд байгаа.
Кинг 1968 оной 4 һарын 4-дэ Теннесси можо уласай Мемфис хотодо алуулһан байгаа. Тэрэндэ 1977 ондо Юрэнхылэгшын эрхэ сүлөөгэй медаль, 2004 ондо Конгрессэй алтан медаль нэхэн олгоһон болоод 1986 онһоо Мартин Лютер Кингэй үдэрые АНУ даяар холбооной амралтын үдэр болгон тэмдэглэжэ болобо. Мүн тус уласта тэрэнэй нэрээр нэрлэгдэһэн хэдэн зуун гудамжа бии.

Мартин Лютер Кинг
{{Алдартай хүн
|нэрэ = Мартин Лютер Кинг
|уугуул_нэрэ = Martin Luther King Jr
|ажал_үйлэ = [[баптизм|баптис поп]], [[ниигэм|ниигэмэй эдэбхитэн]]
|түрэһэн_газар = [[Атланта]], [[Джорджи|Джорджи можо улас]], [[АНУ]]
|наһа_бараһан_газар = [[Мемфис (Теннесси)|Мемфис]], [[Теннесси|Теннесси можо улас]], [[АНУ]]
|ажал_хэһэн_саг  =
|нүхэр = 
|һургалта = 
|хүүгэд =
|шагнал = [[Файл:Nobel prize medal.svg|20px|link=Нобелиин шагнал]] [[Нобелиин шагнал|Нобелиин энхэ тайбанай шагнал]]
|гар    = [[Файл:Martin Luther King Jr Signature2.svg|130px]]
}}
'''Мартин Лютер Кинг''' (1929 оной 1 һарын 15, [[Атланта]], [[Джорджи|Джорджи можо улас]], [[АНУ]] — 1968 оной 4 һарын 4, [[Мемфис (Теннесси)|Мемфис]], [[Теннесси|Теннесси можо улас]], [[АНУ]]) — Америкын хара үнгэтэнэй элитэ мэдээжэ ударидагша, ниигэмэй эдэбхитэн, эрхэтэнэй эрхын түлөө тэмсэгшэ юм. 

Баптис үүргэ гүйсэдхэгшэ Кинг үйлэ хэрэгээ эрхэтэнэй эрхын түлөөхи эдэбхитэн болоһоноор эхилһэн<ref>Lischer, Richard. (2001). [http://books.google.com/books?id=xFt5f9MsuMoC&pg=PP14&dq=martin+luther+king+sermon&client=firefox-a#PPA3,M1 ''The Preacher King,'' p. 3].</ref>. Тэрэ 1955 ондо Монтгомериин автобусай хоригые ударидан, 1957 ондо Урдын христосой шажанай хүтэлбэрилгын шуулганиие (SCLC) байгуулхада туһалан, түрүүшын юрэнхылэгшээр ажаллажа байһан. Кингэй ударидалгаар 1963 оной һарада [[Вашингтоной марш]] боложо, тэрэ үеэр алдарта «[[Намда хүсэл бии]]» гэһэн элидхэлээ табяа. Иигээд тэрэ Америкын түүхэдэ агуу уран элидхэгшэдэй нэгэ гэгдэжэ болоһон юм. Тэрэниие тулгуури үзэлтэн гэжэ тодорхойлһон [[Холбооной мүрдэхэ тобшоо]]ной [[COINTELPRO]]-гойхид үлэһэн амидаралынь туршада мүшхэһэн бэлэй.

1964 оной 10 һарын 14-дэ, Кинг арһа үнгын хоорондын тэгшэ буса байдалда эсэргүү хүсэрхылэлэй буса аргаар тэмсэһэнэй түлөө [[Нобелиин энхэ тайбайнай шагнал]] хүртэбэ. Һүүлшын жэлнүүдтэнь тэрэ үйлэ ажаллалгаяа [[ядуурал]] ба [[Вьетнамай дайн]]да эсэргүү асуудалаар үргэжүүлжэ, 1967 ондо «Вьетнамһаа сааша» гэһэн элидхэл табиһаниинь [[Либерализм|либералис]] үзэлтэй хуущанай хамтарагшаһаань тэрэниие хүндырүүлжэ орхиһон гансал бэшэ тэрэниие үхэл рүү түлхиһэн бэлэй. Кинг ядуу арадуудай кампани гэхэ һуултые Вашингтон хотоноо зохёохоор түлэвлөөд байгаа.

Кинг 1968 оной 4 һарын 4-дэ [[Теннесси]] можо уласай [[Мемфис (Теннесси)|Мемфис]] хотодо алуулһан байгаа. Тэрэндэ 1977 ондо [[Юрэнхылэгшын эрхэ сүлөөгэй медаль]], 2004 ондо [[Конгрессэй алтан медаль]] нэхэн олгоһон болоод 1986 онһоо [[Мартин Лютер Кингэй үдэр]]ые АНУ даяар холбооной амралтын үдэр болгон тэмдэглэжэ болобо. Мүн тус уласта тэрэнэй нэрээр нэрлэгдэһэн хэдэн зуун гудамжа бии.

== Зүүлтэ ==
{{Зүүлтэ}}

[[Категори:Нобелиин шагналда хүртэгшэд]]‎

{{1000 үгүүлэл}}