# Рафаэль Санти
Рафаэль Санти — Италиин ехэ зурааша, график зурааша, архитектор, умбриин һургуулиин түлөөлэгшэ. Леонардо да Винчи болон Микеланжелое дахажа тэрэ Дээдэ Һэргэн мандалтын хамагай агуу уран зураашадтай нэгэ юм.

## Намтар
Рафаэль Санти һэргэн мандалтын уралигай орьёл болоһон гурбан томо уран бүтээлчшын нэгэ болоод уран зурагта үлэмжэ шэнэ эрьэлтэ хэһэн юм. Тэрэ уран бүтээлдөө хүнэй гоё һайхан бэе билдар, хурса ухаан, түлэб түбшэн зан шанарые уран тодоор элирхылжэ шададаг байба. Рафаэль бүри багаһаа Флоренцида амидаржа тэндэ өөрынгөө олон һайхан зурагые урлаһан юм. Тэрэнэй нэн дуратай һэдэб бол хүүгэд, хүүгэдээ тэбэрһэн гоё үзэсхэлэнтэ эхэнэрнүүд байгаа. Тэрээр уран зурааша Перужиногой шаби ба хүнэй ахы оршонг дээдэ зэргээр зохисуулан бүтээһэн тэрэ 17 наһандаа мэргэжэлэй үндэр ур шаабаряараа гайхагдадаг байгаа. Шажанай һэдэбһээ эхэ абаһаншье үльгэр жэшээ һайхан хүнүүд, үндэр соёл болбосоролтой, һайхан оршондо дүрсэлэгдэдэгынь Эхэ дангиные хүүгын хамта дүрсэлһэн олон бүтээлһөө харагдана. «Конестабилегай эхэ дагина» (1502), «Марияда һүй табиһаниинь» (1504), «Зүлгэн дээрэхи эхэ дангина» (1505), «Сэсэгтэй эхэ дангина» (1507), «Һайхан сэсэрлэгшэ» (1507) зэрэгтэ дээдэ тэнгэриин хүнүүд энгэй амидаралда орожо дүрсэлэгдэһэн, һайхан сэдьхэлтэй хүнүүд байдаг. Тэрэ Флоренцида маша эдибхи зүдхэлтэй, үндэр бүтээмжэтэй ажаллаһан бэлэй. 1508 ондо II Юлий Папа ордондоо урижа уран бүтээлэй захяалга үгэжэ 1509-1517 ондо Ватиканай ордоной ханын зурагые бүтээлгэһэн байна. Эдэ бүтээлнүүдынь һэргэн мандалтын үеын уран барилга, уран зурагай шүтэлсээ холбоо, нэгэдэлые шадабарилиг шиидһэнээрээ гойдо болоһон бэлэй. Эндэ «Шуулган», «Афинай ехэ һургуули», «Ирагуу найрагай баяр», «Сэсэн ухаан, оюун һанаа, хүсэн шадал» бүтээлнүүдээ хахад түхэреэн хэлбэридэ зохёомжодо захируулан шиидхэдээ хүнэй оюун ухаанай бахархан дуулаһан байдаг юм. Бүри тодоруулбал, хүнэй амидаралай шухала хүсэн зүйл болоһон шажан шүтэлгэ, гүн ухаан ирагуу найраг, хуули зүйе эрхэмлэн үзэдэг байһаниинь тэрэнэй бүтээлнүүдтэ тодо туһаа. 

### Эхэ дангинанар
- Конестабилегай эхэ дагина
- Марияда һүй табиһаниинь
- Зүлгэн дээрэхи эхэ дангина
- Сэсэгтэй эхэ дангина
- Һайхан сэсэрлэгшэ


### Сикстын эхэ дангина
Рафаэль Санти уран бүтээлэйхигээ һүүлшын жэлнүүдтэ өөрынгөө алдарта бүтээл «Сикстын эхэ дангина» гэһэн шүтээнэй зурагаа бүтээһэн байна. Энэ зурагта тэнгэриин хүшиг алгуурханаар нээгдэжэ, Мария эхэ дангина нуган хүбүүгөө тэбэрэн гаража ерэхэдэ Папа Сикст, Гэгээн Варвара тэригүүтэн гоё үзэсхэлэнгэй тэнгэритэ үбдэг дээрэ һуухаад бохиржо угтан абажа байгаае харуулһан байна. Томо хүн шэнги ухаалиг хүүгэдэй дүрэлигэр нюдэ болон домогой ябадалые һанагалзан айдас, гунигаар дүүрэн байгаа эхын томо алга нюдэн дээрэ үзэгшын хараа яахын аргагүй туһана. Ехэ зурааша сааша Фарнезиин шилдхээн, Ватиканай ордон харашад зарим ажалаа дүүргэжэ шадалгүй наһан өөд болоһон абажа тэрэнэй бүтээлые шабинарынь гүйсээһэн гэдэг бэлэй. Тэр үеын алдар суутай урашуудай урлаһан һунгамал бүтээлнүүд одоошье хүн түрэлхитэные бэшэрүүлжэ байна. 
|  | «Рафаэль Санти» үгүүлэл хадаа Википедидэ заатагүй байха 1000 эгээн шухала үгүүлэлнүүдэй нэгэн юм. Энэниие дэлгэрэнгы болгожо туһалалсажа хайрлыт! |

1. 1 2  Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых даных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq məlumat platforması, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы, асыҡ мәғлүмәт платформаһы, açıq malümat platforması, açıq malümat platforması, ачык малюмат платформасы, öppen dataplattform, платформаи додаҳои боз, ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы, гом бæрæггæнæнты платформæ — 2011.
2. 1 2  autori vari Enciclopedia Treccani — Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1929.
3. ↑  Encyclopædia Britannica
4. 1 2  BeWeB
5. 1 2  https://www.museabrugge.be/collection/work/id/0000_GRO4071_III
6. ↑  RKDartists
7. ↑  (unspecified title)


Рафаэль Санти
{{Алдартай хүн
 | нэрэ              = Рафаэль Санти
 | уугуул_нэрэ   = {{lang-it|Raffaello Santi}}
 | зураг      =  Sanzio 00.jpg
 | тайлбар = <small>Автопортрет</small>
 | түрэһэн_нэрэ = 
 | түрэһэн_үдэр    = 
 | түрэһэн_газар   = Урбино, [[Папын уласууд]]
 | наһа_бараһан_үдэр      = 
 | наһа_бараһан_газар     = [[Рома]], [[Папын уласууд]]
 | ажал_үйлэ        = [[Уран зураг|зурааша]]
 | иргэн      = [[File:Emblem of the Papacy SE.svg|20px]] [[Папын уласууд]]
 | ажал_хэһэн_саг  = 
 | һургалта            = 
 | хэб_маяг             = 
 | шагнал          = 
 | гар    =  
}}
'''Рафаэль Санти''' — [[Итали]]ин ехэ зурааша, график зурааша, архитектор, умбриин һургуулиин түлөөлэгшэ. [[Леонардо да Винчи]] болон [[Микеланжело]]е дахажа тэрэ [[Һэргэн мандалтын үе#Дээдэ Һэргэн мандалта|Дээдэ Һэргэн мандалтын]] хамагай агуу уран зураашадтай нэгэ юм.

== Намтар ==
Рафаэль Санти һэргэн мандалтын уралигай орьёл болоһон гурбан томо уран бүтээлчшын нэгэ болоод уран зурагта үлэмжэ шэнэ эрьэлтэ хэһэн юм. Тэрэ уран бүтээлдөө хүнэй гоё һайхан бэе билдар, хурса ухаан, түлэб түбшэн зан шанарые уран тодоор элирхылжэ шададаг байба. Рафаэль бүри багаһаа Флоренцида амидаржа тэндэ өөрынгөө олон һайхан зурагые урлаһан юм. Тэрэнэй нэн дуратай һэдэб бол хүүгэд, хүүгэдээ тэбэрһэн гоё үзэсхэлэнтэ эхэнэрнүүд байгаа. Тэрээр уран зурааша Перужиногой шаби ба хүнэй ахы оршонг дээдэ зэргээр зохисуулан бүтээһэн тэрэ 17 наһандаа мэргэжэлэй үндэр ур шаабаряараа гайхагдадаг байгаа. Шажанай һэдэбһээ эхэ абаһаншье үльгэр жэшээ һайхан хүнүүд, үндэр соёл болбосоролтой, һайхан оршондо дүрсэлэгдэдэгынь Эхэ дангиные хүүгын хамта дүрсэлһэн олон бүтээлһөө харагдана. «Конестабилегай эхэ дагина» (1502), «Марияда һүй табиһаниинь» (1504), «Зүлгэн дээрэхи эхэ дангина» (1505), «Сэсэгтэй эхэ дангина» (1507), «Һайхан сэсэрлэгшэ» (1507) зэрэгтэ дээдэ тэнгэриин хүнүүд энгэй амидаралда орожо дүрсэлэгдэһэн, һайхан сэдьхэлтэй хүнүүд байдаг. Тэрэ Флоренцида маша эдибхи зүдхэлтэй, үндэр бүтээмжэтэй ажаллаһан бэлэй. 1508 ондо [[II Юлий Папа]] ордондоо урижа уран бүтээлэй захяалга үгэжэ 1509-1517 ондо [[Ватикан]]ай ордоной ханын зурагые бүтээлгэһэн байна. Эдэ бүтээлнүүдынь һэргэн мандалтын үеын [[уран барилга]], [[уран зураг]]ай шүтэлсээ холбоо, нэгэдэлые шадабарилиг шиидһэнээрээ гойдо болоһон бэлэй. Эндэ «Шуулган», «Афинай ехэ һургуули», «Ирагуу найрагай баяр», «Сэсэн ухаан, оюун һанаа, хүсэн шадал» бүтээлнүүдээ хахад түхэреэн хэлбэридэ зохёомжодо захируулан шиидхэдээ хүнэй оюун ухаанай бахархан дуулаһан байдаг юм. Бүри тодоруулбал, хүнэй амидаралай шухала хүсэн зүйл болоһон шажан шүтэлгэ, гүн ухаан ирагуу найраг, хуули зүйе эрхэмлэн үзэдэг байһаниинь тэрэнэй бүтээлнүүдтэ тодо туһаа. 

=== Эхэ дангинанар ===
<gallery>
Raffael 024.jpg|Конестабилегай эхэ дагина
Raffaello - Spozalizio - Web Gallery of Art.jpg|Марияда һүй табиһаниинь
Madona del gran duque, por Rafael.jpg|Зүлгэн дээрэхи эхэ дангина
Raphael - Madonna in the Meadow - Google Art Project.jpg|Сэсэгтэй эхэ дангина
La-belle-jardiniere.jpg|Һайхан сэсэрлэгшэ
</gallery>

=== Сикстын эхэ дангина ===
[[Изображение:RAFAEL - Madonna Sixtina (Gemäldegalerie Alter Meister, Dresde, 1513-14. Óleo sobre lienzo, 265 x 196 cm).jpg|мини|Сикстын эхэ дангина (Хуушан Зураашад, Дрезден, 1513-14)]]
Рафаэль Санти уран бүтээлэйхигээ һүүлшын жэлнүүдтэ өөрынгөө алдарта бүтээл «Сикстын эхэ дангина» гэһэн шүтээнэй зурагаа бүтээһэн байна. Энэ зурагта тэнгэриин хүшиг алгуурханаар нээгдэжэ, Мария эхэ дангина нуган хүбүүгөө тэбэрэн гаража ерэхэдэ Папа Сикст, Гэгээн Варвара тэригүүтэн гоё үзэсхэлэнгэй тэнгэритэ үбдэг дээрэ һуухаад бохиржо угтан абажа байгаае харуулһан байна. Томо хүн шэнги ухаалиг хүүгэдэй дүрэлигэр нюдэ болон домогой ябадалые һанагалзан айдас, гунигаар дүүрэн байгаа эхын томо алга нюдэн дээрэ үзэгшын хараа яахын аргагүй туһана. Ехэ зурааша сааша Фарнезиин шилдхээн, Ватиканай ордон харашад зарим ажалаа дүүргэжэ шадалгүй наһан өөд болоһон абажа тэрэнэй бүтээлые шабинарынь гүйсээһэн гэдэг бэлэй. Тэр үеын алдар суутай урашуудай урлаһан һунгамал бүтээлнүүд одоошье [[хүн түрэлхитэн]]ые бэшэрүүлжэ байна. 

[[Категори:Италиин уран зураашад]]

{{1000 үгүүлэл}}