# Свердловскын можо
Свердловскын можо — Оросой холбоото уласай нютаг можо, Урда Ураалда, Ураалай холбооной тойрог болон Ураалай эдэй засагай бүһэдэ багтана. Засаг захиргаанай түб — Пермь хото.
Хойто зүгтэ Коми Улас ба Ханты-Манси автономито тойрог, баруун зүгтэ Пермиин хизаар, зүүн зүгтэ Тюмениин можо, урда зүгтэ Курганай, Челябинскын можо ба Башкортостан хилэ нэгэтэй байна.

## Газар зүй
Зүүн Европын эгээн захада байрлажа байгад, Дунда ба Хойто Ураал ба Баруун Сибириин тэгшэ газарта байрлана. Баруун захань Ураал нюрууда таарана.
Эгээн үндэр орьёлынь Хойто Ураалай Конжаковский Камень уула (1569 м) ба Денежкин Камень уула (1492 м). Дунда Ураалай ехэнхи хуби уулархаг аад, 300-500 метрын үндэртэй хадын орьёлнууд элдэб байна. Эгээн хойто сэгынь — Яныгхачечахль уула (1023,8 м).
Гол мүрэниинь Тавда ба Тура мүрэн, Чусовой, Уфа, Кама мүрэн. Эгээн томо нуурнуудынь — Пелымский Туман (32,2 км²), Вагильский Туман (31,2 км²). Эгээн томо уһанай хагалбари нуурнуудынь  — Исетское (24 км²), Таватуй (21,2 км²).
Пермиин хизаар, Коми Улас, Ханты-Манси автономито тойрог, Тюмень, Курган, Челябинскын можо болон Башкортостантай хилэлдэг.
Ургамал: шэлбэһэтэ, холимог ой, хэтэ зүүн урда зүгтэ ойто хээрэ бии.

### Уларил
Тус нютаг можо үбэлдөө −15-һаа −20 °C хүрэтэр доошо ороно. Зуниинь богонихоншье һаа, жаахан бороо ерэнэ. Зундаа уларилынь 19 °C. Шииг нойтониинь — жэлдэ 500 шахуу мм.

### Сагай бүһэ
Свердловскын можо Екатеринбургын саг сагай бүһэдэ байрлана. UTC-һаа +5:00 шэлжэлтэтэй. Москвагай сагһаа тус сагай бүһэ +2 сагай үргэлжын шэлжэлтэтэй байгаад Оросто MSK+2 гэжэ тэмдэглэгдэнэ.

## Хүн зон
Росстатай мэдэнээр, можын ажаһуугшадай тоо 4 330 006 хүн (2016). Нягта һиирэгынь — 22,28 хүн/км2 (2016), Оросой дундажа  нягта һиирэгһээ (8,57) гурба дахин ехэ. Хото һуурин газарай хүн зоной тоо — 84.48 % (3658043).
2010 оной хүн зоной тоололгын дүнгөөр, Свердловскын можын үндэһэтэнэй бүридэл иимэ:
| Яһатан     | Хүн зоной тоо       |
| ---------- | ------------------- |
| Ородууд    | 3 684 843 (90,6 %)  |
| Татарнууд  | 143 803 (3,5 %)     |
| Украиншууд | 35 563 (0,9 %)      |
| Башкирнууд | 31183 (0,8 %)       |
| Германшууд | 14 914 (0,3 %)      |
| Бусад      | 4 064 769 (100,0 %) |
| Ниитэ      | 4 297 747           |


Свердловскын можо
{{Оросой холбоото уласай нютаг можо тухай мэдээн
 |BxrNm = Свердловскын можо
 |RuNm       = Свердловская область
 |FSFlag = [[Файл:Flag of Sverdlovsk Oblast.svg|150px]]
 |FSCoA = [[Файл:Coat of Arms of Sverdlovsk oblast.svg|140px]]
 |FSCtrWhat  = Засаг захиргаанай түб
 |FSCtrNm    = [[Екатеринбург]]
 |AreaRnk    = 16-р
 |TotArea    = 194 307
 |WaterPrcnt = 
 |PopRnk     = 5-р
 |PopQty     = 4 330 006
 |PopCtDate  = 2016
 |PopDens    = 22,28
 |FedDistrNm = [[Ураалай холбооной тойрог|Ураалай ТХ]]
 |EcRegNm    = [[Ураалай эдэй засагай бүһэ|Ураалай ЭЗБН]]
 |CadNo      = 66
 |HeadTtl    = Амбан сайд
 |HeadNm     = [[Евгений Владимирович Куйвашев|Евгений Куйвашев]]
 |ViceTtl    = 
 |ViceNm     =
 |LegislTtl  = Хуули тогтоохо хуралай<br />түрүүлэгшэ
 |LegislNm   = [[Людмила Валентиновна Бабушкина|Людмила Бабушкина]]
 |MSKS = +2
}}
'''Свердловскын можо''' — [[Оросой холбоото улас]]ай [[Оросой холбоото уласай нютаг можонууд|нютаг можо]], [[Ураал|Урда Ураалда]], [[Ураалай холбооной тойрог]] болон [[Ураалай эдэй засагай бүһэ]]дэ багтана. Засаг захиргаанай түб — [[Пермь]] хото.

Хойто зүгтэ [[Коми|Коми Улас]] ба [[Ханты-Манси автономито тойрог]], баруун зүгтэ [[Пермиин хизаар]], зүүн зүгтэ [[Тюмениин можо]], урда зүгтэ [[Курганай можо|Курганай]], [[Челябинскын можо]] ба [[Башкортостан]] хилэ нэгэтэй байна.

== Газар зүй ==
Зүүн Европын эгээн захада байрлажа байгад, [[Ураал|Дунда]] ба [[Ураал|Хойто Ураал]] ба Баруун Сибириин тэгшэ газарта байрлана. Баруун захань [[Ураал нюруу]]да таарана.

Эгээн үндэр орьёлынь Хойто Ураалай [[Конжаковский Камень]] уула (1569 м) ба [[Денежкин Камень]] уула (1492 м). Дунда Ураалай ехэнхи хуби уулархаг аад, 300-500 метрын үндэртэй хадын орьёлнууд элдэб байна. Эгээн хойто сэгынь — [[Яныгхачечахль]] уула (1023,8 м).

Гол мүрэниинь [[Тавда мүрэн|Тавда]] ба [[Тура мүрэн]], [[Чусовой мүрэн|Чусовой]], [[Уфа мүрэн|Уфа]], [[Кама мүрэн]]. Эгээн томо нуурнуудынь — [[Пелымский Туман]] (32,2 км²), [[Вагильский Туман]] (31,2 км²). Эгээн томо уһанай хагалбари нуурнуудынь  — [[Исетское нуур|Исетское]] (24 км²), [[Таватуй]] (21,2 км²).<ref>{{cite web|url=http://www.goural.ru/svregion/407|title=География и климат|work=Свердловская область|publisher=Министерство по физической культуре, спорту и туризму Свердловской области|accessdate=2010-04-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101003223030/http://www.goural.ru/svregion/407|archivedate=2010-10-03}}</ref>

[[Пермиин хизаар]], [[Коми Улас]], [[Ханты-Манси автономито тойрог]], [[Тюмениин можо|Тюмень]], [[Курганай можо|Курган]], [[Челябинскын можо]] болон [[Башкортостан]]тай хилэлдэг.

Ургамал: шэлбэһэтэ, холимог ой, хэтэ зүүн урда зүгтэ [[ойто хээрэ]] бии.

=== Уларил ===
Тус нютаг можо үбэлдөө −15-һаа −20&nbsp;°C хүрэтэр доошо ороно. Зуниинь богонихоншье һаа, жаахан бороо ерэнэ. Зундаа уларилынь 19&nbsp;°C. Шииг нойтониинь — жэлдэ 500 шахуу мм.

=== Сагай бүһэ ===
[[File:Map_of_Russia_-_Yekaterinburg_time_zone.svg|50px|left]]
Свердловскын можо Екатеринбургын саг сагай бүһэдэ байрлана. UTC-һаа +5:00 шэлжэлтэтэй. Москвагай сагһаа тус сагай бүһэ +2 сагай үргэлжын шэлжэлтэтэй байгаад Оросто MSK+2 гэжэ тэмдэглэгдэнэ.

== Хүн зон ==
[[Файл:RR5514-0054R.png|thumb|Оросой Банкын 10 дүхэриг нэрлэһэн үнэ сэнэтэй зоос (2008)]]
Росстатай мэдэнээр, можын ажаһуугшадай тоо 4 330 006 хүн (2016). Нягта һиирэгынь — 22,28 хүн/км<sup>2</sup> (2016), Оросой дундажа  нягта һиирэгһээ (8,57) гурба дахин ехэ. Хото һуурин газарай хүн зоной тоо — 84.48 % (3658043).

2010 оной хүн зоной тоололгын дүнгөөр, Свердловскын можын үндэһэтэнэй бүридэл иимэ<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab7.xls Всероссийская перепись населения 2010 года<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>:
{| class="standard"
!Яһатан
!Хүн зоной тоо
|-
|[[Ородууд]]
|3 684 843 (90,6 %)
|-
|[[Татарнууд]]
|143 803 (3,5 %)
|-
|[[Украиншууд]]
|35 563 (0,9 %)
|-	
|[[Башкирнууд]]
|31183 (0,8 %)
|-	
|[[Германшууд]]
|14 914 (0,3 %)
|-
|Бусад
|4 064 769 (100,0 %)
|-
|Ниитэ
|4 297 747
|}

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

[[Категори:Свердловскын можо| ]]