# Пакистан
Пакистан (урдугаар پاکستان‎‎), албан ёһоор Лалын Бүгэдэ Найрамдаха Пакистан Улас (урдугаар اسلامی جمہوریۂ پاکستان‎‎) болбол Урда Азиин орон юм. Баруун талаараа Афганистан, Иран оронуудтай, зүүн талаараа Энэдхэгтэй, зүүн хойто талаараа Хитадтай тус тус хиллэдэг. Урда талаараа Аравиин тэнгистэ 1,046 км ута эрьетэй.
Мүнөөгэй Пакистан уласай оршохо газар нютагта эртын Инд хүндын эргэншил, Энэдхэг-Грекын хаанта улас тогтоножо байһан байна. Энэ газар нютаг персүүд, грекүүд, арабууд, түрэгүүд, афганууд, монголшууд зэргэ үндэһэтэнүүдтэ уридын түүхэдэ эзэлэгдэжэ байба. Пакистан 1947 он хүрэтэр Британиин ударидалга доорохи Энэдхэгэй хэһэг байгаа. Харин 1947 ондо Мухаммад Али Жиннах ба Лалашуудай суулганай ударидаһан, лалашуудта зорюулһан орон байгуулха хүдэлөөнэй үрэ дүндэ Синд, Баруун хойто заагай можо, Баруун Пенджаб, Балучистан, Зүүн Бенгал можонууд нэгэдэжэ Пакистан улас бүрилдэн тогтохо болоо. 1956 оной Үндэһэн Хууляар Пакистан лалын бүгэдэ найрамдаха улас болсон. 1971 ондо зүүн Пакистанда һалан тусгаарлахаар тэмсэһэнээр Бангладеш улас бэе даанги байдалаа олобо. Пакистанай түүхэ эдэй засагай үһэлтэ болон сэрэгэй ударидалга, улас түрын тогтоборигүй байдалай үенүүдээр тодорхойлогдоно.
Пакистан улас хүн зоноороо дэлхэйдэ зургаад жагсадаг болон лалын шажантан хүн зоноороо зүбхэн Индонезиин дараа хоёрто ородог. Энэ улас "Дараагай 11" гэгдэхэ эдэй засагтай оронуудта багтадаг. Пакистан Лалын зүблөөн байгуулга (Organization of the Islamic Conference), Урда Азиин бүһын хамтын ажаллалгын нэгэдэл (South Asian Association for Regional Cooperation), Хүгжэжэ бай 8 орон (Developing 8 Countries), Эдэй засагай хамтын ажаллалгын байгуулга (Economic Cooperation Organization) зэргэ байгуулгануудые анха байгуулһан оронуудай тоондо ороно. Мүн НҮБ, Үндэһэтэнүүдэй Хамтын Нүхэрлэл (Commonwealth of Nations), Дэлхэйн худалдаанай байгуулга, G33 хүгжэжэ бай оронууд (G33), G77 хүгжэжэ бай оронууд (Group of 77) зэргын гэшүүн болон, НАТО-гай гэшүүн бэшэ АНУ-ай шухала холбоотон болон атомай зэбсэгтэй юм.

## Засаг захиргаанай хубаари

### Можонууд
| 1                                    | Белуджистан                          | Кветта       | можо                               | 347 190   | 13 162 222  | 37,91   |
| 2                                    | Хайбер-Пахтунхва                     | Пешавар      | можо                               | 74 521    | 26 896 829  | 360,93  |
| 3                                    | Пенджаб                              | Лахор        | можо                               | 205 344   | 91 379 615  | 445,01  |
| 4                                    | Синд                                 | Карачи       | можо                               | 140 914   | 55 245 497  | 392,05  |
| 5                                    | Холбооной ниислэлэй нютаг дэбисхэр   | Исламабад    | холбооной можо                     | 906       | 1 151 868   | 1269,98 |
| 6                                    | Холбоонһоо захиргадаг нютаг дэбисхэр | Пешавар      | холбооной нютаг дэбисхэр           | 27 220    | 4 452 913   | 163,60  |
| 7                                    | Азад Кашмир                          | Музаффарабад | Пакистанай Кашмирай нютаг дэбисхэр | 11 639    | 3 631 224   | 311,99  |
| 8                                    | Гилгит-Балтистан                     | Гилгит       | Пакистанай Кашмирай нютаг дэбисхэр | 72 520    | 1 155 755   | 15,94   |
|                                      | Всего                                |              |                                    | 880 2541) | 197 075 923 | 223,89  |
| 1)Джамму ба Кашмирай нютаг дэбисхэр. |                                      |              |                                    |           |             |         |


Пакистан
{{Улас
|уугуул_нэрэ         =اسلامی جمہوریۂ پاکستان
|буряад_нэрэ  =  '''Лалын Бүгэдэ Найрамдаха Пакистан Улас'''
|богони_нэрэ = Пакистан
|һүлдын_зураг                    = State_emblem_of_Pakistan.svg
|тугай_зураг                     = Flag of Pakistan.svg
|түрын_уряа           = [[Урду хэлэн|урду]]: Эб нэгэдэл, сахилга бата, этигэл<br />(اتحاد، تنظيم، يقين مُحکم ''Иттэхад, Танзим, Якийн-э-Мухкам'')<ref name="The State Emblem">{{cite web |title=The State Emblem |url=http://www.infopak.gov.pk/Eemblem.aspx |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070701023430/http://www.infopak.gov.pk/Eemblem.aspx |archivedate=1 July 2007 |publisher=Ministry of Information and Broadcasting, [[Government of Pakistan]]. |accessdate=18 December 2013}}</ref>
|түрын_дуулал        = Үндэһэнэй дуулал<br />(قومی ترانہ ''Кауми Тарана'')<ref>{{cite web|title=National Symbols and Things of Pakistan|url=http://www.pakistan.gov.pk/gop/index.php?q=aHR0cDovLzE5Mi4xNjguNzAuMTM2L2dvcC8uL2ZybURldGFpbHMuYXNweD9vcHQ9bWlzY2xpbmtzJmlkPTQx|work=Government of Pakistan|accessdate=27 May 2014}}</ref>
<!-- |Аудио=-->
|засаглалай_хэлбэри       = [[Бүгэдэ найрамдаха улас]]
|газарай_зураг                   = Pakistan (orthographic projection).svg
|албан_ёһоной_хэлэн                    = [[Урду хэлэн]], [[Англи хэлэн]]
|үндэһэ_язгуур                  =
|үндэс_язгуур_он               = 
|sovereignty_note = [[Ехэ Британи]]һаа
|ниислэл_хото            = [[Исламабад]]
|хамагай_ехэ_хото               =
|тэргүүнэй_класс1          = [[Юрэнхылэгшэ]]
|тэргүүнэй_класс2          = [[Юрэнхы сайд]]
|тэргүүнэй_нэрэ1                = Мамнун Хусейн
|тэргүүнэй_нэрэ2                = Наваз Шариф
|газар_нютаг_км2             = 803 940 км²
|нутгийн_талбайгаарх_эрэмбэ_дэс  =34
|уһанай_процент            = 3,1 %
|хүн_амай_тоосоо              = {{increase}} 188 444 000
|хүн_амын_тоогоор_эрэмбэ_дэс   =6
|хүн_амын_тооллого             =
|хүн_ам_тоолсон_он             =
|хүн_амын_тооллого_эрэмбэ_тоологдсоноор  =
|хүн_амын_нягтрал_нэгж_км2     = 224,9
|хүн_амын нягтрал_эрэмбэ_дэс   =55
|ДНБ_ХАЧ                       =[[Америк доллар|$]]482.913 тэрбум<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=564&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=52&pr.y=8|title=Pakistan|publisher=International Monetary Fund|accessdate=21 April 2011}}</ref>
|ДНБ_ХАЧ_он                    =2011
|ДНБ_ХАЧ_эрэмбэ                =
|ДНБ_ХАЧ_Нэг_хүнд              =$2,851<ref name=imf2/>
|ДНБ_ХАЧ_Нэг_хүнд_эрэмбэ       =
|ДНБ_нэрлэсэн                  =$202.831 тэрбум<ref name=imf2/>
|ДНБ_нэрлэсэн_он               =2011
|ДНБ_нэрлэсэн_эрэмбэ           = 
|ДНБ_нэрлэсэн_нэг_хүнд         =$1,197<ref name=imf2/>
|ДНБ_нэрлэсэн_нэг_хүнд_эрэмбэ  =
|ХТББИ                         =31.2
|Илтгэлцүүр_он                 =2005
|Илтгэлцүүр_ангилал            =<span style="color:#fc0;">дундажа</span>
|Илтгэлцүүр_эрэмбэ             =
|ХХИ                           ={{increase}} 0.490<ref name="UN">{{cite web|url=http://en.wikipedia.org/wiki/:List_of_countries_by_Human_Development_Index/Former_reports/2009|title=Human Development Report 2010. Human development index trends: Table 1|publisher=The United Nations|accessdate=25 January 2011}}</ref>
|ХХИ_он                        =2010
|ХХИ_ангилал                   =<span style="color:#fc0;">дундажа</span>
|ХХИ_эрэмбэ                    =125
|мүнгэн_тэмдэгтэ                   = Пакистан рупи
|мүнгэн_тэмдэгтэ_код    = PAK
|интернет_домэйн                   = [[.pk]]
|телефоной_код            = +92
|сагай_бүһэ               = +5
|зүүлтэ                   = 
}}
'''Пакистан''' ({{lang-ur|پاکستان}}), албан ёһоор '''Лалын Бүгэдэ Найрамдаха Пакистан Улас''' ({{lang-ur|اسلامی جمہوریۂ پاکستان}}) болбол [[Урда Ази|Урда]] [[Ази]]ин [[улас|орон]] юм. Баруун талаараа [[Афганистан]], [[Иран]] оронуудтай, зүүн талаараа [[Энэдхэг]]тэй, зүүн хойто талаараа [[Хитад]]тай тус тус хиллэдэг. Урда талаараа [[Аравиин тэнгис]]тэ 1,046 км ута эрьетэй.

Мүнөөгэй Пакистан уласай оршохо газар нютагта эртын [[Инд хүндын эргэншил]], [[Энэдхэг-Грекын хаанта улас]] тогтоножо байһан байна. Энэ газар нютаг [[персүүд]], [[грекүүд]], [[арабууд]], [[түрэгүүд]], [[афганууд]], [[монголшууд]] зэргэ үндэһэтэнүүдтэ уридын түүхэдэ эзэлэгдэжэ байба. Пакистан 1947 он хүрэтэр Британиин ударидалга доорохи Энэдхэгэй хэһэг байгаа. Харин 1947 ондо Мухаммад Али Жиннах ба [[Лалашуудай суулган]]ай ударидаһан, [[Лалын шажан|лалашуудта]] зорюулһан орон байгуулха хүдэлөөнэй үрэ дүндэ Синд, Баруун хойто заагай можо, [[Пенджаб (Пакистан)|Баруун Пенджаб]], [[Балучистан]], [[Бангладеш|Зүүн Бенгал]] можонууд нэгэдэжэ Пакистан улас бүрилдэн тогтохо болоо. 1956 оной Үндэһэн Хууляар Пакистан лалын бүгэдэ найрамдаха улас болсон. 1971 ондо зүүн Пакистанда һалан тусгаарлахаар тэмсэһэнээр [[Бангладеш]] улас бэе даанги байдалаа олобо. Пакистанай түүхэ эдэй засагай үһэлтэ болон сэрэгэй ударидалга, улас түрын тогтоборигүй байдалай үенүүдээр тодорхойлогдоно.

Пакистан улас хүн зоноороо дэлхэйдэ зургаад жагсадаг болон лалын шажантан хүн зоноороо зүбхэн [[Индонези]]ин дараа хоёрто ородог. Энэ улас "Дараагай 11" гэгдэхэ эдэй засагтай оронуудта багтадаг. Пакистан [[Лалын зүблөөн байгуулга]] (''Organization of the Islamic Conference''), Урда Азиин бүһын хамтын ажаллалгын нэгэдэл (''South Asian Association for Regional Cooperation''), Хүгжэжэ бай 8 орон (''Developing 8 Countries''), Эдэй засагай хамтын ажаллалгын байгуулга (''Economic Cooperation Organization'') зэргэ байгуулгануудые анха байгуулһан оронуудай тоондо ороно. Мүн [[НҮБ]], [[Үндэһэтэнүүдэй Хамтын Нүхэрлэл]] (''Commonwealth of Nations''), [[Дэлхэйн худалдаанай байгуулга]], G33 хүгжэжэ бай оронууд (''G33''), G77 хүгжэжэ бай оронууд (''Group of 77'') зэргын гэшүүн болон, [[НАТО]]-гай гэшүүн бэшэ [[АНУ]]-ай шухала холбоотон болон [[атомай зэбсэг]]тэй юм.

== Засаг захиргаанай хубаари ==
{{Image label begin|width={{{width|600}}}|image=Districts and tehsils of Pakistan.png|float={{{float|none}}}}}
{{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.630|y=0.1330|text='''[[Гилгит-Балтистан]]'''}}
{{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.660|y=0.2020|text='''[[Азад Кашмир]]'''}}
{{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.460|y=0.2900|text='''[[Обог аймагуудай газар]]'''}}
{{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.280|y=0.4900|text='''[[Белуджистан (Пакистан)|Белуджистан]]'''}}
{{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.550|y=0.3900|text='''[[Пенджаб (Пакистан)|Пенджаб]]'''}}
{{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.450|y=0.5900|text='''[[Синд]]'''}}
{{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.520|y=0.1770|text='''[[Хайбер-Пахтунхва]]'''}}
{{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.610|y=0.2290|text='''[[Исламабад]]'''}}
{{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.210|y=0.2900|text=[[Афганистан]]}}
{{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.100|y=0.4900|text=[[Иран]]}}
{{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.750|y=0.0600|text=[[БНХАУ]]}}
{{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.750|y=0.5900|text=[[Энэдхэг]]}}
{{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.230|y=0.6500|text=[[Аравиин тэнгис]]}}
{{Image label end}}

=== Можонууд ===
{| class="wikitable sortable"
|-
|-align="center" bgcolor="#CCCCCC"
|+
! |№
! |Можо
! |Засаг захиргаанай түб
! |Түлэб
! |Талмай<ref>[http://www.infopak.gov.pk/BasicFacts.aspx Information of Pakistan<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>,<br />км²
! |Хүн зон<ref>[http://www.observingliberalpakistan.blogspot.fr/2012/03/census-preliminary-pakistan-population.html<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><ref>[http://www.citypopulation.de City Population — Statistics & Maps of the Major Cities, Agglomerations & Administrative Divisions for all Countries of the World<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>,<br />чел. (2011)
! |Хүн зоной нягтарал,<br />хүн/км²
|-----
| 1
| [[Белуджистан (Пакистан)|Белуджистан]]
| [[Кветта]]
| можо
| align="right" |347 190
| align="right" |13 162 222
| align="right" |37,91
|-----
| 2
| [[Хайбер-Пахтунхва]]
| [[Пешавар]]
| можо
| align="right" |74 521
| align="right" |26 896 829
| align="right" |360,93
|-----
| 3
| [[Пенджаб (Пакистан)|Пенджаб]]
| [[Лахор]]
| можо
| align="right" |205 344
| align="right" |91 379 615
| align="right" |445,01
|-----
| 4
| [[Синд]]
| [[Карачи]]
| можо
| align="right" |140 914
| align="right" |55 245 497
| align="right" |392,05
|-----
| 5
| [[Холбооной ниислэлэй нютаг дэбисхэр (Пакистан)|Холбооной ниислэлэй нютаг дэбисхэр]]
| [[Исламабад]]
| холбооной можо
| align="right" |906
| align="right" |1 151 868
| align="right" |1269,98
|-----
| 6
| [[Холбоонһоо захиргадаг нютаг дэбисхэр]]
| [[Пешавар]]
| холбооной нютаг дэбисхэр
| align="right" |27 220
| align="right" |4 452 913
| align="right" |163,60
|-----
| 7
| [[Азад Кашмир]]
| [[Музаффарабад]]
| Пакистанай Кашмирай нютаг дэбисхэр
| align="right" |11 639
| align="right" |3 631 224
| align="right" |311,99
|-----
| 8
| [[Гилгит-Балтистан]]
| [[Гилгит]]
| Пакистанай Кашмирай нютаг дэбисхэр
| align="right" |72 520
| align="right" |1 155 755
| align="right" |15,94
|- style="background: #CCC;"
|   ||Всего||   ||   ||880 254<sup>1)</sup>||197 075 923||223,89
|-
| colspan=9 bgcolor="#ffffff" |<sup>1)</sup>[[Джамму ба Кашмир]]ай нютаг дэбисхэр.
|+
|}

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

{{Ази}}

[[Категори:Ази]]