# Сыма Цянь
Сыма Цянь (МЭҮ 145 гү, али 135 он — МЭҮ 86 он) — Хитад түүхэ тухай «Ши цзи» (хилбар Хитад: 史记; уламж Хитад: 史記; пиньинь: Shǐjì, «Түүхын бэшэгүүд») гэһэн номые бэшэһэн эртын Хитад түүхэшэн. Хань гүрэнэй ордоной Сыма Тань түүхэшэнэй бүлэдэ Лунмынь хажууда түрэһэн (оршон үеын Шэньси можын Ханьчэн сомон). Эдир наһандаа Сыма Цянь олоор аяншалжа, абадаа Хань гүрэнэй газар нютагуудай түүхэ тухай материал суглуурха туһалаа. Абынгаа үхэһэнэй һүүлдэ, МЭҮ 108 ондо Сымя Цянь ордоной түүхэшэнэй тушаалые залгамжалба. МЭҮ II зуун жэлэй һүүлшын арбаад онуудта Сыма Цянь Хитад түүхын материалнуудые ангилалаад систематизировалба. Сыма Цянь улас ороноор гушаад жэл хэрэн һалирһан болоод хүннүтэй байлдаһан жанжанииешье дахан ябадаг байһан. Хардагдаһан Ли Лин жанжаниие эзэн хаанай урда хамгаалхын тула зэмэлэгдэһэн байгаад, хүнгэлэн тайган болгохо ялые шиидхэн хүлеэбэ. Хожомынь дахин эзэн хаанай албанда дуудагдажа, эзэн хаанай канцеляриин түрүүлэгшэ болобо. Тэрэ үедэ Сыма Цянь «Ши цзи» номоо түгэсэбэ. Домогой Шара хаанһаа эхилэн Хань уласай У хаан болотор түүые 130 бүлэг 526 мянган дүрсэ үзэгөөр эмхилэн бэшэбэ. Тэрэ мүн одон ороншо байһан болон түүхые соёл, эдэй засаг, олон талаһаа бэшэһэниинь хожом Солонгос, Японой түүхэн бэшэгтэ нүлөөлбэ.
|  | «Сыма Цянь» үгүүлэл хадаа Википедидэ заатагүй байха 1000 эгээн шухала үгүүлэлнүүдэй нэгэн юм. Энэниие дэлгэрэнгы болгожо туһалалсажа хайрлыт! |


Сыма Цянь
{{Алдартай хүн
 | нэрэ              = Сыма Цянь
 | уугуул_нэрэ   = 司馬遷
 | зураг      = Sima_Qian_(painted_portrait).jpg
 | тайлбар = 
 | түрэһэн_нэрэ =
 | түрэһэн_үдэр    = 
 | түрэһэн_газар   = [[Хэцзинь|Лунмэнь]], [[Хань улас]]
 | наһа_бараһан_үдэр      = 
 | наһа_бараһан_газар     = 
 | ажал_үйлэ        = [[түүхэ]]шэн
 | иргэн      = [[Хитад]]
 | ажал_хэһэн_саг  = 
 | һургалта            = 
 | хэб_маяг             = 
 | шагнал          = 
 | гар    =
}}
'''Сыма Цянь''' ({{МЭҮ}} 145 гү, али 135 он — {{МЭҮ}} 86 он) — Хитад түүхэ тухай «Ши цзи» ({{zh-stp|s=史记|t=史記|p=Shǐjì}}, «Түүхын бэшэгүүд») гэһэн номые бэшэһэн эртын [[Хитад]] [[түүхэ]]шэн. [[Хань улас|Хань гүрэнэй]] ордоной Сыма Тань түүхэшэнэй бүлэдэ [[Лунмынь]] хажууда түрэһэн (оршон үеын [[Шэньси]] можын [[Ханьчэн]] сомон). Эдир наһандаа Сыма Цянь олоор аяншалжа, абадаа Хань гүрэнэй газар нютагуудай түүхэ тухай материал суглуурха туһалаа. Абынгаа үхэһэнэй һүүлдэ, {{МЭҮ}} 108 ондо Сымя Цянь ордоной түүхэшэнэй тушаалые залгамжалба. {{МЭҮ}} II зуун жэлэй һүүлшын арбаад онуудта Сыма Цянь Хитад түүхын материалнуудые ангилалаад систематизировалба. Сыма Цянь улас ороноор гушаад жэл хэрэн һалирһан болоод [[хүннү]]тэй байлдаһан жанжанииешье дахан ябадаг байһан. Хардагдаһан [[Ли Лин (Хань уласай жанжан)|Ли Лин]] жанжаниие эзэн хаанай урда хамгаалхын тула зэмэлэгдэһэн байгаад, хүнгэлэн тайган болгохо ялые шиидхэн хүлеэбэ. Хожомынь дахин эзэн хаанай албанда дуудагдажа, эзэн хаанай канцеляриин түрүүлэгшэ болобо. Тэрэ үедэ Сыма Цянь «Ши цзи» номоо түгэсэбэ. Домогой [[Шара хаан]]һаа эхилэн Хань уласай [[У хаан]] болотор түүые 130 бүлэг 526 мянган дүрсэ үзэгөөр эмхилэн бэшэбэ. Тэрэ мүн одон ороншо байһан болон түүхые соёл, эдэй засаг, олон талаһаа бэшэһэниинь хожом [[Солонгос]], [[Япон]]ой түүхэн бэшэгтэ нүлөөлбэ.

{{1000 үгүүлэл}}

[[Категори:Түүхэшэд]]
[[Категори:Хитадай түүхэ]]