# Тегеран
Тегеран (Перс تهران‎‎, Теһран), Иранай ниислэл хото. Эльбурс уулын нюрганай хормойгоор 1100-1300 метрын үндэртэ байрлана. Тегеран останай (можын) засаг захиргаанай түб. 8 778 мянган ажаһуугшадтай (2012). Уласхоорондын ниидэхэ онгосын буудал. Тегеранда Иранай ажаүйлэдбэриин бүтэгдэхүүнэй гурбанай нэгэ хуби  бүтээгдэнэ. Машина бүтээлгын, газарай тоһо болбосоруулха, цементын, хүнэһэнэй, бүдэй, химиие үйлэдбэринүүд. Гэрээр ажалладаг үйлэдбэри. Дээдэ һургуулинууд. Театрнууд. Музейнүүд. Магад IX зуунда Рей хотын хажуудахи тосхоноор байгуулагданхай. Түрүүшынхиеэ XII зуунда дурдагдаһан байна. XVIII зуунһаа хойшо Иранай ниислэл хото. Голестан ордон (XVIII-XIX зуун; 1894 онһоо уран һайханай музей), Шахская ба Сепахсалар мечеть сүмэнүүд.
Иранай ехэнхи ажаүйлэдбэринүүд Тегеранда түбөө байрлуулдаг. Ажаүйлэдбэринүүд дотор автомашина, электроникэ, сахилгаан хэрэгсэл, сэрэг армиин зэбсэг, даабуу, элһэн шэхэр, цемент, химиин бүтээгдэхүүн зэргын үйлэдбэрилэл ороно. Эдэһээ гадна хибэс ба мебелиин худалдаанай түб болодог. Тус хотын урда хэһэгтэ газарай тоһо болбосоруулха үйлэдбэри үйлэ ажаллалга эрхэлдэг. 
Тегеран Эльбурс нюрганай хормойдо байрладаг хото болоод автозамай сүлжээнь Баруун Азида түрүүлэгшээр тоосогдодог. Мүн уласайнгаа түмэр замай сүлжээнэй түб юм. Тегеран хото хадаа Исфахан, Шираз, Табриз зэргэ бусад Иранай хотонуудые бодобол харисангы шэнэшье гэһэн олон тооной музей, уралигай түб, ордоной согсолбори, соёлой түбүүдтэй.
XX зуунда Иран даяархи олон хүн Тегеран руу нүүһэн. Дээрэһээ олон үндэһэтэй, олон шажанай хүнүүд Тегеранда амидардаг болон олон тооной лалын (мечеть), христосой (церковь), иудын шажанай (синагого), зороастризмын сүмэнүүд (галай сүмэ) байдаг.

## Зурагууд
- 1930 оной гудамжа
- «Азади» (Эрхэ сүлөөгэй) талмай
- Саһа ороһоной һүүлдэ
- Дугааарлаһан 22 дүүргэ
- Сэсэрлигтэ хүреэлэн
- «Азади» сэнгэлдэхи хүреэлэн
- Замай хүдэлөөн (2006 он)
- Худалдаанай гудамжа

|  | «Тегеран» үгүүлэл хадаа Википедидэ заатагүй байха 1000 эгээн шухала үгүүлэлнүүдэй нэгэн юм. Энэниие дэлгэрэнгы болгожо туһалалсажа хайрлыт! |


Тегеран
{{Нютаг
|нэрэ                    = Тегеран хото<br />{{mongolUnicode|ᠲᠸᠾᠷᠠᠨ<br /> ᠬᠣᠲᠠ|v}}
|албан_нэрэ                    =
|type       = Хото
|анхаарха_нэрэ           = تهران
|image_flag             =
|flag_size              = 
|image_seal             =
|seal_size              = 60px
|image_skyline          = Aerial View of Tehran 26.11.2008 04-35-03.JPG
|image_map              = 
|map_size            = 
|map_caption            = 
|улас_эсбэл                 = Улас орон
|али_улас_эсбэл             = {{flagcountry|Iran}}
|нэгэдүгээр_зэрэгэй_нэгэжэ    =Можо
|нэгэдүгээр_зэрэгэй_нютаг   = Тегеран
|хоёрдугаар_зэрэгэй_нэгэжэ   = 
|хоёрдугаар_зэрэгэй_нютаг  =
|гурбадугаар_зэрэгэй_нэгэжэ  = 
|гурбадугаар_зэрэгэй_нютаг = 
|нютагай_түбые_юу_гэхэ     = 
|нютагай_түб               = 
|газар_нютаг            = 707 км²
|газарай_байса            = 
|хүн_ама                 = 8 778 535 хүн (2012)
|нягтрал            = 10 мянган хүн/км²
|даргые_юу_гэхэ          = Хотын дарга
|даргын_нэрэ             = Мохаммед Багер Галибаф
|түүхын_он              = Түрүүшын дурадхалга
|түүхын_үйлэ             = 12 зуун
|utc_offset             = +3
|website                = [http://www.tehran.ir/ tehran.ir/] <small>(персээр)</small>
|тэмдэглэл              = 
}}
'''Тегеран''' ({{lang-fa|تهران}}, '''Теһран'''), [[Иран]]ай ниислэл хото. [[Эльбурс]] уулын нюрганай хормойгоор 1100-1300 метрын үндэртэ байрлана. Тегеран останай (можын) засаг захиргаанай түб. 8 778 мянган ажаһуугшадтай (2012). Уласхоорондын ниидэхэ онгосын буудал. Тегеранда Иранай ажаүйлэдбэриин бүтэгдэхүүнэй гурбанай нэгэ хуби  бүтээгдэнэ. Машина бүтээлгын, газарай тоһо болбосоруулха, цементын, хүнэһэнэй, бүдэй, химиие үйлэдбэринүүд. Гэрээр ажалладаг үйлэдбэри. Дээдэ һургуулинууд. Театрнууд. Музейнүүд. Магад IX зуунда Рей хотын хажуудахи тосхоноор байгуулагданхай. Түрүүшынхиеэ XII зуунда дурдагдаһан байна. XVIII зуунһаа хойшо Иранай ниислэл хото. Голестан ордон (XVIII-XIX зуун; 1894 онһоо уран һайханай музей), Шахская ба Сепахсалар мечеть сүмэнүүд.

Иранай ехэнхи ажаүйлэдбэринүүд Тегеранда түбөө байрлуулдаг. Ажаүйлэдбэринүүд дотор [[автомашина]], [[электроникэ]], [[сахилгаан хэрэгсэл]], [[сэрэгэй зэбсэг|сэрэг армиин зэбсэг]], [[даабуу]], [[элһэн шэхэр]], [[цемент]], [[химиин бүтээгдэхүүн]] зэргын үйлэдбэрилэл ороно. Эдэһээ гадна [[хибэс]] ба [[мебель|мебелиин]] худалдаанай түб болодог. Тус хотын урда хэһэгтэ [[газарай тоһон|газарай тоһо]] болбосоруулха үйлэдбэри үйлэ ажаллалга эрхэлдэг. 

Тегеран Эльбурс нюрганай хормойдо байрладаг хото болоод [[автозам]]ай сүлжээнь Баруун Азида түрүүлэгшээр тоосогдодог. Мүн уласайнгаа түмэр замай сүлжээнэй түб юм. Тегеран хото хадаа [[Исфахан]], [[Шираз]], [[Табриз]] зэргэ бусад Иранай хотонуудые бодобол харисангы шэнэшье гэһэн олон тооной [[музей]], уралигай түб, ордоной согсолбори, соёлой түбүүдтэй.

XX зуунда Иран даяархи олон хүн Тегеран руу нүүһэн. Дээрэһээ олон үндэһэтэй, олон шажанай хүнүүд Тегеранда амидардаг болон олон тооной [[лалын шажан|лалын]] (''мечеть''), [[Христосой шажан|христосой]] (''церковь''), [[Иудаизм|иудын шажанай]] (''синагого''), [[зороастризм]]ын сүмэнүүд (''галай сүмэ'') байдаг.

==Зурагууд==
<gallery widths="150px" heights="130px">
Файл:Tehran1930.jpg|1930 оной гудамжа
Файл:Azadi Square & Azadi Tower, aerial view 1971.jpg|«Азади» (Эрхэ сүлөөгэй) талмай
Файл:Tochal-Tehran.jpg|Саһа ороһоной һүүлдэ
Файл:Tehran municipality (Croatian).png|Дугааарлаһан 22 дүүргэ
Goft-O-go park in Tehran.jpg|Сэсэрлигтэ хүреэлэн
Azadistadium tehran iran.jpg|«Азади» сэнгэлдэхи хүреэлэн
Traffic tehran.jpg|Замай хүдэлөөн (2006 он)
Iran 012.jpg|Худалдаанай гудамжа
</gallery>

[[Категори:Иран]]
[[Категори:Азиин ниислэлнүүд]]

{{1000 үгүүлэл}}