# Бороо
Бороо (ᠪᠣᠷᠤᠭᠠᠨ) гээшэ агаарай шииг нойтоной ууршан үүлэнһөө унаһан уһан дуһалнууд; шиигэй нэгэ түрэл болоод агаар мандалдахи уһанай уурал конденсацилгдан, газарай гадаргуу руу бууха үзэгдэл юм. Борооной бүхы дуһалнууд газарай гадаргууда хүрэдэггүй болон заримынь унаха ябасадаа ууршан уһанай уурал болон хубирха ба халуун, хуурай сүлдэ борооной бүхы дуһалнууд газарта хүрэлгүй ууршахашье бии.

## Шэнжэ шанар
Борооной жаахан дуһалнууд бүмбэлиг хэлбэритэй байха ба дуһалай хэмжээ томроходо уг дуһалай (бүмбэлигэй) доодо талань хабтагай, дээдэ талань бүмбэгэр хэлбэритэй, бүри томо хэмжээнэй дуһалнууд шүхэр хэлбэритэй болоно. 
Борооной дуһалай хэлбэриие Филипп Ленард 1898 ондо шудалжа, 2 мм-һээ бага хэмжээтэй дуһалнууд бүмбэлиг, 5 мм диаметр оршомынь хөөһэн бообо хэлбэритэй, 5 мм-һээ дээшэ хэмжээтэйнь тогтоборигүй болодогые тогтооһон байна. Борооной дуһалнууд дундажаар 1 - 2 мм хэмжээтэй байна. Дэлхэй дээрэ эгээн томо борооной дуһал 2004 ондо Бразил ба Маршаллай арал дээрэ ороһон борооной үедэ тэмдэглэгдэһэн ба дуһалай хэмжээ 10 мм-һээ дабаһан байна. 
Борооной дуһалнуудай унаха хурдан дуһалай хэмжээһээ хамаарха ба далайн нюруутай тэнсүү үндэртэ, һалхигүй тохёолдолдо 0.5 мм диаметртэй дуһал 2 м/сек хурдатайгаар, харин 5 мм хэмжээтэй дуһал 9 м/сек хурдатайгаар унана.
Ехэнхи тохёолдолдо борооной уһанай pH  6 оршом байна. Энэнь агаардахи нүүрһэнтүрэгшын дабхар эһэл pH-эй хэмжээе бууруулна. pH-эй хэмжээ 5.6-һаа бага тохёолдолдр хүшэллиг бороо гэжэ нэрлэнэ.

Бороо
[[File:Rain-on-Thassos.jpg|thumb|upright=1.4|[[Греци]]дэхи бороо.]]
'''Бороо''' ({{mongolUnicode|ᠪᠣᠷᠤᠭᠠᠨ|h}}) гээшэ [[агаар]]ай шииг нойтоной ууршан [[үүлэн|үүлэнһөө]] унаһан [[уһан]] дуһалнууд; шиигэй нэгэ түрэл болоод [[агаар мандал]]дахи уһанай уурал конденсацилгдан, газарай гадаргуу руу бууха үзэгдэл юм. Борооной бүхы дуһалнууд газарай гадаргууда хүрэдэггүй болон заримынь унаха ябасадаа ууршан [[уһан]]ай уурал болон хубирха ба халуун, хуурай [[сүл]]дэ борооной бүхы дуһалнууд газарта хүрэлгүй ууршахашье бии.

== Шэнжэ шанар ==
[[Файл:Rain cloud swifts creek 0107.jpg|thumb|250px|Аадар бороо, [[Австрали]]]]
[[Файл:Rain in Kolkata.jpg‎|thumb|right|250px|Борооной дуһалнууд, [[Энэдхэг]], [[Колката]] хото]]
Борооной жаахан дуһалнууд бүмбэлиг хэлбэритэй байха ба дуһалай хэмжээ томроходо уг дуһалай (бүмбэлигэй) доодо талань хабтагай, дээдэ талань бүмбэгэр хэлбэритэй, бүри томо хэмжээнэй дуһалнууд шүхэр хэлбэритэй болоно<ref>http://www.ems.psu.edu/~fraser/Bad/BadRain.html </ref>. 
Борооной дуһалай хэлбэриие Филипп Ленард 1898 [[он]]до шудалжа, 2 [[метр|мм]]-һээ бага хэмжээтэй дуһалнууд бүмбэлиг, 5 [[метр|мм]] диаметр оршомынь хөөһэн бообо хэлбэритэй, 5 [[метр|мм]]-һээ дээшэ хэмжээтэйнь тогтоборигүй болодогые тогтооһон байна. Борооной дуһалнууд дундажаар 1 - 2 мм хэмжээтэй байна. [[Дэлхэй]] дээрэ эгээн томо борооной дуһал 2004 [[он]]до [[Бразил]] ба [[Маршаллай арал]] дээрэ ороһон борооной үедэ тэмдэглэгдэһэн ба дуһалай хэмжээ 10 мм-һээ дабаһан байна. 

Борооной дуһалнуудай унаха [[хурдан]] дуһалай хэмжээһээ хамаарха ба [[далай]]н нюруутай тэнсүү үндэртэ, [[һалхин|һалхигүй]] тохёолдолдо 0.5 мм диаметртэй дуһал 2 м/сек хурдатайгаар, харин 5 [[метр|мм]] хэмжээтэй дуһал 9 м/сек хурдатайгаар унана<ref>http://www.wonderquest.com/falling-raindrops.htm</ref>.

Ехэнхи тохёолдолдо борооной уһанай [[pH]]  6 оршом байна. Энэнь [[агаар]]дахи [[нүүрһэнтүрэгшын дабхар эһэл]] pH-эй хэмжээе бууруулна. pH-эй хэмжээ 5.6-һаа бага тохёолдолдр [[хүшэллиг бороо]] гэжэ нэрлэнэ.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

== Мүн үзэхэ ==
* [[Хүшэллиг бороо]]
* [[Шииг нойтон]]
* [[Саг ууларил]]
* [[Үүлэн]]

== Холбооһон ==
* [http://www.geography-site.co.uk/pages/physical/climate/why%20does%20it%20rain.html What are clouds, and why does it rain?]
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/sci/tech/146120.stm BBC article on the weekend rain effect]
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3893671.stm BBC article on rain-making]
* [http://www.earthsky.org/humanworld/interviews.php?id=49324 Do we have enough fresh water? Johan Rockstrom says we do, if we use it correctly.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081005022003/http://www.earthsky.org/humanworld/interviews.php?id=49324 |date=2008-10-05 }} Earth & Sky interview, discusses capturing rainfall and reducing runoff, partly through conservation tillage.
<!-- interwiki links begin here -->

[[Категори:Сагай уларил]]

{{1000 үгүүлэл}}