# Ямал-Ненец автономито тойрог
Ямал-Ненец автономито тойрог  — Оросой холбоото уласай нютаг можо. Тюмениин можын дүрэм хуулиин ёһоор, Ямал-Ненец автономито тойрог Тюмениин можодо агуулна. Ураалай холбооной тойрогто, Баруун Сибириин эдэй засагай бүһэдэ оруулдаг мүн. Засаг захиргаанай түб — Салехард хото.
1930 оной 12 һарын 10 үдэртэ байгуулһан юм. Талмайнь 769 мянган дүрбэлжэн км. Ажаһуугшадай тоо 534 104 хүн (2016), хотынхид 83,67% ; үндэһэтэнэй бүридэл — ненецүүд (5,9 %), хантынууд (1,9 %), ородууд (61,7 %), татарнууд (5,6%), украиншууд  (9,7%), башкирнууд  (1,7 %).

## Газар зүй
Ямал-Ненец автономито тойрог Баруун-Сибириин тэгшэ газарай хойто зүгтэ байрлажа, Карын тэнгистэ хилэлнэ. Алас Хойто зүгэй нютаг можо болоод, энэнэй нютаг дэбисхэрэй хахадһаа үлүү Туйлай тойрогто байрлана.
769 250 км² талмайтайгаар Оросой 5-дахи томо нютаг можо юм.
Тойрогой дотор Туйлай тойрогһоо 800 км тээшэ, 73°хойто утаригта байрладаг Ямал байна.

### Эдэй засаг
Ямал-Ненец автономито тойрог хадаа Оросой эгээн шухала байгаалиин хиин олзобори, Оросой байгалиин хиин 90% үлүү эндэ үйлэдбэрилэгдэнэ. Тиигээд эндэ Оросой газарай тоһоной 12% үйлэдбэрилэгдэнэ. Тус нютаг можо Оросой эгээн томо компани «Газпромдо» шухала. Мүн «Новатек» – гүрэнэйнгөө хоердохи томо хиин үйлэдбэрилэгшэ – эндэ эдибхитэй байгаад Тарко-Саледэ штаб-квартиратай.

### Сагай бүһэ
Ямал-Ненец автономито тойрог Екатеринбургын саг сагай бүһэдэ байрлана. UTC-һаа +5:00 шэлжэлтэтэй. Москвагай сагһаа тус сагай бүһэ +2 сагай үргэлжын шэлжэлтэтэй байгаад Оросто MSK+2 гэжэ тэмдэглэгдэнэ.

Ямал-Ненец автономито тойрог
{{Оросой холбоото уласай нютаг можо тухай мэдээн
 |BxrNm = Ямал-Ненец автономито тойрог
 |RuNm       = Ямало-Ненецкий автономный округ
 |FSFlag = [[Файл:Flag_of_Yamal-Nenets_Autonomous_District.svg|150px]]
 |FSCoA = [[Файл:Coat_of_Arms_of_Yamal_Nenetsia.svg|80px]]
 |FSCtrWhat  = Засаг захиргаанай түб
 |FSCtrNm    = [[Файл:Coat_of_Arms_of_Salekhard_(Yamal_Nenetsia).png|22px]] [[Салехард]]
 |AreaRnk    = 5-р
 |TotArea    = 769 250 
 |WaterPrcnt = 
 |PopRnk     = 72-р
 |PopQty     = 534 104
 |PopCtDate  = 2016
 |PopDens    = 0,69 
 |FedDistrNm = [[Ураалай холбооной тойрог|Ураалай ХТ]]
 |EcRegNm    = [[Баруун Сибириин эдэй засагай бүһэ|Баруун Сибириин ЭЗБН]]
 |CadNo      = 89
 |HeadTtl    = Амбан сайд
 |HeadNm     = [[Дмитрий Николаевич Кобылкин|Дмитрий Кобылкин]]
 |ViceTtl    = 
 |ViceNm     =
 |LegislTtl  = Хуули тогтохо хуралай<br />түрүүлэгшэ
 |LegislNm   = [[Сергей Миронович Ямкин|Сергей Ямкин
]]
 |MSKS = +2
}}
'''Ямал-Ненец автономито тойрог'''  — [[Оросой холбоото улас]]ай [[Оросой холбоото уласай нютаг можонууд|нютаг можо]]<ref>{{cite web|url=http://www.constitution.ru/10003000/10003000-5.htm|title=Конституция Российской Федерации. Часть{{nbsp}}3. Федеративное устройство|accessdate=2011-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110827094631/http://www.constitution.ru/10003000/10003000-5.htm|archivedate=2011-08-27}}</ref>. [[Тюмениин можо|Тюмениин можын]] дүрэм хуулиин ёһоор, Ямал-Ненец автономито тойрог Тюмениин можодо агуулна<ref>{{Cite web |title=Устав Тюменской области |url=http://www.duma72.ru/ru/legal_principles/ustav/ |accessdate=2016-12-09 |archivedate=2015-09-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923220911/http://www.duma72.ru/ru/legal_principles/ustav/ }}</ref>. [[Ураалай холбооной тойрог]]то, [[Баруун Сибириин эдэй засагай бүһэ]]дэ оруулдаг мүн. Засаг захиргаанай түб — [[Салехард]] хото.

1930 оной 12 һарын 10 үдэртэ байгуулһан юм. Талмайнь 769 мянган дүрбэлжэн км. Ажаһуугшадай тоо 534 104 хүн (2016), хотынхид 83,67% <ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/Popul2016.xls Оценка численности постоянного населения на 1 января 2016 года и в среднем за 2015 год]</ref>; үндэһэтэнэй бүридэл — [[ненецүүд]] (5,9 %), [[хантынууд]] (1,9 %), [[ородууд]] (61,7 %), [[татарнууд]] (5,6%), [[украиншууд]]  (9,7%), [[башкирнууд]]  (1,7 %).

== Газар зүй ==
Ямал-Ненец автономито тойрог [[Баруун-Сибириин тэгшэ газар]]ай хойто зүгтэ байрлажа, [[Карын тэнгис]]тэ хилэлнэ. [[Алас Хойто зүг]]эй нютаг можо болоод, энэнэй нютаг дэбисхэрэй хахадһаа үлүү [[Туйлай тойрог]]то байрлана.

769 250 км² талмайтайгаар Оросой 5-дахи томо нютаг можо юм.

Тойрогой дотор [[Туйлай тойрог]]һоо 800 км тээшэ, 73°хойто утаригта байрладаг [[Ямал хахад арал|Ямал]] байна.

=== Эдэй засаг ===
Ямал-Ненец автономито тойрог хадаа Оросой эгээн шухала [[байгаалиин хии]]н олзобори, Оросой байгалиин хиин 90% үлүү эндэ үйлэдбэрилэгдэнэ. Тиигээд эндэ Оросой газарай тоһоной 12% үйлэдбэрилэгдэнэ.<ref name="kommersant">{{cite web|url=http://www.kommersant.com/p-30/r_373/Yamalo-Nenets_Autonomous_Area/|title=Yamalo-Nenets Autonomous Area|date=2004-03-05|publisher=Kommersant|accessdate=2009-08-26|archivedate=2009-09-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090907082621/http://www.kommersant.com/p-30/r_373/Yamalo-Nenets_Autonomous_Area/}}</ref> Тус нютаг можо Оросой эгээн томо компани «[[Газпром]]до» шухала. Мүн «[[Новатек]]»&nbsp;– гүрэнэйнгөө хоердохи томо хиин үйлэдбэрилэгшэ&nbsp;– эндэ эдибхитэй байгаад [[Тарко-Сале]]дэ штаб-квартиратай.

=== Сагай бүһэ ===
[[File:Map_of_Russia_-_Yekaterinburg_time_zone.svg|50px|left]]
Ямал-Ненец автономито тойрог [[Екатеринбург]]ын саг сагай бүһэдэ байрлана. UTC-һаа +5:00 шэлжэлтэтэй. [[Москва]]гай сагһаа тус сагай бүһэ +2 сагай үргэлжын шэлжэлтэтэй байгаад Оросто MSK+2 гэжэ тэмдэглэгдэнэ.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

[[Категори:Ямал-Ненец автономито тойрог]]