# Вольтер
Вольтер (француз: Voltaire), жэнхэни нэрэ ба обог Мари Франсуа Аруэ (француз: François Marie Arouet; 1694—1778), Франциин зохёолшо ба философ-гэгээрүүлэгшэ, Петербургын ЭУА-иин жэнхэни хари хүндэтэ гэшүүн (1746). Залуу Вольтерэй уянгын шүлэгүүд эпикурэй сэдэлгээр дүүрэн, абсолютизмда эсэргүү шүүмжэлэлые агуулна. Бэеэ хүсэһэн үргэлжэлһэн зохёолынь сэдэб ба жанраар элдэб: «Макромегас» (1752), «Кандид гү, али оптимизм» (1759), «Cэхэ зантай хүн» (1767) гүн ухаанай үгүүлгэнүүд,  «Брут» (1731), «Танкред» (1761 хэблэһэн) классицизмын маягай трагединүүд, хошогнолой шүлэгүүд («Орлеанай охин», 1735, 1755 хэблэгдэһэн), сэтгүүл зүйн элидхэл, түүхын зохёолнууд. Вольтерэй үйлэ ажаллалга шажанай фанатизмда эсэргүү тэмсэлтэй, абсолютис (хизааргүй хаанта засагай) системэдэ эсэргүү шүүмжэлэлтэй, соел эргэншэлэй гэмтэй холбоотой: «Гүн ухаанай бэшэгүүд» (1733), «Гүн ухаанай толи» (1764—1769). XVIII зуунай һүүлэй Франциин хубисхалай үзэл онолой бэлэдхэлдэ ехэ үүргэ гүйсэдхэбэ. Оросто вольтерианизм нэрэтэй онолой (һүнэһэн һанаанай эрхэ сүлөө, энэ тоодо шажанай эрхэ сүлөө, авторитедэй унагаахын пафос, ёгто) тараалга холбоотой байна.

## Зохёолнууд
- «Задиг» (Zadig ou la Destinée, 1747)
- «Микромегас» (Micromégas, 1752)
- «Кандид» (Candide, ou l’Optimisme, 1759)
- «Тэсэбэри тухай судар» (Traité sur la tolérance, 1763)
- «Эхэнэрнүүд юундэ дуратай» (Ce qui plaît aux dames, 1764)
- «Гүн ухаанай толи» (Dictionnaire philosophiques, 1764)
- «Cэхэ зантай хүн» (L’Ingénu, 1767)
- «Вавилоной принцессэ» (La Princesse de Babylon, 1768)
- «Гүн ухаанай бэшэгүүд» (1733)
- «Гүн ухаанай толи» (1764—1769)

|  | «Вольтер» үгүүлэл хадаа Википедидэ заатагүй байха 1000 эгээн шухала үгүүлэлнүүдэй нэгэн юм. Энэниие дэлгэрэнгы болгожо туһалалсажа хайрлыт! |

1. ↑  Voltaire
2. ↑  Архив изобразительного искусства — 2003.
3. 1 2  François Marie dit VOLTAIRE Arouet / под ред. (not translated to ru), Р. Матис — 2009.
4. ↑  LIBRIS — Национальная библиотека Швеции, 2017.
5. ↑  Краткая литературная энциклопедия — М.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 1.
6. ↑  SNAC — 2010.
7. ↑  Itaú Cultural (unspecified title) — São Paulo: Itaú Cultural, 2001. — ISBN 978-85-7979-060-7
8. ↑  Энциклопедия Брокгауз
9. ↑  Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968.


Вольтер
{{Алдартай хүн
|нэрэ = Вольтер
|уугуул_нэрэ = Voltaire
|зураг = Nicolas de Largillière, François-Marie Arouet dit Voltaire (vers 1724-1725) -002-transparent.png
|image_caption = Никола де Ларжильерэй зураһан хүрэг
|ажал_үйлэ = [[уран зохёол]]шо, философ-гэгээрүүлэгшэ
|түрэһэн_нэрэ = Франсуа Мари Аруэ
|түрэһэн_үдэр = 
|түрэһэн_газар = [[Парис]]
|иргэн = [[File:Pavillon_royal_de_France.svg|20px]] [[Франци]]
|наһа_бараһан_үдэр = 
|наһа_бараһан_газар = [[Парис]]
|ажал_хэһэн_саг  = [[Гэгээрэлэй үе|гэгээрэл]], [[классицизм]]
|нүхэр = 
|һургалта = 
|хүүгэд =
|шагнал = 
|гар    = 
}}
'''Вольтер''' ({{Lang-fr|Voltaire}}), жэнхэни нэрэ ба обог '''Мари Франсуа Аруэ''' ({{Lang-fr|François Marie Arouet}}; 1694—1778), Франциин зохёолшо ба философ-[[Гэгээрэлэй үе|гэгээрүүлэгшэ]], [[Оросой Эрдэм Ухаанай Академи|Петербургын ЭУА-иин]] жэнхэни хари хүндэтэ гэшүүн (1746). Залуу Вольтерэй уянгын шүлэгүүд эпикурэй сэдэлгээр дүүрэн, абсолютизмда эсэргүү шүүмжэлэлые агуулна. Бэеэ хүсэһэн үргэлжэлһэн зохёолынь сэдэб ба жанраар элдэб: «Макромегас» (1752), «Кандид гү, али оптимизм» (1759), «Cэхэ зантай хүн» (1767) гүн ухаанай үгүүлгэнүүд,  «Брут» (1731), «Танкред» (1761 хэблэһэн) [[классицизм]]ын маягай трагединүүд, хошогнолой шүлэгүүд («Орлеанай охин», 1735, 1755 хэблэгдэһэн), сэтгүүл зүйн элидхэл, түүхын зохёолнууд. Вольтерэй үйлэ ажаллалга шажанай [[фанатизм]]да эсэргүү тэмсэлтэй, абсолютис (хизааргүй хаанта засагай) системэдэ эсэргүү шүүмжэлэлтэй, соел эргэншэлэй гэмтэй холбоотой: «Гүн ухаанай бэшэгүүд» (1733), «Гүн ухаанай толи» (1764—1769). XVIII зуунай һүүлэй [[Франциин хубисхал]]ай үзэл онолой бэлэдхэлдэ ехэ үүргэ гүйсэдхэбэ. Оросто вольтерианизм нэрэтэй онолой (һүнэһэн һанаанай эрхэ сүлөө, энэ тоодо шажанай эрхэ сүлөө, авторитедэй унагаахын пафос, ёгто) тараалга холбоотой байна.

== Зохёолнууд ==
* «Задиг» (''Zadig ou la Destinée'', 1747)
* «Микромегас» (''Micromégas'', 1752)
* «Кандид» (''Candide, ou l’Optimisme'', 1759)
* «Тэсэбэри тухай судар» (''Traité sur la tolérance'', 1763)
* «Эхэнэрнүүд юундэ дуратай» (''Ce qui plaît aux dames'', 1764)
* «Гүн ухаанай толи» (''Dictionnaire philosophiques'', 1764)
* «Cэхэ зантай хүн» (''L’Ingénu'', 1767)
* «Вавилоной принцессэ» (''La Princesse de Babylon'', 1768)
* «Гүн ухаанай бэшэгүүд» (1733)
* «Гүн ухаанай толи» (1764—1769)

{{1000 үгүүлэл}}

[[Категори:Франциин зохёолшод]]
[[Категори:Франциин гүн ухаантад]]