# Москва
Москва (ород: Москва) — Оросой холбоото уласай ниислэл хото юм. Нютаг дэбисхэр засаг захиргаанай хубаариар ямар нэгэн можодо хамаархагүйгээр шууд холбооной этгээд боложо, Түб холбооной тойрог, хэды хамаардаггүйшье Москва можо хоёрын түб гэгдэнэ. Москвагай метро (ород: Московский метрополитен) 2010 оной байдалаар 12 шугам, 182 үртөөтэй. 1935 ондо 5 һарын 15-да нээгдэһэн байна. 2010 оной тоололгын дүнгээр 11,503,501 хүн хотодо ажаһуудаг. Ородой Уласай болон Европын тэргүүн ехэ, дэлхэйн эгээ ехэ хотонуудай нэгэ болоно.
Зүүн Европын тэгшэ талын түб хэһэгтэ Москва голой эрьедэ байршаһан. Ородой эзэнтэ гүрэнһээ бусад Москвагай гүнта улас, Ородой царьта улас, Зүблэлтэ Ород, Зүблэлтэ Холбооной гэхэ уридын дүрбэн уласай ниислэл байһан түүхтэй.
Европо түби дэхэ хамагай томо хотодо тоосогдодог болоод газар нютагань дэлхэйдэ дээгүүртэ жагсана. Москва уласынхаа улас түрэ, эдэй засаг, шажан, санхүү, болбосорол, тээбэриин түб юм.
РФ-иин юрэнхылэгшын оршон һуудаг газар болохо Кремль мүн эндэ оршодог. Москва эдэй засагай томохон түб болоод дэлхэйдэ тэрбумтанайнгаа тоогоор тэргүүлдэг. 2007 ондо амидархад хамагай ехэ үртэгтэй хотоор хоёр дахи жэлдээ шалгараа. Маша олон шэнжэлхэ ухаанай хүрээлэн, болбосорол, тамирай байгуулалтай. Москвада маша нарын зохёон байгуулалтай тээбэрэй системэ үйлэ ажаллагаа ябуулдаг болоод үүнэй дотор уран барилга, зурагаараа алдартай дэлхэйн хамагай ехэ ашаалалтай метро байрладаг юм.

## Тамир

### ЦСКА Москва
Ородой Москва хүлбүмбэгэй баг.

### Спартак Москва
Ородой Москвагай хүлбүмбэгэй бүлгэм.

Москва
{{Нютаг
|албан_нэрэ                    = Москва хото
|type       = холбооной шухала зэргын хото
|анхаарха_нэрэ           = {{lang-ru|город Москва}}
|image_flag             = Flag of Moscow, Russia.svg
|flag_size              = 140px
|image_seal             = Coat of Arms of Moscow.svg
|seal_size              = 80px
|image_skyline          = Moscow collage new (2012) lite.jpg
|image_map              = Moscow in Russia (special marker).svg
|map_caption            = Ород орон дахи Москва хото
|latd= 55|latm= 45|lats= 21|latNS=N
|longd= 37|longm= 37|longs= 04|longEW=E
|улас_эсбэл                 = Улас орон
|али_улас_эсбэл             = {{flagicon|RUS}} [[Оросой холбоото улас|ОХУ]]
|нэгэдүгээр_зэрэгэй_нэгэжэ    = Уласай хото
|нэгэдүгээр_зэрэгэй_нютаг   = [[Файл:Flag of Moscow, Russia.svg|22px]] '''Москва'''
|хоёрдугаар_зэргээй_нэгэжэ   = Хороо (12)
|хоёрдугаар_зэргээй_нютаг  = Нэрэ бүхы 12 хороотой.
|гурбадугаар_зэргээй_нэгэжэ  = 
|гурбадугаар_зэргээй_нютаг = 
|нютагай_түбые_юу_гэхэ     = 
|нютагай_түб               = 
|газар_нютаг            = 2550 км²
|газарай_байса            = д.т.д. 118—255 м
|хүн_ама                 = 2012 ондо {{increase}}11,612,943 хүн
|хүн_ама_үмэнэхэ           = 
|хүн_ама_тоол            = 
|хүн_ама_тоос            = 
|хүн_ама_бүүгэнэрэл       = 15,512,000 хүн 
|нягтрал            = 4554.1 хүн/км²
|арад_түмэн              = 91.6% - [[ородууд|ород]], 1.4% - [[украиншууд|украина]],<br/>1.4% - [[татар үндэһэтэн|татар]], 1.3% - [[армен үндэһэтэн|армен]]
|сугаараа               = Москвагайхан
|даргые_юу_гэхэ          = Хотын дарга
|даргын_нэрэ             = Сергей Собянин
|түүхын_он              = 1147 он
|түүхын_үйлэ             = Анх нэр дурдагдсан
|түүхын_он1             =
|түүхын_үйлэ1            = 
|түүхын_он2             = 
|түүхын_үйлэ2            = 
|байгуулагша            = [[Юрий Долгорукий]]
|сагай_бүһэ             = Москвагай саг
|телефоной_код          = +7 495 (496, 498, 499)
|шууданай_индекс      = 101000—135999
|utc_offset             = +4
|автомашин_дугаар       = 77, 97, 99, 177, 197, 199
|website                = [http://mos.ru/ mos.ru] (оросоор)
|тэмдэглэл              = 
}}
[[File:Sheremetyevo_Intertnational_airport.webm|thumb|right|250px|Москва хотын Шереметьево ниидэхэ буудал]]

'''Москва''' ({{lang-ru|links=no|Москва|r=Moskva|p=mɐskˈva|a=Москва.ogg}}) — [[Оросой холбоото улас]]ай [[ниислэл хото]] юм. Нютаг дэбисхэр засаг захиргаанай хубаариар ямар нэгэн [[можо]]до хамаархагүйгээр шууд [[холбооной этгээд]] боложо, [[Түб холбооной тойрог]], хэды хамаардаггүйшье [[Москва можо]] хоёрын түб гэгдэнэ. Москвагай метро ({{lang-ru|Московский метрополитен}}) 2010 оной байдалаар 12 шугам, 182 үртөөтэй. 1935 ондо 5 һарын 15-да нээгдэһэн байна. 2010 оной тоололгын дүнгээр 11,503,501 хүн хотодо ажаһуудаг.<ref name="2010Census">[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/perepis_itogi1612.htm Федеральная служба государственной статистики (2011). "Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года]</ref> [[Оросой холбоото улас|Ородой Уласай]] болон [[Европо|Европын]] тэргүүн ехэ, дэлхэйн эгээ ехэ хотонуудай нэгэ болоно.<ref>[http://www.citypopulation.de/world/Agglomerations.html Th. Brinkhoff: The Principal Agglomerations of the World, 2011-07-01]</ref>
[[File:Moscow, City May 2010 03.JPG|thumb|250px|Москва]]

[[Зүүн Европын тэгшэ тала|Зүүн Европын тэгшэ талын]] түб хэһэгтэ [[Москва гол]]ой эрьедэ байршаһан. [[Ородой эзэнтэ гүрэн]]һээ бусад [[Москвагай гүнта улас]], [[Ородой царьта улас]], [[Зүблэлтэ Ород]], [[Зүблэлтэ Холбоо]]ной гэхэ уридын дүрбэн уласай ниислэл байһан түүхтэй.

[[Европо]] түби дэхэ хамагай томо хотодо тоосогдодог болоод газар нютагань дэлхэйдэ дээгүүртэ жагсана. Москва уласынхаа [[улас түрэ]], [[эдэй засаг]], [[шажан]], [[санхүү]], [[болбосорол]], [[тээбэри]]ин түб юм.

РФ-иин юрэнхылэгшын оршон һуудаг газар болохо [[Кремль]] мүн эндэ оршодог. Москва эдэй засагай томохон түб болоод дэлхэйдэ тэрбумтанайнгаа тоогоор тэргүүлдэг. 2007 ондо амидархад хамагай ехэ үртэгтэй хотоор хоёр дахи жэлдээ шалгараа. Маша олон [[шэнжэлхэ ухаан]]ай хүрээлэн, [[болбосорол]], тамирай байгуулалтай. Москвада маша нарын зохёон байгуулалтай тээбэрэй системэ үйлэ ажаллагаа ябуулдаг болоод үүнэй дотор уран барилга, зурагаараа алдартай дэлхэйн хамагай ехэ ашаалалтай метро байрладаг юм.<ref>{{Cite web |title=Москва куорат туһунан туһалаах информация |url=https://timescanner.pro/ru/Moscow |accessdate=2021-02-25 |archivedate=2021-02-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210214084947/https://timescanner.pro/ru/Moscow }}</ref>

== Тамир ==
=== ЦСКА Москва ===
{{main|ЦСКА (хүлбүмбэгэй баг, Москва)}}
Ородой Москва [[хүлбүмбэг]]эй баг.
=== Спартак Москва ===
{{main|Спартак (хүлбүмбэгэй баг, Москва)‎}}
Ородой Москвагай [[хүлбүмбэг]]эй бүлгэм.

== Зурагай сомог ==
<gallery> 
Moscow International Business Center.JPG
Moscow tv st.jpg
224th Flight Unit Antonov An-124 over Moscow 6 May 2010.jpg
Krylatskoe-hills.jpg
</gallery>

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

== Холбооһон ==
{{Commonscat|Москва}}
{{Оросой холбоото улас}}
{{1000 үгүүлэл}}

<!-- Categories -->
[[Категори:Москва| ]]
[[Категори:Оросой холбоото уласай захиргаатай хотонууд]]
[[Категори:Саятан хото]]
[[Категори:Европын ниислэлнүүд]]

<!-- Interwikis -->