# Гималайн уула
Һималайн уула (сам. हिमालय, himālaya, «саһата орон») — дэлхэйн эгээн үндэр уулануудай шэлэн юм.
Һималай Түбэдэй үндэрлиг (ара тала), Инд-Гангын нама доро газар (үбэр тал) хоёрой хоорондо байралжа, Түб Азиин уулархаг сүлэрхэг газар, Урда Азиин халуун ороноц сагай уларилта газарые заагалдаг. Тэндэ Балба, Бутан, Пакистан, Хитад (Түбэдэй автомито орон), Энэдхэг гэхэ 5 ороной нютаг һууна.
Һималай Түб болон Урда Азиие бэлшэрлэн 2900 км тухай утатай, 350 км оршом сэмсэгэр нумран тогтоһон. Гималайн уулануудай дундажа үндэр 6 км ба ноён орьёлынь 8848 м үндэр Жомолунгма (Эверест) уула юм. Далайн нюрууһаа дээшэ 8000 метрһээ үндэр найман мянгата 10 орьёлтой.
Һималайһаа баруун тиишэ Каракорум, Хиндукуш, Памир үргэлжэлнэ.
Инд, Ганга, Хүхэ мүрэн Гималайн уулануудһаа эхэ абана.

Гималайн уула
{{Уула
|name= Һималай|native_name={{lang-san|हिमालय}}
|photo=Himalaya composite.jpg
|photo_caption= Түб Ази болон Урда Азиин сагай уларилые заагалагша Хималай
|country={{flagcountry|India}}|country1={{flagcountry|PRC}}|country2={{flagcountry|Nepal}}|country3={{flagcountry|Bhutan}}
|country4={{flagcountry|Pakistan}}|country5=|country6=|country7=
|state_type=Region
|region=
|border=| border1=
|geology= | period=Шохойн үе | orogeny=
|area = 1 089 133 км² | length = 2330 км| length_orientation=
|width = 1335 км | width_orientation=
|highest= [[Жомолунгма]]
|elevation= 8848 м
|lat_d=45|lat_m=50|lat_s=01|lat_NS=N
|long_d=06|long_m=51|long_s=54|long_EW=E
|range_lat_d = 46 |range_lat_m = 30 |range_lat_s = 20 |range_lat_NS  = N
|range_long_d= 09 |range_long_m= 19 |range_long_s= 49 |range_long_EW = E
|range_coordinates_note = <!--Coordinates of Splügen Pass-->
|map= 
|map_caption=
}}
'''Һималайн уула'''<ref>{{lang-ru|Гимала́и}}</ref> (<small>[[Санскрит хэлэн|сам.]]</small> हिमालय, ''himālaya'', «[[саһан|саһата]] орон»<ref>О.Сүхбаатар. Монгол хэлний харь үгийн толь. Улаанбаатар 1997 он</ref>) — [[дэлхэй]]н эгээн үндэр [[уулануудай шэлэ]]н юм.

Һималай [[Түбэдэй үндэрлиг]] (ара тала), [[Инд-Гангын нама доро газар]] (үбэр тал) хоёрой хоорондо байралжа, [[Түб Ази]]ин уулархаг сүлэрхэг газар, [[Урда Ази]]ин халуун ороноц сагай уларилта газарые заагалдаг. Тэндэ [[Балба]], [[Бутан]], [[Пакистан]], [[Хитад]] ([[Түбэд|Түбэдэй автомито орон]]), [[Энэдхэг]] гэхэ 5 ороной нютаг һууна.

Һималай [[Түб Ази|Түб]] болон [[Урда Ази]]ие бэлшэрлэн 2900 км тухай утатай, 350 км оршом сэмсэгэр нумран тогтоһон. Гималайн уулануудай дундажа үндэр 6 км ба ноён орьёлынь 8848 м<ref>[http://www.abc.net.au/science/news/enviro/EnviroRepublish_1478658.htm Everest not as tall as thought] {{ref-en}}</ref> үндэр [[Жомолунгма]] (Эверест) уула юм. [[Далайн нюрууһаа дээшэхи үндэр|Далайн нюрууһаа дээшэ]] 8000 метрһээ үндэр [[найман мянгата]] 10 орьёлтой.

Һималайһаа баруун тиишэ [[Каракорум]], [[Хиндукуш]], [[Памир]] үргэлжэлнэ.

[[Инд мүрэн|Инд]], [[Ганга мүрэн|Ганга]], [[Хүхэ мүрэн]] Гималайн уулануудһаа эхэ абана.

== Зүүлтэ ==
<div class="references-small">
<references />
</div>
* The Himalayan Journal published by [http://www.himalayanclub.com Himalayan Club]
* Michael Palin, ''Himalaya'', Weidenfeld Nicolson Illustrated (2004) ISBN 0-297-84371-0
* John Hunt, ''Ascent of Everest'', Hodder & Stoughton (1956) ISBN 0-89886-361-9
* ''Everest'', the IMAX movie (1998), ISBN 0-7888-1493-1

== Холбооһон ==
{{commonscat|Himalaya|Һималай}}
* [http://www.himalaya-info.org Comprehensive Information about the mountains of Himalaya with links to good images]
* [http://www.harishkapadia.com Harish Kapadia]
* [http://comp1.geol.unibas.ch/~zanskar/CHAPITRE2/page23.html The making of the Himalaya and major tectonic subdivisions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131223034305/http://comp1.geol.unibas.ch/~zanskar/CHAPITRE2/page23.html |date=2013-12-23 }}
* [http://oak.ucc.nau.edu/wittke/Tibet/Himalaya.html Geology of the Himalayan mountains] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100616162641/http://oak.ucc.nau.edu/wittke/Tibet/Himalaya.html |date=2010-06-16 }}
* [http://www.pbs.org/wgbh/nova/everest/earth/birth.html Birth of the Himalaya]
* [http://snobear.colorado.edu/Markw/Mountains/03/week11.html Some notes on the formation of the Himalaya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100612023606/http://snobear.colorado.edu/Markw/Mountains/03/week11.html |date=2010-06-12 }}
* [http://www.8000metres.com Guide to the 8000 m peaks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061120051114/http://www.8000metres.com/ |date=2006-11-20 }}
* [http://www.metacafe.co.il/watch/383729/the_annapurna_trek_in_5_minutes/ Pictures from a trek in Annapurna (film by Ori Liber)]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.uttaranchal.org.uk/uww_tkh.php Kumaon Himalayas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014112933/http://uttaranchal.org.uk/uww_tkh.php |date=2007-10-14 }}
* [http://www.uttarakhand.org.uk/uww_ako.php Adi Kailash — Himalayas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012012418/http://uttarakhand.org.uk/uww_ako.php |date=2007-10-12 }}
<!-- The below are interlanguage links. -->

[[Категори:Һималай| ]]
[[Категори:Уулын шэлэнүүд]]
[[Категори:Ази]]

{{1000 үгүүлэл}}
{{stub}}