# Дотоодын ниитэ бүтээгдэхүүн
Дотоодын ниитэ бүтээгдэхүүн (англ. gross domestic product), тобшолһон нэрэ - ДНБ (англ. GDP) — тодорхой хугасаанда тухайн орондо шэнээр бүтээгдэһэн бараан болон үйлшэлгээнүүдэй заха зээлиин үнын ниилбэри юм. Мүнөө сагта энгиинээр Нэгэ хүндэ оногдохо ДНБ улас оронуудай ажамидаралай нюруу заагша болодог. ДНБ-ые үйлэдбэрилэлтын, ашаглалтын, хубаарилалтын гэһэн гурбан аргаар тоосодог. 
Ондоогоор хэлэбэл, Дотоодын ниитэ бүтээгдэхүүндэ тухайн уласай хилэ дотор байдаг бүхы үйлдэбэрилэлые оруулжа тоосоно. Үндэһэнэй ниитэ бүтээгдэхүүн гэдэг гадаада байдаг тухайн уласай эрхэтэнэй ажахын нэгэжын үйлэдэбэрилэлые оруулжа тоосодог юм.

### Үйлэдбэрилэлтын арга
Ниитэ үйлдэбэрилэл - Ниитэ забсарай хэрэглээ = Ниитэ нэмэгдэл үртэгэ
гэжэ тоосохые үйлдэбэрилэлтын арга гэнэ.

### Зардалай арга
ДНБ = Хубиин хэрэглээнэй зардалууд + Дотоодой хүрэнгэ оруулалта + Засагай газрай хэрэглээнэй зардлууда ба ниитэ хүрэнгэ оруулалта + (Экспорт - Импорт)
гэжэ тоосохые зардалаар ДНБ-ые тоосохо арга гэнэ.

### Хyбаарилалтын арга
Xүдэлмүрэй хүлэһэ, үндэһэн хүрэнгын элэгдэл, ашиг түүнтэй адилтгаха орлого, шууд буһа татбар зэргэ орлогой элeмeнтүүдын ниилбэрээр тоосохые хубаарилалтай арга гэнэ.

Дотоодын ниитэ бүтээгдэхүүн
[[Файл:GDP PPP Per Capita IMF 2008.png|thumb|400px|right|Улас орнуудай худалдан абаха шадбаряар тоосоһон нэгэ хүндэ оногдохо дотоодын ниитэ бүтээгдэхүүн (2008 он)]]

'''Дотоодын ниитэ бүтээгдэхүүн''' (<small>[[Англи хэлэн|англ.]]</small> ''gross domestic product''), тобшолһон нэрэ - '''ДНБ''' (<small>[[Англи хэлэн|англ.]]</small> ''GDP'') — тодорхой хугасаанда тухайн орондо шэнээр бүтээгдэһэн бараан болон үйлшэлгээнүүдэй [[заха зээли]]ин үнын ниилбэри юм. Мүнөө сагта энгиинээр Нэгэ хүндэ оногдохо ДНБ улас оронуудай ажамидаралай нюруу заагша болодог. ДНБ-ые үйлэдбэрилэлтын, ашаглалтын, хубаарилалтын гэһэн гурбан аргаар тоосодог. 
Ондоогоор хэлэбэл, Дотоодын ниитэ бүтээгдэхүүндэ тухайн уласай хилэ дотор байдаг бүхы үйлдэбэрилэлые оруулжа тоосоно. [[Үндэһэнэй ниитэ бүтээгдэхүүн]] гэдэг гадаада байдаг тухайн уласай эрхэтэнэй ажахын нэгэжын үйлэдэбэрилэлые оруулжа тоосодог юм.

=== Үйлэдбэрилэлтын арга ===
Ниитэ үйлдэбэрилэл - Ниитэ забсарай хэрэглээ = Ниитэ нэмэгдэл үртэгэ
гэжэ тоосохые үйлдэбэрилэлтын арга гэнэ.

=== Зардалай арга ===
ДНБ = Хубиин хэрэглээнэй зардалууд + Дотоодой хүрэнгэ оруулалта + Засагай газрай хэрэглээнэй зардлууда ба ниитэ хүрэнгэ оруулалта + (Экспорт - Импорт)
гэжэ тоосохые зардалаар ДНБ-ые тоосохо арга гэнэ.

=== Хyбаарилалтын арга ===
Xүдэлмүрэй хүлэһэ, үндэһэн хүрэнгын элэгдэл, ашиг түүнтэй адилтгаха орлого, шууд буһа татбар зэргэ орлогой элeмeнтүүдын ниилбэрээр тоосохые хубаарилалтай арга гэнэ.

== Мүн үзэхэ ==
* [[Арадай ажахы]]

[[Категори:Эдэй засаг]]


{{stub}}