# Эбола вирусай үбшэн
Эбола вирусай үбшэн (англи: Ebola virus disease, EVD) гү, али Эболагай шуһархаг халууралта (англи: Ebola haemorrhagic fever, EHF) — хурса халдабарита үбшэн, хурса ябасатай үхэлэй аюулда хүргэхэ үндэр эрсэдэлтэй вирусээр хүн болон ондоо примадуудта дамжан халдабарилдана.
Инкубациин хугаасань 1 үдэрһөө 21 үдэр хүрэтэр үргэлжэлнэ. Вирусай штаммай биологиин болон антигенэй илгаагай ушарһаа үбшэнэй хүндэрэлэй болон тархалтын үедэ үхэлэй ходо хожом илгарна.
Тус үбшэн тамиргүйдэлгэ, толгой, балсан ба гэдэһэ үбдэхэ, уруу һуулгатай боложо хурсаар эхилнэ. Һүүлдэнь хуурай ханяадан, һээжэ хадхажа үбдэхэ, бэе махабадай уһагүйжэлгэ, бөөлжэхэ, шуһархаг тууралта (50 % шахуу үбшэтэндэ), эльгэнэй болон бөөрэнэй дутал нэмэгдэнэ. 40-50 % тохёолдолдо хотодо гэдэһэ замһаа, хамарһаа, үтэрээһээ болон мүйлэһөө шуһа гарана.

Эбола вирусай үбшэн
{{Үбшэн 
|
| 01-КОД = A98.4
| 01-НЭРЭ = Эбола вирусэй үбшэн
}}
[[Файл:Симптомы эболы (векторная версия).svg|thumb|Эбола шуһархаг халууралтын шэнжэ тэмдэгүүд]]
'''Эбола вирусай үбшэн''' ({{lang-en|Ebola virus disease, EVD}}) гү, али '''Эболагай шуһархаг халууралта''' ({{lang-en|Ebola haemorrhagic fever, EHF}}) — хурса [[халдабарита үбшэн]], хурса ябасатай үхэлэй аюулда хүргэхэ үндэр эрсэдэлтэй [[вирус]]ээр хүн болон ондоо [[Примадууд|примадуудта]] дамжан халдабарилдана<ref name=WHO2014>{{cite web| title = Ebola virus disease Fact sheet No. 103| url = http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs103/en/| publisher = World Health Organization| date = September 2014| deadurl = no| archiveurl = https://web.archive.org/web/20140811180302/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs103/en/| archivedate = 11 August 2014| df = dmy-all}}</ref>.

[[Инкубациин хугааса]]нь 1 үдэрһөө 21 үдэр хүрэтэр үргэлжэлнэ<ref name=CDC2014S>{{cite web|title=Ebola Hemorrhagic Fever Signs and Symptoms|url=http://www.cdc.gov/vhf/ebola/symptoms/index.html | website = CDC | accessdate = 2014-08-02 | date= 2014-01-28 }}</ref>. Вирусай [[штамм]]ай биологиин болон антигенэй илгаагай ушарһаа үбшэнэй хүндэрэлэй болон тархалтын үедэ үхэлэй ходо хожом илгарна.

Тус үбшэн тамиргүйдэлгэ, толгой, балсан ба гэдэһэ үбдэхэ, [[уруу һуулга]]тай боложо хурсаар эхилнэ<ref name="Gatherer 2014">{{cite journal | author = Gatherer D | title = The 2014 Ebola virus disease outbreak in West Africa | journal = J. Gen. Virol. | volume = 95 | issue = Pt 8 | pages = 1619–1624 | year = 2014 | pmid = 24795448 | doi = 10.1099/vir.0.067199-0 }}</ref>. Һүүлдэнь хуурай ханяадан, һээжэ хадхажа үбдэхэ, бэе махабадай [[уһагүйжэлгэ]], бөөлжэхэ, шуһархаг тууралта (50 % шахуу үбшэтэндэ), [[эльгэн]]эй болон [[бөөрэ]]нэй дутал нэмэгдэнэ<ref name="WHO2014" />. 40-50 % тохёолдолдо хотодо гэдэһэ замһаа, хамарһаа, үтэрээһээ болон мүйлэһөө шуһа гарана.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

[[Категори:Халдабарита үбшэн]]