# Тан улас
Тан улас (хитадаар 唐朝) — Хитадай түүхэдэ 618-907 оной хоорондо оршожо байһан хамагай хүсэрхэг уласуудай нэгэ юм. Түүхэшэд «Тан» уласые баһа эхинэй үе болон һүүлшын үе гэжэ хубаадаг болоод тэрэнь Ань Шиин боһолгоор зааг болгодог байна. Тан уласай эхинэй үень хүгжэн мандаһан үе, һүүлшын үень доройтон буураһан үе болоно. Тан уласай Гао Зу хааниинь Тан уласые үндэһэлэн байгуулжа, Тан уласай Тай Зун Ли Ши миниинь арбан жэлэй дайнаар нэгэдэлэй ехэ үйлые бэелүүлһэн бэлэй. Сюань у мэнии хэрэг хубисалай дараа, Ли Ши минь хаан шэрээнээ һуугаад, улас ороноо заһан хүтэлхэ талаар шармайжа ажаллаһанаар "Тан улас" Хитадай феодалай ниигэмэй түүхэдэ урида үмэнэ гаража байгаагүй сэсэглэн хүгжэһэн үе болоһон байна. Илангаяа “Жэнь гуании засаглал”аар дамжажа, улас түрэ, эдэй засаг, соёл зэргэ олон талаар бүри тухайн үеын дэлхэйн тэргүүнэй түбшиндэ хүрэһэн байгаа. Түүнһээ хойшо, Тан уласай Сюань Зун хаанай үедэ баһа “Кай юании мандалай үе”дэ орожо, улас гүрэниинь хүсэрхэгжэн, арад эргэдынь шэнээлиг амидаралтай боложо, амар тайбан сайхан саг үе дахин элэрһэн байгаа. Гэбэш мүн үедэ баһа Ань Шиин боһолго гараһан болоод түүнһээ эхилжэ Тан улас буураха тиишээ хандаһан байба.

## Ном зохёол
- Ганиев Р.Т. Восточно-тюркское государство в VI - VIII вв. — Екатеринбург: Издательство Уральского университета, 2006. — С. 152. — ISBN 5-7525-1611-0

|  | «Тан улас» үгүүлэл хадаа Википедидэ заатагүй байха 1000 эгээн шухала үгүүлэлнүүдэй нэгэн юм. Энэниие дэлгэрэнгы болгожо туһалалсажа хайрлыт! |


Тан улас
{{Түүхын улас
 |буряад_нэрэ                 = Ехэ Тан Улас
 |уугуул_нэрэ             = 唐朝
 |статус                   = [[Эзэнтэ гүрэн]]
 |дуулал                     = 
 |туг                     = 
 |тугай_бэшэлгэ           =
 |һүлдэ                     = 
 |һүлдын_бэшэлгэ           = 
 |газарай_зураг                    = Tang Dynasty circa 700 CE.png
 |хэмжээ                   = 
 |бэшэлгэ                 = 700 он
 <!-- |type_before              = если этот параметр присутствует в шаблоне,
то необходимо указать примерно следующее: «Государства-основатели»,
иначе удалите его, автоматически будет указано: «Предшественники».-->
 |p1                       = Cуй улас
 |flag_p1                  = 
 |image_p1                 = 
 <!-- |type_after               = если этот параметр присутствует в шаблоне,
то необходимо указать примерно следующее: «Государства после распада…»,
иначе удалите его, автоматически будет указано: «Преемники».-->
 |s1                       = Табан улас арбан ханлигуудай үе
 |flag_s1                  =
 |image_s1                 = 
 |уряа                    = 
 |ниислэл                  = [[Сиан]] (618-904)<br/>[[Лоян]] (904-907)
 |хотонууд                   =  
 |хэлэн                     = [[Хитад хэлэн|Дунда Хитад хэлэн]]
 |мүнгэн_тэмдэгтэ                   = 
 |дополнительный_параметр  = 
 |содержимое_параметра     = 
 |газар_нютаг                  = 
 |хүн_ама                = 
 |засаглалай_хэлбэри          = [[Хаанта улас]]
 |обог_удам                 =
 |байгуулга               = 618
 |усадхалга            = 907
|<!--- Titles and names of the first and last leaders and their deputies --->
|title_leader = [[Monarch|King]]
|leader1      = [[Taejo of Joseon|Taejo]] (first)
|year_leader1 = 1392–1398
|leader2      = [[Sejong the Great of Joseon|Sejong the Great]]
|year_leader2 = 1418–1450
|leader3      = [[Jeongjo of Joseon|Jeongjo]]
|year_leader3 = 1776–1800
|leader4      = [[Gojong of Korea|Gojong]] <sup>1</sup>
|year_leader4 = 1863–1907
 |тэргүүнэй_тушаал         = [[Хаан]]
 |тэргүүн1               = [[Тан Гаозу]] (түрүүшын хаан)
 |тэргүүн_үе1           = 618-626
 |тэргүүн2               = [[Тан Ай ди]] (һүүлшын хаан)
 |тэргүүн_үе2           = 904-907
 |тэргүүн3               = 
 |тэргүүн_үе3           = 
 |тэргүүн4               = 
 |тэргүүн_үе4           = 
 |шажан                  = [[Буддын шажан]], [[Бомбын шажан]], [[Күнзын һургаал]]
 |дополнительный_параметр1 = 
 |содержимое_параметра1    = 
 |Этап1                    = Тан улас байгуулагдаба
 |Дата1                    = 618 оной 6 һарын 26
 |Этап2                     = [[У Зэтянь]] хатан хаанай ноёрхол
 |Дата2                    = 690-705 
 |Этап3                    = Тан улас мүхэбэ
 |Дата3                     = 907 оны 6 сарын 1 
 |Этап4                    = 
 |Дата4                    = 
 |Этап5                     = 
 |Дата5                    =
 |Этап6                    = 
 |Дата6                     = 
 |Этап7                    = 
 |Дата7                    = 
 |Год1                     = 
 |Год2                    = 
 |Год3                    = 
 |Год4                     = 
 |Год5                    = 
 |Год6                    = 
 |Год7                     = 
}}
'''Тан улас''' ({{lang-zho|唐朝}}) — [[Хитад]]ай түүхэдэ 618-907 оной хоорондо оршожо байһан хамагай хүсэрхэг уласуудай нэгэ юм. Түүхэшэд «Тан» уласые баһа эхинэй үе болон һүүлшын үе гэжэ хубаадаг болоод тэрэнь [[Ань Ши]]ин боһолгоор зааг болгодог байна. Тан уласай эхинэй үень хүгжэн мандаһан үе, һүүлшын үень доройтон буураһан үе болоно. Тан уласай Гао Зу хааниинь Тан уласые үндэһэлэн байгуулжа, Тан уласай [[Тай Зун Ли Ши]] миниинь арбан жэлэй дайнаар нэгэдэлэй ехэ үйлые бэелүүлһэн бэлэй. Сюань у мэнии хэрэг хубисалай дараа, Ли Ши минь хаан шэрээнээ һуугаад, улас ороноо заһан хүтэлхэ талаар шармайжа ажаллаһанаар "Тан улас" Хитадай феодалай ниигэмэй түүхэдэ урида үмэнэ гаража байгаагүй сэсэглэн хүгжэһэн үе болоһон байна. Илангаяа “Жэнь гуании засаглал”аар дамжажа, улас түрэ, эдэй засаг, соёл зэргэ олон талаар бүри тухайн үеын дэлхэйн тэргүүнэй түбшиндэ хүрэһэн байгаа. Түүнһээ хойшо, Тан уласай [[Сюань Зун]] хаанай үедэ баһа “Кай юании мандалай үе”дэ орожо, улас гүрэниинь хүсэрхэгжэн, арад эргэдынь шэнээлиг амидаралтай боложо, амар тайбан сайхан саг үе дахин элэрһэн байгаа. Гэбэш мүн үедэ баһа [[Ань Ши]]ин боһолго гараһан болоод түүнһээ эхилжэ Тан улас буураха тиишээ хандаһан байба.

== Ном зохёол ==
* {{книга
|автор = [[Ганиев Р.Т.]]
|часть =
|заглавие = Восточно-тюркское государство в VI - VIII вв
|оригинал = 
|ссылка = 
|издание =
|место = Екатеринбург
|издательство = Издательство Уральского университета
|год = 2006
|страницы = 152
|isbn = 5-7525-1611-0
}}

{{1000 үгүүлэл}}

[[Категори:Хитад]]
[[Категори:Хитад түүхэ]]