# Курганай можо
Курганай можо — Оросой холбоото уласай нютаг можо, Баруун Сибириин тэгшэ газарта байрладаг, Ураалай холбооной тойрог болон Ураалай эдэй засагай бүһэдэ багтана. Засаг захиргаанай түб — Курган хото.
Хойто зүгтэ Свердловскын можо, баруун зүгтэ Челябинскын можо, баруун зүүн зүгтэ Тюмениин можо, урда зүүн зүгтэ Казахстанай Хойто-Казахстанай ба Костанайн можо хилэ нэгэтэй байна.

## Газар зүй

### Уларил
Тус нютаг можо үбэлдөө −18-һаа −20 °C хүрэтэр доошо ороно. Зуниинь богонихоншье һаа, жаахан бороо ерэнэ. Зундаа уларилынь 19 °C. Шииг нойтониинь — жэлдэ 300—400 шахуу мм.

### Уһан зүй
| Гол мүрэн | Ута (км) | Ай һабын талмай (км²) |
| --------- | -------- | --------------------- |
| Тобол     | 1591     | 426 000               |
| Исеть     | 606      | 58 900                |
| Миасс     | 658      | 21 800                |
| Үй        | 462      | 34400                 |
| Теча      | 243      | 7600                  |
| Суерь     | 134      | 10600                 |
| Юргамыш   | 132      | 3340                  |
| Куртамыш  | 124      | 2350                  |


### Ашагта малтамал
Курганай можын ашагта малтамалнуудай хүсэнэгтэ:
| Ашагта малтамал            | Можо бүриин нөөсэ      |
| -------------------------- | ---------------------- |
| Хүлэр                      | 17, 7 (сая тонно)      |
| Эмшэлгээнэй шабар          | 19 (сая м. куб.)       |
| Аршаанай уһан              | 182, 5 (м. куб./хоног) |
| Бентонит шабар             | 15 (сая тонно)         |
| Байгалиин шулуун           | 143, 8 (сая м. куб.)   |
| Хирпис-дээбэриин түүхэй эд | 63 (сая м. куб.)       |
| Элһэн                      | 63,7 (сая м. куб.)     |
| Түмэр хүдэр                | 2560 (сая тонно)       |
| Титан                      | 67 (сая тонно)         |
| Циркон                     | 2 (сая тонно)          |
| Уран                       | Оросой нөөсын 16 %     |


### Сагай бүһэ
Курганай можо Екатеринбургын саг сагай бүһэдэ байрлана. UTC-һаа +5:00 шэлжэлтэтэй. Москвагай сагһаа тус сагай бүһэ +2 сагай үргэлжын шэлжэлтэтэй байгаад Оросто MSK+2 гэжэ тэмдэглэгдэнэ.

Курганай можо
{{Оросой холбоото уласай нютаг можо тухай мэдээн
 |BxrNm = Курганай можо
 |RuNm       = Курганская область
 |FSFlag = [[Файл:Flag_of_Kurgan_Oblast.svg|150px]]
 |FSCoA = [[Файл:Coat_of_arms_of_Kurgan_Oblast.svg|80px]]
 |FSCtrWhat  = Засаг захиргаанай түб
 |FSCtrNm    = [[Курган]]
 |AreaRnk    = 46-р
 |TotArea    = 71 488
 |WaterPrcnt = 
 |PopRnk     = 53-р
 |PopQty     = 861 896
 |PopCtDate  = 2016
 |PopDens    = 12,06 
 |FedDistrNm = [[Ураалай холбооной тойрог|Ураалай ТХ]]
 |EcRegNm    = [[Ураалай эдэй засагай бүһэ|Ураалай ЭЗБН]]
 |CadNo      = 45
 |HeadTtl    = Амбан сайд
 |HeadNm     = [[Алексей Геннадьевич Кокорин|Алексей
Кокорин]]
 |ViceTtl    = 
 |ViceNm     =
 |LegislTtl  = Можын Думын<br />түрүүлэгшэ
 |LegislNm   = [[Дмитрий Владимирович Фролов|Дмитрий
Фролов]]
 |MSKS = +2
}}
'''Курганай можо''' — [[Оросой холбоото улас]]ай [[Оросой холбоото уласай нютаг можонууд|нютаг можо]], [[Баруун Сибириин тэгшэ газар]]та байрладаг, [[Ураалай холбооной тойрог]] болон [[Ураалай эдэй засагай бүһэ]]дэ багтана. Засаг захиргаанай түб — [[Курган]] хото.

Хойто зүгтэ [[Свердловскын можо]], баруун зүгтэ [[Челябинскын можо]], баруун зүүн зүгтэ [[Тюмениин можо]], урда зүүн зүгтэ [[Казахстан]]ай [[Хойто-Казахстанай можо|Хойто-Казахстанай]] ба [[Костанайн можо]] хилэ нэгэтэй байна.

== Газар зүй ==
=== Уларил ===
Тус нютаг можо үбэлдөө −18-һаа −20&nbsp;°C хүрэтэр доошо ороно. Зуниинь богонихоншье һаа, жаахан бороо ерэнэ. Зундаа уларилынь 19&nbsp;°C. Шииг нойтониинь — жэлдэ 300—400 шахуу мм.

=== Уһан зүй ===

{| class="standard sortable"
 !Гол мүрэн||Ута (км)||Ай һабын талмай (км²) 
 |-
 |[[Тобол мүрэн|Тобол]]||! align="center" |1591||! align="center" |426 000
 |-
 |[[Исеть гол|Исеть]]||! align="center" |606||! align="center" |58 900
 |-
 |[[Миасс гол|Миасс]]||! align="center" |658||! align="center" |21 800
 |-
 |[[Үй (Тоболой шудхал)|Үй]]||! align="center" |462||! align="center" |34400
 |-
 |[[Теча гол|Теча]]||! align="center" |243||! align="center" |7600
 |-
 |[[Суерь гол|Суерь]]||! align="center" |134||! align="center" |10600
 |-
 |[[Юргамыш (Тоболой шудхал)|Юргамыш]]||! align="center" |132||! align="center" |3340
 |-
 |[[Куртамыш (Тоболой шудхал)|Куртамыш]]||! align="center" |124||! align="center" |2350
|}

=== Ашагта малтамал ===
Курганай можын ашагта малтамалнуудай хүсэнэгтэ<ref>[http://www.kurganobl.ru/5635.html Полезные ископаемые Курганской области]</ref>:

{| class="standard"
 !Ашагта малтамал||Можо бүриин нөөсэ
 |-
 |[[Хүлэр]]||! align="center" |17, 7 (сая тонно)
 |-
 |Эмшэлгээнэй шабар||! align="center" |19 (сая м. куб.)
 |-
 |Аршаанай уһан||! align="center" |182, 5 (м. куб./хоног)
 |-
 |Бентонит шабар||! align="center" |15 (сая тонно)
 |-
 |Байгалиин шулуун||! align="center" |143, 8 (сая м. куб.)
 |-
 |Хирпис-дээбэриин түүхэй эд||! align="center" |63 (сая м. куб.)
 |-
 |Элһэн||! align="center" |63,7 (сая м. куб.)
 |-
 |Түмэр хүдэр||! align="center" |2560 (сая тонно)
 |-
 |[[Титан (элемент)|Титан]]||! align="center" |67 (сая тонно)
 |-
 |[[Циркон]]||! align="center" |2 (сая тонно)
 |-
 |[[Уран (элемент)|Уран]]||! align="center" |[[Орос]]ой нөөсын 16 % 
|}

=== Сагай бүһэ ===
[[File:Map_of_Russia_-_Yekaterinburg_time_zone.svg|50px|left]]
Курганай можо [[Екатеринбург]]ын саг сагай бүһэдэ байрлана. UTC-һаа +5:00 шэлжэлтэтэй. [[Москва]]гай сагһаа тус сагай бүһэ +2 сагай үргэлжын шэлжэлтэтэй байгаад Оросто MSK+2 гэжэ тэмдэглэгдэнэ.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

[[Категори:Курганай можо| ]]