# Нью-Йорк хото
Нью-Йорк хото (англи: The City of New York) — Америкын Нэгэдэһэн Уласай хамагай ехэ хүнтэй хото, дэлхэйн дүрбэдэхи томо хотонуудай бөөгнэрэл болохо Үргэн Нью Йоркгай гол хото юм. Энэ хото Нью Йорк Можо Уласай зүүн эрэг дээрэ оршохо болон түрүүшынхиеэ 1625 ондо голландшууд худалдаанай база бологон байгуулһан. 1790 онһоо АНУ-ай хамагай томо хото болоһон. Мүн 1785 онһоо 1790 он хүрэтэр АНУ-ай ниислэл байгаа. Нью Йорк хото дэлхэйн худалдаа, санхүүгай шухала түбүүдэй нэгэ болон мэдээсэл, болбосорол, үзбэр үйлшилгээ, соёл уралиг, хубсаһанай загбар, сурталшалгаанай һалбаринуудта ехэд нүлөө үзүүлдэг. Нью Йорк олон уласай хэрэг ябадалда шухала байра һуури эзэлдэг болон Нэгэдэмэл Үндэһэнэй Байгуулгын түб байра эндэ байрлана.
Нью-Йорк хото Бронкс, Бруклин, Мэнхэттэн, Куинз, Стэйтен Айлэнд гэһэн табан дүүргэ гү, али бороутай. Эдэгээр можо уласай Бронкс, Кингс, Нью-Йорк, Квинз, Ричмонд каунтинуудтай ижил. 789,43 км² газар нютагта 8,2 сая хүн амитайгаараа Нью-Йорк хото АНУ-да хүн амын нягташалаараа тэргүүлдэг.
Хотын гол газарнууд олон уласта алдартай. XIX зуунай һүүл, XX зуунай эхин үедэ ерэһэн сая сая тооной сагаашанарые Эрхэ сүлөөнэй хүшөө угтан абашье байба. Урда Мэнхэттэндэхи Уолл Стрит Дэлхэйн хоёрдугаар дайнһаа хойшо дэлхэйн шухала санхүүгийн түб болоһон болон Нью Йоркгай хүрэнгын биржэ байрладаг газар юм. Эмпайр Стэйт Билдинг болон хуушын Дэлхэйн Худалдаанай Түбэй хоёр барилга зэрэг олон үндэр барилгууд байрлажа байгаа.
Нью Йоркдо олон соёлой хүдэлөөнүүд бии боложо хүгжэһэн. Эндэ; удха зохёол, ураг зурагай һалбарида Харлемай сэргэн мандалда, зурагда абстракт экспрессионизм, дуунда хип хоп, панк, сальса, Тин Пан алли гэхэ зэрэг урасхалнууд үүдээ. Бродвейн театр эндэ оршодог.
2005 ондо хотодо бараг 170 хэлээр ярилсажа байһан болон ниитэ хүн амынхэ 36 % АНУ-һаа өөр уласта түрэжээ.
Нью-Йорк хото түүхынхээ ябасада олон ара нэрэтэй болоһон байна. Хото бүхэлдээ Готтам, Томо алим (The Big Apple) гэгдэдэг боло театрын түб болохо Бродвей Гол мүшэр (The Main Stem), Ехэ сагаан зам (The Great White Way) эсэбэл Реалто (The Realto) гэгдэдэг байна. Нью Йорк заримдаа зүгээр лэ «Хэзээшье унтадаггүй хото» (The City That Never Sleeps) хэмээгдэдэг.

## Газарзүйн байрлалга
Нью-Йорк хото АНУ-ай зүүн хойто хэһэг гү, али Нью Йорк можын зүүн урда хэһэгтэ 10 сая хүн амитай оршодог болон Бостон хото болон Вашингтон хотын дунда байрладаг. Байгаалиин тогтосо боомдо руу, мүн Атлантын далай руу урдадаг Хадсон голой эхэ һорболжо дээрэ байрлаһан тус хотые худалдаанай хото болгон хүгжүүлхэдэ гол нүхэсэл болоһон. Нью Йорк хото Мэнхэттэн, Стайтэн Айлэнд болон Лонг Айлэнд гэһэн 3 арал дээрэ байгуулдаһан газар хомсодоод хүрэжэ байгаалиин зэрэгсээ хүн амын үндэр нягтаралай асуудалтай тулгардажа байна.

Нью-Йорк хото
{{Нютаг
|нэрэ                    = Нью Йорк хото
|type       = Хото
|албан_нэрэ = New York City
|image_flag             = Flag_of_New_York_City.svg
|flag_size              = 130px
|image_seal             = Seal_of_New_York_City.svg
|seal_size              = 90px
|image_skyline          = NYC Montage 12 by Jleon.jpg
|image_caption          = 
|image_map              = Map_of_New_York_Highlighting_New_York_City.svg
|map_caption            = [[Нью Йорк можо улас]] дахи Нью Йорк хото
|улас_эсбэл                 = Улас орон
|али_улас_эсбэл             = {{flagicon|USA}}
|нэгэдүгээр_зэрэгэй_нэгэжэ    = Можо улас
|нэгэдүгээр_зэрэгэй_нютаг   =  [[Файл:Flag of New York.svg|24px]] [[Нью Йорк можо улас|Нью Йорк]]
|хоёрдугаар_зэрэгэй_нэгэжэ   = Хото
|хоёрдугаар_зэрэгэй_нютаг  = [[Нью Йорк]] 
|гурбадугаар_зэрэгэй_нэгэжэ  = Дүүргэ (3)<br>''(borough)''
|гурбадугаар_зэрэгэй_нютаг = Бронкс, Бруклин<br />Мэнхэттэн, Куинс,<br />Стэйтэн-Айлэнд
|нютагай_түбые_юу_гэхэ     = 
|нютагай_түб               = 
|газар_нютаг            = 468,5 км²
|газарай_байса            = д.т.д. 33 м
|хүн_ама                 = 
|хүн_ама_үмэнэхэ           = 
|хүн_ама_тоол            = 
|хүн_ама_тоос            = 2012 ондо 8,336,697 хүн
|хүн_ама_бүүгэнэрэл       =  Нью Йорк хотын<br>бүүгэнэрэлдэ 20,610,000 хүн
|нягтрал            = 2011 ондо 17483 хүн/км²
|арад_түмэн              = 
|сугаараа               = Нью-Йоркийнхон,<br>Нью-Йорк хотынхон
|даргые_юу_гэхэ          =  Хотын дарга
|даргын_нэрэ             = Майкл Блумберг
|даргые_юу_гэхэ1          = 
|даргын_нэрэ1             = 
|түүхэн_он              = 1624 он
|түүхэн_үйлэ             = Һуурин байгуулһан
|түүхэн_он1             = 1898 он
|түүхэн_үйлэ1            = Одоогын газар нютагаа олоһон
|түүхэн_он2             =
|түүхэн_үйлэ2            = 
|түүхэн_он3             = 
|түүхэн_үйлэ3            = 
|түүхэн_он4             = 
|түүхэн_үйлэ4            = 
|түүхэн_он5             =
|түүхэн_үйлэ5            = 
|сагай_бүһэ             = АНУ-ай зүүнай саг 
|utc_offset             = -5
|телефоной_код          = 212, 718, 917, 347, 646, 929
|шууданай_индекс      = 100xx–104xx, 11004–05,<br>111xx–114xx, 116xx
|автомашин_дугаар       = 
|website                =  [http://www.seoul.go.kr/ seoul.go.kr] (солонгосоор)
|тэмдэглэл              = 
|даргыг_юу_гэх          =
|даргын_нэр             = Майкл Блүмберг
|түүхэн_он              =
|түүхэн_үйл             =
|түүхэн_он1             = 1898 он
|түүхэн_үйл1            = Одоогой газар нютагаа олоһон
|цагийн_бүс             = УА-ын дорнод цаг
|utc_offset             = -5
|утасны_томъёо          = 212, 718, 917, 347, 646, 929
|шуудангийн_томъёо      = 100xx–104xx, 11004–05,<br>111xx–114xx, 116xx
|автомашин_дугаар       =
|website                = [http://www.nyc.gov/ nyc.gov] (англиар)
|тэмдэглэл              = 
}}
'''Нью-Йорк хото''' ({{lang-en|The City of New York}}) — [[Америкын Нэгэдэһэн Улас]]ай хамагай ехэ хүнтэй хото, дэлхэйн дүрбэдэхи томо хотонуудай бөөгнэрэл болохо [[Үргэн Нью Йорк]]гай гол хото юм. Энэ хото [[Нью Йорк Можо Улас]]ай зүүн эрэг дээрэ оршохо болон түрүүшынхиеэ 1625 ондо [[голланд]]шууд худалдаанай база бологон байгуулһан. 1790 онһоо АНУ-ай хамагай томо хото болоһон. Мүн 1785 онһоо 1790 он хүрэтэр АНУ-ай [[ниислэл]] байгаа. Нью Йорк хото дэлхэйн [[худалдаа]], [[санхүү]]гай шухала түбүүдэй нэгэ болон [[мэдээсэл]], [[болбосорол]], [[үзбэр үйлшилгээ]], [[соёл уралиг]], [[хубсаһанай загбар]], [[сурталшалгаа]]най һалбаринуудта ехэд нүлөө үзүүлдэг. Нью Йорк олон уласай хэрэг ябадалда шухала байра һуури эзэлдэг болон [[Нэгэдэмэл Үндэһэнэй Байгуулга|Нэгэдэмэл Үндэһэнэй Байгуулгын]] түб байра эндэ байрлана.

Нью-Йорк хото [[Бронкс]], [[Бруклин]], [[Мэнхэттэн]], [[Куинз]], [[Стэйтен Айлэнд]] гэһэн табан дүүргэ гү, али бороутай. Эдэгээр можо уласай Бронкс, Кингс, Нью-Йорк, Квинз, Ричмонд каунтинуудтай ижил. 789,43 км² газар нютагта 8,2 сая хүн амитайгаараа Нью-Йорк хото АНУ-да хүн амын нягташалаараа тэргүүлдэг.

Хотын гол газарнууд олон уласта алдартай. XIX зуунай һүүл, XX зуунай эхин үедэ ерэһэн сая сая тооной сагаашанарые [[Эрхэ сүлөөнэй хүшөө]] угтан абашье байба. Урда Мэнхэттэндэхи [[Уолл Стрит]] [[Дэлхэйн хоёрдугаар дайн]]һаа хойшо дэлхэйн шухала санхүүгийн түб болоһон болон [[Нью Йоркгай хүрэнгын биржэ]] байрладаг газар юм. [[Эмпайр Стэйт Билдинг]] болон хуушын [[Дэлхэйн Худалдаанай Түб]]эй хоёр барилга зэрэг олон үндэр барилгууд байрлажа байгаа.

Нью Йоркдо олон соёлой хүдэлөөнүүд бии боложо хүгжэһэн. Эндэ; [[удха зохёол]], [[уран зураг|ураг зурагай]] һалбарида [[Харлем]]ай сэргэн мандалда, [[зураг]]да [[абстракт экспрессионизм]], [[дуу]]нда [[хип хоп]], [[панк]], [[сальса]], [[Тин Пан алли]] гэхэ зэрэг урасхалнууд үүдээ. [[Бродвейн театр]] эндэ оршодог.

2005 ондо хотодо бараг 170 хэлээр ярилсажа байһан болон ниитэ хүн амынхэ 36 % АНУ-һаа өөр уласта түрэжээ.

Нью-Йорк хото түүхынхээ ябасада олон ара нэрэтэй болоһон байна. Хото бүхэлдээ Готтам, Томо алим (''The Big Apple'') гэгдэдэг боло театрын түб болохо [[Бродвей]] Гол мүшэр (''The Main Stem''), Ехэ сагаан зам (''The Great White Way'') эсэбэл Реалто (''The Realto'') гэгдэдэг байна. Нью Йорк заримдаа зүгээр лэ «Хэзээшье унтадаггүй хото» (''The City That Never Sleeps'') хэмээгдэдэг.

== Газарзүйн байрлалга ==
Нью-Йорк хото АНУ-ай зүүн хойто хэһэг гү, али Нью Йорк можын зүүн урда хэһэгтэ 10 сая хүн амитай оршодог болон Бостон хото болон Вашингтон хотын дунда байрладаг. Байгаалиин тогтосо боомдо руу, мүн [[Атлантын далай]] руу урдадаг [[Хадсон гол]]ой эхэ һорболжо дээрэ байрлаһан тус хотые худалдаанай хото болгон хүгжүүлхэдэ гол нүхэсэл болоһон. Нью Йорк хото Мэнхэттэн, Стайтэн Айлэнд болон Лонг Айлэнд гэһэн 3 арал дээрэ байгуулдаһан газар хомсодоод хүрэжэ байгаалиин зэрэгсээ хүн амын үндэр нягтаралай асуудалтай тулгардажа байна.

== Холбооһон ==
* [http://www.nyc.gov/ NYC.gov] — Нью Йоркийн албан ёсны сайт
* [http://www.nycvisit.com/ NYCvisit.com] — Аялал жуулчлалын албан ёсны сайт
* [http://www.nyc.gov/citymap NYCityMap] — Нью Йорк хотын интерактив газрын зураг — метроны буудал, хаалгатай
* {{commons|New York City}}

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

{{1000 үгүүлэл}}

[[Категори:Нью-Йорк| ]]
[[Категори:Америкын Нэгэдэһэн Уласай хотонууд]]