# Нанжин
Нанжин (ᠨᠠᠨᠵᠢᠩ; Нанкин; хитадаар 南京, Наньцзин), үзэгшэлбэл — «Урда ниислэл хото»), Хитад Уласай хото ба Хүхэ мүрэнэй адагай дэргэдэ уһанай боомто. Цзянсу можын засаг захиргаанай түб мүн. Хүн зониинь 8 118 мянган ажаһуугшадтай (2013). Хитадай томо эдэй засагай болон соёлой түб мүн. Шухала тээбэриин уулзабари. Нанжинай дотор Хүхэ мүрэн дээрэ хоёр шаталалтай түмэр замай-автомашинын хүүргэ бии. Машина бүтээлгэ (станок бүтээлгэ, турбиностроение, үйлэдбэрилгэ электрорадиоаппаратурын, ашаанай автомашинын, хүдөө ажахын үйлэдбэрилгэ), Түмэрлиг, химиин, нэхэмэлэй, хүнэһэнэй ажаүйлэдбэри, барилгын материалые үйлэдбэрилгэ. Дулаанай сахилгаан станци. Нанжин — болбол Хитадай эрдэм ухаанай болон соёлой түбүүдэй нэгэн. Хотодо Хитадай Эрдэм ухаанай Академиин һалбари, ехэ һургуули бии. Түүхын болон хотын музейнүүд. Ажаглалтын газар. Ботаникын сэсэрлиг. Сунь Ятсенэй мавзолей.

## Түүхэ
Нанжин МЭҮ 472 ондо байгуулагдаһан юм. Түүхын саг үе бүри янза бүриин нэрэтэй байгаа — Цзиньлин, Молин, Цзянье, Цзянькан, Цзяннин гэхэ мэтэ. III зуунһаа эхилээд, хэдэн томо феодал уласуудай ниислэл хото (III зуун жэлдэ Чу уласай хэһэг; IV—VI зуунда Зүүн Цзинь, Сун, Ци, Лян, Чэнь уласууд). Мин уласай эхин үедэшье Хитадай ниислэл хото байгаа (1368 онһоо 1421 хүрэтэр).
1421 онһоо 1911 хүрэтэр — Цзяннань амбан сайдай түб (Цзянсу, Цзянси, Аньхой можын түб). 1842 ондо Нанжинда Манжанууд болон Британиин гүрэнэй хоорондо байгуулһан түрүүшын хэрээ (1842 оной Нанжингай хэрээ) Европын наймаашадта Манжын Цингэй табан боомтые «нээбэ».
1853—64 оной хоорондо Нанжин Тяньцзин гэжэ нэрэтэй байгаад («Тэнгэриин ниислэл хото»), тайпингай буһалгаашадай ниислэл байгаа. Буһалгааниие дараһанай һүүлдэ хотодо бараг бүхыл хүн зониинь үхэбэ. Һандархай ба галдагдаһан Нанжин соо тахал болоо. Хожомынь Цингэй засагай газарай захиралтаар, тэндэхи ажаүйлэдбэриие (хүбэн дабуунай нэхэмэл болон шаазангай үйлэдбэрилгэ) һэргээхын түлөө Нанжинда Хитадай ондоо можынхи зониие нүүлгэбэ.
1911—1913 оной хоорондо Нанжин Синьхайн хубисхалай гол түбэй нэгэн. 1911-һаа 1912 болотор Сунь Ятсенэй түрүүшын засаглалай резиденци ба Бүгэдэ Найрамдаха Хитад Уласай ниислэл. 1912—1927 ондо Цзянсу можын засаг захиргаанай түб. 1927—37 болон 1946—49 ондо Бүгэдэ Найрамдаха Хитад Уласай засагай газарай һуудал. 1937—45 ондо японой эзэмдэлгэ доро байгаа. Япон сэрэгүүд олон юрын эрхэтэдые хидажа, 1937 ондо эндэ Нанжингай ехэ алалга болоо.

Нанжин
{{Нютаг
|нэрэ = Нанжин хото<br />{{mongolUnicode|ᠨᠠᠨᠵᠢᠩ<br />ᠬᠣᠲᠠ|v}}
|албан_нэрэ = Нанжин хото
|ямар_янзын_нутаг       = дэд-можын зэргэтэй хото
|анхаараха_нэр           = 南京市
|image_flag             = 
|flag_size              = 
|image_seal             =
|seal_size              = 
|image_map              = Nanjing locator map in Jiangsu.svg
|map_caption            = Цзянсу можодо Нанжин хото
|image_skyline          =
|imagesize              = 280px
|image_caption          = Хотын үзэмжэ
|улас_эсбэл                 = Улас орон
|али_улас_эсбэл             = {{flagcountry|PRC}}
|нэгэдүгээр_зэрэгэй_нэгэжэ    = Можо
|нэгэдүгээр_зэрэгэй_нютаг   = [[Цзянсу можо]]
|хоёрдугаар_зэрэгэй_нэгэжэ   = Можын хото
|хоёрдугаар_зэрэгэй_нютаг  = '''Нанжин хото'''
|нутгийн_төв               = 
|газар_нютаг            = 6 596 км²
|газарай_байса            = 
|хүн_ама           = 
|хүн_ама_тоол            = 8 118 мянган хүн (2013)
|хүн_ама_тоос            = 
|хүн_ама_бүүгэнэрэл       = 
|нягтрал            = 
|арад_түмэн              = 
|сугаараа               =
|даргые_юу_гэхэ          =
|даргын_нэрэ             =
|сагай_бүһэ             = Хитадай саг
|utc_offset             = +8
|автомашин_дугаар       =
|website                = [http://nanjing.gov.cn nanjing.gov.cn] (хитадаар)
|тэмдэглэл              =  
}}
'''Нанжин''' ({{mongolUnicode|ᠨᠠᠨᠵᠢᠩ|h}}; '''Нанкин'''; {{lang-zho|南京}}, ''Наньцзин''), үзэгшэлбэл — «Урда ниислэл хото»), Хитад Уласай хото ба Хүхэ мүрэнэй адагай дэргэдэ уһанай боомто. [[Цзянсу можо|Цзянсу можын]] засаг захиргаанай түб мүн. Хүн зониинь 8 118 мянган ажаһуугшадтай (2013). Хитадай томо эдэй засагай болон соёлой түб мүн. Шухала тээбэриин уулзабари. Нанжинай дотор Хүхэ мүрэн дээрэ хоёр шаталалтай түмэр замай-автомашинын хүүргэ бии. Машина бүтээлгэ (станок бүтээлгэ, турбиностроение, үйлэдбэрилгэ электрорадиоаппаратурын, ашаанай автомашинын, хүдөө ажахын үйлэдбэрилгэ), Түмэрлиг, химиин, нэхэмэлэй, хүнэһэнэй ажаүйлэдбэри, барилгын материалые үйлэдбэрилгэ. Дулаанай сахилгаан станци. Нанжин — болбол Хитадай эрдэм ухаанай болон соёлой түбүүдэй нэгэн. Хотодо Хитадай Эрдэм ухаанай Академиин һалбари, ехэ һургуули бии. Түүхын болон хотын музейнүүд. Ажаглалтын газар. Ботаникын сэсэрлиг. Сунь Ятсенэй мавзолей.

== Түүхэ ==
[[File:The Yuan Dynasty map of Nanjing,by Chen Yi.jpg|thumb|left|[[Ехэ Юань Улас|Ехэ Монгол Юань уласай]] үеын зураг]]
Нанжин {{МЭҮ}} 472 ондо байгуулагдаһан юм. Түүхын саг үе бүри янза бүриин нэрэтэй байгаа — ''Цзиньлин, Молин, Цзянье, Цзянькан, Цзяннин'' гэхэ мэтэ. III зуунһаа эхилээд, хэдэн томо феодал уласуудай ниислэл хото (III зуун жэлдэ [[Чу улас]]ай хэһэг; IV—VI зуунда [[Зүүн Цзинь улас|Зүүн Цзинь]], [[Сун улас|Сун]], [[Ци улас|Ци]], [[Лян улас|Лян]], [[Чэнь улас]]ууд). [[Мин улас]]ай эхин үедэшье Хитадай ниислэл хото байгаа (1368 онһоо 1421 хүрэтэр).

1421 онһоо 1911 хүрэтэр — Цзяннань амбан сайдай түб (Цзянсу, [[Цзянси можо|Цзянси]], [[Аньхой можо|Аньхой]] можын түб). 1842 ондо Нанжинда [[Манжын гүрэн|Манжанууд]] болон [[Британиин эзэнтэ улас|Британиин гүрэнэй]] хоорондо байгуулһан түрүүшын хэрээ (1842 оной Нанжингай хэрээ) Европын наймаашадта [[Манжын гүрэн|Манжын Цингэй]] табан боомтые «нээбэ».

1853—64 оной хоорондо Нанжин ''Тяньцзин'' гэжэ нэрэтэй байгаад («Тэнгэриин ниислэл хото»), тайпингай буһалгаашадай ниислэл байгаа. Буһалгааниие дараһанай һүүлдэ хотодо бараг бүхыл хүн зониинь үхэбэ. Һандархай ба галдагдаһан Нанжин соо [[тахал]] болоо. Хожомынь Цингэй засагай газарай захиралтаар, тэндэхи ажаүйлэдбэриие (хүбэн дабуунай нэхэмэл болон шаазангай үйлэдбэрилгэ) һэргээхын түлөө Нанжинда Хитадай ондоо можынхи зониие нүүлгэбэ.

1911—1913 оной хоорондо Нанжин [[Синьхайн хубисхал]]ай гол түбэй нэгэн. 1911-һаа 1912 болотор [[Сунь Ятсен]]эй түрүүшын засаглалай резиденци ба [[Бүгэдэ Найрамдаха Хитад Улас]]ай ниислэл. 1912—1927 ондо Цзянсу можын засаг захиргаанай түб. 1927—37 болон 1946—49 ондо Бүгэдэ Найрамдаха Хитад Уласай засагай газарай һуудал. 1937—45 ондо японой эзэмдэлгэ доро байгаа. Япон сэрэгүүд олон юрын эрхэтэдые хидажа, 1937 ондо эндэ [[Нанжингай ехэ алалга]] болоо.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

{{Хитадай хотонууд}}

[[Категори:Хитадай хотонууд]]