# Гушан жэлэй дайн
Гушан жэлэй дайн (1618-1648), һабсбургынхи блок (испаниин ба австриин Һабсбургууд, Германиин католик гүнүүд, папын ба Речь Посполитойн дэмжэгдэһэн) ба һабсбургта эсэргүү холбоон (Германиин протестант гүнүүд, Франци, Швеци, Дани; теэд Англи, Һолланд ба Орос уласуудай дэмжэгдэһэн). Һабсбургынхи блок католицизмын туг доро урилдан ажалладаг байһан ба һабсбургта эсэргүү холбоон (илангаяа эхиндээ) — протестантизмын түлөө тулалдаба. Гушан жэлэй дайн олон үедэ хубаагдадаг: чехиин (1618-23) үе - Һабсбургуудта эсэргүү 1618-20 оной Чехиин буһалгаан болон Сагаан Уулын байлдаанда чехүүдэй диилдэлгэ (1620); даниин (1625-29) үедэ һабсбургынхи блогой сэрэг (А. Валленштейнэй, И. Тиллиин тушаал доро) Даниие илажа, данишуудые Германиһаа хөөн гаргаба; швециин (1630-35) үе, швед арми Германида (Густав II Адольфын тушаал доро) булимтаран орожо, Брейтенфельд (1631), Лютцен (1632) илаашье һаа, Нёрдлингендэ (1634) илагдаба; франци-швециин (1635-48) үедэ, Франци дайнда орожо һабсбургта эсэргүү холбооной үлүү байлга тодорхой болобо. Дайнай үрэ дүндэ Һабсбургуудай түсэб үйрэһэн, улас түрын бодолгын ноёрхол Францида ябаһан. 1648 ондо Вестфалиин энхын хэрээгээр дүүргэбэ.
|  | «Гушан жэлэй дайн» үгүүлэл хадаа Википедидэ заатагүй байха 1000 эгээн шухала үгүүлэлнүүдэй нэгэн юм. Энэниие дэлгэрэнгы болгожо туһалалсажа хайрлыт! |


Гушан жэлэй дайн
{{Дайн
|conflict= <big>Гушан жэлэй дайн</big>
|partof=
|image= [[Файл:Map Thirty Years War-rus.svg|300px]]
|caption=
|date= 	[[1618 он]]ой [[5 һарын 23]] – [[1648 он]]ой [[10 һарын 24]]
|place= [[Европо]] (юрэнхыдөө [[Германи]])
|casus=
|territory=
|result= [[Вестфалиин энхын хэрээ]]
|combatant1=[[Файл:Flag of Sweden.svg|22x20px|link=Швеци]] [[Швеци]]<br />  [[Файл:Flag of Bohemia.svg|22x20px|link=Богеми]] [[Богеми]]<br />[[Файл:Flag of The Electoral Palatinate (1604).svg|22x20px|link=Пфальц]] [[Курпфальц]]<br />[[Файл:Flag of Electoral Saxony.svg|22x20px|link=Саксони]] [[Саксони]]<br />[[Файл:Brandenburg Flag 1340-1657 (new).svg|22x20px|link=Бранденбург]] [[Бранденбург]]<br />[[Файл:Flag of Denmark.svg|22x20px|link=Дани]] [[Дани]] (1625–1629)<br />[[Файл:Statenvlag.svg|22x20px|link=Нидерланд]] [[Нидерланд]]<br />[[Файл:Flag of Île-de-France.svg|22x20px|link=Франци]] [[Франци]]<br />[[Файл:Union Jack 1606 Scotland.svg|22x20px|link=Шотланд]] [[Шотланд]]<br />[[Файл:Flag of England.svg|22x20px|link=Англи]] [[Англи]]
|combatant2=[[Файл:Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg|22x20px|link=Арюун Римэй эзэнтэ гүрэн]] [[Арюун Римэй эзэнтэ гүрэн]]<br />[[Файл:Catholic League (Germany).svg|22x20px|link=католицизм]] Германиин католик лига<br />[[Файл:Flag of New Spain.svg|22x20px|link=Испаниин эзэнтэ гүрэн]] [[Испани]]<br />[[Файл:Flag Portugal (1640).svg|22x20px|link=Португал]] [[Португал]]<br />[[Файл:Flag of Denmark.svg|22x20px|link=Дани]] [[Дани]] (1643-1645)
|commander1 =[[Файл:Flag of Bohemia.svg|border|22px]] [[V Фридрих (Пфальцын курфюрст)|Фридрих V]]†<br />
[[Файл:Flag of Sweden (1562–1650).svg|22px]] [[Густав II Адольф]]†<br />
[[Файл:Flag of Sweden (1562–1650).svg|22px]] [[Иоанн Банер]]†<br />
[[Файл:Flag of Sweden (1562–1650).svg|22px]] [[Леннарт Торстенссон]]<br />
[[Файл:Flag of Île-de-France.svg|border|22px]] [[Кардинал Ришельё]]†<br />
[[Файл:Flag of Île-de-France.svg|border|22px]] [[Джулио Мазарини|Кардинал Мазарини]] <br />
[[Файл:Flag of Île-de-France.svg|border|22px]] [[II Людовик Бурбон|Ехэ Конде]]<br />
[[Файл:Flag of Denmark.svg|border|22px]] [[IV Кристиан]]†<br />
[[Файл:Flag of Electoral Saxony.svg|22px]] [[Саксоной I Иоанн Георг]]<br />
[[Файл:Großherzogin Sachsen Weimar.jpg|22px]] [[Саксен-Веймарай Бернгард]]†<br />
|commander2 =[[Файл:Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg|border|22px]] [[II Фердинанд (Арюун Римэй эзэн хаан)|II Фердинанд]]†<br />
[[Файл:Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg|border|22px]] [[III Фердинанд (Арюун Римэй эзэн хаан)|III Фердинанд]]<br /> 
[[Файл:Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg|border|22px]] [[Иоганн Церклас Тилли|Иоганн фон Тилли]] †<br />
[[Файл:Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg|border|22px]] [[Альбрехт фон Валленштейн|Альбрехт фон Валленштейн]]†<br />
[[Файл:Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg|border|22px]] [[Матиас Галлас]]†<br />
[[Файл:Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg|border|22px]] [[Карл фон Бюкуа]]†<br />
[[Файл:Flag of Bavaria (striped).svg|border|22px]]  [[I Максимилиан (Бавариин курфюрст)|I Максимилиан]] <br />
[[Файл:Flag of New Spain.svg|border|22px]] [[Гаспар де Гусман Оливарес|Граф-герцог Оливарес]]† <br /> 
[[Файл:Flag of New Spain.svg|border|22px]] [[Амброзио Спинола]] <br />
[[Файл:Flag of New Spain.svg|border|22px]] [[Австриин Фердинанд|Кардинал-инфант Австриин Фердинанд ]] <br />
|casualties1= '''Сэрэгүүд үхэһэн ба шархадһан''':<br />300 000
|casualties2= '''Сэрэгүүд үхэһэн''':<br />400 000
}}
'''Гушан жэлэй дайн''' (1618-1648), һабсбургынхи блок (испаниин ба австриин [[Һабсбургууд]], Германиин католик гүнүүд, папын ба Речь Посполитойн дэмжэгдэһэн) ба һабсбургта эсэргүү холбоон (Германиин протестант гүнүүд, Франци, Швеци, Дани; теэд Англи, Һолланд ба Орос уласуудай дэмжэгдэһэн). Һабсбургынхи блок католицизмын туг доро урилдан ажалладаг байһан ба һабсбургта эсэргүү холбоон (илангаяа эхиндээ) — [[протестантизм]]ын түлөө тулалдаба. Гушан жэлэй дайн олон үедэ хубаагдадаг: чехиин (1618-23) үе - Һабсбургуудта эсэргүү 1618-20 оной Чехиин буһалгаан болон [[Сагаан Уулын байлдаан]]да чехүүдэй диилдэлгэ (1620); даниин (1625-29) үедэ һабсбургынхи блогой сэрэг ([[Альбрехт фон Валленштейн|А. Валленштейнэй]], [[Иоганн Церклас Тилли|И. Тиллиин]] тушаал доро) Даниие илажа, данишуудые Германиһаа хөөн гаргаба; швециин (1630-35) үе, швед арми Германида ([[Густав II Адольф]]ын тушаал доро) булимтаран орожо, [[Брейтенфельдэй байлдаан|Брейтенфельд]] (1631), [[Лютценэй байлдаан|Лютцен]] (1632) илаашье һаа, [[Нёрдлингенэй байлдаан|Нёрдлингендэ]] (1634) илагдаба; франци-швециин (1635-48) үедэ, Франци дайнда орожо һабсбургта эсэргүү холбооной үлүү байлга тодорхой болобо. Дайнай үрэ дүндэ Һабсбургуудай түсэб үйрэһэн, улас түрын бодолгын ноёрхол Францида ябаһан. 1648 ондо [[Вестфалиин энхын хэрээ]]гээр дүүргэбэ.

[[Категори:Дайнууд]]
[[Категори:Европын түүхэ]]

{{1000 үгүүлэл}}