# Онтарио
Онтарио (англи: Ontario) — Канадын түб хэһэгтэ оршодог можо болон Канадын можонууд дундаа хүн зон эгээн олон, нютаг дэбисхэрээр Квебекэй дараа орохо томо можо юм. (Нунавут, Баруун Хойто нютаг дэбисхэр Онтариоһоо томо болобошье можонууд бэшэ бэлэй.) Онтарио баруун талаараа Манитоба можотой, зүүн талаараа Квебек можотой хилэ залгадагһаа гадна Миннесота, Мичиган, Огайо, Пенсильвани (Эри нуураар), Нью-Йорк зэргэ АНУ-ай можонуудтай (баруунһаа зүүн тиишэ) хиллэдэг. Онтариогой АНУ-тай залгадаг хилын ехэнхи хэһэг байгаалиин хилэ болон Лейк-оф-Вудс нуурһаа эхилээд, Ехэ Нуурнуудай дүрбынхи дундуур, тухайлбал Дээдэ нуур, Гурон нуур (Джорджын булан ороно), Эри нуур, Онтарио нуурай дундуур ябажа, саашаа Онтариогой Корнуоллой хабяар Гэгээн Лаврентиин голой уташань үргэлжэлдэг. Онтарио Ехэ Нуурнуудтай залгаа Канадын ганса можо болоно.
Онтариогой ниислэл Канадын эгээн томо хото болохо Торонто юм. Канадын ниислэл Оттава мүн Онтариодо оршодог юм. Канадын 2013 оной хүн зоной тоололгоор Онтариодо 13 505 900 ажаһуугша тоологдоһон, 2006 ондо 12 160 282 Онтариогой ажаһугшад ниитэ уласай хүн зоной 38,5%-ые бүридүүлөө һэн.
Тус можын нэрэ Онтарио нуурай нэрэһээ гаралтай болон энэ нэрэнь ontarí:io гү, али «ехэ нуур» гэһэн гурон хэлэнэй үгэһөө гаралтай,, мүн магадгүй ирокез хэлээр skanadario гү, али «һайхан уһан» гэһэн үгэһөө гаралтай байжа болоно. Британиин Хойто Америкын Актаар 1867 оной долодугаар һарын 1-ндэ Канадые анха байгуулха үедэ Онтарио Нью-Брансвик, Шэнэ Шотланд, Квебекэй хамта тус уласай анханай дүрбэн можын нэгэ болобо.
Онтарио 2004 ондо Канадын үндэһэнэй ниитэ үйлэдбэрилһэн бүтээгдхүүнэй 52%-ые үйлэдбэрилһэн Канадын ажаүйлэдбэриин һалбариие түрүүлдэг можо бэлэй.

## Ном зохёол
- Michael Sletcher, 'Ottawa', in James Ciment, ed., Colonial America: An Encyclopedia of Social, Political, Cultural, and Economic History, (5 vols., M. E. Sharpe, New York, 2006).
- Virtual Vault, an online exhibition of Canadian historical art at Library and Archives Canada


Онтарио
{{Улас орон
 |буряад_нэрэ                 = Онтарио
 |уугуул_нэрэ             = Ontario
 |статус                   = [[Канада#Засаг захиргаанай хубаари|Канадын можо]]
 |дуулал                     = 
 |туг                     = Flag of Ontario.svg
 |тугай_бэшэлгэ           = Далбаа
 |һүлдэ                     = Coat of Arms of Ontario.png
 |һүлдын_бэшэлгэ           = Һүлдэ
 |газарай_зураг                    = Ontario,_Canada.svg
 |хэмжээ                   = 
 |бэшэлгэ                 = [[Канада]]дахи Онтариогой байра
 |уряа                    = ''Ut Incepit Fidelis Sic Permanet''<br/><small>''Тэрэ эхилхэдээ үнэншэ байбал, үнэншэ хэбээр байна''</small>
 |ниислэл                  = [[Торонто]]
 |хэлэн                     = [[Англи хэлэн|англи]]
 |тэргүүнэй_тушаал1     = Лейтенант амбан захирагша
 |тэргүүн1  = Эдит Дюмон
 |тэргүүнэй_тушаал2     = Юрэнхы сайд
 |тэргүүн2  = Дуг Форд
 |газар_нютаг                  = 1 076 395 км²<ref>{{cite web|url=http://www.statcan.gc.ca/tables-tableaux/sum-som/l01/cst01/phys01-eng.htm|title=Land and freshwater area, by province and territory|publisher=[[Статистическая служба Канады]]|accessdate=2012-09-30|date=2005-02-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121019171348/http://www.statcan.gc.ca/tables-tableaux/sum-som/l01/cst01/phys01-eng.htm|archivedate=2012-10-19}}</ref><ref name="areaont">{{cite web|url=http://www40.statcan.ca/l01/cst01/phys01.htm|title=Canada's provinces and territories total area, land area and water area.|publisher=Statistics Canada|accessdate=2007-01-05}}</ref>
 |уһанай_хуби                  = 158 654 км² (14,7%)
 |хүн_ама                = {{increase}}13 505 900 (2012)<ref>{{cite web|url=http://www5.statcan.gc.ca/cansim/a26?lang=eng&retrLang=eng&id=0510005&paSer=&pattern=&stByVal=1&p1=1&p2=31&tabMode=dataTable&csid=|title=Estimates of population, Canada, provinces and territories, quarterly (persons)|publisher=[[Статистическая служба Канады]]|accessdate=2012-09-30|date=2012-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130621193049/http://www5.statcan.gc.ca/cansim/a26?id=0510005&pattern=&p2=31&p1=1&tabMode=dataTable&stByVal=1&paSer=&csid=&retrLang=eng&lang=eng|archivedate=2013-06-21}}</ref>
 |дополнительный_параметр  = [[ДНБ]]
 |содержимое_параметра     = 612 494<ref>{{cite web|url=http://www.statcan.gc.ca/tables-tableaux/sum-som/l01/cst01/econ15-eng.htm|title=Gross domestic product, expenditure-based, by province and territory|publisher=[[Статистическая служба Канады]]|accessdate=2012-09-30|date=2011-11-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120919211233/http://www.statcan.gc.ca/tables-tableaux/sum-som/l01/cst01/econ15-eng.htm|archivedate=2012-09-19}}</ref> сая C$ (1-дэхи)
}}
[[Файл:Niagara Falls- Horseshoe Falls (3).jpg|280px|мини|Онтарио - Niagara Falls]]
'''Онтарио''' ({{Lang-en|Ontario}}) — [[Канада|Канадын]] түб хэһэгтэ оршодог можо болон Канадын можонууд дундаа хүн зон эгээн олон<ref name="popont">{{cite web|url=http://www40.statcan.ca/cgi-bin/getcans/sorth.cgi?lan=eng&dtype=fina&filename=demo02a.htm&sortact=2&sortf=6|title=Ontario is the largest province in the country by population|work=Statistics Canada|accessdate=2007-01-05|archivedate=2008-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080610181616/http://www40.statcan.ca/cgi-bin/getcans/sorth.cgi?lan=eng&dtype=fina&filename=demo02a.htm&sortact=2&sortf=6}}</ref>, нютаг дэбисхэрээр [[Квебек]]эй дараа орохо томо можо юм.<ref name="areaont"/> ([[Нунавут]], [[Баруун Хойто нютаг дэбисхэр]] Онтариоһоо томо болобошье можонууд бэшэ бэлэй.) Онтарио баруун талаараа [[Манитоба]] можотой, зүүн талаараа [[Квебек]] можотой хилэ залгадагһаа гадна [[Миннесота]], [[Мичиган]], [[Огайо]], [[Пенсильвани]] ([[Эри нуур]]аар), [[Нью-Йорк]] зэргэ [[АНУ]]-ай можонуудтай (баруунһаа зүүн тиишэ) хиллэдэг. Онтариогой АНУ-тай залгадаг хилын ехэнхи хэһэг байгаалиин хилэ болон [[Лейк-оф-Вудс нуур|Лейк-оф-Вудс нуурһаа]] эхилээд, [[Ехэ Нуурнууд]]ай дүрбынхи дундуур, тухайлбал [[Дээдэ нуур]], [[Гурон нуур]] (Джорджын булан ороно), Эри нуур, [[Онтарио нуур]]ай дундуур ябажа, саашаа Онтариогой Корнуоллой хабяар [[Гэгээн Лаврентиин гол]]ой уташань үргэлжэлдэг. Онтарио Ехэ Нуурнуудтай залгаа Канадын ганса можо болоно.

Онтариогой ниислэл Канадын эгээн томо хото болохо [[Торонто]] юм.<ref>{{cite web|url=http://www40.statcan.ca/l01/cst01/demo05a.htm|title=Toronto is Canada's largest metropolitan area|work=Statistics Canada|accessdate=2007-01-05}}</ref> Канадын ниислэл [[Оттава]] мүн Онтариодо оршодог юм. Канадын 2013 оной хүн зоной тоололгоор Онтариодо 13 505 900 ажаһуугша тоологдоһон, 2006 ондо 12 160 282 Онтариогой ажаһугшад ниитэ уласай хүн зоной 38,5%-ые бүридүүлөө һэн.<ref name="ON2006MuniPops">{{cite web| url=http://www12.statcan.ca/english/census06/data/popdwell/Table.cfm?T=302&SR=1&S=3&O=D&RPP=25&PR=35| title=Population and dwelling counts, for Canada, provinces and territories, and census subdivisions (municipalities), 2006 and 2001 censuses - 100% data| work=[[Statistics Canada]], 2006 Census of Population| date=[[2007-03-13]]| accessdate=2007-03-13| archivedate=2007-09-12| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070912162730/http://www12.statcan.ca/english/census06/data/popdwell/Table.cfm?T=302&SR=1&S=3&O=D&RPP=25&PR=35}}</ref>

Тус можын нэрэ Онтарио нуурай нэрэһээ гаралтай болон энэ нэрэнь ''ontarí:io'' гү, али «ехэ нуур» гэһэн [[гурон хэлэн]]эй үгэһөө гаралтай,<ref>{{cite book|last=Mithun|first=Marianne|year=2000|title=The Languages of Native North America|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|page=312}}</ref>, мүн магадгүй [[ирокез хэлэн|ирокез хэлээр]] ''skanadario'' гү, али «һайхан уһан» гэһэн үгэһөө гаралтай байжа болоно.<ref>{{cite web|url=http://www.studycanada.ca/english/about-ont.htm|pages=Last Paragraph-second last sentence|title=About Canada // Ontario|work=Study Canada|quote=Ontario's name is thought to come form the Iroquois word "Skanadario" which means "beautiful water"|accessdate=2007-01-05}}</ref> [[Британиин Хойто Америкын Акт]]аар 1867 оной долодугаар һарын 1-ндэ Канадые анха байгуулха үедэ Онтарио [[Нью-Брансвик]], [[Шэнэ Шотланд]], Квебекэй хамта тус уласай анханай дүрбэн можын нэгэ болобо.<ref>{{cite web|url=http://www.justice.gc.ca/en/ps/const/loireg/p1t1-1.html|title=The British North American act of 1867|accessdate=2007-01-05|archivedate=2007-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070712064847/http://www.justice.gc.ca/en/ps/const/loireg/p1t1-1.html}}</ref>

Онтарио 2004 ондо Канадын үндэһэнэй ниитэ үйлэдбэрилһэн бүтээгдхүүнэй 52%-ые үйлэдбэрилһэн Канадын ажаүйлэдбэриин һалбариие түрүүлдэг можо бэлэй.<ref>{{cite web|last=Government of Ontario|title=Ontario Facts: Overview|url=http://www.2ontario.com/facts/fact01.asp|accessdate=2007-01-05|archivedate=2007-01-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070129072416/http://www.2ontario.com/facts/fact01.asp}}</ref>

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

== Ном зохёол ==
* Michael Sletcher, 'Ottawa', in James Ciment, ed., ''Colonial America: An Encyclopedia of Social, Political, Cultural, and Economic History'', (5 vols., M. E. Sharpe, New York, 2006).
* [http://www.collectionscanada.ca/virtual-vault/ Virtual Vault], an online exhibition of Canadian historical art at Library and Archives Canada 

== Холбооһон ==
* [http://www.gov.on.ca/ Government of Ontario] also at  [http://www.ontario.ca/ Ontario.ca]
* [http://www.tourism.gov.on.ca/ Tourism Ontario] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070116044737/http://www.tourism.gov.on.ca/ |date=2007-01-16 }}
* [http://www.ontariotravel.net/ Ontario Travel webpage]
* [http://atlas.gc.ca/site/english/maps/reference/provincesterritories/ontario/referencemap_image_view Map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060426190806/http://atlas.gc.ca/site/english/maps/reference/provincesterritories/ontario/referencemap_image_view |date=2006-04-26 }}
* [http://archives.cbc.ca/IDD-1-73-893/politics_economy/elections_ontario/ CBC Digital Archives - Ontario Elections: Twenty Tumultuous Years]
* [http://www.thecanadianencyclopedia.com/index.cfm?PgNm=TCE&Params=A1ARTA0005936 Province of Ontario from ''The Canadian Encyclopedia''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081007230135/http://www.thecanadianencyclopedia.com/index.cfm?PgNm=TCE&Params=A1ARTA0005936 |date=2008-10-07 }}

[[Категори:Онтарио| ]]
[[Категори:Канада]]

{{Канадын засаг захиргаанай хубаари}}