# Нунавут
Нунавут — Канадын эгээн томо болон эгээн шэнэ нютаг дэбисхэр юм. 1999 оной дүрбэдүгээр һарын нэгэндэ Нунавутай Акт  болон Нунавутай Газар Эзэмшэхэ Эрхын Хэлэлсээрэй һүүлдэ Баруун Хойто нютаг дэбисхэрһээ һалажа байгуулагдаһан болобошье мүнөөнэй хилэ бүри 1993 ондо тогтоогдоһон байгаа. Нунавут байгуулагдаһан 1949 ондо Ньюфаундленд можо шэнээр байгуулагдаһанһаа хойшо Канадын газарай зурагта ороһон түрүүшын томо хубилалта болоһон юм.
Зүүн зүгтэ Баффин арал дээрэ оршохо ниислэл Икалуитые (хуушан "Фробишер-Бей") 1995 оной Нунавутай ниислэлэй талаархи олониитын һанал асуулгаар һунгаһан юм. Бусад томо һууринуудые нэрлэбэл Ранкин-Инлет, Кембридж-Бейн бүһын түбүүдэй нэрлэжэ болоно. Нунавутай хойто зүгтэ Элсмир арал байдаг ба баруун зүгтэ Викториа аралай зүүн ба урда хэһэгые хамардаг. Нунавут Канадын эгээн үсөөн хүн зонтой болон эгээн томо нютаг дэбисхэртэй засаг захиргаанай нэгэжэ юм. Тус нютаг дэбисхэртэ шахуу 29 474 хүн зон Баруун Европын шэнээ нютаг дэбисхэртэ тархан һуудаг. Хэрбэ Нунавут бүрин эрхэтэ тусгаар улас байһан бол дэлхэй дээрэ хүн зоной эгээн бага нягташалтай улас байха байһан. Эгээн ойро ошохо Гренланд гэхэдэл нютаг дэбисхэрээр бараг үетэн мүртэлөө хүн зон хоёр дахин ехэ бэлэй.
Нунавут гэжэ инуитуудай хэлэн болохо инуктитутаар «манай газар» гэһэн удхатай. Ажаһуугшадыень Nunavummiut гү, али ганса тоон дээрэ Nunavummiuq гэжэ нэрлэдэг.

## Ном зохёол
- Alia, Valerie. Names and Nunavut Culture and Identity in Arctic Canada Архивировалһан 12 арбан нэгэ һара 2007 оной.. New York: Berghahn Books, 2007. ISBN 1-84545-165-1
- Henderson, Ailsa Nunavut: Rethinking Political Culture. Vancouver: University of British Columbia Press, 2007. ISBN 0-7748-1423-3
- Kulchyski, Peter Keith. Like the Sound of a Drum: Aboriginal Cultural Politics in Denendeh and Nunavut. Winnipeg: University of Manitoba Press, 2005. ISBN 0-88755-178-5
- Sanna, Ellyn, and William Hunter. Canada's Modern-Day Aboriginal Peoples Nunavut & Evolving Relationships. Markham, Ont: Scholastic Canada, 2008. ISBN 978-0-7791-7322-8


Нунавут
{{Улас орон
 |буряад_нэрэ                 = Нунавут
 |уугуул_нэрэ             = Nunavut
 |статус                   = [[Канада#Засаг захиргаанай хубаари|Канадын можо]]
 |дуулал                     = 
 |туг                     = Flag of Nunavut.svg
 |тугай_бэшэлгэ           = Далбаа
 |һүлдэ                     = Coat of arms of Nunavut.svg
 |һүлдын_бэшэлгэ           =
 |газарай_зураг                    = Nunavut,_Canada.svg
 |хэмжээ                   = 
 |бэшэлгэ                 = [[Канада]]дахи Нунавутай байра
 |уряа                    = 
 |ниислэл                  = [[Икалуит]]
 |хэлэн                     = [[Англи хэлэн|англи]], [[инуиннактун]], [[инуктитут]], [[Франци хэлэн|франци]]
 |тэргүүнэй_тушаал1     = Лейтенант амбан захирагша
 |тэргүүн1  = Даг Филлипс
 |тэргүүнэй_тушаал2     = Юрэнхы сайд
 |тэргүүн2  = Даррел Паслоски
 |газар_нютаг                  = 2 093 190 км²<ref>{{cite web|url=http://www.statcan.gc.ca/tables-tableaux/sum-som/l01/cst01/phys01-eng.htm|title=Land and freshwater area, by province and territory|publisher=[[Статистическая служба Канады]]|accessdate=2012-09-30|date=2005-02-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121019171348/http://www.statcan.gc.ca/tables-tableaux/sum-som/l01/cst01/phys01-eng.htm|archivedate=2012-10-19}}</ref>
 |уһанай_хуби                  = 157 077 км² (7,5%)
 |хүн_ама                = 33 697 (2012)<ref>{{cite web|url=http://www5.statcan.gc.ca/cansim/a26?lang=eng&retrLang=eng&id=0510005&paSer=&pattern=&stByVal=1&p1=1&p2=31&tabMode=dataTable&csid=|title=Estimates of population, Canada, provinces and territories, quarterly (persons)|publisher=[[Статистическая служба Канады]]|accessdate=2012-09-30|date=2012-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130621193049/http://www5.statcan.gc.ca/cansim/a26?id=0510005&pattern=&p2=31&p1=1&tabMode=dataTable&stByVal=1&paSer=&csid=&retrLang=eng&lang=eng|archivedate=2013-06-21}}</ref>
 |дополнительный_параметр  = [[ДНБ]]
 |содержимое_параметра     = 1755<ref>{{cite web|url=http://www.statcan.gc.ca/tables-tableaux/sum-som/l01/cst01/econ15-eng.htm|title=Gross domestic product, expenditure-based, by province and territory|publisher=[[Статистическая служба Канады]]|accessdate=2012-09-30|date=2011-11-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120919211233/http://www.statcan.gc.ca/tables-tableaux/sum-som/l01/cst01/econ15-eng.htm|archivedate=2012-09-19}}</ref> сая C$ (13-дахи)
}}
'''Нунавут''' — [[Канада|Канад]]ын эгээн томо болон эгээн шэнэ нютаг дэбисхэр юм. 1999 оной дүрбэдүгээр һарын нэгэндэ ''Нунавутай Акт'' <ref name=act>{{Cite web | url= http://laws.justice.gc.ca/en/showdoc/cs/N-28.6//20070517/en?command=searchadvanced&caller=AD&search_type=bool&shorttitle=Nunavut%20Act'&day=17&month=5&year=2007&search_domain=cs&showall=L&statuteyear=all&lengthannual=50&length=50 | title= Nunavut Act | author= Justice Canada | authorlink= Department of Justice (Canada) | year= 1993 | accessdate= 2007-04-26 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> болон ''Нунавутай Газар Эзэмшэхэ Эрхын Хэлэлсээрэй''<ref name=claims>{{Cite web| url= http://laws.justice.gc.ca/en/showdoc/cs/N-28.7//20070517/en?command=searchadvanced&caller=AD&search_type=bool&shorttitle=%20Nunavut%20Land%20Claims%20Agreement%20Act&day=17&month=5&year=2007&search_domain=cs&showall=L&statuteyear=all&lengthannual=50&length=50| title= Nunavut Land Claims Agreement Act| author= Justice Canada| year= 1993| accessdate= 2007-04-26| archivedate= 2011-06-05| archiveurl= https://web.archive.org/web/20110605063004/http://laws.justice.gc.ca/en/showdoc/cs/N-28.7//20070517/en?command=searchadvanced&caller=AD&search_type=bool&shorttitle=%20Nunavut%20Land%20Claims%20Agreement%20Act&day=17&month=5&year=2007&search_domain=cs&showall=L&statuteyear=all&lengthannual=50&length=50}}</ref> һүүлдэ [[Баруун Хойто нютаг дэбисхэр|Баруун Хойто нютаг дэбисхэрһээ]] һалажа байгуулагдаһан болобошье мүнөөнэй хилэ бүри 1993 ондо тогтоогдоһон байгаа. Нунавут байгуулагдаһан 1949 ондо [[Ньюфаундленд ба Лабрадор|Ньюфаундленд]] можо шэнээр байгуулагдаһанһаа хойшо Канадын газарай зурагта ороһон түрүүшын томо хубилалта болоһон юм.

Зүүн зүгтэ [[Баффин арал]] дээрэ оршохо ниислэл [[Икалуит]]ые (хуушан "Фробишер-Бей") 1995 оной Нунавутай ниислэлэй талаархи олониитын һанал асуулгаар һунгаһан юм. Бусад томо һууринуудые нэрлэбэл [[Ранкин-Инлет]], [[Кембридж-Бей]]н бүһын түбүүдэй нэрлэжэ болоно. Нунавутай хойто зүгтэ [[Элсмир арал]] байдаг ба баруун зүгтэ [[Виктори арал|Викториа аралай]] зүүн ба урда хэһэгые хамардаг. Нунавут Канадын эгээн үсөөн хүн зонтой болон эгээн томо нютаг дэбисхэртэй засаг захиргаанай нэгэжэ юм. Тус нютаг дэбисхэртэ шахуу 29 474<ref name="stats" /> хүн зон [[Баруун Европо|Баруун Европ]]ын шэнээ нютаг дэбисхэртэ тархан һуудаг. Хэрбэ Нунавут бүрин эрхэтэ тусгаар улас байһан бол дэлхэй дээрэ хүн зоной эгээн бага нягташалтай улас байха байһан. Эгээн ойро ошохо [[Гренланд]] гэхэдэл нютаг дэбисхэрээр бараг үетэн мүртэлөө хүн зон хоёр дахин ехэ бэлэй.<ref>{{Cite web |title=CIA World Factbook |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gl.html |accessdate=2015-05-21 |archivedate=2020-05-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200509035824/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gl.html }}</ref> 

''Нунавут'' гэжэ [[инуитууд]]ай хэлэн болохо [[инуктитут]]аар «манай газар» гэһэн удхатай. Ажаһуугшадыень ''Nunavummiut'' гү, али ганса тоон дээрэ ''Nunavummiuq'' гэжэ нэрлэдэг.

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

== Ном зохёол ==
<div class="references-small">
* Alia, Valerie. ''[http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/69992383?page=frame&url=http%3A%2F%2Fwww.loc.gov%2Fcatdir%2Ftoc%2Fecip0614%2F2006018116.html&title=&linktype=digitalObject&detail= Names and Nunavut Culture and Identity in Arctic Canada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071112204703/http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/69992383?page=frame&url=http%3A%2F%2Fwww.loc.gov%2Fcatdir%2Ftoc%2Fecip0614%2F2006018116.html&title=&linktype=digitalObject&detail= |date=2007-11-12 }}''. New York: Berghahn Books, 2007. ISBN 1-84545-165-1
* Henderson, Ailsa ''Nunavut: Rethinking Political Culture''. Vancouver: University of British Columbia Press, 2007. ISBN 0-7748-1423-3
* Kulchyski, Peter Keith. ''Like the Sound of a Drum: Aboriginal Cultural Politics in Denendeh and Nunavut''. Winnipeg: University of Manitoba Press, 2005. ISBN 0-88755-178-5
* Sanna, Ellyn, and William Hunter. ''Canada's Modern-Day Aboriginal Peoples Nunavut & Evolving Relationships''. Markham, Ont: Scholastic Canada, 2008. ISBN 978-0-7791-7322-8
</div>

== Холбооһон ==
* [https://web.archive.org/web/20051014061258/http://www.gov.nu.ca/education/eng/images/Nunavutmap.gif Map showing regions of Nunavut] (from Nunavut Government website)
* [http://www.assembly.nu.ca/ Legislative Assembly of Nunavut] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119013558/http://assembly.nu.ca/ |date=2012-01-19 }}
* [http://www.gov.nu.ca/ Nunavut Kavamat / Government of Nunavut]: Official site
* [http://npc.nunavut.ca/ Nunavut Planning Commission]
* [http://www.tunngavik.com/ Nunavut Tunngavik Inc.]: Nunavut Land Claims website
* [http://www.canlii.org/ca/sta/n-28.6/whole.html The Nunavut Act of 1993 at Canadian Legal Information Institute]
* [https://web.archive.org/web/20040727123842/http://www.gov.nu.ca/education/eng/pubdoc/ENG%20LOI%20Report.pdf Nunavut K-12 bilingual language instruction plan]: Martin, Ian. ''Aajiiqatigiingniq Language of Instruction Research Paper''. Nunavut: Dept. of Education, 2000.
'''Tourism'''
* [http://www.explorenunavut.com/ Explore Nunavut: Travel information and community guides] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120301042305/http://www.explorenunavut.com/ |date=2012-03-01 }}
* [http://www.nunavutparks.com/ Nunavut Parks]
* [http://www.nunavuttourism.com/ Nunavut Tourism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120126022716/http://www.nunavuttourism.com/ |date=2012-01-26 }}
'''Journalism'''
* [http://www.cbc.ca/north/ CBC North Radio]: hear Inuktitut and English radio from Nunavut
* [http://www.nunatsiaq.com  Territorial newspaper reporting in Inuktitut and English]

[[Категори:Нунавут| ]]
[[Категори:Канада]]

{{Канадын засаг захиргаанай хубаари}}