# Лев Толстой
Лев Николаевич Толстой (1828 оной 9 һарын 9[хуушанаар 8 һарын 28], Ясная Поляна — 1910 оной 11 һарын 20 [хуушанаар 1 һарын 7], Астапово), гүн, ород зохёолшо, Петербургын ЭУА-иин сурбалжалагша гэшүүн (1873), хүндэтэ академик (1900). Эсэгэнь — Николай Ильич Толстой гүн (1794—1837), 1812 оной Эсэгын ороноо хамгаалгын дайнай хабаадалсагша; эхэнь — Мария Николаевна (1790—1830), түрэлхи обогоор Волконская. Толстой гэртээ һуралсаба; 1844—47 оной хоорондо Казаниин ехэ һургуулида һураба (шатые дүүргөөгүй). 1851 ондо тэрэнэй аха Н. Н. Толстой сэрэгэй алба хаажа байһан Кавказдахи Старогладковская хүдөөдэ ябаа. 1851 оной дэбтэртэнь тэрэнэй түрүүшын удха зохёолой бодолнууд («Үсэгэлдэрэйхи түүхэ» гэхэ мэтэ) элирэн гарана. Толстойе үхэтэр бэшэгдэһэн дэбтэр тэрэнэй түрүүшын удха зохёолой һургуули болобо. Толстой Кавказдахи үнгэрһэн гансаардаһан амидаралай хоер жэлэй хугасаа өөрынгөө һүнэһэнэй дэбжэлтэдэ шухала үүргые гүйсэдхэбэ гэжэ бодоо. Кавказда бэшэгдэһэн «Бага наһан» нэрэтэй тэрэнэй түрүүшын хэблэгдэһэн туужа (ород: Детство, «Современник» сэтгүүл, 1852, № 9) — хожом гараһан «Гүлмэр наһан» (1852—54) ба «Эдир наһан» (1855—57) туужатай хамта  — өөрын намтар болохо «Хүгжэлэй дүрбэн шата» гэһэн романай үргэн нэгэ хэһэг байгаашье һаа, энэ романай һүүлшын хэһэг болохо «Залуу наһан» эсэстэ бэшэгдээгүй.
«Дайн ба энхэ» болон «Анна Каренина» гэһэн романуудые бэшэһэн ородой агуу зохёолшо, анархист байһан. Толстой Ородой Тула можын Ясная Поляна гэдэг эдэлэн газарта түрэжэ София Андреевна Берстэй гэрлэбэ.
Тэрэ Христосой шажантай ба хүсэн хэрэглэхэдэ эсэргүү байгаа. Тэрэнэй «Бурханай хааншлал танай дотор бии» гэһэн бүтээлэй хүн зондо үзүүлһэн нүлөөе Махатма Ганди болон Мартин Лютер Кингтэй зүйрлэжэ болоно. Тэрэ Астапово галта тэрэгэнэй буудал дээрэ 1910 ондо 82 наһатайдаа наһа бараба.

Лев Толстой
{{Алдартай хүн
|нэрэ = Лев Толстой
|уугуул_нэрэ = Лев Николаевич Толстой
|зураг = L.N.Tolstoy_Prokudin-Gorsky.jpg
|ажал_үйлэ = [[шүлэглэһэн зохёол|шүлэгшэ]], [[уран зохёол]]шо, [[зүжэг|зүжэгэй зохёолшо]], [[философ]]
|түрэһэн_үдэр = 
|түрэһэн_газар = [[Ясная Поляна]],<br/> [[Тулын можо]],<br/> [[Ородой эзэнтэ улас]]  
|иргэн = [[File:Flag of Russia.svg|20px]] [[Ородой эзэнтэ улас]]
|наһа_бараһан_үдэр = 
|наһа_бараһан_газар = [[Астапово]],<br/>  [[Рязаниин можо]],<br/> [[Ородой эзэнтэ улас]]
| ажал_хэһэн_саг  = [[реализм]]
|нүхэр = 
|һургалта = [[Эзэнтэ Казанын Дээдэ Һургуули]]
|хүүгэд =
|шагнал = [[File:Order of Saint Anna ribbon bar.svg|40px|border|link= Гэгээнтэн Аннын Орден|Гэгээнтэн Аннын Орден]]{{!!}}[[Файл:Order of Glory Ribbon Bar.png|40px|border|link=Медаль «Севастополиин хамаалга ашаар»|Медаль «Севастополиин хамаалга ашаар»]]{{!!}}[[Файл:Band to Order St Andr.png|40px|border|link=Медаль «1853—1856 оной дайнайгаар дурасхал болгон»|Медаль «1853—1856 оной дайнайгаар дурасхал болгон»]]{{!!}}[[Файл:Order of Glory Ribbon Bar.png|40px|border|link=Медаль «Севастополиин хамаалгынгаар дурасхал болгон»|Мүнгэн медаль «Севастополиин хамаалгынгаар дурасхал болгон»]]{{!!}}[[Файл:Saint vladimir (bande).png|40px|border|link=Медаль «Севастополиин хамаалгынгаар 50 оной дурасхал болгон»|Хүлээрэй медаль «Севастополиин хамаалгынгаар 50 оной дурасхал болгон»]]
|гар    = [[File:Leo Tolstoy signature.svg|200px]]
}}
'''Лев Николаевич Толстой''' (1828 оной 9 һарын 9<sub>[хуушанаар 8 һарын 28]</sub>, [[Ясная Поляна]] — 1910 оной 11 һарын 20 <sub>[хуушанаар 1 һарын 7]</sub>, Астапово), гүн, ород зохёолшо, [[Оросой Эрдэм Ухаанай Академи|Петербургын ЭУА-иин]] сурбалжалагша гэшүүн (1873), хүндэтэ академик (1900). Эсэгэнь — Николай Ильич Толстой гүн (1794—1837), 1812 оной Эсэгын ороноо хамгаалгын дайнай хабаадалсагша; эхэнь — Мария Николаевна (1790—1830), түрэлхи обогоор Волконская. Толстой гэртээ һуралсаба; 1844—47 оной хоорондо Казаниин ехэ һургуулида һураба (шатые дүүргөөгүй). 1851 ондо тэрэнэй аха Н. Н. Толстой сэрэгэй алба хаажа байһан [[Кавказ]]дахи Старогладковская хүдөөдэ ябаа. 1851 оной дэбтэртэнь тэрэнэй түрүүшын удха зохёолой бодолнууд («Үсэгэлдэрэйхи түүхэ» гэхэ мэтэ) элирэн гарана. Толстойе үхэтэр бэшэгдэһэн дэбтэр тэрэнэй түрүүшын удха зохёолой һургуули болобо. Толстой Кавказдахи үнгэрһэн гансаардаһан амидаралай хоер жэлэй хугасаа өөрынгөө һүнэһэнэй дэбжэлтэдэ шухала үүргые гүйсэдхэбэ гэжэ бодоо. Кавказда бэшэгдэһэн «Бага наһан» нэрэтэй тэрэнэй түрүүшын хэблэгдэһэн туужа ({{lang-ru|Детство}}, «Современник» сэтгүүл, 1852, № 9) — хожом гараһан «Гүлмэр наһан» (1852—54) ба «Эдир наһан» (1855—57) туужатай хамта  — өөрын намтар болохо «Хүгжэлэй дүрбэн шата» гэһэн романай үргэн нэгэ хэһэг байгаашье һаа, энэ романай һүүлшын хэһэг болохо «Залуу наһан» эсэстэ бэшэгдээгүй.

«[[Дайн ба энхэ]]» болон «[[Анна Каренина]]» гэһэн [[роман]]уудые бэшэһэн [[ород]]ой агуу зохёолшо, [[анархизм|анархист]] байһан. Толстой [[Ородой эзэнтэ улас|Ородой]] [[Тула можын]] [[Ясная Поляна]] гэдэг эдэлэн газарта түрэжэ София Андреевна Берстэй гэрлэбэ.
[[Файл:Leo Tolstoy in the hell.jpg||мини|слева|250px|«Лев Толстой [[тама|тамын орондо]]». [[Шажанай түүхын уласай музей]]. 1883]]
Тэрэ Христосой шажантай ба хүсэн хэрэглэхэдэ эсэргүү байгаа. Тэрэнэй «Бурханай хааншлал танай дотор бии» гэһэн бүтээлэй хүн зондо үзүүлһэн нүлөөе [[Махатма Ганди]] болон [[Мартин Лютер Кинг]]тэй зүйрлэжэ болоно. Тэрэ Астапово галта тэрэгэнэй буудал дээрэ 1910 ондо 82 наһатайдаа наһа бараба.

== Мүн үзэхэ ==
* [[Дайн ба энхэ]]
* [[Анна Каренина]]

== Холбооһон ==
* {{Commons|Leo Tolstoy}}

== Зүүлтэ ==
{{Зүүлтэ}}

[[Категори:Уран зохёолшод]]
[[Категори:Ородой зохёолшод]]
[[Категори:Ород]]
[[Категори:Намтар]]
{{stub}}