# 2021 оной Германиин холбооной һунгуули

2021 оной Германиин холбооной һунгуули
{{Инфобокс һунгуули
| election_name = 2021 оной Германиин холбооной һунгуули
| country = Германи
| type = parliamentary
| ongoing = no
| previous_election = 2017 оной Германиин холбооной һунгуули
| previous_year = 2017
| election_date = {{Start date|df=yes|2021|09|26}}
| next_election = Удаахи Германиин холбооной һунгуули
| next_year = ''Удаахи''
| outgoing_members = [[19-р Бундестагай гэшүүдэй жагсаалта|ябажа буй гэшүүд]]
| elected_members = 
| seats_for_election = [[Бундестаг|Бундестагай]] бүхы 735 һуудал
| majority_seats = 368
| registered = 61,168,234 {{small|{{decrease}} 0.8%}}
| turnout = 46,838,765	(76.6%) {{increase}} 0.4 [[процентнэ пункт|пп]]
| opinion_polls = Opinion polling for the 2021 German federal election

<!-- SPD -->
| image1 = {{CSS image crop|Image=Olaf Scholz 2021 cropped.jpg|bSize=120|cWidth=120|cHeight=160}}
| candidate1 = [[Олаф Шольц]]
| party1 = Германиин Социал-Демократ Нам
| last_election1 = 20.5%, 153 һуудал
| seats1 = 206
| seat_change1 = {{increase}} 53
| popular_vote1 = 11,949,756
| percentage1 = 25.7%
| swing1 = {{increase}} 5.2 пп

<!-- CDU/CSU -->
| image2 = {{CSS image crop|Image=Armin Laschet 2021 (cropped).jpg|bSize=120|cWidth=120|cHeight=160}}
| candidate2 = [[Армин Лашет]]
| party2 = ХАХ/ХОХ
| last_election2 = 32.9%, 246 һуудал
| seats2 = 196
| seat_change2 = {{decrease}} 50
| popular_vote2 = 11,173,806
| percentage2 = 24.1%
| swing2 = {{decrease}} 8.8 пп

<!-- Grüne -->
| image3 = {{CSS image crop|Image=Annalena Baerbock (cropped, 2).jpg|bSize=120|cWidth=120|cHeight=160}}
| candidate3 = [[Анналена Бербок]]
| party3 = 90 Холбоон/Ногоонууд
| last_election3 = 8.9%, 67 һуудал
| seats3 = 118
| seat_change3 = {{increase}} 51
| popular_vote3 = 6,848,215
| percentage3 = 14.8%
| swing3 = {{increase}} 5.9 пп

<!-- FDP -->
| image4 = {{CSS image crop|Image=2020-02-14 Christian Lindner (Bundestagsprojekt 2020) by Sandro Halank–2.jpg|bSize=120|cWidth=120|cHeight=160}}
| candidate4 = [[Кристиан Линднер]]
| party4 = Сүлөөтэ Арадшалһан Нам (Германи)
| last_election4 = 10.7%, 80 һуудал
| seats4 = 92
| seat_change4 = {{increase}} 12
| popular_vote4 = 5,316,698
| percentage4 = 11.5%
| swing4 = {{increase}} 0.8 пп

<!-- AfD -->
| image5 = {{CSS image crop|Image=AfD leadership 2021.jpg|bSize=120|cWidth=120|cHeight=160}}
| candidate5 = [[Алис Вайдель]] &<br>[[Тино Хрупалла]]
| party5 = Германида зорюулһан Альтернатива
| last_election5 = 12.6%, 94 һуудал
| seats5 = 83
| seat_change5 = {{decrease}} 11
| popular_vote5 = 4,802,097
| percentage5 = 10.3%
| swing5 = {{decrease}} 2.3 пп

<!-- Linke -->
| image6 = {{CSS image crop|Image=Die Linke Leadership 2021.jpg|bSize=120|cWidth=120|cHeight=160}}
| candidate6 = [[Джанин Висслер]] &<br>[[Дитмар Барч]]
| party6 = Зүүн (улас түрын нам, Германи)
| last_election6 = 9.2%, 69 һуудал
| seats6 = 39
| seat_change6 = {{decrease}} 30
| popular_vote6 = 2,269,993
| percentage6 = 4.9%
| swing6 = {{decrease}} 4.3 пп

<!-- Map -->
| map_image = 2021 оной Германиин холбооной һунгуули - Һунгуулиин Тойрог ба Можын һуудалай Дүн.png
| map_size = 450px
| map_caption = Зүүн талада намай үнгээр һунгагдаһан округай илагшадые харуулба. Баруун таладань намай жагсаалтаар нэмэлтэ илалта байгуулһан гэшүүдые намай үнгээриинь харюулба.

<!-- Result -->
| title = </br>[[Германиин Засагай Газар|Засагай газар]]
| before_election = [[Дүрбэдэхи Меркелиин Засагай Газар]]
| before_party = [[ХАХ/ХОХ]]–[[Германиин Социал-Демократ Нам|SPD]]
| posttitle = Һунгуулиин удаахи </br>Засагай газар
| after_election = 
| after_party = 
}}

2021 оной 9 һарын 26-да [[Германи|Германида]] 20-р [[Бундестаг|Бундестагай]] гэшүүдые һунгаха [[Германидахи Холбооной һунгуули|'''Холбооной һунгуули''']] болобо.<ref>{{cite web|url=https://www.bundeswahlleiter.de/en/bundestagswahlen/2021.html|title=Election to the 20th German Bundestag on 26 September 2021|publisher=The Federal Returning Officer|access-date=18 March 2021|archive-date=18 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210318142631/https://www.bundeswahlleiter.de/en/bundestagswahlen/2021.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|title=Bundestagswahl soll am 26. September 2021 stattfinden|url=https://www.spiegel.de/politik/deutschland/bundestagswahl-soll-am-26-september-2021-stattfinden-a-3a4ab269-a323-4f0f-a3b4-907e34a88052|access-date=25 November 2020|newspaper=Der Spiegel|date=25 November 2020|language=de|archive-date=4 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204105107/https://www.spiegel.de/politik/deutschland/bundestagswahl-soll-am-26-september-2021-stattfinden-a-3a4ab269-a323-4f0f-a3b4-907e34a88052|url-status=live}}</ref> Мүн [[2021 оной Берлинай можын һунгуули|Берлин]], [[2021 оной Мекленбург-Урда Поммераниин можын һунгуули|Мекленбург-Урда Поммераниин]] [[Германиин Можонууд|Можын]] һунгуули ябагдаһан.<ref>{{cite web|title=Wahlen in Deutschland|url=http://www.election.de/cgi-bin/content.pl?url=wahlkalender.html|access-date=21 February 2021|website=Election.de|language=de|archive-date=13 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190713085820/http://www.election.de/cgi-bin/content.pl?url=wahlkalender.html|url-status=live}}</ref> Анха [[2005 оной Германиин холбооной һунгуули|2005 ондо]] томилогдоһон мүнөөнэй канцлер [[Ангела Меркель]] дахин һунгагдахагүй байхаар шиидэһэниинь,<ref>{{cite news|date=20 April 2021|title=Who are the rivals to lead Germany after Chancellor Merkel?|agency=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-56821462|access-date=22 April 2021}}</ref> [[Холбоото Бүгэдэ Найрамдаха Германи Уласай Канцлер]] дахи һунгагдахые туйлагүй анханай тохёолдол юм.<ref>{{cite news|date=2 September 2021|title=German candidates fight to woo moderate voters|work=The Economist|url=https://www.economist.com/europe/2021/09/25/german-candidates-fight-to-woo-moderate-voters|access-date=27 September 2021|issn=0013-0613}}</ref>

Ниитэ һаналай 25.7% һаналаар [[Германиин Социал-Демократ Нам]] (SPD) 2005 онһоо хойшо хамагай һайн үрэ дүнгээ гаргажа, [[2002 оной Германиин холбооной һунгуули|2002 онһоо]] хойшо анха удаа хамагай томо нам боложээ. [[2013 оной Германиин холбооной һунгуули|2013 онһоо]] хойшо SPD-тэй хамтарһан [[Ехэ нэгэдэл (Германи)|ехэхэн нэгэдэлые]] ударидажа байһан засаг баригша [[ХАХ/ХОХ]] нь хамагай муу үрэ дүнгээ 24.1% тэмдэглэн бэшэжэ, [[2017 оной Германиин холбооной һунгуули|2017 оной]] 32.9%-һаа нилээд буураһан юм. [[90 Холбоон/Ногоонууд]] түүхэдэхи хамагай һайн үрэ дүнгээ 14.8%-иар абаһан, тэрэ зуура [[Сүлөөтэ Арадшалһан Нам (Германи)|Сүлөөтэ Арадшалһан Нам]] (САН) багахан амжалта үзүүлжэ 11.5% дүүргэһэн. [[Германида зорюулһан Альтернатива]] (ГзА) 10.3%-иар гурбаһаа табадугаар байра луу унажа 2,3 процентнэ пунктаар буураһан юм. [[Зүүн (улас түрын нам, Германи)|Зүүн]] 2007 ондо албан ёһоор байгуулагдаһанһаа хойшо хамагай муу дүнтэй байһан ба 5%-иин [[Һунгуулиин босоһо|һунгуулиин босоһые]] арбанай нэгэһээ үлүү хубиар дабажа шадаагүй юм. Тиибэшье нам гурбан [[Бундестагай һунгуулиин округай жагсаалта|шууд округта]] илалта байгуулһан тула хуби тааруу представительствотой байха бүрин эрхэтэй байба.<ref>{{cite web|url=https://www.bundeswahlleiter.de/en/bundestagswahlen/2021/ergebnisse/bund-99.html|title=Bundestag election 2021 - Results|access-date=28 September 2021|website=[[Federal Returning Officer]]}}</ref>

Засагай газарые байгуулахада хэсүү [[Германиин засаг баригша нэгэдэл|коалиционно]] хэлсээн хиихэ хэрэгтэй ба САН ба Ногоонуудые хаанай байгуулагша гэжэ үзэжэ байгаа ба гурбан намай нэгэдэл болохо магадлалтай үрэ дүнгые хэлсэгдэжэ байгаа.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-58712619|title=Germany election: Coalition talks begin after close election|date=27 September 2021|website=[[BBC]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2021/sep/27/the-guardian-view-on-the-german-election-results-negotiating-a-new-era|title=The Guardian view on the German election results: negotiating a new era|date=28 September 2021|website=[[The Guardian]]}}</ref> Засаг баригша томо нэгэдэл үсөөнхиин һуудалтай хэбээр үлдэхэ боломжотой байһаншье ХАХ/ХОХ болон SPD-ай олон тоото түлөөлэгшэд энэ вариантые зайлуулһан юм.<ref>{{Cite web|last=tagesschau.de|title=Welche Koalitionen sind nach der Bundestagswahl möglich?|url=https://www.tagesschau.de/inland/btw21/moegliche-koalitionen-101.html|access-date=2021-10-03|website=tagesschau.de|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|title=Klingbeil: „Bis 2021 gewählt“: SPD schließt Fortsetzung der Groko ohne Merkel aus|language=de|work=FAZ.NET|url=https://www.faz.net/aktuell/politik/inland/spd-schliesst-fortsetzung-der-groko-ohne-merkel-aus-16630154.html|access-date=2021-10-03|issn=0174-4909}}</ref><ref>{{Cite web|last=Allgemeine|first=Augsburger|title=Waigel schließt Große Koalition bei Scheitern von Dreierbündnissen aus|url=https://www.augsburger-allgemeine.de/politik/Bundestagswahl-2021-Waigel-schliesst-Grosse-Koalition-bei-Scheitern-von-Dreierbuendnissen-aus-id60651966.html|access-date=2021-10-03|website=Augsburger Allgemeine|language=de}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-09-16|title=Im Fall einer neuen Groko: Kühnert kündigt Rücktritt als SPD-Vize an|url=https://www.fr.de/politik/bundestagswahl-2021-grosse-koalition-kevin-kuehnert-ruecktritt-spd-union-cdu-groko-90986249.html|access-date=2021-10-03|website=https://www.fr.de|language=de}}</ref><ref>{{Cite web|title=SPD erteilt Union Absage: Parteichefin Esken gegen Groko nach Wahl – scharfe Attacke gegen Koalitionspartner|url=https://www.rnd.de/politik/bundestagswahl-2021-spd-gegen-fortsetzung-der-grossen-koalition-mit-union-VGE465DEDQTABICWYIXBRV2MRQ.html|access-date=2021-10-03|website=www.rnd.de|language=de-DE}}</ref>

== Унги узуур ==

=== Урдахи һунгуули ба засагай газарай бүридэлгэ, 2017–2018 ===
[[2017 оной Германиин холбооной һунгуули]]<nowiki/>нь [[ХАХ/ХОХ]] ба [[Германиин Социал-Демократ Нам|SPD-ай]] хоорондо дүрбэн жэл үргэлжэлһэн [[Ехэ нэгэдэл (Германи)|ехэ нэгэдэлэй]] дараа болоһон юм. ХАХ/ХОХ нь парламентын хамагай томо бүлгэм хэбээр үлдэбэшье энэ болон SPD хоёулаан ехэхэн хохиролдо ороһон. SPD-ай ударидалга, дүрбэн жэл засаг бариһанай дараа намай хүдэлмэриие хангагдаагүй байгаагые хүлеэн зүбшөөшэ, оппозици болоно гэдэгээ мэдэгдэбэ.<ref>{{cite news|title=Die SPD geht in die Opposition – Schulz bleibt Parteichef|url=http://www.zeit.de/politik/deutschland/2017-09/spd-geht-in-die-opposition|newspaper=Die Zeit|date=24 September 2017|access-date=26 September 2017|archive-date=12 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712003037/https://www.zeit.de/politik/deutschland/2017-09/spd-geht-in-die-opposition|url-status=live}}</ref> Холбооной һунгуулиһаа үмэнэ ХАХ/ХОХ нь [[Германида зорюулһан Альтернатива|ГзА]] гү, али [[Зүүн (улас түрын нам, Германи)|Зүүнүүдтэй]] ажаллахагүй гэдэгээ амалһан тула олонхиин засагай газарые үлдэһэн сори ганса һунгалта болбол ХАХ/ХОХ, [[Сүлөөтэ Арадшалһан Нам (Германи)|САН]], ба [[90 Холбоон/Ногоонууд|Ногоонуудһаа]] бүридэһэн [[Ямайка нэгэдэл (улас түрэ)|Ямайка нэгэдэл]] байба.<ref>{{cite news|title=Kommt jetzt Jamaika?|url=http://www.zeit.de/politik/deutschland/2017-09/bundestagswahl-2017-live|newspaper=Die Zeit|date=24 September 2017|access-date=26 September 2017|archive-date=11 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180211111557/http://www.zeit.de/politik/deutschland/2017-09/bundestagswahl-2017-live|url-status=live|accessdate=3 October 2021|archivedate=11 February 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180211111557/http://www.zeit.de/politik/deutschland/2017-09/bundestagswahl-2017-live}}</ref><ref>{{cite news|title=Sondierungsgespräche beginnen kommende Woche|url=http://www.zeit.de/politik/deutschland/2017-10/union-sondierungsgespraeche-cdu-csu-obergrenze|agency=Deutsche Presse-Agentur, Agence France-Presse|publisher=Zeit Online|date=9 October 2017|access-date=20 November 2017|archive-date=11 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711224050/https://www.zeit.de/politik/deutschland/2017-10/union-sondierungsgespraeche-cdu-csu-obergrenze|url-status=live}}</ref> Талуудай хоорондохи уридшалһан хэлсээн удаахи зургаан долоон хоногой турша ябагдаһан болобошье САН 11 һарын 20-до хэлсээнһээ гараһан ба талуудай миграци, энергетическэ политикын талаар эблэршэгүй зүршэлгэтэй гэһэн гэршэ бариһан юм.<ref>{{cite news|title=Endspurt mit strittigen Themen|url=https://www.tagesschau.de/inland/jamaika-klima-migration-101.html|publisher=tagesschau|date=15 November 2017|access-date=20 November 2017|archive-date=11 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181111043756/https://www.tagesschau.de/inland/jamaika-klima-migration-101.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=FDP bricht Jamaika-Sondierungen ab|url=https://www.tagesschau.de/inland/fdp-sondierungen-abbruch-103.html|publisher=tagesschau|date=20 November 2017|access-date=20 November 2017|archive-date=20 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171120001225/https://www.tagesschau.de/inland/fdp-sondierungen-abbruch-103.html|url-status=live}}</ref> Канцлер [[Ангела Меркель]] Юрэнхылэгшэ [[Франк-Вальтер Штайнмайер|Франк-Вальтер Штайнмайертай]] зүблэлдэһэн ба тэрээр дахин һунгуулиһаа зайсаха хиихиин тулада бүхы намуудые дахин хэлэлсэхые уряалжээ.<ref>{{cite news|title=Steinmeier fordert Gesprächsbereitschaft|url=https://www.tagesschau.de/inland/steinmeier-jamaika-abbruch-101.html|publisher=tagesschau|date=20 November 2017|access-date=20 November 2017|archive-date=22 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180822041034/http://www.tagesschau.de/inland/steinmeier-jamaika-abbruch-101.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=Steinmeiers Mission Impossible|url=https://www.tagesschau.de/inland/jamaika-169.html|publisher=tagesschau|date=21 November 2017|access-date=21 November 2017|archive-date=20 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820220842/http://www.tagesschau.de/inland/jamaika-169.html|url-status=live}}</ref>

Тиимэһээ SPD ба тэдэнэй ударидагша [[Мартин Шульц]] ХАХ/ХОХ-той өөр нэгэдэлэй засагай газарай талаар хэлсээн хиихэ хүсэлтэй байгаагаа мэдүүлбэ.<ref>{{cite news|title=Bundespräsident lädt Chefs von Union und SPD ein|url=http://www.spiegel.de/politik/deutschland/frank-walter-steinmeier-laedt-angela-merkel-martin-schulz-und-horst-seehofer-ein-a-1180119.html|publisher=Spiegel Online|date=24 November 2017|access-date=25 November 2017|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109031106/https://www.spiegel.de/politik/deutschland/frank-walter-steinmeier-laedt-angela-merkel-martin-schulz-und-horst-seehofer-ein-a-1180119.html|url-status=live}}</ref> SPD-ай ударидалга 2017 оной 12 һарын 15-да уридшалһан хэлсээндэ оролсохоор һанал үгэһэн ба<ref>{{cite news|title=Sondierungen ab Januar|url=https://www.tagesschau.de/inland/spd-sondierungen-101.html|publisher=tagesschau|date=15 December 2017|access-date=20 January 2018|archive-date=12 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181212125504/https://www.tagesschau.de/inland/spd-sondierungen-101.html|url-status=live}}</ref> 2018 оной 1 һарада болоһон намай съездээр намай түлөөлэгшэдэй олонхинь нэгэдэлэй хэлсээные дэмжэхээр һанал үгэһэн.<ref>{{cite news|title=Abstimmung muss ausgezählt werden|url=http://www.zeit.de/politik/deutschland/2018-01/spd-parteitag-martin-schulz-bonn-live|agency=Deutsche Presse-Agentur, Agence France-Presse, Reuters|publisher=Zeit Online|date=21 January 2018|access-date=21 January 2018|archive-date=24 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200224224752/https://www.zeit.de/politik/deutschland/2018-01/spd-parteitag-martin-schulz-bonn-live|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|author=Markus C. Schulte|title=Wie die SPD-Landesverbände zur großen Koalition stehen|url=http://www.sueddeutsche.de/politik/groko-spd-sonderparteitag-landesverbaende-1.3832477|newspaper=Süddeutsche Zeitung|date=19 January 2018|access-date=20 January 2018|archive-date=16 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216111502/https://www.sueddeutsche.de/politik/groko-spd-sonderparteitag-landesverbaende-1.3832477|url-status=live}}</ref> Эсэсэй хэрээнэй текстые ХАХ/ХОХ болон SPD 2 һарын 7-до зүбшэһэн болобошье SPD-ай намай гэшүүдэй олонхиие зүбшөөһэн байба.<ref>{{cite news|title=Der Koalitionsvertrag steht|url=https://www.tagesschau.de/inland/groko-einigung-103.html|publisher=tagesschau|date=7 February 2018|access-date=7 February 2018|archive-date=7 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180207133644/http://www.tagesschau.de/inland/groko-einigung-103.html|url-status=live}}</ref> SPD-ай 463,723 гэшүүд 2 һарын 20-һоо 3 һарын 2 хүрэтэр [[2018 оной Германиин нэгэдэлэй хэлсээнэй SPD намай гэшүүдэй һанал|хэлсээные баталха гү, али зүбшөөрхэгүйгээр дуугаа үгэжэ]],<ref>{{cite news|title=Union und SPD einigen sich auf Koalitionsvertrag|url=https://www.faz.net/aktuell/politik/inland/nachtsitzung-erfolgreich-durchbruch-bei-koalitionsverhandlungen-von-union-und-spd-15436650.html|newspaper=Frankfurter Allgemeine Zeitung|date=7 February 2018|access-date=7 February 2018|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112030916/https://www.faz.net/aktuell/politik/inland/nachtsitzung-erfolgreich-durchbruch-bei-koalitionsverhandlungen-von-union-und-spd-15436650.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=SPD-Mitgliederentscheid vom 20. Februar bis 2. März|url=http://www.zeit.de/news/2018-02/07/spd-mitgliederentscheid-vom-20-februar-bis-2-maerz-180207-99-975259|agency=Deutsche Presse-Agentur|publisher=Zeit Online|date=7 February 2018|access-date=13 February 2018|archive-date=14 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180214094820/http://www.zeit.de/news/2018-02/07/spd-mitgliederentscheid-vom-20-februar-bis-2-maerz-180207-99-975259|url-status=live}}</ref> дүнгые 3 һарын 4-дэ зарлаба. Гэшүүдэй 78.39%-нь хүсэнтэй һанал үгэһэн ба үүнэй 66.02%-нь өөр нэгэ ехэ нэгэдэлэй түлөө һаналаа үгэжээ.<ref>{{cite news|title=SPD-Mitglieder stimmen für große Koalition|url=https://www.faz.net/aktuell/politik/spd-mitglieder-stimmen-fuer-grosse-koalition-15477409.html|newspaper=Frankfurter Allgemeine Zeitung|date=4 March 2018|access-date=4 March 2018|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109013902/https://www.faz.net/aktuell/politik/spd-mitglieder-stimmen-fuer-grosse-koalition-15477409.html|url-status=live}}</ref> 3 һарын 14-эй үдэр Меркелиие дүрбэдэхи удаагаа Канцлераар һунгагдахада 364 һаналай эсэргүү, 315 эсэргүү, 9 һаналаа бариһан, 4 хүсэнгүй һанал абаһаниинь олонхиин һанал абахада хэрэгтэй 355 һаналһаа 9 һаналаар үлүү байба.<ref>{{cite news|title=Angela Merkel zum vierten Mal zur Kanzlerin gewählt|url=http://www.rp-online.de/politik/deutschland/angela-merkel-zum-vierten-mal-zur-bundeskanzlerin-2018-gewaehlt-aid-1.7454927|agency=Deutsche Presse-Agentur|publisher=RP Online|date=14 March 2018|access-date=14 March 2018|archive-date=22 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180422212944/http://www.rp-online.de/politik/deutschland/angela-merkel-zum-vierten-mal-zur-bundeskanzlerin-2018-gewaehlt-aid-1.7454927|url-status=live}}</ref> Шэнэ Засагай газарые [[Дүрбэдэхи Меркелиин Засагай Газар|Меркелиин Дүрбэдэхи засагай газар]] гэжэ албан ёһоор нэрлэжээ.<ref>{{cite news|last=Scally|first=Derek|date=9 March 2018|url=https://www.irishtimes.com/news/world/europe/merkel-s-fourth-cabinet-finally-complete-1.3421397|title=Merkel's fourth cabinet finally complete|work=The Irish Times|accessdate=28 September 2021}}</ref><ref>{{cite news|last1=Carrel|first1=Paul|last2=Thomasson|first2=Emma|date=27 September 2021|url=https://www.reuters.com/world/europe/german-spd-seeks-allies-replace-merkel-led-coalition-2021-09-27/|title=Pledging stability, German SPD seeks three-way alliance to succeed Merkel|work=Reuters|accessdate=28 September 2021}}</ref>

=== Партиин ударидалгын хубилалга ба улас түрын стабильна бэшэ байдал ===
Меркелиин эсэсэй засагай газар хүсэтэй стабильна бэшэ байдалда ороһон. [[Германиин засагай газарай кризис, 2018|2018 оной Германиин засагай газарай кризисиинь]] ХАХ ба ХОХ-ой урда хугасаанай холбоонь [[Хорохо газар бэдэрэгшэ|хорохо газар бэдэрэгшэдэй]] политикаһаа боложо хубаагдаха аюулда оробо. Дотоодо Хэрэгэй сайд, ХОХ-ой ударидагша [[Хорст Зеехофер]] [[Европын холбоон|Европын Холбооной]] (ЕХ) өөр уласда бүртэгэлтэй хорохо газар бэдэрэгшэ хүнүүдтэ Германиин хилые хаажа, Меркелиин нэрэ хүндые унагаана гэжэ занаба. ЕХ-ой оронуудтай хииһэн саммитай дараа заһагдаһан хубаалгань засагай газарые унагаахые занажа байба.<ref>{{cite journal|url=https://www.csmonitor.com/World/Europe/2018/0709/Immigration-deal-saves-German-government-points-to-European-future|title=Immigration deal saves German government, points to European future|journal=Christian Science Monitor|date=9 July 2018|access-date=31 July 2018|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109032959/https://www.csmonitor.com/World/Europe/2018/0709/Immigration-deal-saves-German-government-points-to-European-future|url-status=live}}</ref> [[2018 оной Бавариин можын һунгуули|2018 оной Бавариин можын һунгуулида]] партинь түүхэдэхи набтар дүн гаргаһанай дараа Зеехоферые 2019 оной 1 һарада болоһон намай конференцида Бавариин шэнэ Министр-Юрэнхылэгшэ [[Маркус Зёдер]] ХОХ-ой ударидагшаад солижо, Меркелиин Дүрбэдэхи Засагай газарта Дотоодо Хэрэгэй сайдай тушаалаа хадагалжа үлдэбэ.<ref>Joern Poltz (19 January 2019), [https://www.reuters.com/article/us-germany-politics-csu/leader-of-bavarian-csu-promises-new-start-with-merkels-party-idUSKCN1PD0G2 Leader of Bavarian CSU promises new start with Merkel's party] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201108001507/https://www.reuters.com/article/us-germany-politics-csu/leader-of-bavarian-csu-promises-new-start-with-merkels-party-idUSKCN1PD0G2|date=8 November 2020}} ''[[Reuters]]''.</ref>

Бавариин ХОХ ба [[2018 оной Һессенэй можын һунгуули|Һессендэхи]] ХАХ-ой һунгуулиин дүн муу байһанай дараа Меркель өөрөө мүн 2018 оной 12 һарада намай конференциин үеэр ХАХ-ой ударидагшын тушаалааһаа гаража, ерэхэ һунгуулида [[Германиин Канцлер|Германиин Канцлерай]] тушаалааһаа бууха болоно гэжэ мэдэгдэһэн.<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2018/oct/29/angela-merkel-wont-seek-re-election-as-cdu-party-leader|title=German chancellor Angela Merkel will not seek re-election in 2021|last=Le Blond|first=Josie|date=29 October 2018|website=the Guardian|language=en|access-date=29 October 2018|archive-date=17 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201217163832/https://www.theguardian.com/world/2018/oct/29/angela-merkel-wont-seek-re-election-as-cdu-party-leader|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/merkels-coalition-mulls-implications-german-state-vote-58820813|title=Angela Merkel won't seek 5th term as German chancellor|author1=Geir Moulson|author2=David Rising|agency=Associated Press|access-date=29 October 2018|date=29 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181029113821/https://abcnews.go.com/International/wireStory/merkels-coalition-mulls-implications-german-state-vote-58820813|archive-date=29 October 2018|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Намай ударидалгада Меркелиин һунгаһан кандидат, [[Аннегрет Крамп-Карренбауэр]], 2002 ондо Меркелиин үрдилдэгшэ байһан ба 2009 ондо түүнэй шиидхэбэри, ударидалгые шүүмжэлжэ улас түрэһээ гаража байһан [[Фридрих Мерц|Фридрих Мерцые]] илаһан юм.<ref>{{cite web|url=https://www.politico.eu/article/annegret-kramp-karrenbauer-elected-to-succeed-merkel-as-cdu-leader/|title=Annegret Kramp-Karrenbauer elected to succeed Merkel as CDU leader|date=7 December 2018|website=Politico|accessdate=4 October 2021|archive-date=10 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110125654/https://www.politico.eu/article/annegret-kramp-karrenbauer-elected-to-succeed-merkel-as-cdu-leader/|url-status=live}}</ref> Крамп-Карренбауэр намай либерал, консерватив фракцуудые нэгэдхэхын түлөө тэмсэжэ байһан ба 2020 оной 2 һарада Тюринги можын ХАХ-ые [[2020 оной Тюрингиин засагай газарай кризис|засагай газарай кризисиие]] шиидхэхэдэ ударидажа шадаагүй тула, ХАХ-ой канцлерай кандидат болохо һанаанааһаа арсаха бодолтой байгаагаа мэдэгдэжэ намай даргын тушаалааһаа бууба.<ref>{{cite web|url=https://theguardian.com/world/2020/feb/10/annegret-kramp-karrenbauer-to-quit-as-cdu-leader-amid-far-right-firewall-row|title=Annegret Kramp-Karrenbauer to quit as CDU leader amid far-right 'firewall' row|work=The Guardian|date=10 February 2020|access-date=11 February 2020|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109135840/https://www.theguardian.com/world/2020/feb/10/annegret-kramp-karrenbauer-to-quit-as-cdu-leader-amid-far-right-firewall-row|url-status=live}}</ref> Шэнэ лидериие һунгаха намай съезд 4-р һарада түсэблэгдэһэн байһан болобошье [[Германидахи COVID-19-ай халдабари|COVID-19 халдабариһаа]] боложо нэгэтэ бэшэ хойшолһон юм. [[2021 оной Германиин Христосой Арадшалһан Холбооной ударидалгын һунгуули|Һунгуули]] 2021 оной 1 һарада болоһон ба [[Хойто Райн-Вестфали|Хойто Райн-Вестфалиин]] мүнөөнэй министр-юрэнхылэгшэ [[Армин Лашет]] түлөөлэгшэдэй 52.8%-иин һаналаар илалта байгуулһан. Түүнэй гол тэмсэлдэгшэ Мерц байһан ба 47.2% һанал абаһан.<ref>{{cite web|url=https://apnews.com/article/angela-merkel-national-elections-coronavirus-pandemic-elections-germany-2be065e51c2eb729d8b7b5ba8f23f183|title=Pragmatic governor Laschet elected to lead Merkel's party|date=16 January 2021|publisher=[[Associated Press]]|access-date=16 January 2021|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125140517/https://apnews.com/article/angela-merkel-national-elections-coronavirus-pandemic-elections-germany-2be065e51c2eb729d8b7b5ba8f23f183|url-status=live}}</ref> 

Нэгэдэлэй Засагай Газарай нүгөө нам болохо SPD нь мүн ударидалгын тохонижоогүй байдалтай байһан. 1945 онһоо хойшо хамагай муу һунгуулиин дүн гараһанай дараа шэнэ засагай газарай эхэндэ туһа нам 2018 оной 4 һарада [[Андреа Налес|Андреа Налесые]] ударидагшаар һунгаба. Налес 9 һарада болоһон холбооной һунгуулиин дараа партинь оппозици байхаар түсэблэжэ байһаншье SPD парламентын бүлгэмээр һунгагдаһан байба.<ref>{{Cite web|last=|first=|date=2018-04-22|title=Parteitag: Nahles mit 66 Prozent zur SPD-Chefin gewählt|url=https://www.tagesschau.de/inland/nahles-spd-103.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180422155124/https://www.tagesschau.de/inland/nahles-spd-103.html|archive-date=2018-04-22|access-date=2020-11-23|website=tagesschau.de|language=de}}</ref><ref>{{Cite web|last=Schwartz|first=Madeleine|date=2018-04-22|title=Andrea Nahles: German SPD's last hope|url=https://www.politico.eu/article/andrea-nahles-spd-germany-last-hope/|access-date=2020-11-23|website=POLITICO|language=en-US|archive-date=30 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030201831/https://www.politico.eu/article/andrea-nahles-spd-germany-last-hope/|url-status=live}}</ref> Тэрээр һанал асуулгада үргэлжэлэн доошоо орожо, намай электорат партиин позициие һайжаруулжа шадаагүй ба түүхэдэ анха удаа зүүн-түбэй [[90 Холбоон/Ногоонууд|90 Холбоон/Ногоонуудта]] [[Германидахи Европын парламентын һунгуули, 2019|2019 оной Европын парламентын һунгуулида]] зада сохигдоһон юм. Тэрээр 2019 оной 6 һарын 2-до тушаалһаа буужа, SPD-ай [[2019 оной Германиин Социал-Демократ Намай ударидалгын һунгуули|ударидалгын һунгуулиие]] хурдадхаба.<ref>{{cite news|url=https://news.yahoo.com/germanys-spd-leader-andrea-nahles-081557066.html|title=German SPD leader Nahles quits as party's popularity hits low|date=2 June 2019|access-date=2 June 2019|archive-date=8 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108002722/https://news.yahoo.com/germanys-spd-leader-andrea-nahles-081557066.html|url-status=live}}</ref> Прогрессив кандидатууд [[Норберт Вальтер-Борьянс]], [[Заския Эскен]] нар үлүү умереннэ кандидатууд болохо [[Олаф Шольц]], [[Клара Гейвиц]] нарые диилэжэ, партиин гэшүүдээр хамтаран ударидагшаар һунгагдаба. Тэдэнэй һунгалгань нэгэдэлэй засагай газарай задаралга, болзорһоо урид һунгуулиин соносхолхо магадлалые дээшэлүүлһэн болобошье [[Рейтерс]] агентство засагай газарай уналгаһаа үлүүтэйгээр ХАХ/ХОХ-һоо түсэбэй гаргашые нэмэгдүүлхэ талаар хэлсээндэ хүрэхээр шармайжа байна гэжэ мэдээлһэн.<ref>{{cite web|url=https://reuters.com/article/us-germany-politics-spd/new-spd-leaders-pull-back-from-sinking-german-coalition-idUSKBN1Y722P|title=New SPD leaders pull back from sinking German coalition|date=20 January 2020|work=Reuters|access-date=11 February 2020|archive-date=8 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408072912/https://www.reuters.com/article/us-germany-politics-spd/new-spd-leaders-pull-back-from-sinking-german-coalition-idUSKBN1Y722P|url-status=live}}</ref> 2020 оной 8 һарада туһа нам партиин ударидалгын һунгуулида Вальтер-Борьянс, Эскен нарада илагдаһаншье Меркелиин [[Германиин Вице-Канцлер|Вице-Канцлер]] Шольцые канцлердэ кандидатаар томилбо.<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/olaf-scholz-chancellor-candidate/a-54508463|title=Germany: SPD confirms Olaf Scholz to run for chancellor|work=dw.com|date=10 August 2020|access-date=22 March 2021|archive-date=4 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204030604/https://www.dw.com/en/olaf-scholz-chancellor-candidate/a-54508463|url-status=live}}</ref>

Ямайк хэлсээн амжалтагүй болоһой дараа [[Джем Оздемир]], [[Симоне Петер]] нар Ногоонуудай хамтаран ударидагшадай тушаалааһаа буужа, [[Анналена Бербок]], [[Роберт Хабек]] нар 2018 оной 1 һарада тэдэнэй залгамжалагшадаар һунгагдаба. SPD болон холбооной засагай газарта сэдьхэлээ ханаагүй байлгань Ногоонуудай һанал асуулгын тоо 2018 оной турша ургажа байба. Тэдэ 10 һарада [[2018 оной Бавариин можын һунгуули|Бавари]], [[2018 оной Һессенэй можын һунгуули|Һессен]] можын һунгуулида рекордно дүн абажа, хожомынь олониитын һаналаар SPD-ые дабажа, удаахи гурбан жэлэй хугасаанда ХАХ/ХОХ-ой дараа хоёрдугаарта эзэлһэн. Туһа нам 2019 оной Европын парламентын һунгуули, [[2020 оной Һамбургын можын һунгуули]], [[2021 оной Баден-Вюртембергын можын һунгуули|2021 оной Баден-Вюртембергын можын һунгуулида]] хамагай һайн өөртөө харуулһан.Тэдэ 2019 оной Европын парламентын һунгуулиин дараа, мүн 2021 оной 4 һарада канцлерай кандидатай дэбжүүлгын дараа хоёр богони хугасаанда нэгэдэхи байранда һанал асуулгаар байһан.<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-germany-politics-poll-idUSKCN1T23F7|title=Germany's Greens shoot into first place in poll, overtaking Merkel's conservatives|date=2 June 2019|access-date=2 June 2019|archive-date=1 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190601230538/https://www.reuters.com/article/us-germany-politics-poll-idUSKCN1T23F7|url-status=live}}</ref>

Зүүн нам мүн ударидалгын һэлэлгые тэсэһэн, [[Катя Киппинг]], [[Бернд Риксиндер]] нар юһэн жэлэй турша партиин даргаар ажиллаад тушаалһаа бууһан. Тэдэные 2021 оной 2 һарын 27-до дижитал хэлбэрээр зохёон байгуулһан партиин конференци дээр [[Джанин Висслер]], {{nowrap|[[Сюзанна Хенниг-Веллсов]]}} нар һэлгэбэ. Висслерые намай зүүн жэгүүрэй гэшүүн, үмэниинь [[Социалист Зүүн (Германи)|Социалист зүүнэй]] фракцын нэгэдэһэн гэжэ үзэдэг бол Хенниг-Веллсовые умереннэ, намай прагматическа жэгүүрэй нэгэ хэсэг гэжэ үзэдэг. Тэдэ хоёулаа партиинхаа холбооной засагай газарта оролсохые дэмжэдэг, илангаяа Хенниг-Веллсовиинь Зүүн, Ногоонууд, SPD-ай Тюринги можодахи [[Улаан–ногоон холбоон|улаан–улаан–ногоон нэгэдэлэй]] засагай газарта гол үүргэ гүйсэдхэһэн.<ref>{{cite news|url=https://www.spiegel.de/politik/deutschland/die-linke-vorstand-das-sind-janine-wissler-und-susanne-hennig-wellsow-a-7e6ed86d-4e58-42cc-90db-d5c5279d0fe3|title=Left and loud|date=27 February 2021|newspaper=[[Der Spiegel]]|access-date=27 February 2021|archive-date=27 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227120134/https://www.spiegel.de/politik/deutschland/die-linke-vorstand-das-sind-janine-wissler-und-susanne-hennig-wellsow-a-7e6ed86d-4e58-42cc-90db-d5c5279d0fe3|url-status=live|last1=Lehmann|first1=Timo|last2=Röhlig|first2=Marc}}</ref>

== Һунгуулиин системэ ==
Германинь [[Холимог һунгуулиин системэ|пропорциональ холимог түлөөлэгшэдэй системые]] ашагладаг, [[Пропорциональ һунгуулиин системэ|пропорциональ түлөөлэгшэдэй]] системые [[Относительна олонхиин системэ|относительна олонхиин һаналай]] элементуудтай ниилүүлһэн системэ юм. Бундестаг номинальна 598 гэшүүнтэй ба дүрбэн жэлэй хугасаанда һунгагдадаг; эдэгээр һуудалнуудые Германиин арбан зургаан можын можонуудай һунгагшадай тоондо хуби тааруугаар хубаарилдаг.<ref name="system">{{cite web|author1=Martin Fehndrich|author2=Wilko Zicht|author3=Matthias Cantow|url=http://www.wahlrecht.de/bundestag/index.htm|title=Wahlsystem der Bundestagswahl|publisher=Wahlrecht.de|date=22 September 2017|access-date=26 September 2017|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112014159/http://www.wahlrecht.de/bundestag/index.htm|url-status=live}}</ref>

Һунгагша бүри хоёр һанал үгэхэ боломжотой: округай һанал (нэгэдэхи һанал), намай жагсаалтын һанал (хоёрдохи һанал). Зүбхэн нэгэдэхи һанал дээри үндэһэлэн, 299 гэшүүд [[Нэгэ мандатна округ|нэгэ мандаттай округта]] относительна олонхиин һаналаар һунгагдадаг байна. Хоёрдохи һаналые түрүүшээр можонуудта, дараань Бундестагта намуудай пропорциональ һуудалнуудай тоогые гаргахда ашагладаг. Һуудалые [[Сент-Лагюгай арга|Сент-Лагюгай аргаар]] хубаарилдаг. Хэрбээ партинь хоёрдохи һаналаар үгэжэ буй һуудалһаа можодо бага тойрогой һуудал абаһан һаа, таарамжатай можын жагсаалтаһаа нэмэлтэ һуудал абана. Намууд тодорхой тооной дэмжэһэн гар табилга гэхэ мэтэ тодорхой нүхэсэлдэ можо бүридэ жагсаалта гаргажа болоно. Намууд можын жагсаалта гаргаһан можонуудта хоёрдохи һанал абаха боломжотой.<ref name="system" /> Хэрбээ нам нэгэ можын нэгэ мандаттай округта илалта байгуулһанаар энэ можодахи хоёрдохи һаналайхаа дагуу абаха ёһотой хэмжээһээхээ үлүү һуудал абаһан һаа үлүүдэл һуудалиинь [[үлүүсэ һуудал]] гэжэ нэрлэгдэхэ болоно; [[Һаналай отрицательна шэгнүүри|һаналай отрицательна шэгнүүриһээ]] зайлахын тулада тэдэгээр һуудалые бусад можонуудта хангаажа түлэлжэ, уласай хэмжээндэ үгэһэн хоёрдохи һаналай дагуу пропорциональ байдалые һэргээдэг.<ref name="system" />

Һуудалай пропорциональ хубаарилгые абахын тулада партинь уласай хэмжээндэ [[һунгуулиин босоһо]] болохо 5%-һаа үлүү олон хоёрдохи һанал абаха ёһотой. Намууд доогуур дээгүүршье абалтагүй гурбан мандаттай округта илалта байгуулһан тохёолдолдо энэ эрилтэ болюулагдадаг. Энэ болюулалтын дүндэ намууд [[1957 оной Баруун Германиин холбооной һунгуули]]<nowiki/>да [[Германи Нам (1947)|ГН]], [[1994 оной Германиин холбооной һунгуули]]<nowiki/>да [[Арадшалһан Социализмын Нам (Германи)|АСН]] гурбан удаа илаһан. Зүбшөөгдэһэн үндэһэнэй үсөөнхиие түлөөлжэ буй намууд һунгуулиин босоһоһоо сүлөөлэгдэдэг. 2021 оной байдалаар эдэгээр үсөөнхинь [[Урда-Шлесвигэй Даниин үсөөнхи|Дани]], [[Фризүүд|Фриз]], [[Сорбууд|Сорб]] ба [[Цыганууд|Цыган хүнүүд]] юм.<ref name="system" /><ref><nowiki>{{cite web|url=</nowiki>https://www.bundeswahlleiter.de/en/info/presse/mitteilungen/bundestagswahl-2021/16_21_parteien-nationaler-minderheiten.html%7Ctitle=Background information for the 2021 Bundestag Election: parties representing national minorities|date=16 July 2021|website=[[Federal Returning Officer]]]}</ref>

== Намууд ба кандидатууд ==
{{main|2021 оной Германиин холбооной һунгуулиин Кандидатууд}}
19-р [[Бундестаг|Бундестагай]] парламентын бүлгэмүүдые доорохи таблицада жагсааба.
{| class="wikitable"
! colspan="4" rowspan="2" | Нэр
! rowspan="2"| Идеологи
! rowspan="2"| Толгойлогшо<br />кандидат(ууд)
! rowspan="2"| Лидер(нүүд)
! colspan="2"| 2017 оной дүн
|-
! {{nowrap|Һанал (%)}}
! Һуудалнууд
|-
| rowspan="2" style="background:{{CDU/CSU/meta/color}};"|
| rowspan="2" style="text-align:center;"| '''ХАХ/ХОХ'''
| style="text-align:center;"| '''ХАХ'''
| {{Nowrap|[[Германиин Христосой Арадшалһан Холбоон]]<br />{{small|''Christlich Demokratische Union Deutschlands''}}}}
| rowspan="2"| [[Христосой арадшалал]]
| rowspan="2"| [[Армин Лашет]]
| Армин Лашет
| style="text-align:center;"| 26.8%
| rowspan="2"| {{Composition bar|246|709|{{CDU/CSU/meta/color}}}}
|-
| style="text-align:center;"| '''ХОХ'''
| [[Баваридахи Христосой Олониитын Холбоон]]<br />{{small|''Christlich-Soziale Union in Bayern''}}
| [[Маркус Зёдер]]
| style="text-align:center;"| 6.2%
|-
| style="background:{{Social Democratic Party of Germany/meta/color}};"|
| colspan="2" style="text-align:center;" | '''SPD'''
| [[Германиин Социал-Демократ Нам]]<br />{{small|''Sozialdemokratische Partei Deutschlands''}}
| [[Социал-демократи]]
| [[Олаф Шольц]]
| [[Заския Эскен]]<br />[[Норберт Вальтер-Борьянс]]
| style="text-align:center;"| 20.5%
| {{Composition bar|153|709|{{Social Democratic Party of Germany/meta/color}}}}
|-
| style="background:{{Alternative for Germany/meta/color}};"|
| colspan="2" style="text-align:center;" | '''ГзА'''
| [[Германида зорюулһан Альтернатива]]<br />{{small|''Alternative für Deutschland''}}
| [[Баруун-жэгүүрэй популизм]]
| [[Алис Вайдель]]<br />[[Тино Хрупалла]]
| [[Йорг Мойтен]]<br />Тино Хрупалла
| style="text-align:center;"| 12.6%
| {{Composition bar|94|709|{{Alternative for Germany/meta/color}}}}
|-
| style="background:{{Free Democratic Party (Germany)/meta/color}};"|
| colspan="2" style="text-align:center;" | '''САН'''
| [[Сүлөөтэ Арадшалһан Нам (Германи)|Сүлөөтэ Арадшалһан Нам]]<br />{{small|''Freie Demokratische Partei''}}
| [[Классическа либерализм]]
| [[Кристиан Линднер]]
| Кристиан Линднер
| style="text-align:center;"| 10.7%
| {{Composition bar|80|709|{{Free Democratic Party (Germany)/meta/color}}}}
|-
| style="background:{{The Left (Germany)/meta/color}};"|
| colspan="2" style="text-align:center;" | '''Linke'''
| [[Зүүн (улас түрын нам, Германи)|Зүүн]]<br />{{small|''Die Linke''}}
| {{nowrap|[[Арадшалһан социализм]]}}
| [[Джанин Висслер]]<br />[[Дитмар Барч]]
| Джанин Висслер<br />{{nowrap|[[Сюзанна Хенниг-Веллсов]]}}
| style="text-align:center;"| 9.2%
| {{Composition bar|69|709|{{The Left (Germany)/meta/color}}}}
|-
| style="background:{{Alliance 90/The Greens/meta/color}};"|
| colspan="2" style="text-align:center;" | '''Grüne'''
| [[90 Холбоон/Ногоонууд]]<br />{{small|''Bündnis 90/Die Grünen''}}
| [[Ногоон улас түрэ]]
| {{nowrap|[[Анналена Бербок]]}}<br />[[Роберт Хабек]]
| Анналена Бербок<br />Роберт Хабек
| style="text-align:center;"| 8.9%
| {{Composition bar|67|709|{{Alliance 90/The Greens/meta/color}}}}
|}

== Ябажа буй Парламентын Гэшүүд ==

=== ГзА ===

* [[Аксель Һерке]]<ref>[https://pledgetimes.com/afd-mourns-politicians-bundestag-member-gehrke-dies-after-illness/ (AfD mourns politicians: Bundestag member Gehrke dies after illness)]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, September 23, 2021</ref>
* [[Вильһельм фон Готберг]]<ref name="Abschied vom Bundestag">{{cite web|title=Abschied vom Bundestag|periodical=Sueddeutsche.de|publisher=|url=https://projekte.sueddeutsche.de/artikel/politik/abschied-vom-bundestag-e839209/|format=|access-date=|last=|date=2021-06-27|language=|pages=|quote=}}</ref>
* [[Һайко Һессенкемпер]]<ref>[https://www.saechsische.de/doebeln/muldaerin-will-fuer-afd-in-den-bundestag-mittelsachsen-wahl-5298823.html Saechsische.de: Muldaerin will für AfD in den Bundestag  (german)], October 2020</ref>
* [[Лотар Майер]]<ref>{{citation|surname1=Manfred Schäfers|editor-surname1=[[Frankfurter Allgemeine Zeitung]]|title=Mit einem lachenden und weinenden Auge|at=p.&nbsp;19|date=2021-06-21|language=German}}</ref>
* [[Роман Ройш]]<ref name="Abschied vom Bundestag" />
* [[Һайко Вильдберг]]<ref>{{cite web|title=AfD-Rhinland-Pfalz wählt zehn Kandidaten für die Landesliste zur Bundestagwahl|periodical=Pfalz-exptress.de|publisher=|url=https://www.pfalz-express.de/afd-rheinland-pfalz-waehlt-zehn-kandidaten-fuer-die-landesliste-zur-bundestagswahl/|format=|access-date=|last=|date=2020-11-24|language=|pages=|quote=}}</ref>

=== Холбоон ===
{{div col|colwidth=20em}}
* [[Норберт Бартл]]<ref>[https://www.schwaebische.de/landkreis/ostalbkreis/schwaebisch-gmuend_artikel,-norbert-barthle-kandidiert-nicht-mehr-_arid,11229608.html Schwäbisch Gmünd: Norbert Barthle kandidiert nicht mehr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200604070058/https://www.schwaebische.de/landkreis/ostalbkreis/schwaebisch-gmuend_artikel,-norbert-barthle-kandidiert-nicht-mehr-_arid,11229608.html |date=4 June 2020 }} ''[[Schwäbische Zeitung]]'', May 6, 2020.</ref>
* [[Манфред Беренс]]<ref name="Michael Bock">{{cite web|title=Kees de Vries verliert bei Nominierung|periodical=Volksstimme.de|publisher=[[Volksstimme (Saxony-Anhalt)|Volksstimme Magdeburg]]|url=https://www.volksstimme.de/sachsen-anhalt/sachsen-anhalt-cdu-kees-de-vries-verliert-bei-nominierung|format=|access-date=|last=Michael Bock|date=2020-09-29|language=de|pages=|quote=}}</ref>
* [[Сибилла Беннинг]]<ref>[https://www.muensterschezeitung.de/Lokales/Staedte/Muenster/4283856-Erklaerung-der-CDU-Bundestagsabgeordneten-Sybille-Benning-tritt-nicht-mehr-an Erklärung der CDU-Bundestagsabgeordneten: Sybille Benning tritt nicht mehr an] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201029210817/https://www.muensterschezeitung.de/Lokales/Staedte/Muenster/4283856-Erklaerung-der-CDU-Bundestagsabgeordneten-Sybille-Benning-tritt-nicht-mehr-an |date=29 October 2020 }} ''Münstersche Zeitung'', September 28, 2020.</ref>
* [[Питер Блезер]]<ref>Daniel Rühle (September 29, 2019), [https://www.rhein-zeitung.de/region/aus-den-lokalredaktionen/kreis-cochem-zell_artikel,-cochemzeller-christdemokraten-haben-gewaehlt-anke-beilstein-ist-alte-und-neue-cdukreisvorsitzende-_arid,2032496.html Cochem-Zeller Christdemokraten haben gewählt: Anke Beilstein ist alte und neue CDU-Kreisvorsitzende] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200614084813/https://www.rhein-zeitung.de/region/aus-den-lokalredaktionen/kreis-cochem-zell_artikel,-cochemzeller-christdemokraten-haben-gewaehlt-anke-beilstein-ist-alte-und-neue-cdukreisvorsitzende-_arid,2032496.html |date=14 June 2020 }} ''Rhein-Zeitung'', July 10, 2019.</ref>
* [[Норберт Бракманн]]<ref>[https://www.ln-online.de/Lokales/Lauenburg/Norbert-Brackmann-kandidiert-nicht-mehr-fuer-den-Bundestag Norbert Brackmann kandidiert nicht mehr für den Bundestag] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201115055255/https://www.ln-online.de/Lokales/Lauenburg/Norbert-Brackmann-kandidiert-nicht-mehr-fuer-den-Bundestag |date=15 November 2020 }} ''[[Lübecker Nachrichten]]'', May 29, 2020.</ref>
* [[Мария Флахсбарт]]<ref>Daniel Puskepeleitis (May 12, 2020), [https://www.bild.de/regional/hannover/hannover-aktuell/nach-18-jahren-flachsbarth-kuendigt-rueckzug-aus-dem-bundestag-an-70592444.bild.html Nach 18 Jahren: Flachsbarth kündigt Rückzug aus dem Bundestag an] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200828183555/https://www.bild.de/regional/hannover/hannover-aktuell/nach-18-jahren-flachsbarth-kuendigt-rueckzug-aus-dem-bundestag-an-70592444.bild.html |date=28 August 2020 }} ''[[BILD]]''.</ref>
* [[Һанс-Иоахим Фухтель]]<ref>Roland Weisenburger (May 12, 2020), [https://bnn.de/nachrichten/politik/hans-joachim-fuchtel-tritt-nicht-mehr-an-merkels-schweizer-taschenmesser-verlaesst-den-bundestag Hans-Joachim Fuchtel tritt nicht mehr an: Merkels Schweizer Taschenmesser verlässt den Bundestag] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200614104557/https://bnn.de/nachrichten/politik/hans-joachim-fuchtel-tritt-nicht-mehr-an-merkels-schweizer-taschenmesser-verlaesst-den-bundestag |date=14 June 2020 }} ''[[Badische Neueste Nachrichten]]''.</ref>
* [[Алоис Гериг]]<ref>[https://www.nokzeit.de/2020/07/10/gerig-verabschiedet-sich-aus-bundespolitik/ Nokzeit.de: Gerig verabschiedet sich aus  Bundespolitik] (german)</ref>
* [[Эберхард Гингер]]<ref>{{Cite web|last=|first=|date=2020-02-07|title=Eberhard Gienger tritt nicht wieder an|url=https://www.marbacher-zeitung.de/inhalt.bei-der-bundestagswahl-2021-eberhard-gienger-tritt-nicht-wieder-an.6e485092-a7e5-4416-944d-c546bfebe4eb.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200208144354/https://www.marbacher-zeitung.de/inhalt.bei-der-bundestagswahl-2021-eberhard-gienger-tritt-nicht-wieder-an.6e485092-a7e5-4416-944d-c546bfebe4eb.html|archive-date=8 February 2020|access-date=|website=Marbacher Zeitung|language=de}}</ref>
* [[Астрид Гротелюшен]]<ref>Michael Korn (April 10, 2020), [https://www.noz.de/lokales-dk/ganderkesee/artikel/2034249/astrid-grotelueschen-will-nicht-wieder-fuer-bundestag-kandidieren Astrid Grotelüschen will nicht wieder für Bundestag kandidieren] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200418094901/https://www.noz.de/lokales-dk/ganderkesee/artikel/2034249/astrid-grotelueschen-will-nicht-wieder-fuer-bundestag-kandidieren |date=18 April 2020 }} ''[[Neue Osnabrücker Zeitung]]''.</ref>
* [[Марк Хауптманн]]<ref>{{Cite web|url=https://www.spiegel.de/consent-a-?targetUrl=https%3A%2F%2Fwww.spiegel.de%2Fpolitik%2Fdeutschland%2Fcdu-maskenaffaere-abgeordneter-hauptmann-legt-bundestagsmandat-nieder-a-8a9e43f1-288f-40c7-9ed3-35bf8bb91785&ref=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2F|title=Spiegel.de: CDU-Maskenaffäre, Abgeordneter Hauptmann legt Bundestagsmandat nieder (german)}}</ref>
* [[Маттиас Хайдер]]<ref>{{Cite web|url=https://www.lokalplus.nrw/nachrichten/politik-kreisolpe/cdu-mdb-matthias-heider-tritt-bei-bundestagswahl-2021-nicht-mehr-an-44874?utm_campaign=LokalPlus&utm_medium=Shared%20URL&utm_source=SocialMedia|title=CDU-MdB Matthias Heider tritt bei Bundestagswahl 2021 nicht mehr an – Künftig wieder Arbeit als Anwalt|website=LokalPlus Nachrichten}}</ref>
* [[Хериберт Хирте]]<ref>Andreas Damm (8 May 2021), [https://www.ksta.de/koeln/cdu-waehlt-kandidaten-schlappe-fuer-koelner-bundespolitiker-heribert-hirte-38369474?cb=1620492286206 CDU wählt Kandidaten: Schlappe für Kölner Bundespolitiker Heribert Hirte] ''[[Kölner Stadtanzeiger]]''.</ref>
* [[Карл Холмайер]]<ref>[https://www.mittelbayerische.de/region/cham-nachrichten/karl-holmeier-tritt-2021-nicht-mehr-an-20909-art1912711.html Karl Holmeier tritt 2021 nicht mehr an] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201022110813/https://www.mittelbayerische.de/region/cham-nachrichten/karl-holmeier-tritt-2021-nicht-mehr-an-20909-art1912711.html |date=22 October 2020 }} ''[[Mittelbayerische Zeitung]]'', June 4, 2020.</ref>
* [[Алоис Карл]]<ref>Eva Gaupp (July 24, 2020), [https://www.mittelbayerische.de/region/neumarkt-nachrichten/alois-karl-nach-43-jahren-ist-schluss-21102-art1925337.html Alois Karl: Nach 43 Jahren ist Schluss] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200806075523/https://www.mittelbayerische.de/region/neumarkt-nachrichten/alois-karl-nach-43-jahren-ist-schluss-21102-art1925337.html |date=6 August 2020 }} ''[[Mittelbayerische Zeitung]]''.</ref>
* [[Фолькер Каудер]], урдын ХАХ/ХОХ-ой парламентын лидер<ref>{{Cite web|last=|first=|date=2019-09-21|title=Kauder kandidiert 2021 nicht wieder|url=https://www.badische-zeitung.de/kauder-kandidiert-2021-nicht-wieder|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191117182545/https://www.badische-zeitung.de/kauder-kandidiert-2021-nicht-wieder|archive-date=17 November 2019|access-date=|website=Badische Zeitung|language=de}}</ref>
* [[Андреас Лэммель]]<ref name="Gunnar Saft, Thilo Alexe">{{cite web|title=So geht sächsisch im Bundestag bald nicht mehr|periodical=Saechsische.de|publisher=[[Sächsische Zeitung]]|url=https://www.saechsische.de/politik/deutschland/so-geht-saechsisch-im-bundestag-bald-nicht-mehr-5272965-plus.html|access-date=|last=Gunnar Saft, Thilo Alexe|date=2020-09-14|language=de|pages=|quote=}}&#32;([[paywall]])</ref>
* [[Карл А. Ламерс]]<ref>{{Cite web|last=Serif|first=Walter|date=2020-03-07|title=Karl A. Lamers tritt 2021 nicht mehr an|url=https://www.morgenweb.de/mannheimer-morgen_artikel,-politik-karl-a-lamers-tritt-2021-nicht-mehr-an-_arid,1613341.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200307162219/https://www.morgenweb.de/mannheimer-morgen_artikel,-politik-karl-a-lamers-tritt-2021-nicht-mehr-an-_arid,1613341.html|archive-date=7 March 2020|access-date=2020-11-23|website=Mannheimer Morgen|language=de}}</ref>
* [[Катарина Ландграф]]<ref>[https://www.lvz.de/Region/Borna/CDU-Abgeordnete-Katharina-Landgraf-kandidiert-nicht-wieder-fuer-den-Bundestag CDU-Abgeordnete Katharina Landgraf kandidiert nicht wieder für den Bundestag] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201223201744/https://www.lvz.de/Region/Borna/CDU-Abgeordnete-Katharina-Landgraf-kandidiert-nicht-wieder-fuer-den-Bundestag |date=23 December 2020 }} ''Leipziger Volkzeitung'', June 11, 2020.</ref>
* [[Николас Лёбель]]<ref>[https://www.zdf.de/nachrichten/politik/corona-maskendeal-ruecktritt-100.html Abgeordnete Nüßlein und Löbel – Maskenskandal setzt Union zu]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210310204153/https://www.zdf.de/nachrichten/politik/corona-maskendeal-ruecktritt-100.html |date=10 March 2021 }} Zdf.de: Corona Masken-Skandal.</ref>
* [[Томас де Мезьер]], урдын [[Холбооной Дотоодо Хэрэгэй, Барилга ба Бүлгэмэй Министерство|Дотоодын Хэрэгэй Министр]]<ref>Markus Langner (May 12, 2020), [https://www.bild.de/regional/dresden/dresden-aktuell/sachsens-cdu-groesse-de-maiziere-macht-schluss-mit-bundestag-70589826.bild.html Ex-Bundesinnenminister De Maizière macht Schluss mit Bundestag ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210130022801/https://www.bild.de/regional/dresden/dresden-aktuell/sachsens-cdu-groesse-de-maiziere-macht-schluss-mit-bundestag-70589826.bild.html |date=30 January 2021 }} ''[[BILD]]''.</ref>
* [[Ханс-Георг фон дер Марвиц]]<ref>{{Cite web|url=https://www.moz.de/lokales/bernau/bundestagskandidat-cdu-waehlt-ueberraschend-sabine-buder-statt-hans-georg-von-der-marwitz-50880759.html|title=Bundestagskandidat: CDU wählt überraschend Sabine Buder statt Hans-Georg von der Marwitz|first=Märkisches|last=Medienhaus|date=15 August 2020|website=moz.de}}</ref>
* [[Ангела Меркель]], мүнөөнэй Канцлер<ref>{{Cite web|url=https://www.n-tv.de/politik/Spoiler-Merkel-bleibt-article21024105.html|title=Spoiler: Merkel bleibt|first=Benjamin|last=Konietzny|website=n-tv.de|access-date=17 November 2019|archive-date=13 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813175710/https://www.n-tv.de/politik/Spoiler-Merkel-bleibt-article21024105.html|url-status=live}}</ref>
* [[Һанс Михельбах]]<ref>[https://www.np-coburg.de/inhalt.coburg-bundestagswahl-michelbach-tritt-nicht-mehr-fuer-coburg-kronach-an.058af25f-f56f-455f-8bab-18e48716b69a.html Michelbach tritt nicht mehr für Coburg im Bundestag an] (German)</ref>
* [[Элизабет Мотшманн]]<ref>[https://www.bild.de/regional/bremen/bremen-aktuell/bremen-motschmann-zieht-kandidatur-zurueck-75278278.bild.html Bremen: Motschmann zieht Kandidatur zurück] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210210200905/https://www.bild.de/regional/bremen/bremen-aktuell/bremen-motschmann-zieht-kandidatur-zurueck-75278278.bild.html |date=10 February 2021 }} ''[[Bild]]'', February 8, 2021.</ref>
* [[Герд Мюллер (улас түрэшэ)|Герд Мюллер]],<ref>Christian Deutschländer (September 13, 2020), [https://www.merkur.de/politik/gerd-mueller-csu-entwicklungsminister-merkel-kabinett-regierung-csu-schluss-politik-90042706.html CSU-Minister Gerd Müller kündigt überraschend Rückzug aus der Politik an - „Großer Verlust“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210204165851/https://www.merkur.de/politik/gerd-mueller-csu-entwicklungsminister-merkel-kabinett-regierung-csu-schluss-politik-90042706.html |date=4 February 2021 }} ''[[Münchner Merkur]]''.</ref> мүнөөнэй [[Холбооной Эдэй Засагай Суг Ажаллалга ба Хүгжэлтын Министерство (Германи)|Эдэй Засагай Суг Ажаллалга ба Хүгжэлтын Министр]]
* [[Микаэла Нолл]]<ref>{{Cite web|last=Mettmann|first=Schaufenster|date=2019-08-23|title=Die Kreis-CDU äußert sich zu Michaela Nolls Abschied 2021: "Wir bedauern ihre Entscheidung"|url=https://www.schaufenster-mettmann.de/kreis/wir-bedauern-ihre-entscheidung_aid-45297455|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191117182538/https://www.schaufenster-mettmann.de/kreis/wir-bedauern-ihre-entscheidung_aid-45297455|archive-date=17 November 2019|access-date=|website=Schaufenster Mettmann}}</ref>
* [[Георг Нюсслайн]]<ref>{{Cite web |url=https://www.zdf.de/nachrichten/politik/corona-maskendeal-ruecktritt-100.html |title=Zdf.de: Corona Maskenskandal |access-date=14 March 2021 |archive-date=10 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210310204153/https://www.zdf.de/nachrichten/politik/corona-maskendeal-ruecktritt-100.html |url-status=live }}</ref>
* [[Мартин Патцельт]]<ref>[https://www.moz.de/lokales/frankfurt-oder/politiker-aus-frankfurt-_oder_-der-bundestagsabgeordnete-martin-patzelt-und-das-finale-seiner-politischen-laufbahn-54833818.html Moz.de: Der Bundestagsabgeordnete Martin Patzelt und das Finale seiner politischen Laufbahn] (german)</ref>
* [[Иоахим Пфайффер]]<ref>{{Cite web|url=https://www.swr.de/swraktuell/baden-wuerttemberg/stuttgart/pfeiffer-legt-amt-nieder-100.html|title=Waiblinger CDU-Abgeordneter Pfeiffer verzichtet auf neuerliche Kandidatur für den Bundestag|first1=S. W. R.|last1=Aktuell|first2=S. W. R.|last2=Aktuell|website=swr.online|accessdate=2021-10-10|archivedate=2021-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501004103/https://www.swr.de/swraktuell/baden-wuerttemberg/stuttgart/pfeiffer-legt-amt-nieder-100.html}}</ref>
* [[Экхардт Реберг]]<ref name="©2021">[https://www.svz.de/regionales/mecklenburg-vorpommern/Viele-neue-Gesichter-unter-den-Kandidaten-fuer-die-Bundestagswahl-in-MV-id29961687.html Wer beerbt Merkel, Rehberg, Bluhm und Co?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210923010228/https://www.svz.de/regionales/mecklenburg-vorpommern/Viele-neue-Gesichter-unter-den-Kandidaten-fuer-die-Bundestagswahl-in-MV-id29961687.html |date=2021-09-23 }} (German)</ref>
* [[Лотар Рибсамен]]<ref>[https://www.swr.de/swraktuell/baden-wuerttemberg/friedrichshafen/cdu-bundestagsabgeordneter-lothar-riebsamen-kandidiert-nicht-mehr-wahlkreis-bodensee-100.html Weingarten: Lothar Riebsamen kandidiert nicht mehr für den Bundestag]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''[[Südwestrundfunk]]'', July 9, 2020.</ref>
* [[Анита Шефер]]<ref>Andreas Ganter (August 19, 2020), [https://www.rheinpfalz.de/lokal/pirmasens_artikel,-bundestagsabgeordnete-anita-sch%C3%A4fer-macht-nach-%C3%BCber-20-jahren-platz-f%C3%BCr-die-n%C3%A4chste-generation-_arid,5100070.html?reduced=true Bundestagsabgeordnete Anita Schäfer macht nach über 20 Jahren Platz für die nächste Generation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200831112458/https://www.rheinpfalz.de/lokal/pirmasens_artikel,-bundestagsabgeordnete-anita-sch%C3%A4fer-macht-nach-%C3%BCber-20-jahren-platz-f%C3%BCr-die-n%C3%A4chste-generation-_arid,5100070.html?reduced=true |date=31 August 2020 }} ''[[Die Rheinpfalz]]''.</ref>
* [[Клаус-Петер Шульце]]<ref>{{cite web|title=Direktkandidat der CDU: Niggemann will vom Cottbuser Rathaus in den Bundestag|periodical=Niederlausitz-aktuell.de|publisher=|url=https://www.niederlausitz-aktuell.de/cottbus/85265/direktkandidat-der-cdu-niggemann-will-vom-cottbuser-rathaus-in-den-bundestag.html|access-date=|last=|date=2021-01-07|language=|pages=|quote=}}</ref>
* [[Уве Шуммер]]<ref>Andreas Reiner (December 26, 2019), [https://rp-online.de/nrw/staedte/kempen/rp-gespraech-mit-dem-cdu-bundestagsabgeordneten-uwe-schummer_aid-47741647 RP-Gespräch mit dem CDU-Bundestagsabgeordneten Uwe Schummer: Erfolge der Koalition besser verkaufen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200706231756/https://rp-online.de/nrw/staedte/kempen/rp-gespraech-mit-dem-cdu-bundestagsabgeordneten-uwe-schummer_aid-47741647 |date=6 July 2020 }} ''[[Rheinische Post]]''.</ref>
* [[Патрик Зенсбург]]<ref>[https://www.zeit.de/politik/deutschland/2021-04/friedrich-merz-bundestag-direktmandat-sauerland-cdu-patrick-sensburg?utm_referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.de%2F Zeit.de: Friedrich Merz zum Direktkandidaten der CDU im Sauerland gewählt (german)]</ref>
* [[Франк Штеффель]]<ref>{{Cite web|last=|first=|date=2019-10-25|title=Frank Steffel kündigt Rückzug von der Politik an|url=https://www.rbb24.de/politik/beitrag/2019/10/berlin-reinickendorf-frank-steffel-politik-Rueckzug.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20191117182540/https://www.rbb24.de/politik/beitrag/2019/10/berlin-reinickendorf-frank-steffel-politik-Rueckzug.html|archive-date=17 November 2019|access-date=|website=rbb24|language=de|accessdate=2021-10-10|archivedate=2019-11-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191117182540/https://www.rbb24.de/politik/beitrag/2019/10/berlin-reinickendorf-frank-steffel-politik-Rueckzug.html}}</ref>
* [[Карин Штренц]]<ref>{{Cite web |url=https://www.ostsee-zeitung.de/Mecklenburg/Wismar/CDU-raeumt-auf-Muss-jetzt-auch-MV-Abgeordnete-Karin-Strenz-abtreten |title=Ostsee-Zeitung.de: CDU räumt auf |access-date=14 March 2021 |archive-date=13 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210313181106/https://www.ostsee-zeitung.de/Mecklenburg/Wismar/CDU-raeumt-auf-Muss-jetzt-auch-MV-Abgeordnete-Karin-Strenz-abtreten |url-status=live }}</ref>
* [[Питер Таубер]]<ref>[https://www.faz.net/aktuell/politik/inland/cdu-peter-tauber-beendet-2021-seine-politische-karriere-17008725.html Peter Tauber beendet 2021 seine politische Karriere] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201121224825/https://www.faz.net/aktuell/politik/inland/cdu-peter-tauber-beendet-2021-seine-politische-karriere-17008725.html |date=21 November 2020 }} ''[[Frankfurter Allgemeine Zeitung]]'', October 18, 2020.</ref>
* [[Арнольд Ваац]]<ref name="Gunnar Saft, Thilo Alexe"/>
* [[Киис де Врис]]<ref name="Michael Bock"/>
* [[Питер Вайсс]]<ref>Mark Alexander (July 17, 2020), [https://www.badische-zeitung.de/der-cdu-abgeordnete-peter-weiss-kandidiert-bei-der-bundestagswahl-2021-nicht-mehr--188227760.html Wahlkreis Emmendingen-Lahr: Der CDU-Abgeordnete Peter Weiß kandidiert bei der Bundestagswahl 2021 nicht mehr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200726113311/https://www.badische-zeitung.de/der-cdu-abgeordnete-peter-weiss-kandidiert-bei-der-bundestagswahl-2021-nicht-mehr--188227760.html |date=26 July 2020 }} ''[[Badische Zeitung]]''.</ref>
* [[Мариан Вендт]]<ref>[https://www.lvz.de/Region/Delitzsch/Paukenschlag-in-Nordsachsen-Politik-Bundestagsabgeordneter-Marian-Wendt-kuendigt-Rueckzug-an Paukenschlag in Nordsachsen-Politik: Marian Wendt kündigt Rückzug an] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116161351/https://www.lvz.de/Region/Delitzsch/Paukenschlag-in-Nordsachsen-Politik-Bundestagsabgeordneter-Marian-Wendt-kuendigt-Rueckzug-an |date=16 January 2021 }} ''[[Leipziger Volkszeitung]]'', September 2, 2020.</ref>
* [[Тобиас Цех]]<ref>{{Cite web |url=https://www.welt.de/politik/deutschland/article228680647/CSU-Abgeordneter-Zech-legt-Bundestagsmandat-und-Parteiaemter-nieder.html?source=k291_autocurated |title=Welt.de: Abgeordneter Zech legt Bundestagsmandat und Parteiämter nieder |access-date=19 March 2021 |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420092530/https://www.welt.de/politik/deutschland/article228680647/Tobias-Zech-CSU-Abgeordneter-legt-Bundestagsmandat-und-Parteiaemter-nieder.html?source=k291_autocurated |url-status=live }}</ref>
{{div col end}}

=== SPD ===
{{div col|colwidth=20em}}
* [[Бела Бах]]<ref>spiegel.de: [https://www.spiegel.de/politik/deutschland/bela-bach-spd-juengste-bundestagsabgeordnete-zieht-sich-aus-der-politik-zurueck-a-a49f29be-54aa-433d-8696-cc8014f91db6 ''SPD-Abgeordnete Bach zieht sich aus der Politik zurück''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210318162408/https://www.spiegel.de/politik/deutschland/bela-bach-spd-juengste-bundestagsabgeordnete-zieht-sich-aus-der-politik-zurueck-a-a49f29be-54aa-433d-8696-cc8014f91db6 |date=18 March 2021 }}</ref>
* [[Лотар Биндинг]]<ref>Michael Abschlag (April 4, 2020), [https://www.rnz.de/nachrichten/metropolregion_artikel,-heidelberg-spd-abgeordneter-lothar-binding-verlaesst-2021-den-bundestag-_arid,508035.html Heidelberg: SPD-Abgeordneter Lothar Binding verlässt 2021 den Bundestag] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109171259/https://www.rnz.de/nachrichten/metropolregion_artikel,-heidelberg-spd-abgeordneter-lothar-binding-verlaesst-2021-den-bundestag-_arid,508035.html |date=9 January 2021 }} ''Rhein-Neckar-Zeitung''.</ref>
* [[Ингрид Арндт-Брауэр]]<ref>{{cite web|title=Sarah Lahrkamp zieht es nach Berlin|periodical=Wn.de|publisher=Westfälische Nachrichten|url=http://www.wn.de/article/sarah-lahrkamp-zieht-es-nach-b-1075097|format=|access-date=|last=|date=2021-02-12|language=de|pages=|quote=}}</ref>
* [[Фриц Фельгентро]]<ref>Georg Ismar and Ulrich Zawatka-Gerlach (June 11, 2020), [https://www.tagesspiegel.de/politik/spd-fraktion-verliert-verteidigungsfachmann-fritz-felgentreu-kuendigt-seinen-abschied-an/25908574.html SPD-Fraktion verliert Verteidigungsfachmann: Fritz Felgentreu kündigt seinen Abschied an] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201005230603/https://www.tagesspiegel.de/politik/spd-fraktion-verliert-verteidigungsfachmann-fritz-felgentreu-kuendigt-seinen-abschied-an/25908574.html |date=5 October 2020 }} ''[[Der Tagesspiegel]]''.</ref>
* [[Ульрих Фриз]]<ref>{{cite web|title=Bundestagswahl 2021: Was Sie über die Lausitzer Kandidaten, Fristen und Parteien wissen müssen|periodical=Lr-online.de|publisher=[[Lausitzer Rundschau]]|url=https://www.lr-online.de/nachrichten/brandenburg/bundestagswahl-2021-kanidaten-fristen-termine-51383654.html|access-date=|last=Bodo Baumert|date=2021-04-27|language=de|pages=|quote=}}</ref>
* [[Дагмар Фрайтаг]]<ref>Jürgen Overkott (November 12, 2020), [https://www.wp.de/staedte/balve/nachfolge-von-dagmar-freitag-so-will-yalcin-geyhan-punkten-id230899680.html Nachfolge von Dagmar Freitag: So will Yalçin Geyhan punkten] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201113064138/https://www.wp.de/staedte/balve/nachfolge-von-dagmar-freitag-so-will-yalcin-geyhan-punkten-id230899680.html |date=13 November 2020 }} ''Westfalenpost''.</ref>
* [[Барбара Хендрикс (улас түрэшэ)|Барбара Хендрикс]],<ref name= "Kevelaerer Blatt">{{Cite web |url=https://www.kevelaerer-blatt.de/wenn-man-politik-macht-muss-man-menschen-moegen/ |title=Kevelaerer-Blatt.de: Wenn man Politik macht, muss man Menschen mögen |access-date=2 March 2021 |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420092532/https://www.kevelaerer-blatt.de/wenn-man-politik-macht-muss-man-menschen-moegen/ |url-status=live }}</ref> урдын [[Германиин Холбооной Оршон Тойрон Байдал, Байгаали Хамгаалга ба Ядрогой Аюулгүй Байдалай Министерство|Холбооной Оршон Тойрон Байдал, Байгаали Хамгаалга ба Ядрогой Аюулгүй Байдалай Министерствын]] министр
* [[Маркус Хелд]]<ref>{{Cite web |url=https://www.allgemeine-zeitung.de/lokales/oppenheim/oppenheim/affare-marcus-held-das-spenden-gespenst-ist-zuruck_23252597 |title=Allgemeine Zeitung: Affäre Marcus Held |date=2 March 2021 |access-date=16 March 2021 |archive-date=2 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210302115316/https://www.allgemeine-zeitung.de/lokales/oppenheim/oppenheim/affare-marcus-held-das-spenden-gespenst-ist-zuruck_23252597 |url-status=live }}</ref>
* [[Густав Һерцог]]<ref>{{Cite web|last=|first=|date=2019-11-03|title=Kaiserslauterer SPD-Bundestagskandidatur: Fünf Bewerber|url=https://www.rheinpfalz.de/lokal/kaiserslautern/artikel/kaiserslauterer-spd-bundestagskandidatur-fuenf-bewerber/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191117182531/https://www.rheinpfalz.de/lokal/kaiserslautern/artikel/kaiserslauterer-spd-bundestagskandidatur-fuenf-bewerber/|archive-date=17 November 2019|access-date=|website=rheinpfalz.de|language=de}}</ref>
* [[Томас Юрк]]<ref>Sebastian Beutler (October 4, 2020), [https://www.saechsische.de/goerlitz/politik/ex-spd-chef-sachsen-thomas-jurk-bundestag-politik-rueckzug-5287734-plus.html Bundestag: Sachsens früherer SPD-Chef hört auf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201026160840/https://www.saechsische.de/goerlitz/politik/ex-spd-chef-sachsen-thomas-jurk-bundestag-politik-rueckzug-5287734-plus.html |date=26 October 2020 }} ''[[Sächsische Zeitung]]''.</ref>
* [[Арно Кларе]]<ref>{{Cite web|url=https://lokalklick.eu/2020/11/13/sebastian-fiedler-bewirbt-sich-fuer-bundestagswahlkreis-muelheim-essen-i/|title=Sebastian Fiedler bewirbt sich für Bundestagswahlkreis Mülheim – Essen I|date=13 November 2020}}</ref>
* [[Daniela Kolbe]]<ref>[https://www.bild.de/regional/leipzig/leipzig-news/leipziger-spd-abgeordnete-kolbe-macht-schluss-mit-bundestag-65250324.bild.html Leipziger SPD-Abgeordnete: Kolbe macht Schluss mit Bundestag] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201028063503/https://www.bild.de/regional/leipzig/leipzig-news/leipziger-spd-abgeordnete-kolbe-macht-schluss-mit-bundestag-65250324.bild.html |date=28 October 2020 }} ''[[Bild]]'', October 10, 2020.</ref>
* [[Ralf Kapschack]]<ref>Jürgen Augstein-Peschel (October 14, 2020), [https://www.waz.de/staedte/witten/spd-in-witten-kapschack-tritt-nicht-mehr-fuer-bundestag-an-id230663346.html SPD in Witten: Kapschack tritt nicht mehr für Bundestag an] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201018073952/https://www.waz.de/staedte/witten/spd-in-witten-kapschack-tritt-nicht-mehr-fuer-bundestag-an-id230663346.html |date=18 October 2020 }} ''[[Westdeutsche Allgemeine Zeitung]]''.</ref>
* [[Christine Lambrecht]], incumbent [[Federal Ministry of Justice and Consumer Protection|Minister for Justice and Consumer Protection]]<ref>[https://www.morgenweb.de/mannheimer-morgen_artikel,-politik-bundesjustizministerin-christine-lambrecht-spd-tritt-nicht-mehr-an-_arid,1683993.html Bundesjustizministerin Christine Lambrecht (SPD) tritt nicht mehr an] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210201234125/https://www.morgenweb.de/mannheimer-morgen_artikel,-politik-bundesjustizministerin-christine-lambrecht-spd-tritt-nicht-mehr-an-_arid,1683993.html |date=1 February 2021 }} ''Mannheimer Morgen'', September 5, 2020.</ref>
* [[Christian Lange (politician)|Christian Lange]]<ref>[https://www.schwaebische.de/landkreis/ostalbkreis/schwaebisch-gmuend_artikel,-christian-lange-kandidiert-nicht-mehr-f%C3%BCr-den-bundestag-_arid,11232055.html Christian Lange kandidiert nicht mehr für den Bundestag] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200610062834/https://www.schwaebische.de/landkreis/ostalbkreis/schwaebisch-gmuend_artikel%2C-christian-lange-kandidiert-nicht-mehr-f%C3%BCr-den-bundestag-_arid%2C11232055.html |date=10 June 2020 }} ''[[Schwäbische Zeitung]]'', June 9, 2020.</ref>
* [[Kirsten Lühmann]]<ref>Christoph Zimmer (August 28, 2020), [https://www.cellesche-zeitung.de/Celle/Aus-der-Stadt/Celle-Stadt/Bundestagsabgeordnete-Kirsten-Luehmann-SPD-aus-Celle-tritt-nicht-mehr-an Kirsten Lühmann (SPD) tritt nicht wieder an] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201016214319/https://www.cellesche-zeitung.de/Celle/Aus-der-Stadt/Celle-Stadt/Bundestagsabgeordnete-Kirsten-Luehmann-SPD-aus-Celle-tritt-nicht-mehr-an |date=16 October 2020 }} ''[[Cellesche Zeitung]]''.</ref>
* [[Caren Marks]]<ref>{{Cite web|url=https://www.neustaedter-zeitung.de/artikel/11598.html|title=Caren Marks will 2021 nicht noch einmal für den Bundestag kandidieren|first=Besser|last=informiert!|website=neustaedter-zeitung.de|access-date=17 November 2019|archive-date=17 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191117182538/https://www.neustaedter-zeitung.de/artikel/11598.html|url-status=live}}</ref>
* [[Christoph Matschie]]<ref>[https://www.mdr.de/thueringen/christoph-matschie-spd-kandidiert-nicht-bundestag-100.html Abschied von politischer Bühne SPD-Politiker Christoph Matschie kandidiert nicht mehr für Bundestag] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201130004245/https://www.mdr.de/thueringen/christoph-matschie-spd-kandidiert-nicht-bundestag-100.html |date=30 November 2020 }} ''[[Mitteldeutscher Rundfunk]]'', September 11, 2020.</ref>
* [[Hilde Mattheis]]<ref>Johannes Rauneker (July 3, 2020), [https://www.schwaebische.de/landkreis/alb-donau-kreis/ulm_artikel,-mattheis-kehrt-bundespolitik-den-r%C3%BCcken-ulmer-spd-muss-sich-neu-aufstellen-_arid,11241620.html Mattheis kehrt Bundespolitik den Rücken: Ulmer SPD muss sich neu aufstellen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200704214403/https://www.schwaebische.de/landkreis/alb-donau-kreis/ulm_artikel,-mattheis-kehrt-bundespolitik-den-r%C3%BCcken-ulmer-spd-muss-sich-neu-aufstellen-_arid,11241620.html |date=4 July 2020 }} ''[[Schwäbische Zeitung]]''.</ref>
* [[Markus Paschke]]<ref>{{cite news|title=Bundestag: Markus Paschke verzichtet auf Kandidatur|work=Ostfriesen-Zeitung|url=http://www.oz-online.de/-news/artikel/883826/Bundestag-Markus-Paschke-verzichtet-auf-Kandidatur|access-date=4 October 2021|last=Jonas Bothe|date=19 October 2020|language=de}}</ref>
* [[Florian Pronold]]<ref>[https://www.br.de/nachrichten/bayern/florian-pronold-tritt-nicht-mehr-bei-bundestagswahl-an,SDZK6bu Bayerischer Rundfunk: Florian Pronold tritt nicht mehr bei Bundestagswahl an], October 2020 (german)</ref>
* [[Sascha Raabe]]<ref>{{Cite web|url=https://www.main-echo.de/regional/rhein-main-hessen/bundestag-kuenftig-ohne-sascha-raabe-art-6064282|title=Bundestag künftig ohne Sascha Raabe &#124; Foto: foto di matti|first=Thomas|last=Jungewelter|date=20 June 2018|website=main-echo.de|access-date=17 February 2021}}</ref>
* [[Ernst Dieter Rossmann]]<ref>Alexander Sulanke (July 7, 2020), [https://www.abendblatt.de/region/pinneberg/article229464348/Ernst-Dieter-Rossmann-hoert-auf-und-wirbt-fuer-Olaf-Scholz.html Ernst Dieter Rossmann hört auf – und wirbt für Olaf Scholz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201214232017/https://www.abendblatt.de/region/pinneberg/article229464348/Ernst-Dieter-Rossmann-hoert-auf-und-wirbt-fuer-Olaf-Scholz.html |date=14 December 2020 }} ''[[Hamburger Abendblatt]]''.</ref>
* [[Ulla Schmidt]],<ref>[https://www.sueddeutsche.de/politik/spd-bundestagsvizepraesident-oppermann-schmidt-ziegler-1.5117280 Sueddeutsche.de: Eine Kandidatin zu viel] (german)</ref> former minister of [[Federal Ministry of Health (Germany)|Federal Ministry of Health]]
* [[Ursula Schulte]]<ref>Horst Andresen (July 23, 2020), [https://www.borkenerzeitung.de/lokales/kreisborken/Ursula-Schulte-tritt-2021-nicht-mehr-an-293601.html Ursula Schulte tritt 2021 nicht mehr an] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200724074203/https://www.borkenerzeitung.de/lokales/kreisborken/Ursula-Schulte-tritt-2021-nicht-mehr-an-293601.html |date=24 July 2020 }} ''Borkener Zeitung''.</ref>
* [[Martin Schulz]], SPD candidate for Chancellor in the 2017 federal election<ref>[https://www.aachener-nachrichten.de/politik/deutschland/ich-brenne-weiter-fuer-die-sache_aid-55222725 Interview mit Martin Schulz: „Ich brenne weiter für die Sache“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126053334/https://www.aachener-nachrichten.de/politik/deutschland/ich-brenne-weiter-fuer-die-sache_aid-55222725 |date=26 January 2021 }} ''[[Aachener Nachrichten]]'', December 15, 2020.</ref>
* [[Swen Schulz]]<ref>{{Cite news|last=Zawatka-Gerlach|first=Ulrich|date=2018-08-16|title=Sozialdemokrat Swen Schulz kandidiert nicht mehr für Bundestag|url=https://www.tagesspiegel.de/berlin/spd-berlin-sozialdemokrat-swen-schulz-kandidiert-nicht-mehr-fuer-bundestag/22919642.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191117182540/https://www.tagesspiegel.de/berlin/spd-berlin-sozialdemokrat-swen-schulz-kandidiert-nicht-mehr-fuer-bundestag/22919642.html|archive-date=17 November 2019|access-date=2020-11-23|newspaper=Der Tagesspiegel Online}}</ref>
* [[Rainer Spiering]]<ref>''Bundestagswahl wirft Schatten voraus: Wer wechselt vom Landtag in den Bundestag?'' in: ''Rundblick – Politikjournal für Niedersachsen'' Nr. 108/2020, June 10, 2020, p. 3.</ref>
* [[Sonja Steffen]]<ref name="©2021"/>
* [[Kerstin Tack]]<ref>[https://www.haz.de/Hannover/Aus-der-Stadt/Hannoversche-SPD-Abgeordnete-Kerstin-Tack-will-nicht-wieder-in-den-Bundestag Hannoversche SPD-Abgeordnete: Kerstin Tack will nicht wieder in den Bundestag] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210420092533/https://www.haz.de/Hannover/Aus-der-Stadt/Hannoversche-SPD-Abgeordnete-Kerstin-Tack-will-nicht-wieder-in-den-Bundestag |date=20 April 2021 }} ''[[Hannoversche Allgemeine Zeitung]]'', August 26, 2020.</ref>
* [[Gabi Weber]]<ref>[https://www.blick-aktuell.de/Politik/Ich-werde-nicht-mehr-kandidieren-434530.html „Ich werde nicht mehr kandidieren“](german)</ref>
* [[Dagmar Ziegler]], incumbent [[Presidium of the Bundestag|Vice President of the Bundestag]]<ref>{{Cite web|last=Lassiwe|first=Benjamin|date=2019-12-16|title=Dagmar Ziegler tritt nicht wieder an: SPD-Bundestagsabgeordnete hört 2021 auf|url=https://www.pnn.de/brandenburg/dagmar-ziegler-tritt-nicht-wieder-an-spd-bundestagsabgeordnete-hoert-2021-auf/25341104.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228211501/https://www.pnn.de/brandenburg/dagmar-ziegler-tritt-nicht-wieder-an-spd-bundestagsabgeordnete-hoert-2021-auf/25341104.html|archive-date=28 December 2019|access-date=|website=Potsdamer Neueste Nachrichten|language=de}}</ref>
{{div col end}}

==Зүүлтэ==
<references responsive="" />{{Германиин һунгуулинууд}}

[[Категори:Германидахи 2021 оной 9 һарын событинууд]]
[[Категори:Германидахи 2021 оной һунгуулинууд]]
[[Категори:Германиин Холбооной һунгуулинууд]]