# Саудай Арави
Саудай Арави (Араб: المملكة العربية السعودية) — албан ёһоор Саудай Аравиин Хаанта Улас Аравиин хахад аралай ихэнхийг эзэлэн оршохо Баруун Азиин орон юм. Баруун хойто талаараа Йордан, хойто ба зүүн хойто талаараа Ирак, зүүн талаараа Кувейт, Катар, Бахрейн, Аравиин Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас, зүүн урда талаараа Оман, урда талаараа Йемен оронуудтай хилэлдэг. Зүүн хойто зүгтэнь Персиин булан, баруун зүгтэнь Улаан тэнгис оршодог. Саудай Аравиин хүн зон ойролсоогоор 27.6 сая болоод газар нютаг 2,150,000 квадрат километр оршом.
Ниислэл — Эр-Рияд. Саудай Аравида Мекка, Медина гэһэн Лалын шажанай хамагай арюун газарууд оршодог тула заримдаа «Хоёр арюун сүмын нютаг» хэмээгдэдэг. Харин монгол хэлэн, англи хэлээр голдуу Саудай Араб гэгдэдэг. Энэ хаанта уласые анха Абдул-Азиз бин Сауд байгуулжээ. түүниин зүтгэл нь 1902 ондо Ал-Саудай удамай нютаг болохо Риядые эзэлһэнээр эхилһэн болоод 1932 ондо Саудай Аравиин Хаанта Улас тунхаглагдажа, хүлээн зүбшөөрэгдэһэнээр дууссан ажээ.
Саудай Араб газарай тоһоной экспортоор дэлхэйдэ тэргүүлдэг болоод энэнь эдэй засагые хангадаг. Ниитэ экспортын 90 гаруй хубие газарай тоһон эзэлдэг болоод засагай газарай орлогой бараг 75 хубие эзэлдэг. Үүнэй үр дүндэ улас хүн ардыгаа хангадаг болоод газарай тоһоной үнэ буурһан үедэ бага зэргэ хэсүү болодог. Саудай Араб дахи хүнэй эрхын байдалда Улас Хороондын Хүлисэл (Amnesty International), Хүнэй эрхын хяналта (Human Rights Watch) зэргэ байгуулалгууд удаа дараа һанаа табиһан байдалтай хандажа байһан болобошье эдгээрые засагай газар нясаажа байна.

Саудай Арави
{{Улас
|буряад_нэрэ = '''Саудай Аравиин Хаанта Улас'''
|уугуул_нэрэ = المملكة العربية السعودية<br /><small>''аль-Мамлака аль-‘Арабияяа ас-Са‘удияяа''</small>
|богони_нэрэ = Саудай Араб
|һүлдын_зураг =Emblem of Saudi Arabia.svg
|тугай_зураг = Flag of Saudi Arabia.svg
|түрын_уряа = «Аллахһаа өөр бурхан үгы: Мухаммад түүнэй элшэ юм» (لا إله إلا الله , محمد رسول الله)
|түрын_дуулал = «Хаан удаан наһалха болтогой»<br />(عاش الملك‎‎ ''Ааш Ал Малийк'')<br /><center>[[Файл:Saudi Arabian national anthem, performed by the United States Navy Band.oga|Aash Al Maleek (instrumental)]]</center>
<!-- |Аудио=-->
|засаглалай_хэлбэри = [[Хаанта улас|Бүрин түгэс хаанта засаг]]
|газарай_зураг = Saudi Arabia (orthographic projection).svg
|албан_ёһоной_хэлэн = [[Араб хэлэн]]
|ниислэл_хото = [[Эр-Рияд]]
|тэргүүнэй_класс1 = [[Хаан]]
|тэргүүнэй_класс2 = [[Хунтайжа]]
|тэргүүнэй_нэрэ1 = Абдулла бин<br />Абдул Азиз
|тэргүүнэй_нэрэ2 = Найф бин<br />Абдул Азиз
|хуули_тогтоогшо =
|оршин_тогтнолын_утга =Үндэслэгдсэн нь
|тогтносон_үйл_явдал1 =Хаант улс байгуулагдсан
|үйл_явдалын_огноо1 =[[1932 он]]ой [[8 һарын 14]]
|газар_нютаг_км2 = 2,149,690
|уһанай_процент = 0,7 %
|хүн_амай_тоосоо = 27,136,977<ref name="Central Department Of Statistics & information">[http://www.cdsi.gov.sa/english/index.php Central Department Of Statistics & information] as updated 2010</ref>
|хүн_ам_тооцоолсон_он =2010
|хүн_амын_тоогоор_эрэмбэ_дэс =46
|хүн_амын_тооллого =
|хүн_ам_тоолсон_он =
|хүн_амын_тооллого_эрэмбэ_тоологдсоноор =
|хүн_амын_нягтрал_нэгж_км2 =12
|хүн_амын нягтрал_эрэмбэ_дэс =216
|ДНБ_ХАЧ =[[Америк доллар|$]]676.223 тэрбум<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=456&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=9&pr.y=18|title=Saudi Arabia|publisher=International Monetary Fund|accessdate=11 June 2011}}</ref>
|ДНБ_ХАЧ_он =2010
|ДНБ_ХАЧ_эрэмбэ =22
|ДНБ_ХАЧ_Нэг_хүнд =$25,345<ref name=imf2/>
|ДНБ_ХАЧ_Нэг_хүнд_эрэмбэ =
|ДНБ_нэрлэсэн =$578.566 тэрбум<ref name=imf2/>
|ДНБ_нэрлэсэн_он =2010
|ДНБ_нэрлэсэн_эрэмбэ =23
|ДНБ_нэрлэсэн_нэг_хүнд =$21,685<ref name=imf2/>
|ДНБ_нэрлэсэн_нэг_хүнд_эрэмбэ =
|ХТББИ =
|Илтгэлцүүр_он =
|Илтгэлцүүр_ангилал =
|Илтгэлцүүр_эрэмбэ =
|ХХИ ={{increase}} 0.770<ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Tables.pdf|title=HDRO (Human Development Report Office United Nations Development Programme|year=2011|publisher=United Nations|accessdate=2 November 2011}}</ref>
|ХХИ_он =2011
|ХХИ_ангилал =<span style="color:#090;">дээгүүр</span>
|ХХИ_эрэмбэ =56
|мүнгэн_тэмдэгтэ = [[Саудай рияль]]
|мүнгэн_тэмдэгтэ_код = SAR
|интернет_домэйн = [[.sa]]
|телефоной_код = 966
|сагай_бүһэ = +3
|зүүлтэ = 
}}
'''Саудай Арави''' ({{lang-ar|المملكة العربية السعودية}}) — албан ёһоор '''Саудай Аравиин Хаанта Улас''' [[Аравиин хахад арал]]ай ихэнхийг эзэлэн оршохо [[Баруун Ази]]ин [[улас|орон]] юм. Баруун хойто талаараа [[Йордан]], хойто ба зүүн хойто талаараа [[Ирак]], зүүн талаараа [[Кувейт]], [[Катар]], [[Бахрейн]], [[Аравиин Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас]], зүүн урда талаараа [[Оман]], урда талаараа [[Йемен]] оронуудтай хилэлдэг. Зүүн хойто зүгтэнь [[Персиин булан]], баруун зүгтэнь [[Улаан тэнгис]] оршодог. Саудай Аравиин хүн зон ойролсоогоор 27.6 сая болоод газар нютаг 2,150,000 квадрат километр оршом.

Ниислэл — '''[[Эр-Рияд]]'''. Саудай Аравида [[Мекка]], [[Медина]] гэһэн [[Лалын шажан]]ай хамагай арюун газарууд оршодог тула заримдаа «Хоёр арюун сүмын нютаг» хэмээгдэдэг. Харин [[монгол хэлэн]], [[англи хэлэн|англи хэлээр]] голдуу '''Саудай Араб''' гэгдэдэг. Энэ хаанта уласые анха Абдул-Азиз бин Сауд байгуулжээ. түүниин зүтгэл нь 1902 ондо Ал-Саудай удамай нютаг болохо Риядые эзэлһэнээр эхилһэн болоод 1932 ондо Саудай Аравиин Хаанта Улас тунхаглагдажа, хүлээн зүбшөөрэгдэһэнээр дууссан ажээ.

Саудай Араб [[газарай тоһон]]ой экспортоор дэлхэйдэ тэргүүлдэг болоод энэнь эдэй засагые хангадаг. Ниитэ экспортын 90 гаруй хубие газарай тоһон эзэлдэг болоод засагай газарай орлогой бараг 75 хубие эзэлдэг. Үүнэй үр дүндэ улас хүн ардыгаа хангадаг болоод [[газарай тоһон]]ой үнэ буурһан үедэ бага зэргэ хэсүү болодог. Саудай Араб дахи [[хүнэй эрхэ|хүнэй эрхын]] байдалда [[Улас Хороондын Хүлисэл]] (''Amnesty International''), Хүнэй эрхын хяналта (''Human Rights Watch'') зэргэ байгуулалгууд удаа дараа һанаа табиһан байдалтай хандажа байһан болобошье эдгээрые засагай газар нясаажа байна.

== Холбооһон ==
* {{Commons|Saudi Arabia}}
* [http://www.saudinf.com/ SAMIRAD, the Saudi Arabian Market Information Resource.] {{ref-en}}

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

{{Arab league}}
{{Ази}}

{{1000 үгүүлэл}}

[[Категори:Ази]]
[[Категори:Саудай Араб]]


{{stub}}