# Сансарын хүрдэ
Сансара (ᠰᠠᠨᠰᠠᠷ, самгардяар संसार, saṃsāra) — шажанай ёһоор, хүнэй шэнэ түрэлөө оложо, оло дахин түрэдэгтэ этигэдэг ябадал юм.
Сансарын хүрдэ (ᠰᠠᠨᠰᠠᠷ ᠤᠨ ᠬᠦᠷᠳᠤ) — амиды амитанай шэнэ түрэлөө оложо болохо зургаан зүйл. Зургаан зүйл хамаг амитанай гэхэ гү, али тамын амитад, бэрид, адагуусан, хүн, асуури, болон тэнгэринэрэй түрөөд үхэжэ, үхөөд түрэжэ байхань тоо томшогүй оло дахин үргэлжэлдэг туладань тэрэниие эрьелдэжэ байһан тэргын мөөрэй дүрсэтэйгөөр зурадаг. Сансарын хурдэһөө мултархын тулада хүн Будда багшын жэшээ дагаха ёһотой.

## Сансарын гурбан орон
Сансара гурбан оронһоо бүридэнэ:
- Амармаг юртэмсэдэ зургаан зүйл амитан ажамидарна
- Үнгэтэ юртэмсэдэ тэнгэри амидарна
- Үнгэгүй юртэмсэдэ бэегүй тэнгэринүүд ажамидарна


### Зургаан зүйл амитан
- Гурбан һайн заяа (түбэдөөр འགྲོ་བ་བཟང་པོ་)
  - Тэнгэриин орон (ᠲᠩᠷᠢ, самгардяар देव, түбэдөөр ལྷ་)
  - Асуриин орон (ᠠᠰᠤᠷᠢ, самгардяар असुर, түбэдөөр ལྷ་མིན་)
  - Хүнэй орон (ᠬᠦᠮᠦᠨ, самгардяар मानुष्य, түбэдөөр མི་)
- Гурбан муу заяа (түбэдөөр ངན་འགྲོ་)
  - Адууһанай орон (ᠠᠳᠤᠭᠤᠰᠤ, самгардяар तिर्यक्, түбэдөөр དུད་འགྲོ་)
  - Бирэдэй орон (ᠪᠢᠷᠢᠳ, самгардяар प्रेत, түбэдөөр ཡི་དྭགས་)
  - Тамын орон (ᠲᠠᠮᠤ, самгардяар नरक, түбэдөөр དམྱལ་བ་)


Сансарын хүрдэ
[[Файл:Bhavachakra.jpg|мини|300px|Сансарын хүрдэ]]
'''Сансара''' ({{mongolUnicode|ᠰᠠᠨᠰᠠᠷ|h}}, {{lang-san|संसार}}, ''saṃsāra'') — шажанай ёһоор, хүнэй шэнэ түрэлөө оложо, оло дахин түрэдэгтэ этигэдэг ябадал юм.

'''Сансарын хүрдэ''' ({{mongolUnicode|ᠰᠠᠨᠰᠠᠷ ᠤᠨ ᠬᠦᠷᠳᠤ|h}}) — амиды [[амитан]]ай шэнэ түрэлөө оложо болохо зургаан зүйл. Зургаан зүйл хамаг амитанай гэхэ гү, али [[тама|тамын]] амитад, [[бэрид]], [[адагуусан]], [[хүн]], [[асуури]], болон [[тэнгэриин орон|тэнгэринэрэй]] түрөөд үхэжэ, үхөөд түрэжэ байхань тоо томшогүй оло дахин үргэлжэлдэг туладань тэрэниие эрьелдэжэ байһан тэргын мөөрэй дүрсэтэйгөөр зурадаг. Сансарын хурдэһөө мултархын тулада хүн [[Будда Шигэмүни|Будда багшын]] жэшээ дагаха ёһотой.<ref>Бабуев С.Д., Бальжинимаева Ц.Ц. (2004) ''Буряад зоной урданай hyyдал байдалай тайлбари толи.'' Улаан-Үдэ: «Бэлиг» хэблэл. 69 х.</ref>

== Сансарын гурбан орон ==
Сансара гурбан оронһоо бүридэнэ:

* [[Амармаг юртэмсэ]]дэ зургаан зүйл амитан ажамидарна
* [[Үнгэтэ юртэмсэ]]дэ тэнгэри амидарна
* [[Үнгэгүй юртэмсэ]]дэ бэегүй тэнгэринүүд ажамидарна

=== Зургаан зүйл амитан ===
* Гурбан һайн заяа ({{lang-bod|འགྲོ་བ་བཟང་པོ་}})
** [[Тэнгэри]]ин орон ({{mongolUnicode|ᠲᠩᠷᠢ|h}}, {{lang-san|देव}}, {{lang-bod|ལྷ་}})
** [[Асури]]ин орон ({{mongolUnicode|ᠠᠰᠤᠷᠢ|h}}, {{lang-san|असुर}}, {{lang-bod|ལྷ་མིན་}})
** [[Хүн]]эй орон ({{mongolUnicode|ᠬᠦᠮᠦᠨ|h}}, {{lang-san|मानुष्य}}, {{lang-bod|མི་}})
* Гурбан муу заяа ({{lang-bod|ངན་འགྲོ་}})
** [[Адууһан]]ай орон ({{mongolUnicode|ᠠᠳᠤᠭᠤᠰᠤ|h}}, {{lang-san|तिर्यक्}}, {{lang-bod|དུད་འགྲོ་}})
** [[Бирэд]]эй орон ({{mongolUnicode|ᠪᠢᠷᠢᠳ|h}}, {{lang-san|प्रेत}}, {{lang-bod|ཡི་དྭགས་}})
** [[Тама|Тамын]] орон ({{mongolUnicode|ᠲᠠᠮᠤ|h}}, {{lang-san|नरक}}, {{lang-bod|དམྱལ་བ་}})

== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}

[[Категори:Буддын шажан]]