# Kawakawasan ratoh:ma'apaay a fa'inay

## Ma’apaay a fa’inay(愚笨的丈夫)[1]

### Patoroden  no fafahi ko fa’inay to tayal no loma' (太太交代丈夫做家事)
Ya mararamoday hatatosa sa o ma’apaay a tamdaw, ira ko cecay a romi’as ya fafahi nira tayra i patiyamay micakay to lalosidan, patorod han no fafahi ko fa’inay nira, “ ano mi’edef to ’ayam ha’eminen patatayra i talalokan(pakoko’an)” , “hai” han no fa’inay, “o roma sato, ano pangingoy to wawa, fadisawen ho ko ngangingoen no wawa” “hai”sa ko fa’inay a paca’of.Ya sato fafahi nira lomowad to micakay to lalosidan i patiyamay.

### Pacefongen  kiya ’ayam i fadisaw mapatay(把鷄放入開水鍋裡全死了)
Dadaya sato mifadisaw to nanom kiya fa’inay, “mi’edef kako” saan ko harateng niya fa’inayan, pacefong han nira kiya ’ayam i fadisaw, mapatay to kiya ’ayam,sosol han nira ko takolaw no ’ayam, patayra han nira i talalokan a micait, ’edef han to nira ko talalokan.

### Parokrok han  ko nanom ngagingongen to wawa mapatay(用滾湯的開水給小孩洗澡小孩全死了)
O roma sato i,mifadisaw heca to ngagingongen no wawa, parokrok han nira ko nanom, ala han nira ko wawa pangingoyen to nira ko wawa nira tiya fadisaw, mapatay to kiya wawa, maherek sato a pangingoy, pakafoti’ han nira i sikal, iya saan a fa’inay maherek a mi’edef ato pangingoy to ’ayam ato wawa, misakalafi to cingra.   

### Halafing sato ira to ko fafahi a minokay(過不久太太回到家)
Halafing sato ira to ko fafahi a minokay, pasowal ko fafahi: “’edefan ko ’ayam” han nira ko fa’inay, “hai”, “pangingoyan iso ko wawa haw”, “hai, ira i kafoti’an matawaay a mafoti’ ”, “icowa” han no fafahi koya fa’inay nira, “ira i kafoti’an,matawaay to a mafoti’”, hinam han to no fafahi ira mangocedis ko ngoyos a mapatay to, mafirang ko fafahi nira,” nisamaanan iso ko nipangingoy to wawa”  “pangingoy han ako to fadisaw, matawa to ko wawa, a mafoti’ay to, o ’ayam a mafoti i talalokan” han no fa’inay nira.Fafahi sato nira tayra mihinam i talalokan, macait a ma’araw nira koya ’ayam, mafirang to ko fafahi,” no(naw) ma’apa kiso, o wawa a mapatay, o ’ayam a mapatay, tati’ih a matira ko faloco’ nomiso”.

### Matefad i lalan o sikal aca ko nitademan(屍體掉在路上丈夫只埋草蓆)
To honi to sowal sa ko fafahi: “tademen kiya wawa” han nira ko fa’inay, o fa’inay sa nira tangsol lomowad a miala tiya wawa, tafo han nira to sikal,tamorong han nira tayra i fatad no lalan, masiday(materak) kiya wawa, tahira sato i pitademan tano sikasikal sato ko nitademan nira, minokay sato i,ira ko mapatayay i lalan o wawa no tao han nira ko fafahi.

### Mafirang ko fafahi laliw sato koya fa'inay (太太生氣丈夫羞愧的離家)
Tahira i loma’ pasowal han nir ko fafahi,  “ caay ka tademen ko no tao a wawa, mita saan a wawa tademen”, “ caay, mangah iso, matefaday iso kiya wawa”, tayra heca mihinam, so’elinay liyaw han aca nira a mitadem koyaan a wawa.
Taha loma’ ko fa’inay namitadem, kafirang han no fafahi nira, harateng sato ko fa’inay nira i,”milaliw kako” sato kiya fa’inay nira, “aka” saan kiya fafahi nira a milalang, paci’eci saca a milaliw kiya fa’inay nira.

### Pacefaday Tilid(註解)
1. ↑  臺北帝國大學言語學研究室調查。《原語による臺灣高砂族伝説集》。台北。昭和十年(1935)。P.484-487。
2. ↑  pakoko'an 鷄籠，鷄舎。
3. ↑  ngingoy,ino',liloc 同意為洗澡。
4. ↑  siday 遺失,丟掉。這裡的masiday 是掉落，同materak。


Kawakawasan ratoh:ma'apaay a fa'inay
== Ma’apaay a fa’inay(愚笨的丈夫)[https://openmuseum.tw/muse/digi_object/0e4b599937ad85ac357e8cb8b06902f4]<ref>臺北帝國大學言語學研究室調查。《原語による臺灣高砂族伝説集》。台北。昭和十年(1935)。P.484-487。</ref> ==

=== Patoroden  no fafahi ko fa’inay to tayal no loma' (太太交代丈夫做家事) ===

Ya mararamoday hatatosa sa o ma’apaay a tamdaw, ira ko cecay a romi’as ya fafahi nira tayra i patiyamay micakay to lalosidan, patorod han no fafahi ko fa’inay nira, “ ''ano mi’edef to ’ayam ha’eminen patatayra i talalokan''<ref>[https://amis.moedict.tw/#:pakoko'an pakoko'an] 鷄籠，鷄舎。</ref>''(pakoko’an)''” , “''hai''” han no fa’inay, “''o roma sato, ano pangingoy to wawa, fadisawen ho ko ngangingoen no wawa''” “''hai''”sa ko fa’inay a paca’of.Ya sato fafahi nira lomowad to micakay to lalosidan i patiyamay.

=== Pacefongen  kiya ’ayam i fadisaw mapatay(把鷄放入開水鍋裡全死了) ===
Dadaya sato mifadisaw to nanom kiya fa’inay, “''mi’edef kako''” saan ko harateng niya fa’inayan, pacefong han nira kiya ’ayam i fadisaw, mapatay to kiya ’ayam,sosol han nira ko takolaw no ’ayam, patayra han nira i talalokan a micait, ’edef han to nira ko talalokan.

=== Parokrok han  ko nanom ngagingongen to wawa mapatay(用滾湯的開水給小孩洗澡小孩全死了) ===
O roma sato i,mifadisaw heca to ngagingongen<ref>[https://amis.moedict.tw/#:ngingoy ngingoy],ino',liloc 同意為洗澡。</ref> no wawa, parokrok han nira ko nanom, ala han nira ko wawa pangingoyen to nira ko wawa nira tiya fadisaw, mapatay to kiya wawa, maherek sato a pangingoy, pakafoti’ han nira i sikal, iya saan a fa’inay maherek a mi’edef ato pangingoy to ’ayam ato wawa, misakalafi to cingra.   

=== Halafing sato ira to ko fafahi a minokay(過不久太太回到家) ===
Halafing sato ira to ko fafahi a minokay, pasowal ko fafahi: “''’edefan ko ’ayam''” han nira ko fa’inay, “''hai''”, “''pangingoyan iso ko wawa haw''”, “''hai, ira i kafoti’an matawaay a mafoti’'' ”, “''icowa''” han no fafahi koya fa’inay nira, “''ira i kafoti’an,matawaay to a mafoti''’”, hinam han to no fafahi ira mangocedis ko ngoyos a mapatay to, mafirang ko fafahi nira,” ''nisamaanan iso ko nipangingoy to wawa''”  “''pangingoy han ako to fadisaw, matawa to ko wawa, a mafoti’ay to, o ’ayam a mafoti i talalokan''” han no fa’inay nira.Fafahi sato nira tayra mihinam i talalokan, macait a ma’araw nira koya ’ayam, mafirang to ko fafahi,” ''no(naw) ma’apa kiso, o wawa a mapatay, o ’ayam a mapatay, tati’ih a matira ko faloco’ nomiso''”.

=== Matefad i lalan o sikal aca ko nitademan(屍體掉在路上丈夫只埋草蓆) ===
To honi to sowal sa ko fafahi: “''tademen kiya wawa''” han nira ko fa’inay, o fa’inay sa nira tangsol lomowad a miala tiya wawa, tafo han nira to sikal,tamorong han nira tayra i fatad no lalan, masiday<ref>siday 遺失,丟掉。這裡的masiday 是掉落，同materak。</ref>(materak) kiya wawa, tahira sato i pitademan tano sikasikal sato ko nitademan nira, minokay sato i,ira ko mapatayay i lalan o wawa no tao han nira ko fafahi.

=== Mafirang ko fafahi laliw sato koya fa'inay (太太生氣丈夫羞愧的離家) ===
Tahira i loma’ pasowal han nir ko fafahi,  “ ''caay ka tademen ko no tao a wawa, mita saan a wawa tademen''”, “ ''caay, mangah iso, matefaday iso kiya wawa''”, tayra heca mihinam, so’elinay liyaw han aca nira a mitadem koyaan a wawa.

Taha loma’ ko fa’inay namitadem, kafirang han no fafahi nira, harateng sato ko fa’inay nira i,”''milaliw kako''” sato kiya fa’inay nira, “''aka''” saan kiya fafahi nira a milalang, paci’eci saca a milaliw kiya fa’inay nira.
=== Pacefaday Tilid(註解) ===